Ο γεωπόνος Γιάννος Ελενίτσας υλοποιεί το πρώτο εγχείρημα συμβολαιακής γεωργίας στη Ρόδο

Ενα εξαί­ρετο παρά­δειγμα συμ­βο­λαια­κής γεωρ­γίας, το πρώτο του είδους του στη Ρόδο εξε­λίσ­σε­ται στην Κρε­μα­στή, εκεί όπου ένας γεω­πό­νος, ξεκί­νησε τη βιο­λο­γική καλ­λιέρ­γεια μιας σειράς κηπευ­τι­κών με προ­ο­ρι­σμό όχι τη λιανική αγορά, μα τη διάθεσή τους σε συγκε­κρι­μένα εστια­τό­ρια των οποίων οι σεφ έχουν ήδη προ­α­γο­ρά­σει σχεδόν ολό­κληρη την παρα­γωγή του. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το εγχεί­ρημα αυτό ανοίγει το δρόμο για μια νέα και πολλά υπο­σχό­μενη μέθοδο σύν­δε­σης της γης με την οικο­νο­μία, ικανής να δώσει δουλειά και να θρέψει όσους επι­λέ­ξουν την ιδιαί­τερη και πανάρ­χαια αυτή οδό.

Ο Γιάννος Ελε­νί­τσας είναι γεω­πό­νος, γνωστός Ροδίτης, που έλκει την κατα­γωγή του από τον Αρχάγ­γελο, γνήσιος από­γο­νος της παρέας των δει­πνο­σο­φι­στών και παρότι ο ίδιος βαθύς γνώστης των μεθόδων εντα­τι­κής καλ­λιέρ­γειας της γης, επέλεξε να ανα­πτύ­ξει ένα κήπο με ιδιαί­τε­ρες ποι­κι­λίες φυτών και χωρίς ίχνος χρήσης φυτο­φαρ­μά­κων ή χημικών εδα­φο­βελ­τιω­τι­κών.

«Εδώ τα πάντα ανα­πτύσ­σο­νται με τον ρυθμό της φύσης, δεν πιέζω την παρα­γωγή. Η φύση παίζει το τύμπανο κι εγώ χορεύω», περι­γρά­φει προς τη «δημο­κρα­τική» ο Γιάννος Ελε­νί­τσας και μας ξεναγεί ανάμεσα στα φυτά του. Κίτρινο παν­τζάρι, ινδικό σπανάκι “Μαλα­μπάρ”, σαρ­κώ­δης “Αλμύρα” ιδανική για συνο­δεία θαλασ­σι­νών, επτά δια­φο­ρε­τικά είδη τομάτας, αγγούρι Αρχαγ­γέ­λου, αναρ­ρι­χώ­μενα “φασόλια κανα­ρί­νια” και κολο­κυ­θά­κια ολο­στρόγ­γυλα και σχεδόν επίπεδα· μ’ έναν ανθό έτοιμο να γεμίσει με όλη την παρά­δοση της τοπικής κου­ζί­νας. Παν­δαι­σία χρω­μά­των και αρω­μά­των ανα­μει­γνύ­ο­νται στην ατμό­σφαιρα, δημιουρ­γούν τις κατάλ­λη­λες συν­θή­κες ώστε η γεύση να έρθει ανυ­πό­μονη και να βυθι­στεί σε μια σαλάτα γεμάτη υπο­σχέ­σεις.

«Συνερ­γά­ζο­μαι με τρεις σεφ, δύο βρί­σκο­νται στη Ρόδο κι ένας στην Καλ­λι­θέα Αττικής. Τους ετοι­μάζω την παραγ­γε­λία τους και τους την παρα­δίδω ο ίδιος. Στην περί­πτωση της Καλ­λι­θέας, στέλνω την παραγ­γε­λία ακτο­πλοϊ­κώς στον Πειραιά για να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί το ίδιο βράδυ ή την επόμενη μέρα στην κουζίνα του εστια­το­ρίου», εξηγεί ο Γιάννος.

