Τι περιλαμβάνει το σχέδιο SOS της Ελλάδας για την ενέργεια 

Μέτρα υπο­χρε­ω­τι­κού χαρα­κτήρα για νοι­κο­κυ­ριά, βιο­μη­χα­νία, φορείς – εάν χρεια­στεί προ­α­ναγ­γέλ­λει, μέσω της «Κ», ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας.

Την ώρα που η στρό­φιγγα του ρωσικού φυσικού αερίου ανοι­γο­κλεί­νει, παί­ζο­ντας με τις αντοχές του ευρω­παϊ­κού ενερ­γεια­κού συστή­μα­τος, η ελλη­νική κυβέρ­νηση αθόρυβα προ­χω­ράει σε προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές ενέρ­γειες για εθε­λο­ντική ή και υπο­χρε­ω­τική μείωση της κατα­νά­λω­σης φυσικού αερίου και ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας σε όλα τα επίπεδα: οικια­κούς κατα­να­λω­τές, βιο­μη­χα­νία, δήμους και δημό­σιες υπο­δο­μές.

Είναι πλέον εδραιω­μένη η πεποί­θηση στα αρμόδια κυβερ­νη­τικά επι­τε­λεία ότι οι πολίτες θα πρέπει να προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για έναν δύσκολο ενερ­γειακά χειμώνα, καθώς με όλα τα δυνατά σενάρια δια­πι­στώ­νε­ται ότι χωρίς εξοι­κο­νό­μηση ενέρ­γειας δεν μπορεί να υπο­κα­τα­στα­θεί το έλλειμμα από τη μείωση του φυσικού αερίου στο όριο του 15% από την 1η Αυγού­στου και μέχρι τις 31 Μαρτίου 2023 που επέβαλε η Κομι­σιόν και πολύ περισ­σό­τερο το έλλειμμα που θα προ­κύ­ψει από ενδε­χό­μενη ολική διακοπή των ρωσικών ροών.

Ετσι, με την επι­στροφή από τα καλο­και­ρινά μπάνια του Αυγού­στου, οι πολίτες δεν θα πρέπει να εκπλα­γούν εάν οι δρόμοι στην περιοχή τους δεν είναι όσο φωτει­νοί τους άφησαν ή δεν λει­τουρ­γούν τα σιντρι­βά­νια και έχουν πέσει τα φώτα σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και μνημεία. Απλά, πριν οι ίδιοι κληθούν να ρυθ­μί­σουν τον θερ­μο­στάτη και να περιο­ρί­σουν τη χρήση των ενερ­γο­βό­ρων συσκευών, οι δήμοι θα έχουν αρχίσει να αφαι­ρούν μία στις 10 λάμπες από τον οδο­φω­τι­σμό, να περιο­ρί­ζουν την κατα­νά­λωση για καλ­λω­πι­στι­κούς λόγους και αισθη­τι­κής ανα­βάθ­μι­σης του περι­βάλ­λο­ντος και να κατε­βά­ζουν τον δια­κό­πτη στις 3 τα ξημε­ρώ­ματα σε όλα τα ιστο­ρικά μνημεία.

