Βαρθολομαίος: Να αγωνισθούμε για τις αξίες της παιδείας, οι οποίες έσωσαν το Γένος

Ο Οι­κου­με­νι­κός Πα­τριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαί­ος προ­ε­ξήρ­χε της Θείας Λει­τουρ­γί­ας, χθες, στον ιερό ναό Κοι­μή­σε­ως της Θε­ο­τό­κου, στο Γλυκύ της Ίμ­βρου, τόπο κα­τα­γω­γής του αεί­μνη­στου λό­γιου ιε­ρο­μό­να­χου Βαρ­θο­λο­μαί­ου Κου­τλου­μου­σια­νού, στο πλαί­σιο και των τι­μη­τι­κών εκ­δη­λώ­σε­ων που πραγ­μα­το­ποιεί η Μη­τρό­πο­λη Ίμ­βρου και Τε­νέ­δου και με αφορ­μή τη συ­μπλή­ρω­ση φέτος, 250 ετών από τη γέν­νη­ση του σπου­δαί­ου αυτού Ιμ­βρί­ου.

Με τον Πα­να­γιώ­τα­το συλ­λει­τούρ­γη­σαν ο μη­τρο­πο­λί­της Μύρων Χρυ­σό­στο­μος και ο επί­σκο­πος Ιλίου Ρα­φα­ήλ.

Εκ­κλη­σιά­στη­καν οι μη­τρο­πο­λί­τες Μο­σχο­νη­σί­ων Κύ­ριλ­λος και ο επι­χώ­ριος Ίμ­βρου και Τε­νέ­δου Κύ­ριλ­λος, η Γε­ωρ­γία Σουλ­τα­νο­πού­λου, γε­νι­κή πρό­ξε­νος της Ελ­λά­δας στην Πόλη, ‘Αρ­χο­ντες Οφ­φι­κιά­λιοι της ΜτΧΕ, ο Γε­ώρ­γιος Κο­σμί­δης, συ­ντο­νι­στής της Πα­γκό­σμιας Συ­νο­μο­σπον­δί­ας των Παμ­μα­κε­δο­νι­κών Ενώ­σε­ων, οι πρό­ε­δροι και στε­λέ­χη των Ιμ­βρια­κών Συλ­λό­γων Αθή­νας και Θεσ­σα­λο­νί­κης, και πλή­θος πι­στών.

Μετά τη Θεία Λει­τουρ­γία, ο μη­τρο­πο­λί­της Ίμ­βρου και Τε­νέ­δου ευ­χα­ρί­στη­σε τον Πα­να­γιώ­τα­το που έθεσε υπό την πα­τριαρ­χι­κή αι­γί­δα του τις τι­μη­τι­κές εκ­δη­λώ­σεις για τον αεί­μνη­στο ιε­ρο­μό­να­χο Βαρ­θο­λο­μαίο Κου­τλου­μου­σια­νό, τον οποίο χα­ρα­κτή­ρι­σε “με­γά­λη μορφή της Εκ­κλη­σί­ας, της Ίμ­βρου και συ­νο­λι­κά του Γέ­νους”.

Στην αντι­φώ­νη­σή του, ο Πα­να­γιώ­τα­τος μί­λη­σε με συ­γκί­νη­ση για το Γλυκύ και τον αρ­χο­ντι­κό και πα­λαιό ιερό ναό της Κοι­μή­σε­ως της Θε­ο­τό­κου, στον οποίο, όπως είπε, «οι Γλυ­κια­νοί κα­τέ­θε­ταν τη με­τά­νοια και τις ελ­πί­δες τους, τη χαρά και τον πόνο τους, γιόρ­τα­ζαν τις με­γά­λες ημέ­ρες της πα­ρά­δο­σής μας. Εδώ ευ­λο­γού­νταν οι ση­μα­ντι­κές στιγ­μές της ζωής τους, εδώ αντλού­σαν δύ­να­μη για τον αγώνα της επι­βί­ω­σης και της προ­κο­πής». Επί­σης, ανα­φέρ­θη­κε και στο κο­ντι­νό αγιο­ρεί­τι­κο με­τό­χι των Παμ­με­γί­στων Τα­ξιαρ­χών, το οποίο συν­δέ­ε­ται με τη ζωή και την ιστο­ρία του χω­ριού.

