Ελληνοτουρκικά: Η Αθήνα ετοιμάζεται για κρίση διαρκείας

Μη­νύ­μα­τα έντα­σης από την Αγκυ­ρα

Προ­ε­τοι­μα­σμέ­νη για πο­λύ­μη­νη κρίση διαρ­κεί­ας στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά είναι η Αθήνα, όπου πλέον είναι απο­λύ­τως σαφές ότι οι κατά και­ρούς δια­κυ­μάν­σεις της έντα­σης δεν είναι παρά απόρ­ροια χει­ρι­σμών της κυ­βέρ­νη­σης του Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν με σκοπό προ­σω­ρι­νούς στό­χους, όπως για πα­ρά­δειγ­μα η δια­χεί­ρι­ση των προ­βλη­μά­των στις σχέ­σεις Αγκυ­ρας – Ουά­σιγ­κτον.

Η διά­χυ­τη απαι­σιο­δο­ξία πη­γά­ζει από σειρά δια­πι­στώ­σε­ων που βα­σί­ζο­νται σε γε­γο­νό­τα αλλά και μη­νύ­μα­τα που εκ­πέ­μπο­νται από την Αγκυ­ρα αλλά και από ορι­σμέ­νους συμ­μά­χους.

Το πρώτο επί­πε­δο είναι εκεί­νο της δη­μό­σιας ρη­το­ρι­κής, η οποία έχει ξε­φύ­γει από κάθε καλώς ή κακώς εν­νο­ού­με­νο όριο και είναι απο­λύ­τως ορατό σε όλους. Η στρα­τη­γι­κή επι­λο­γή της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης να μην εμπλα­κεί σε ανταλ­λα­γή δη­λώ­σε­ων με τους Τούρ­κους αξιω­μα­τού­χους δεν μειώ­νει την ανη­συ­χία, καθώς ο κ. Ερ­ντο­γάν και τα στε­λέ­χη της κυ­βέρ­νη­σής του χρη­σι­μο­ποιούν κα­θη­με­ρι­νά υβρι­στι­κούς τό­νους κατά των Ελ­λή­νων, ενώ εξα­πο­λύ­ουν ευ­θεί­ες απει­λές για την κυ­ριαρ­χία της Ελ­λά­δας απει­λώ­ντας με νέο 1922. Ολα αυτά, βε­βαί­ως, αντι­με­τω­πί­ζο­νται κατά κύριο λόγο ως γρα­φι­κά, ωστό­σο δεν μπο­ρεί να υπο­τι­μη­θεί το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα και η Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία απο­τε­λούν τις μο­να­δι­κές χώρες στον πε­ρί­γυ­ρο της Τουρ­κί­ας που έχουν εξαι­ρε­θεί από την πε­ρι­βό­η­τη «επι­χεί­ρη­ση γοη­τεί­ας» του κ. Ερ­ντο­γάν.