Υπο­χρε­ω­τικά μέτρα

Τα μέτρα, που αρχικά θα τεθούν σε εθε­λο­ντική βάση, αλλά στην πορεία εφόσον απαι­τη­θεί μπορεί να πάρουν υπο­χρε­ω­τικό χαρα­κτήρα, προ­α­ναγ­γέλ­λει μέσω της «Κ» ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστας Σκρέκας: «Θα πρέπει να κατα­λά­βουμε όλοι ότι δεν μπο­ρούμε να συμπε­ρι­φε­ρό­μα­στε σαν να μη συμ­βαί­νει τίποτα γύρω μας. Εχουμε έναν πόλεμο, ο οποίος κατα­στρέ­φει μια χώρα αυτή τη στιγμή από τη μια πλευρά και τρο­φο­δο­τεί μια τερά­στια ενερ­γειακή κρίση, που όμοιά της δεν έχει υπάρξει. Οι ενερ­γεια­κές κρίσεις τη δεκα­ε­τία του ’70 αφο­ρού­σαν το πετρέ­λαιο, ενώ η σημε­ρινή κρίση αφορά το πετρέ­λαιο, το φυσικό αέριο και την ηλε­κτρική ενέρ­γεια ταυ­τό­χρονα. Αρα δεν έχει υπάρξει τέτοιας έντασης και πολυ­πλο­κό­τη­τας ενερ­γειακή κρίση τα τελευ­ταία 50 χρόνια. Οπότε και οι αντι­δρά­σεις μας θα πρέπει να είναι ανά­λο­γες. Θα πρέπει όλοι λοιπόν να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε ότι δεν μπο­ρούμε να σπα­τα­λάμε ενέρ­γεια», δηλώνει.

Σε πρώτη φάση θα περιο­ρι­στούν ο οδο­φω­τι­σμός και ο φωτι­σμός αρχαιο­λο­γι­κών και άλλων μνη­μείων.

Ρύθμιση θερ­μο­στάτη στα συστή­ματα κλι­μα­τι­σμού και θέρ­μαν­σης, συντή­ρηση των μηχα­νη­μά­των, «έξυπνη» χρήση των ενερ­γο­βό­ρων ηλε­κτρι­κών συσκευών είτε σε οικιακό είτε σε επαγ­γελ­μα­τικό επίπεδο, «θα πρέπει να γίνουν μέρος της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς μας με στόχο τη μείωση της κατα­νά­λω­σης, γιατί τελικά έχει επί­πτωση στον λογα­ρια­σμό και το πορ­το­φόλι μας», σύμφωνα με τον υπουργό.

Η ευαι­σθη­το­ποί­ηση στα νοι­κο­κυ­ριά για την ανάγκη εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας θα ξεκι­νή­σει με συστη­μα­τική ενη­μέ­ρωση από τους αρμό­διους φορείς. Ο υπουρ­γός, ωστόσο, δεν απο­κλείει το ενδε­χό­μενο και της υπο­χρε­ω­τι­κής μείωσης της κατα­νά­λω­σης στα νοι­κο­κυ­ριά, μέσω των εκ περι­τρο­πής δια­κο­πών ρεύ­μα­τος. «Βεβαίως, το ύστατο μέτρο αντι­με­τώ­πι­σης της κρίσης είναι τα δια­κο­πτό­μενα φορτία σε οικια­κούς κατα­να­λω­τές και άρα σε προ­στα­τευό­με­νους κατα­να­λω­τές. Τίποτα δεν μπορεί να απο­κλεί­σει κανείς όταν μαί­νε­ται ένας πόλεμος δίπλα μας», τονίζει, εξη­γώ­ντας ότι με τη στε­νό­τητα ενέρ­γειας που υπάρχει στη διεθνή αγορά, ένα τυχαίο γεγονός μπορεί να προ­κα­λέ­σει σοβαρή δια­τα­ραχή και στον εφο­δια­σμό και τις τιμές.

Ο οδο­φω­τι­σμός

Μεγάλη εξοι­κο­νό­μηση, σύμφωνα με τα σχέδια που έχει επε­ξερ­γα­στεί η κυβέρ­νηση, μπορεί να προ­κύ­ψει από τη μείωση της κατα­νά­λω­σης των δήμων, καθώς ο οδο­φω­τι­σμός ξεπερ­νάει το 80% της συνο­λι­κής κατα­νά­λω­σής τους. «Η αφαί­ρεση μιας λάμπας στις 10 ή και περισ­σό­τε­ρες –ανάλογα με μια γρήγορη μελέτη που θα κάνει ο κάθε δήμος–, μαζί με τη μείωση των ωρών παροχής νυχτε­ρι­νού ρεύ­μα­τος για καλ­λω­πι­στι­κούς λόγους ή ανά­δει­ξης αρχαιο­λο­γι­κών χώρων, μπορεί να μειώσει την κατα­νά­λωση κατά 30%», σύμφωνα με τον κ. Σκρέκα. Τα φώτα σε ιστο­ρικά μνημεία, σύμφωνα με το σχέδιο, θα κλεί­νουν την 3η πρωινή ώρα.

