Politico – Γιατί οι Έλληνες αποφεύγουν να γίνουν «γκαρσόνια της Ευρώπης»

Η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία της Ελλάδας αντι­προ­σω­πεύει περισ­σό­τερο από το 1/5 της συνο­λι­κής οικο­νο­μι­κής της παρα­γω­γής και δίνει θέσεις εργα­σίας σε περίπου το 1/4 του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας.

Προ­σπά­θεια κατα­βάλ­λει η Ελλάδα προ­κει­μέ­νου να βρει εργα­ζό­με­νους στην ζωτική για τη χώρα του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία. Έχει ζητήσει ακόμα και από Ουκρα­νούς πρό­σφυ­γες να βοη­θή­σουν.

Ο κορο­νο­ϊός τα δύο τελευ­ταία χρόνια σήμανε δύο χαμένες σεζόν για τον του­ρι­στικό τομέα, αλλά φέτος οι κρα­τή­σεις εκτο­ξεύ­ο­νται στα ύψη με τους κυβερ­νη­τι­κούς αξιω­μα­τού­χους να ελπί­ζουν να φτάσουν ή ακόμη και να ξεπε­ρά­σουν τους τα νούμερα του 2019, όταν η χώρα κέρδισε πάνω από 18 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ χάρη στους παρα­θε­ρι­στές.

«Το 2019 ήταν ανέφελο, μια χρονιά χωρίς προ­βλή­ματα», δήλωσε ο υπουρ­γός Του­ρι­σμού Βασίλης Κικί­λιας. «Φέτος έχουμε ακόμα μια παν­δη­μία, έναν πόλεμο στην καρδιά της Ευρώπης μετά από 80 χρόνια, μια ενερ­γειακή κρίση, πλη­θω­ρι­σμό, υψηλές τιμές ως απο­τέ­λε­σμα του πολέμου… Αλλά μέχρι στιγμής, φαί­νε­ται ότι θα είναι μια δυνατή σεζόν».

Η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία της Ελλάδας αντι­προ­σω­πεύει περισ­σό­τερο από το 1/5 της συνο­λι­κής οικο­νο­μι­κής της παρα­γω­γής και δίνει θέσεις εργα­σίας σε περίπου το 1/4 του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας, σύμφωνα με το Παγκό­σμιο Συμ­βού­λιο Ταξι­διών και Του­ρι­σμού.

Ωστόσο, οι ιδιο­κτή­τες ξενο­δο­χείων, μπαρ και εστια­το­ρίων δυσκο­λεύ­ο­νται να προ­σλά­βουν αρκε­τούς εργα­ζό­με­νους για να αντι­με­τω­πί­σουν τη ζήτηση.

Όπως σημειώ­νε­ται σε έρευνα του Politico, στις 250.000 θέσεις εργα­σίας που απαι­τού­νται στα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία, περισ­σό­τε­ρες από 50.000 παρα­μέ­νουν κενές, σύμφωνα με εκτι­μή­σεις του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων ,παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει το υψη­λό­τερο ποσοστό ανερ­γίας των νέων στην Ευρώπη στο 36,8% τον Απρίλιο και το δεύτερο υψη­λό­τερο ποσοστό συνο­λι­κής ανερ­γίας στο 12,7% (μετά την Ισπανία), σύμφωνα με τη Eurostat.

«Το πρό­βλημα ήταν ήδη εμφανές το 2019, όταν είχαμε αριθμό ρεκόρ αφίξεων, αλλά φέτος έχει επι­δει­νω­θεί πάρα πολύ», δήλωσε ο Γρη­γό­ρης Τάσιος, πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων Ελλάδος και ιδιο­κτή­της ξενο­δο­χείου στη Χαλ­κι­δική στη βόρεια Ελλάδα.