Το δεύ­τε­ρο επί­πε­δο είναι το επι­χει­ρη­σια­κό. Σε γε­νι­κές γραμ­μές οι τουρ­κι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις (ΤΕΔ) δεν έχουν προ­χω­ρή­σει σε κά­ποιες άμεσα επι­θε­τι­κές ενέρ­γειες. Ωστό­σο, στο αε­ρο­πο­ρι­κό πεδίο κα­τα­γρά­φο­νται σε κα­θη­με­ρι­νό επί­πε­δο πα­ρα­βιά­σεις του εθνι­κού ενα­έ­ριου χώρου, μά­λι­στα με αυ­ξα­νό­με­νη χρήση μη επαν­δρω­μέ­νων αε­ρο­σκα­φών (UAV), τα­κτι­κή που πα­ρου­σιά­στη­κε εκτε­νώς την πε­ρα­σμέ­νη Πέμ­πτη από την «Κ». Οι πτή­σεις τουρ­κι­κών F-16 πάνω από ελ­λη­νι­κές νη­σί­δες ανή­με­ρα τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο, σε πα­ρα­βί­α­ση κάθε έν­νοιας «μο­ρα­τό­ριουμ», ενώ είχαν προη­γη­θεί απευ­θεί­ας συ­ζη­τή­σεις του υπουρ­γού Εθνι­κής Αμυ­νας της Τουρ­κί­ας, Χου­λου­σί Ακάρ, όχι μόνο με τον Νίκο Πα­να­γιω­τό­που­λο αλλά και με τον Αμε­ρι­κα­νό ομό­λο­γό του Λόιντ Οστιν, είναι εν­δει­κτι­κές της τουρ­κι­κής αντί­λη­ψης των πραγ­μά­των. Στο επι­χει­ρη­σια­κό επί­πε­δο ξε­χω­ρί­ζει η 23η Αυ­γού­στου, ημε­ρο­μη­νία που οι Τούρ­κοι ισχυ­ρί­ζο­νται ότι οι S-300 της Πο­λε­μι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας εγκλώ­βι­σαν τουρ­κι­κά F-16. Κατά πλη­ρο­φο­ρί­ες που έχει στη διά­θε­σή η «Κ» εκεί­νη την ημέρα στις επι­κίν­δυ­νες αε­ρο­μα­χί­ες που διε­ξή­χθη­σαν πάνω από την ανοι­χτή θά­λασ­σα με­τα­ξύ του άξονα Ρόδου – Καρ­πά­θου και της Κρή­της, κά­ποια από τα τουρ­κι­κά F-16 έφθα­σαν να πε­τούν 8 ναυ­τι­κά μίλια βο­ρειο­α­να­το­λι­κά του Ηρα­κλεί­ου, κα­τα­διω­κό­με­να από ελ­λη­νι­κά μα­χη­τι­κά. Οπως είναι απο­λύ­τως σαφές, τα τουρ­κι­κά F-16 ανα­ζη­τού­σαν κενά στην αε­ρά­μυ­να του νη­σιού και, κυ­ρί­ως, τους S-300 οι οποί­οι, όπως το­νί­ζουν εμ­φα­τι­κά διά­φο­ρες πηγές, πα­ρέ­με­ναν στα σιλό τους στην 11η Μο­νά­δα Κα­τευ­θυ­νό­με­νων Βλη­μά­των. Η έντα­ση της ημέ­ρας ήταν τέ­τοια, ώστε το τουρ­κι­κό ναυ­τι­κό είχε ανα­πτύ­ξει στα διε­θνή ύδατα με­τα­ξύ Λέρου και Πα­ρο­να­ξί­ας φρε­γά­τα με το ορ­γα­νι­κό ελι­κό­πτε­ρό της σε επι­φυ­λα­κή, προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σει σε επι­χεί­ρη­ση έρευ­νας και διά­σω­σης εφό­σον αυτό κα­τα­στεί απα­ραί­τη­το. Ισως η πλέον εν­δια­φέ­ρου­σα εξέ­λι­ξη στο συ­γκε­κρι­μέ­νο θέμα είναι η στάση των ΗΠΑ που την Πέμ­πτη, μέσω του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ, ξε­κα­θά­ρι­σαν ότι οι απαρ­χαιω­μέ­νοι S-300 της Ελ­λά­δας και οι σύγ­χρο­νοι S-400 της Τουρ­κί­ας δεν εμπί­πτουν στην ίδια κα­τη­γο­ρία από οποια­δή­πο­τε οπτι­κή γωνία.