Τον δρόμο της υπο­χρε­ω­τι­κό­τη­τας τέτοιου είδους μέτρων άνοιξε πρώτη η Γερ­μα­νία εδώ και κάποιες ημέρες, ύστερα από μια περίοδο εθε­λο­ντι­κής εφαρ­μο­γής. Η χώρα με τη μεγα­λύ­τερη εξάρ­τηση από το ρωσικό φυσικό αέριο δέχεται τις μεγα­λύ­τε­ρες πιέσεις και προ­χω­ράει από τώρα σε περι­κο­πές που αλλά­ζουν την καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών της.

Προ­σέ­χουμε από τώρα, για να έχουμε τον χειμώνα

Το ζήτημα της επάρ­κειας και δευ­τε­ρευό­ντως των τιμών, που θα παρα­μεί­νουν σε υψηλά επίπεδα, προ­βλη­μα­τί­ζει ολό­κληρη την Ευρώπη και την Ελλάδα. Η επί­τρο­πος Ενέρ­γειας Κάντρι Σίμσον εμφα­νί­στηκε καθη­συ­χα­στική την Παρα­σκευή δηλώ­νο­ντας ότι «μπο­ρούμε να βγά­λουμε τον χειμώνα με ασφά­λεια, χωρίς να κατα­φύ­γουμε σε μηχα­νι­σμούς εκτά­κτου ανάγκης». Την αισιο­δο­ξία αυτή, ωστόσο, τη συνέ­δεσε με τη λήψη προ­λη­πτι­κών μέτρων εξοι­κο­νό­μη­σης από τώρα, άποψη που ενι­σχύει εκτι­μή­σεις ανα­λυ­τών που φέρουν την Επι­τροπή να ενερ­γο­ποιεί τη συμ­φω­νία για την υπο­χρε­ω­τική μείωση του φυσικού αερίου σε ποσοστό 15% πολύ νωρί­τερα από την 1η Νοεμ­βρίου που ξεκι­νάει η περί­ο­δος αιχμής για τις κατα­να­λώ­σεις του χειμώνα.

Σε αυτό συνη­γο­ρούν και οι δια­πι­στώ­σεις του ευρω­παϊ­κού συν­δέ­σμου ΕΝTSOG (ο ευρω­παϊ­κός δια­χει­ρι­στής φυσικού αερίου) στην έκθεση που δημο­σιο­ποί­ησε την ίδια ημέρα με τις δηλώ­σεις Σίμσον. Προ­βλέ­πει εξά­ντληση των ευρω­παϊ­κών απο­θη­κών φυσικού αερίου τον χειμώνα και πρό­βλημα ανα­πλή­ρω­σής τους το επόμενο έτος σε περί­πτωση μη λήψης πρό­σθε­των μέτρων σε επίπεδο Ε.Ε. Εκτιμά μάλιστα ότι η μείωση του 15% αφορά την περί­πτωση ενός ήπιου χειμώνα, ενώ αν επι­κρα­τή­σει έντονο ψύχος, τότε οι ανάγκες για περι­κο­πές αερίου ενι­σχύ­ο­νται και προει­δο­ποιεί ότι η Κεντρική και Ανα­το­λική Ευρώπη, η Βαλτική και η Φιν­λαν­δία μπορεί να δουν περι­κο­πές 20% φέτος τον χειμώνα.

Οι λιγνι­τι­κές μονάδες

Το ελλη­νικό σχέδιο για εξα­σφά­λιση ενερ­γεια­κής επάρ­κειας στη­ρί­ζε­ται σε μεγάλο βαθμό στη λει­τουρ­γία των λιγνι­τι­κών μονάδων.