Δύο χρόνια παν­δη­μίας και lockdown είχαν ως απο­τέ­λε­σμα, πολλοί ξένοι που εργά­ζο­νταν στον ελλη­νικό του­ρι­στικό τομέα να εγκα­τα­λεί­ψουν την χώρα και να μην επι­στρέ­ψουν ποτέ. Οι Έλληνες ανα­ζή­τη­σαν επίσης θέσεις εργα­σίας σε άλλους τομείς, καθώς τα επο­χιακά συμ­βό­λαια έγιναν ακόμη μικρό­τερα, επι­δει­νώ­νο­ντας τα μακρο­χρό­νια παρά­πονα για τις ώρες εργα­σίας και τις χαμηλές πλη­ρω­μές. Πολλοί έχουν φύγει για άλλες χώρες που προ­σφέ­ρουν καλύ­τε­ρους μισθούς, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Κύπρου και της Ισπα­νίας.

«Αυτό είναι ένα πραγ­μα­τικό πρό­βλημα για όλες τις ευρω­παϊ­κές χώρες», είπε ο Κίκι­λιας. «Λόγω της παν­δη­μίας, αρκετοί εργα­ζό­με­νοι στον τομέα του του­ρι­σμού, καθώς τα ξενο­δο­χεία έκλει­σαν, ανα­ζή­τη­σαν εργασία σε άλλους τομείς για να βγάλουν τα προς το ζην».

«Αλλά αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος», πρό­σθεσε.

Δεν αξίζει πλέον τον κόπο

Η Μ, μια 45χρονη που δεν ήθελε να δώσει το πλήρες όνομά της, άρχισε να εργά­ζε­ται στον κλάδο του του­ρι­σμού το 1999, με τα τελευ­ταία χρόνια να τα περνάει σε ξενο­δο­χείο στην Κυλλήνη, στην Πελο­πόν­νησο, αλλά αυτό το καλο­καίρι απο­φά­σισε να τα παρα­τή­σει.

«Ουσια­στικά με ανά­γκα­σαν να τα παρα­τήσω, αφού μου ζήτησαν να δουλεύω τέσ­σε­ρις ώρες το πρωί και τέσ­σε­ρις ώρες το από­γευμα, πράγμα που σημαί­νει ότι θα έπρεπε να πηγαι­νο­έρ­χο­μαι 40 χιλιό­με­τρα δύο φορές την ημέρα», είπε, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι με τις τιμές των καυ­σί­μων αυτή τη στιγμή γύρω στα 2,50 ευρώ το λίτρο δύσκολα θα έβγαζε χρήματα.

Ίσως και να έμενα, αν το ξενο­δο­χείο δεν μου «έκλεβε» τα φιλο­φω­ρή­ματα, δεν έχει δικαί­ωμα η διεύ­θυνση να σου παίρνει τα tips.

«Τώρα, όταν μαθη­τευό­με­νοι έρχο­νται για την πρώτη τους δουλειά, τους κάνουν να δου­λεύ­ουν 12-14 ώρες, παίρ­νουν τα φιλο­δω­ρή­ματά τους, τους δίνουν σάπιο φαγητό και τους κάνουν να δου­λεύ­ουν σε άθλιες συν­θή­κες, τι κίνητρο έχουν να δου­λέ­ψουν;», λέει η Μ στο Politico.

Μιλώ­ντας στην ετήσια γενική συνέ­λευση του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) την Τετάρτη, ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης είπε ότι οι ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού στον κλάδο γίνο­νται «απει­λη­τι­κές» και κάλεσε τους εργο­δό­τες να αυξή­σουν τους μισθούς και να βελ­τιώ­σουν τις συν­θή­κες εργα­σίας.

Ο του­ρι­σμός «απαιτεί επεν­δύ­σεις και σε ανθρώ­πι­νους πόρους, καθώς πρέπει να είναι ελκυ­στι­κός όχι μόνο για τους επι­σκέ­πτες αλλά και για όσους εργά­ζο­νται στον τομέα», είπε ο κ. Μητσο­τά­κης.

«Πρώτον, θέλουμε να δια­χω­ρί­σουμε την ήρα από το σιτάρι. Τον επαγ­γελ­μα­τία που πλη­ρώ­νει φόρους, που παρέχει θέσεις εργα­σίας και ανά­πτυξη, από αυτόν που βλέπει τον του­ρι­σμό ως εύκολη πηγή πλου­τι­σμού», δήλωσε ο Πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ Γιάννης Ρέτσος.