Το τρίτο επί­πε­δο είναι το δι­πλω­μα­τι­κό με την ευ­ρεία έν­νοια. Με εξαί­ρε­ση τις σπο­ρα­δι­κές επα­φές των κ. Πα­να­γιω­τό­που­λου και Ακάρ, δεν υφί­στα­νται ενερ­γοί δί­αυ­λοι επι­κοι­νω­νί­ας ανά­με­σα σε Αγκυ­ρα και Αθήνα. Οι προ­ο­πτι­κές επα­νέ­ναρ­ξης των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών, του πο­λι­τι­κού δια­λό­γου ή των στρα­τιω­τι­κών Μέ­τρων Οι­κο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ) είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νες. Ο μη­χα­νι­σμός απε­μπλο­κής που κά­ποιες φορές έχει ενερ­γο­ποι­η­θεί στο ΝΑΤΟ είναι και αυτός αδρα­νής. Παρά το γε­γο­νός ότι οι κατά και­ρούς πα­ρεμ­βά­σεις της Μό­νι­μης Αντι­προ­σω­πεί­ας της Ελ­λά­δας στο ΝΑΤΟ για θέ­μα­τα μι­κρής ή με­γα­λύ­τε­ρης ση­μα­σί­ας (όπως η πρό­σφα­τη ανάρ­τη­ση και διόρ­θω­σή της από το να­τοϊ­κό Στρα­τη­γείο της Σμύρ­νης) κά­ποιες φορές λαμ­βά­νο­νται υπόψη, τις πε­ρισ­σό­τε­ρες προ­σκρού­ουν στην από δε­κα­ε­τί­ες εδραιω­μέ­νη αντί­λη­ψη που έχει εγκα­θι­δρυ­θεί με το Δόγμα Λουνς σχε­τι­κά με τις δια­φο­ρές ανά­με­σα σε συμ­μά­χους. Ιδιαί­τε­ρα για τις δια­μαρ­τυ­ρί­ες σε ανώ­τα­το στρα­τιω­τι­κό επί­πε­δο, υφί­στα­νται εν­δεί­ξεις ότι απλά πέ­φτουν στο κενό, σχε­δόν ως μη γε­νό­με­νες. Ενας από τους βα­σι­κούς λό­γους γι’ αυτό είναι η μό­νι­μη επι­φυ­λα­κή των Τούρ­κων προ­κει­μέ­νου να υπο­στη­ρί­ξουν τις θέ­σεις τους περί ευ­θύ­νης στο Ανα­το­λι­κό Αι­γαίο. Οι τουρ­κι­κές αρχές διαρ­κώς επι­ση­μαί­νουν σε συμ­μα­χι­κά πλοία, αε­ρο­σκά­φη και λοι­πές μο­νά­δες που κι­νού­νται στο Αι­γαίο ότι δεν μπο­ρούν να προ­χω­ρούν σε ασκή­σεις δίχως άδεια από την Αγκυ­ρα, αμ­φι­σβη­τώ­ντας ου­σια­στι­κά την αρ­μο­διό­τη­τα της Αθή­νας. Στις αρχές Αυ­γού­στου οι Τούρ­κοι προει­δο­ποί­η­σαν συμ­μα­χι­κή φρε­γά­τα του να­τοϊ­κού στο­λί­σκου SNMG-2 που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στο Αι­γαίο να μην προ­χω­ρή­σει στην προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νη απο­νή­ω­ση του ορ­γα­νι­κού ελι­κο­πτέ­ρου της για άσκη­ση στα Ψαρά. Ο κυ­βερ­νή­της της συμ­μα­χι­κής φρε­γά­τας ανα­γκά­στη­κε να δώσει εντο­λή για δια­κο­πή της άσκη­σης, προ­κει­μέ­νου να μην εμπλα­κεί σε αντι­πα­ρά­θε­ση με τις τουρ­κι­κές αρχές.

Ερ­ντο­γάν και στε­λέ­χη της κυ­βέρ­νη­σής του χρη­σι­μο­ποιούν κα­θη­με­ρι­νά υβρι­στι­κούς τό­νους κατά της Ελ­λά­δας, ενώ εξα­πο­λύ­ουν απει­λές προει­δο­ποιώ­ντας με νέο 1922.

Το προ­σφυ­γι­κό

Το τέ­ταρ­το και τε­λευ­ταίο επί­πε­δο είναι το προ­σφυ­γι­κό. Οι τουρ­κι­κές αρχές φαί­νε­ται ότι αξιο­ποιούν τη διαρ­κή ροή πλη­ρο­φο­ριών που τους επι­τρέ­πει η κα­θη­με­ρι­νή πτήση UAV πάνω από το Ανα­το­λι­κό Αι­γαίο και τη συ­νο­ρια­κή πε­ριο­χή του Εβρου. Παρά το γε­γο­νός ότι δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει άμεση σύν­δε­ση ανά­με­σα σε αυτές τις πλη­ρο­φο­ρί­ες που λαμ­βά­νουν οι Τούρ­κοι και στα δρο­μο­λό­για που τα­κτι­κά ακο­λου­θούν λέμ­βοι, ο συν­δυα­σμός τους οδη­γεί τις ελ­λη­νι­κές αρχές στο συ­μπέ­ρα­σμα ότι υφί­στα­ται, έστω και ανε­πί­ση­μα, κά­ποιος δί­αυ­λος. Μια ακόμη πα­ρά­με­τρος που ανη­συ­χεί την Αθήνα είναι οι επερ­χό­με­νες πα­ρά­τυ­πες εκλο­γές για την ανά­δει­ξη μου­φτή­δων στη Θράκη. Αν και το τρέ­χον θε­σμι­κό πλαί­σιο ενι­σχύ­ει το δι­πλω­μα­τι­κό οπλο­στά­σιο της Αθή­νας, ιδιαί­τε­ρα καθώς ήδη οι διά­φο­ρες ψευ­δώ­νυ­μες «τουρ­κι­κές» ορ­γα­νώ­σεις ευ­θέ­ως και το προ­ξε­νείο λι­γό­τε­ρο δη­μό­σια, δη­μιουρ­γούν ατμό­σφαι­ρα δήθεν «πα­ρα­βί­α­σης» των δι­καιω­μά­των της μειο­νό­τη­τας.