Στην Ελλάδα, βάρος της ασφά­λειας εφο­δια­σμού καλεί­ται να σηκώσει το απεχθές μέχρι πρό­τι­νος εθνικό καύσιμο του λιγνίτη. Το πρό­γραμμα απο­λι­γνι­το­ποί­η­σης «παγώνει» για δύο και αν χρεια­στεί για τρία χρόνια και η ΔΕΗ καλεί­ται να διπλα­σιά­σει την παρα­γωγή της, να φτάσει δηλαδή από τις 4,5 σε σχεδόν 10 τερα­βα­τώ­ρες σε ετήσια βάση. Αυτό σημαί­νει καθη­με­ρινή συμ­με­τοχή του λιγνίτη στο μείγμα για ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή στο 17%-20% και το στοί­χημα θα κριθεί από τη δυνα­τό­τητα της ΔΕΗ να αυξήσει τη δυνα­μι­κό­τητά της. Η διοί­κηση της ΔΕΗ έχει υπο­βά­λει στο υπουρ­γείο ετήσιο χρο­νο­διά­γραμμα διπλα­σια­σμού της παρα­γω­γής με κλι­μα­κωτή αύξηση ανά τρίμηνο και σχε­διά­ζει ένα επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα 150 εκατ. ευρώ στα ορυχεία.

Ο στόχος θα εξαρ­τη­θεί από το πόσο γρήγορα θα κατα­φέ­ρει να ανοίξει νέα πεδία για την εξόρυξη λιγνίτη που να δια­σφα­λί­ζουν συνεχή λει­τουρ­γία 4-7 λιγνι­τι­κών μονάδων. Επειδή ωστόσο χωρίς τον λιγνίτη το σύστημα δεν μπορεί να κρα­τη­θεί όρθιο, η ΔΕΗ θα υπο­χρε­ω­θεί εάν χρεια­στεί να κατα­φύ­γει και σε εισα­γω­γές καυ­σί­μου. Σημα­ντική θα είναι η συνει­σφορά της νέας μονάδας Πτο­λε­μα­ΐδα 5 που ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε εμπο­ρική λει­τουρ­γία τον Σεπτέμ­βριο, υπό την προ­ϋ­πό­θεση πάντα ότι θα υπάρχει καύσιμο που να υπο­στη­ρί­ζει τη συνεχή λει­τουρ­γία της. Τον Ιούλιο η συμ­με­τοχή του λιγνίτη έχει ανέβει γύρω στο 17%. Τον ίδιο μήνα η συνο­λική κατα­νά­λωση φυσικού αερίου έχει μειωθεί στη χώρα μας κατά 16% περίπου, ενώ από τις αρχές του έτους κατά 10% έχει αυξηθεί η παρα­γωγή των ΑΠΕ.

Ο υπουρ­γός Κώστας Σκρέκας αναλύει στην «Κ» και την οικο­νο­μική διά­σταση της αύξησης της συμ­με­το­χής του λιγνίτη στο μείγμα ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής. «Η ανάγκη να μειώ­σουμε το φυσικό αέριο δεν προήλθε από την απόφαση της Ε.Ε. για μείωση κατά 15%. Η ανάγκη προ­έρ­χε­ται από το γεγονός ότι εισά­γουμε το φυσικό αέριο και ανα­γκα­στικά διαρ­ρέ­ουν από την εθνική οικο­νο­μία τερά­στια ποσά προς τις προ­μη­θεύ­τριες χώρες, που μια τέτοια χώρα είναι και η Ρωσία. Αρα στόχος μας είναι να διπλα­σιά­σουμε τον λιγνίτη ώστε να μειώ­σουμε την εισα­γωγή φυσικού αερίου και έτσι να γλι­τώ­σουμε κόστος για τους κατα­να­λω­τές, τα νοι­κο­κυ­ριά και την οικο­νο­μία», σημειώ­νει.

Πηγή kathimerini.gr

Χρύσα Λιάγγου