Ευθ. Λέκκας: «Να δράσουμε προληπτικά διότι όσες περιοχές δεν έχουν καεί ακόμα, θα καούν νομοτελειακά»

Δρα­μα­τική προει­δο­ποί­ηση για τα μικρά χρονικά περι­θώ­ρια που απο­μέ­νουν στην Ελλάδα να οργα­νώ­σει ένα πλήρες θεσμικό πλαίσιο χωρο­τα­ξίας, πολε­ο­δο­μίας και κανο­νι­σμών για να προ­στα­τευ­τεί από τις πυρ­κα­γιές και τις πλημ­μύ­ρες που πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται καθώς εξε­λίσ­σε­ται η κλι­μα­τική κρίση, απηύ­θυνε μιλώ­ντας στην κρατική τηλε­ό­ραση και στο Open ο καθη­γη­τής Δυνα­μι­κής Τεκτο­νι­κής, Εφαρ­μο­σμέ­νης Γεω­λο­γίας & Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών Ευθύμης Λέκκας.

«Ας δούμε πού οφεί­λε­ται ουσια­στικά το γεγονός, ότι κάθε καλο­καίρι έχουμε όλες αυτές τις δασικές πυρ­κα­γιές που από καθαρά δασικές εξε­λί­χθη­καν σε μεικτές, μέσα σε οικι­σμούς και δάση, εκεί όπου συνυ­πάρ­χουν. Είναι μια παθο­γέ­νεια που συνε­χί­ζε­ται τα 70 τελευ­ταία χρόνια του ελλη­νι­κού κράτους. Από το 1950 συνε­χί­ζε­ται ακά­θε­κτη μέχρι σήμερα», είπε ο κ. Λέκκας παρα­θέ­το­ντας ότι:

-Δεν υπάρχει χωρο­τα­ξι­κός και πολε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός

-Δεν υπάρχει σαφές νομο­θε­τικό πλαίσιο, όπου θέλει ο καθένας χτίζει και στη συνέ­χεια το κράτος νομι­μο­ποιεί τα αυθαί­ρετα, ως επί το πλεί­στον σε επι­κίν­δυ­νες περιο­χές (για φωτιά, σεισμό, χιόνι, πλημ­μύρα)

-Δεν υπάρ­χουν οι κατάλ­λη­λες μελέτες πριν δοθεί μια περιοχή στον πολε­ο­δο­μικό σχε­δια­σμό, να δούμε τους κιν­δύ­νους, την παθο­γέ­νεια.

-Υπάρχει δαι­δα­λώ­δης δια­δι­κα­σία που τελικά επι­βρα­βεύει με “τακτο­ποί­ηση” ή ένταξη αυθαι­ρέ­των αυτούς που αυθαι­ρε­τούν ή που χτίζουν σε “ωραίες” περιο­χές αλλά που ενέχουν κιν­δύ­νους

-Το σύστημα Δικαιο­σύ­νης δεν απο­δί­δει δικαιο­σύνη, εκα­το­ντά­δες αυθαί­ρετα σε περιο­χές π.χ. της Αττικής δεν μπορούν να κατε­δα­φι­στούν για λόγους που αντι­στοι­χούν σε κενά νομο­θε­τικά.

Ταυ­τό­χρονα, συνέ­χισε, «στις πιο πολλές περι­πτώ­σεις δεν υπάρχει ατομική ευθύνη. Βλέ­πουμε δέντρα να εφά­πτο­νται των κατοι­κιών, πολλές φορές το δέντρο “μπαίνει στο σαλόνι μέσα”. Δεν υπάρχει σαφές νομο­θε­τικό πλαίσιο για το τι και πώς θα κοπεί. Δημιουρ­γεί­ται μια πυρι­τι­δα­πο­θήκη σε οικι­σμούς με τέτοια χαρα­κτη­ρι­στικά, μείξης δάσους και οικι­στι­κού ιστού. Δεν μπορεί να στα­μα­τή­σει η φωτιά. Πρέπει να υπάρχει ένα σαφές πλαίσιο για να ξέρουμε τι κάνουμε και πώς το κάνουμε. Δια­φο­ρε­τικά καθένας δρα σύμφωνα με αυτά που πιστεύει, είτε παρα­νο­μεί είτε όχι».

«Κάποιος που επι­λέ­γει να ζήσει σε περιοχή με πολύ καλύ­τε­ρες συν­θή­κες από ό,τι στο κέντρο, πρέπει να επω­μι­στεί και το κόστος αυτής της από­φα­σης. Δεν θα το επω­μι­στεί ο κάτοι­κος στο κέντρο της Αθήνας. Ένας που χτίζει σπίτι μέσα στο δάσος, είτε είναι αυθαί­ρετο που νομι­μο­ποιεί­ται είτε το κράτος του δίνει άδεια να χτίσει σε αυτό το σημείο. Στη συνέ­χεια, όταν καί­γε­ται το σπίτι, ζητά απο­ζη­μί­ωση από το κράτος. Και το κράτος πιε­ζό­μενο του δίνει απο­ζη­μί­ωση. Πλη­ρώ­νει δηλαδή πιθανώς αυτόν που αυθαι­ρέ­τησε. Είναι φαύλος κύκλος που πρέπει επι­τέ­λους να διαρ­ρα­γεί».