«Από αυτό το ιστο­ρι­κό με­τό­χι ξε­κί­νη­σε η εκ­παι­δευ­τι­κή ιστο­ρία της Ίμ­βρου, συν­δε­δε­μέ­νη για πάντα με το πρό­σω­πο του Βαρ­θο­λο­μαί­ου Κου­τλου­μου­σια­νού. Ο Βαρ­θο­λο­μαί­ος πί­στευε στη δύ­να­μη και την εμ­βέ­λεια της παι­δεί­ας, στην ιερή απο­στο­λή του δα­σκά­λου και στη δίψα των παι­διών για μά­θη­ση και γνώση. Όσα έμαθε και γνώ­ρι­ζε, ήθελε να τα με­τα­δώ­ση στους άλ­λους, ήταν ”γεν­νη­μέ­νος δά­σκα­λος”. Το όραμα και η προ­σπά­θειά του να ιδρύ­ση σχο­λείο στην Ίμβρο, η εμ­μο­νή και η επι­μο­νή του, παρά τις δυ­σκο­λί­ες, η αυ­το­πε­ποί­θη­ση και η πίστη στην πρό­νοια του Θεού, απο­τε­λούν και για μας σή­με­ρα σύμ­βο­λο και πηγή έμπνευ­σης. Στο πρό­σω­πο του Βαρ­θο­λο­μαί­ου, όπως εύ­στο­χα το­νί­ζε­ται στο ”Ση­μεί­ω­μα έκ­δο­σης” του τε­λευ­ταί­ου τεύ­χους του πε­ριο­δι­κού ‘Ίμ­βρος’, ‘αλ­λη­λο­συ­μπλη­ρώ­νο­νται αρ­μο­νι­κά η βαθιά, ακλό­νη­τη πίστη στον Θεό, η άσβε­στη αγάπη για την Ίμβρο, το πάντα ανή­συ­χο πνεύ­μα και η αδιά­κο­πη, πει­σμα­τώ­δης προ­σπά­θεια εμ­βά­πτι­σης του αν­θρώ­που στα νά­μα­τα της αλη­θι­νής παι­δεί­ας και της ολό­πλευ­ρης, κα­θο­λι­κής καλ­λιέρ­γειας’. Στο σχο­λείο που ξε­κί­νη­σε να λει­τουρ­γή στο με­τό­χι των Τα­ξιαρ­χών, φοι­τού­σαν πολ­λοί φι­λο­μα­θείς νέοι, από όλα τα χωριά της Ίμ­βρου, οι οποί­οι, ‘εκ του Σχο­λεί­ου τού­του λα­βό­ντες τα πρώτα φώτα και επε­κτεί­νο­ντες βρα­δύ­τε­ρον τας σπου­δάς των και εις ανω­τέ­ρας του εξω­τε­ρι­κού σχο­λάς, ανε­δεί­χθη­σαν οι πρώ­τοι της νήσου ανα­μορ­φω­ταί’ (Κ. Χρι­στο­δου­λί­δη, “Το Γλυκύ και το Σχοι­νού­δι. Οι δύο πρω­το­πό­ροι σταθ­μοί εις την εν Ίμβρω πνευ­μα­τι­κήν και εξω­τε­ρι­κήν κί­νη­σιν”, Λεύ­κω­μα της νήσου Ίμ­βρου, 1938, σ. 132). Η πο­ρεία αυτή, η οποία πα­ρή­γα­γε καρ­πόν πολύν, μετά και την εκ­παι­δευ­τι­κή άνοι­ξη επί ποι­μα­ντο­ρί­ας του Ίμ­βρου και Τε­νέ­δου Με­λί­τω­νος, ανε­κό­πη βιαί­ως το μαύρο 1964».

Εμ­φα­νώς συ­γκι­νη­μέ­νος ο Πα­να­γιώ­τα­τος συ­νέ­χι­σε:

«Σή­με­ρα, ελ­πί­ζου­με και πάλι. Η μα­κα­ρία ψυχή του Βαρ­θο­λο­μαί­ου αγάλ­λε­ται για την ανα­γέν­νη­ση της ομο­γε­νεια­κής μας παι­δεί­ας. Και μας υπεν­θυ­μί­ζει ότι, μέσα στο σύγ­χρο­νο πε­ρι­βάλ­λον ρι­ζι­κών ανα­κα­τα­τά­ξε­ων και ανα­προ­σα­να­το­λι­σμού των εκ­παι­δευ­τι­κών πραγ­μά­των, οφεί­λου­με να αγω­νι­σθού­με για τη δια­φύ­λα­ξη των αξιών της παι­δεί­ας, οι οποί­ες έσω­σαν το Γένος στη μακρά ιστο­ρία του, το σώ­ζουν και σή­με­ρα, και πα­ρα­μέ­νουν κα­θο­ρι­στι­κής ση­μα­σί­ας για το μέλ­λον, αξίες που είναι ρι­ζω­μέ­νες στην Ορ­θό­δο­ξη πα­ρά­δο­σή μας και αντλούν ικ­μά­δα από αυτήν.