Ο Γιώργος Χοτζό­γλου, πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Εργα­ζο­μέ­νων στην Εστίαση και την Του­ρι­στική Βιο­μη­χα­νία, δήλωσε ότι η κατά­σταση θα επι­δει­νω­θεί κατά τη θερινή περίοδο, καθώς όσοι παρα­μέ­νουν στον τομέα του του­ρι­σμού ανα­γκά­ζο­νται να εργά­ζο­νται ακόμη περισ­σό­τε­ρες ώρες λόγω της έλλει­ψης εργα­τι­κού δυνα­μι­κού.

«Υπάρχει μια συνε­χείς παραι­τή­σεις και μετα­κι­νή­σεις από τη μία επι­χεί­ρηση στην άλλη», είπε. «Μερικοί από αυτούς που άρχισαν να εργά­ζο­νται τον Μάιο έχουν ήδη παραι­τη­θεί. Τις πρώτες 10 ημέρες του Ιουνίου, περίπου 5.000 εργα­ζό­με­νοι στον τομέα του του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας παραι­τή­θη­καν, επι­πλέον των περισ­σό­τε­ρων από 50.000 που είχαν ήδη εξα­φα­νι­στεί».

Το πρό­βλημα είναι πιο οξύ στα επο­χιακά εστια­τό­ρια και beach bars, των οποίων οι ώρες είναι εξα­ντλη­τι­κές και δεν προ­σφέ­ρουν ρεπό, είπε.

«Φαί­νε­ται ότι οι ξενο­δό­χοι και οι εργο­δό­τες στον του­ρι­σμό δεν ενδια­φέ­ρο­νται για την ποιό­τητα αλλά για την ποσό­τητα», δήλωσε ο Χοτζό­γλου. «Δεν τους νοιάζει αν ο μάγει­ρας ξέρει να μαγει­ρεύει, αν ο ρεσε­ψιο­νίστ μιλάει ξένες γλώσσες, αν είχε κάποιου είδους εκπαί­δευση».

Ο κ. Τάσιος πάντως, δεν απο­δέ­χε­ται αυτή την κριτική και είπε ότι πολλοί νέοι απλά δεν θέλουν πλέον να εργά­ζο­νται στον τομέα του του­ρι­σμού.

«Η πλειο­νό­τητα των εργα­ζο­μέ­νων στον ξενο­δο­χειακό κλάδο έχουν καλά αμει­βό­με­νες θέσεις εργα­σίας. Είναι οι μόνοι που έχουν συλ­λο­γική σύμβαση», είπε.

Σημειώ­νε­ται πως το υπουρ­γείο Εργα­σίας ενέ­κρινε την προη­γού­μενη εβδο­μάδα μια συλ­λο­γική σύμβαση εργα­σίας για όσους εργά­ζο­νται στη βιο­μη­χα­νία τρο­φί­μων, η οποία προ­βλέ­πει στα­θε­ρούς όρους απα­σχό­λη­σης και αμοιβής για περίπου 400.000 υπαλ­λή­λους σε μπαρ και εστια­τό­ρια.

Καλώ­ντας τους πρό­σφυ­γες

Ο Κικί­λιας, ο υπουρ­γός Του­ρι­σμού, δήλωσε ότι η κυβέρ­νηση εξε­τά­ζει τρόπους αντι­με­τώ­πι­σης του προ­βλή­μα­τος. Είπε ότι η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των ατόμων του κλάδου φρο­ντί­ζουν τους εργα­ζο­μέ­νους τους και τους παρέ­χουν ποιο­τι­κές θέσεις εργα­σίας και αξιο­πρεπή δια­βί­ωση. Για εκεί­νους τους λίγους που υπο­λεί­πο­νται αυτών των προ­τύ­πων, είπε ότι ζητή­θηκε από τις ελλη­νι­κές αρχές να κάνουν τακτι­κούς ελέγ­χους και να ρίχνουν πρό­στιμα.

«Σεβό­μα­στε και τιμούμε πολύ καλά όλους εκεί­νους που κάνουν πολύ καλά τη δουλειά τους και θα κάνουμε παρα­δείγ­ματα από τους λίγους που προ­σπα­θούν να δυσφη­μί­σουν το του­ρι­στικό προϊόν», είπε ο υπουρ­γός.