Ανα­φε­ρό­με­νος στην δρα­μα­τική αλλαγή της συνο­λι­κής εικόνας της Πεντέ­λης μετά τις συνε­χείς πυρ­κα­γιές των τελευ­ταίων ετών, ο κ. Λέκκας είπε ότι «αυτές οι περιο­χές σε λίγο θα υπο­στούν κατο­λι­σθή­σεις και πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα … φταίει ο λάθος πολε­ο­δο­μι­κός και χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός» και θύμισε ότι «πριν πέντε μήνες είχαμε κατα­στροφή έξι κατοι­κιών στην περιοχή από μεγάλη κατο­λί­σθηση. Το ίδιο θα αντι­με­τω­πί­σουμε και τώρα. Η πυρ­κα­γιά δεν είναι μόνο κατα­στροφή του περι­βάλ­λο­ντος … επι­φέ­ρει κύκλο κατα­στρο­φι­κών φαι­νο­μέ­νων, που αρχί­ζουν να επι­τα­χύ­νουν την εμφά­νισή τους. Πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα, κατο­λι­σθή­σεις, ερη­μο­ποί­ηση της περιο­χής. Αυτό σημαί­νει ότι δεν θα υπάρχει πια καμιά δυνα­τό­τητα να ανα­κάμ­ψει αυτή η περιοχή».

Ο κ. Λέκκας ξεκα­θά­ρισε ότι «τα περι­θώ­ρια που έχουμε είναι μικρά. Πρέπει οπωσ­δή­ποτε οι ενέρ­γειες να προ­γραμ­μα­τι­στούν και στα τρία επίπεδα διοί­κη­σης (κεντρικό κράτος, Περι­φέ­ρειες, Δήμοι) και σε ατομικό επίπεδο για το πώς οργα­νώ­νε­ται κάποιος. Στις περιο­χές που έχουν κατα­στρα­φεί πρέπει να κάνουμε σωστι­κές παρεμ­βά­σεις, απόλυτα προ­σαρ­μο­σμέ­νες στη Φύση, να μπο­ρέ­σει να ανα­κάμ­ψει. Στις άλλες περιο­χές, πρέπει να δρά­σουμε προ­λη­πτικά, γιατί οι περιο­χές που δεν έχουν καεί ακόμη, θα καούν νομο­τε­λειακά, δεν υπάρχει περί­πτωση».

Περιέ­γραψε εξάλλου ότι «η πιο τραγική εικόνα που έχω δει χτες, ήταν μια πλαγιά ολό­κληρη της Πεντέ­λης που έμοιαζε σαν βομ­βαρ­δι­σμένη, με αμέ­τρη­τους κρα­τή­ρες. Μου θύμισε ηφαι­στειακό πεδίο στη Χαβάη. Δεν ήταν βομ­βαρ­δι­σμένη, παρότι είχε εκα­το­ντά­δες λακού­βες. Ήταν η περιοχή που είχαν ανα­δα­σώ­σει περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις. Πήγε η φωτιά, έκαψε τα δέντρα και έμειναν οι λακού­βες που είχαν γίνει για να ποτί­ζο­νται. Ήταν φοβερή εικόνα, δεν είχε μείνει κανένα ίχνος από τις πολύ­χρο­νες προ­σπά­θειες».

Ο ίδιος υπο­γράμ­μισε επίσης την ταχύ­τητα της εξέ­λι­ξης της κρίσης. «Περι­μέ­ναμε όλα αυτά να συμβούν μετά το 2040. Είναι η κλι­μα­τική κρίση σε εξέλιξη. Από τώρα και πέρα, οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για ανά­πτυξη πυρ­κα­γιών θα υπάρ­χουν σε μεγα­λύ­τερο βαθμό».

Και όπως τόνισε, ενώ «στον Οργα­νι­σμό Αντι­σει­σμι­κού Σχε­δια­σμού και Προ­στα­σίας εδώ και 30 χρόνια έχουμε κάνει τον Αντι­σει­σμικό Κανο­νι­σμό και η Ελλάδα είναι πολύ ανθε­κτική στους σει­σμούς, αντί­στοι­χος κανο­νι­σμός δεν υπάρχει για τις φωτιές και τις πλημ­μύ­ρες, μόνο κάποιες οδηγίες».