Έχει ξε­χω­ρι­στή βα­ρύ­τη­τα το γε­γο­νός ότι, και στην Ίμβρο, φω­τι­σμέ­νοι κλη­ρι­κοί και μο­να­χοί έθε­σαν τα θε­μέ­λια της παι­δευ­τι­κής προ­σπα­θεί­ας και αγω­νί­σθη­καν για τη συ­νέ­χι­ση και την καρ­πο­φο­ρία της. Αυτό δεν πρέ­πει να λη­σμο­νη­θή. Τί­πο­τε αξιό­λο­γο στην ιστο­ρία του Γέ­νους δεν συ­νέ­βη, όπου η Εκ­κλη­σία να μην έχη συμ­βά­λει.

Οι Γλυ­κια­νοί ήταν πά­ντο­τε υπε­ρή­φα­νοι για τον Βαρ­θο­λο­μαίο Κου­τλου­μου­σια­νό και τα αδέλ­φια του, αλλά και για τον λόγιο συγ­χω­ρια­νό τους μη­τρο­πο­λί­τη Νι­κη­φό­ρο Γλυκά, στον οποίο οφεί­λε­ται η ίδρυ­ση και η λει­τουρ­γία της ‘Κε­ντρι­κής Ελ­λη­νι­κής Σχο­λής Ίμ­βρου’ το έτος 1874, αλλά και σχο­λεί­ων στα χωριά μας. Αυτό έδινε στα παι­διά του Γλυ­κέ­ος ένα σπου­δαίο πρό­τυ­πο, ενί­σχυε την αγάπη τους για τα γράμ­μα­τα. Βέ­βαια, οι λό­γιοι αυτοί εκ­κλη­σια­στι­κοί άν­δρες δεν ανή­κουν μόνον στο Γλυκύ, ούτε μόνον στην Ίμβρο, αλλά απο­τε­λούν δι­δα­σκά­λους του Γέ­νους, δια­μορ­φω­τές της παι­δεί­ας του».

Στη συ­νέ­χεια, ο Πα­τριάρ­χης ανα­φέρ­θη­κε στη δική του «σχέση» με τον αεί­μνη­στο Βαρ­θο­λο­μαίο Κου­τλου­μου­σια­νό.

«Ο Πα­τριάρ­χης σας έχει την τιμή να φέρη το όνομα του Βαρ­θο­λο­μαί­ου του Κου­τλου­μου­σια­νού. Ακόμη αντη­χούν μέσα μου τα λόγια του Γέ­ρο­ντός μου, τότε Ίμ­βρου και Τε­νέ­δου Με­λί­τω­νος, κατά την εις διά­κο­νον χει­ρο­το­νία μου πριν από 61 χρό­νια: ‘Καλώ σε Βαρ­θο­λο­μαί­ον, εις μνή­μην Βαρ­θο­λο­μαί­ου του Κου­τλου­μου­σια­νού του Ιμ­βρί­ου’. Με την έν­νοια αυτή, με συν­δέ­ουν ισχυ­ροί δε­σμοί με το Γλυκύ. Σε αυτόν τον ναό λει­τούρ­γη­σα ως πρε­σβύ­τε­ρος, και όποτε βρί­σκο­μαι εδώ, αι­σθά­νο­μαι ιδιαί­τε­ρη συ­γκί­νη­ση και χαρά. Θλί­βο­μαι, βέ­βαια, γιατί το σχο­λείο του χω­ριού, το οποίο έχει κοινή αυλή με την Εκ­κλη­σία, είναι σή­με­ρα ξε­νο­δο­χείο. Η κα­μπά­να της εκ­κλη­σί­ας και το κου­δού­νι του σχο­λεί­ου εξέ­φρα­ζαν το ίδιο μή­νυ­μα, τον προ­σα­να­το­λι­σμό της ζωής στην αλή­θεια, τη γνώση και την πίστη ως ενιαία δύ­να­μη ζωής.