Σύμφωνα όμως με τον Χότζο­γλου, οι επι­θε­ω­ρή­σεις είναι σπάνιες, καθώς η Ελλη­νική Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας είναι υπο­στε­λε­χω­μένη. Στο Ρέθυμνο της Κρήτης υπάρχει μόνο ένας επι­θε­ω­ρη­τής και μόνο δύο στη Ρόδο.

Μια λύση από την κυβέρ­νηση ήταν η έκδοση χιλιά­δων αδειών εργα­σίας σε πρό­σφυ­γες από την Ουκρα­νία που έφτασαν στη χώρα μας μετά την ρωσική εισβολή. Αν και τα στοι­χεία δεν είναι ακόμη δια­θέ­σιμα, οι αξιω­μα­τού­χοι λένε ότι η κίνηση δεν βοήθησε πολύ, του­λά­χι­στον κατά τη διάρ­κεια αυτής της θερινής περιό­δου.

Η γει­το­νική Κύπρος, όπου περίπου 6.000 του­ρι­στι­κές θέσεις εργα­σίας χρειά­ζο­νται κάλυψη, έχει ήδη δοκι­μά­σει την ίδια τακτική, επίσης χωρίς εντυ­πω­σιακά απο­τε­λέ­σματα, καθώς οι περισ­σό­τε­ροι από τους πρό­σφυ­γες που έχουν φτάσει από την κατε­στραμ­μένη από τον πόλεμο Ουκρα­νία είναι γυναί­κες που ταξι­δεύ­ουν μόνες τους με παιδιά ή ηλι­κιω­μέ­νους.

«Μετά από πολλές δια­βου­λεύ­σεις με το κράτος κατα­φέ­ραμε να πάρουμε περίπου 800 άδειες για να φέρουμε ξένο εργα­τικό δυνα­μικό από τρίτες χώρες, ώστε να μπο­ρέ­σουμε να καλύ­ψουμε αυτό το κενό, το οποίο θα επη­ρε­ά­σει άμεσα την ποιό­τητα των προ­σφε­ρό­με­νων υπη­ρε­σιών», δήλωσε ο Φιλό­κυ­προς Ρου­σου­νί­δης, επι­κε­φα­λής της κυπρια­κής ομο­σπον­δίας ξενο­δό­χων.

Είπε ότι οι κυπρια­κές αρχές θέλουν να προ­σφέ­ρουν αυτές τις άδειες με φειδώ, οπότε οι ντόπιοι δεν απο­κλεί­ο­νται.

«Ας ελπί­σουμε ότι θα μπο­ρέ­σουμε να μπούμε εύκολα στη δια­δι­κα­σία ανα­νέ­ω­σής τους, γιατί είναι ένα πρό­βλημα που δεν θα λυθεί σύντομα».

Ο κ. Τάσιος λέει ότι η Ελλάδα πιθα­νό­τατα θα ακο­λου­θή­σει το ίδιο μοντέλο, αρχής γενο­μέ­νης από την επόμενη εορ­τα­στική περίοδο, και θα πάρει εργα­ζό­με­νους από χώρες εκτός ΕΕ ή από καταυ­λι­σμούς μετα­να­στών, όπου ζουν σήμερα περίπου 30.000 άνθρω­ποι που έχουν αριθ­μούς κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης και ΦΠΑ.

«Απευ­θύνω έκκληση στους επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­στι­κού τομέα», είπε ο Κίκι­λιας. «Δεδο­μέ­νου ότι ο του­ρι­σμός είναι ο πρε­σβευ­τής της χώρας μας στο εξω­τε­ρικό, ζητώ από τους ξενο­δό­χους να προ­σφέ­ρουν ποιο­τι­κές και καλά αμει­βό­με­νες θέσεις εργα­σίας. Το πλε­ό­να­σμα από τα του­ρι­στικά κέρδη και η επι­τυ­χία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού πρέπει να μοι­ρα­στούν με όλους τους εργα­ζό­με­νους του κλάδου».

Πηγή ieidiseis.gr