Είναι, λοι­πόν, απο­λύ­τως σαφές ότι σε αυτή την ατμό­σφαι­ρα, ιδιαί­τε­ρα καθώς το 2023 είναι εκλο­γι­κό έτος και για τις δύο χώρες, με τον κ. Ερ­ντο­γάν μά­λι­στα να δίνει μάχη για την πο­λι­τι­κή επι­βί­ω­σή του μετά 20 και πλέον έτη στην εξου­σία, τα πε­ρι­θώ­ρια αι­σιο­δο­ξί­ας και εφη­συ­χα­σμού είναι πε­ριο­ρι­σμέ­να.

Τα μη­νύ­μα­τα που φθά­νουν από το εξω­τε­ρι­κό είναι κα­θη­συ­χα­στι­κά, ωστό­σο στην Αθήνα είναι ευ­κρι­νές ότι οι δυ­τι­κοί, προ­ση­λω­μέ­νοι όπως είναι τόσο στην ανά­γκη δια­τή­ρη­σης αρ­ρα­γούς με­τώ­που του ΝΑΤΟ ένα­ντι της Ρω­σί­ας, όσο και στα τε­ρά­στια οι­κο­νο­μι­κά και κοι­νω­νι­κά προ­βλή­μα­τα που επι­σω­ρεύ­ο­νται από τον πα­ρα­τε­τα­μέ­νο πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία, δεν βλέ­πουν τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά παρά ως ένα ζή­τη­μα που αυτή τη στιγ­μή δεν προ­κα­λεί πιε­στι­κά προ­βλή­μα­τα.

To Ναυ­τι­κό και η Αε­ρο­πο­ρία

Η κρίση διαρ­κεί­ας στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά, συν­δυα­σμέ­νη μά­λι­στα με τις οι­κο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις του πο­λέ­μου στην Ου­κρα­νία, προ­κα­λεί εκ των πραγ­μά­των πίεση και στις Ενο­πλες Δυ­νά­μεις, που κα­λού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν αυ­ξη­μέ­να κόστη. Η κρίση έχει οδη­γή­σει σε δεύ­τε­ρη μοίρα τη συ­ζή­τη­ση περί προ­μή­θειας νέων κορ­βε­τών που, ακόμη και αν κά­ποια στιγ­μή προ­χω­ρή­σει, αυτό θα γίνει με πολύ μι­κρό­τε­ρο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Η εξυ­γί­αν­ση των Ναυ­πη­γεί­ων Ελευ­σί­νας ανοί­γει κά­ποιο πα­ρά­θυ­ρο ευ­και­ρί­ας για εγ­χώ­ρια πα­ρα­γω­γή. Ο εκ­συγ­χρο­νι­σμός των φρε­γα­τών τύπου ΜΕΚΟ του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού κα­θί­στα­ται εκ των πραγ­μά­των από­λυ­τη προ­τε­ραιό­τη­τα, ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας, καθώς, όπως η «Κ» είχε έγκαι­ρα απο­κα­λύ­ψει, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ως ανε­ξάρ­τη­το πρό­γραμ­μα. Στον αε­ρο­πο­ρι­κό τομέα η κα­τά­στα­ση είναι σαφώς κα­λύ­τε­ρη. Εντός του μηνός πα­ρα­δί­δο­νται και θα εντα­χθούν στο δυ­να­μι­κό της Π.Α. τα πρώτα ανα­βαθ­μι­σμέ­να F-16 Viper, ενώ τα­χέ­ως προ­χω­ρούν και οι δια­δι­κα­σί­ες για τη δεύ­τε­ρη εξάδα των Rafale τα οποία βρί­σκο­νται στη Γαλ­λία.

Πηγή kathimerini.gr

Βα­σί­λης Νέδος