Το κλει­στό σχο­λείο του Γλυ­κέ­ος είναι σύμ­βο­λο όλων των πε­ρι­πε­τειών της μι­κρής πα­τρί­δας μας στον 20ό αι. Το νέο κτί­ριο, χτι­σμέ­νο με κό­πους, θυ­σί­ες και πολ­λές ελ­πί­δες, λει­τούρ­γη­σε μόνον ένα έτος ως ομο­γε­νεια­κό σχο­λείο. Θλίψη και απο­γο­ή­τευ­ση! Θυ­μί­ζουν όλα αυτά και τις πε­ρι­πέ­τειες με τα τέσ­σε­ρα με­τό­χια του Αγίου Όρους στην Ίμβρο. Όταν το με­τό­χι των Τα­ξιαρ­χών πέ­ρα­σε σε άλλα χέρια, οι Γλυ­κια­νοί με­τέ­φε­ραν τις ει­κό­νες, τα βη­μό­θυ­ρα, τα ιερά σκεύη και τα κει­μή­λια, σε αυτόν τον ενο­ρια­κό ναό που βρι­σκό­μα­στε, με πέν­θι­μες κω­δω­νο­κρου­σί­ες και δά­κρυα. Ευ­δό­κη­σε ο Θεός και ξα­να­χτί­στη­κε το Κα­θο­λι­κό του μο­να­στη­ριού, όπου τε­λέ­σα­με χθες την ιερά αγρυ­πνία. Και τον Μάιο του 2017 με χαρ­μό­συ­νη κω­δω­νο­κρου­σία και δο­ξο­λο­γία, επέ­στρε­ψαν όλα αυτά στην αρ­χι­κή τους θέση. Είναι και τούτο ένα από όσα θε­τι­κά και εν­θαρ­ρυ­ντι­κά συμ­βαί­νουν στην Ίμβρο τα τε­λευ­ταία χρό­νια, χά­ρι­τι Θεού».

Ο Πα­να­γιώ­τα­τος συ­νέ­χι­σε προ­τρέ­πο­ντας τους συ­μπα­τριώ­τες του Ίμ­βριους, και ιδιαι­τέ­ρως τη νέα γενιά, να πα­ρα­μεί­νουν ενω­μέ­νοι και να συμ­βά­λουν όλοι στην κοινή προ­σπά­θεια για την Ίμβρο.

Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την ομι­λία του συ­νε­χά­ρη τον μη­τρο­πο­λί­τη Ίμ­βρου και Τε­νέ­δου, για την πρω­το­βου­λία ορ­γά­νω­σης του «Έτους Βαρ­θο­λο­μαί­ου Κου­τλου­μου­σια­νού του Ιμ­βρί­ου» και για τις επε­τεια­κές εκ­δη­λώ­σεις. Επί­σης εξέ­φρα­σε την πα­τριαρ­χι­κή ευα­ρέ­σκειά του και προς τον αρ­χι­μαν­δρί­τη Γρη­γό­ριο Γρη­γο­ριά­δη για την προ­σφο­ρά του στην Ενο­ρία Κοι­μή­σε­ως της Θε­ο­τό­κου Γλυ­κέ­ος, και ευ­χα­ρί­στη­σε όλους όσοι συμ­με­τεί­χαν «στις επε­τεια­κές εκ­δη­λώ­σεις προς τιμήν του ευ­λο­γη­μέ­νου τέ­κνου της Ίμ­βρου Βαρ­θο­λο­μαί­ου Κου­τλου­μου­σια­νού και προς ανά­δει­ξη της ανε­κτί­μη­της προ­σφο­ράς του στη γε­νέ­τει­ρά του, στην Εκ­κλη­σία, στα γράμ­μα­τα και στο Γένος».

Πα­τριαρ­χι­κή χο­ρο­στα­σία στην Ιερά Αγρυ­πνία στο Κου­τλου­μου­σια­νό Με­τό­χι

Την προη­γου­μέ­νη, το βράδυ του Σαβ­βά­του, ο Πα­να­γιώ­τα­τος χο­ρο­στά­τη­σε στην Ιερά Αγρυ­πνία που τε­λέ­στη­κε στο ανα­στη­λω­μέ­νο Κα­θο­λι­κό του πα­λαιού Κου­τλου­μου­σια­νού Με­το­χί­ου. Στην ομι­λία του υπο­γράμ­μι­σε την σχέση της Ίμ­βρου με το ‘Αγιον Όρος, μέσω των τεσ­σά­ρων αγιο­ρει­τι­κών με­το­χί­ων που υπήρ­χαν στο νησί, αλλά και στο έργο και τη συ­νο­λι­κή προ­σφο­ρά του Βαρ­θο­λο­μαί­ου Κου­τλου­μου­σια­νού.