Το καλ­λιερ­γού­μενο κομμάτι γης δεν είναι μεγάλο, έχει δικό του πηγάδι και κάπως γειτ­νιά­ζει με το αερο­δρό­μιο Παρα­δει­σίου. Εκεί καθό­μα­στε, κάτω από μια ελιά, έχουμε μαζέψει λίγα κολο­κυ­θά­κια· κάποια είναι πράσινα, άλλα κίτρινα, κάνα δυο είναι επίπεδα, τα δοκι­μά­ζουμε ακα­θά­ρι­στα και ωμά. Το σχεδόν επίπεδο κολο­κύθι έχει γεύση που παρα­πέ­μπει σε φρούτο. Θυμίζει πρώιμο πεπόνι, σε υφή άγουρου αβο­κά­ντο. Μα πως γίνεται ένα κολο­κύθι να είναι επίπεδο; Πώς γίνεται να ευδο­κι­μεί στη Ρόδο;

«Είναι η ποι­κι­λία τέτοια. Τα καλ­λιεργώ χρόνια και ο σπόρος εγκλι­μα­τί­στηκε με τον τόπο».

Η απά­ντησή του είναι απο­στο­μω­τική. Ο Γιάννος εκτός από επι­στή­μο­νας είναι ένας αφο­σιω­μέ­νος αγρότης και ένας γνήσιος λαϊκός φιλό­σο­φος χωρίς ίχνος έπαρσης. Η αγάπη του για την παρα­δο­σιακή καλ­λιέρ­γεια είναι εμφανής, τα φυτά είναι παιδιά του και σε όλα έχει δώσει ονόματα: Η Κλειώ, η Ερατώ, η Πολύ­μνια και όλες οι εννέα μούσες – θεές προ­στά­τι­δες της λογο­τε­χνίας, των τεχνών και της επι­στή­μης βρί­σκο­νται εκεί, παρού­σες ανάμεσα στα αυλάκια. Εννέα μούσες και μια Παναγιά, η «Κυρά», διότι στη Ρόδο και ειδικά στον Αρχάγ­γελο η Παναγιά Τσα­μπίκα η Κυρά είναι συνο­δοι­πό­ρος της ανθρώ­πι­νης λαχτά­ρας.

Είναι προ­σο­δο­φόρα η συμ­βο­λαιακή γεωργία;

Το όλο εγχεί­ρημα ο Γιάννος Ελε­νί­τσας το έχει ονο­μά­σει: «Κούννες» και η φιλο­σο­φία του επι­κε­ντρώ­νε­ται στη φράση: Από το χωράφι στο τραπέζι.

«Βασί­ζο­μαι στο πιάτο της ημέρας και αυτό έχει ιδιαί­τερα μεγάλη σημασία. Θα δώσουμε τον καρπό όταν βρί­σκε­ται στο απο­κο­ρύ­φωμα της γεύσης του, όχι πιο νωρίς, όχι πιο αργά. Έτσι το πιάτο της ημέρας αποκτά την αξία και το νόημα που του πρέπει», εξηγεί προς τη «δημο­κρα­τική» ο γεω­πό­νος – παρα­γω­γός Γιάννος Ελε­νί­τσας.

Από τις φωτο­γρα­φίες που ανε­βά­ζουν οι ίδιοι οι σεφ στα προ­σω­πικά τους ιστο­λό­για φαί­νε­ται ότι είναι όλοι τους ευχα­ρι­στη­μέ­νοι από το απο­δι­δό­μενο απο­τέ­λε­σμα γεύσης, αρώ­μα­τος και εικόνας. Οι τιμές που πλη­ρώ­νουν οι εστιά­το­ρες για το προϊόν που παρα­λαμ­βά­νουν είναι ελά­χι­στα πιο ακριβές από εκείνες που θα πλή­ρω­ναν στη λαϊκή αγορά.

«Η τροφή πρέπει να είναι προ­σβά­σιμη από όλους, γι’ αυτό και η τιμή δεν έχει αισθητή διαφορά. Όποιος ή όποια ασχο­λη­θεί με αυτή τη μέθοδο καλ­λιέρ­γειας αρχικά θα μάθει τη φύση, θα μάθει να περι­μέ­νει και το σίγουρο είναι ότι δεν θα πει­νά­σει», τόνισε ο Γιάννος Ελε­νί­τσας απα­ντώ­ντας σε σχετικό ερώτημα.

Προ­φα­νώς δεν είναι όλα ιδανικά στη βιο­λο­γική, συμ­βο­λαιακή γεωργία. Είναι πολλές οι ασθέ­νειες που προ­σβάλ­λουν τα φυτά και η παρα­γωγή είναι σαφώς μικρό­τερη σε σύγκριση με τις σύγ­χρο­νες μορφές αγρο­τι­κής καλ­λιέρ­γειας. Ο Γιάννος Ελε­νί­τσας πει­ρα­μα­τί­ζε­ται διαρκώς με τα δικά του “κομπόστ”, προ­σπα­θεί να βελ­τιώ­νει το έδαφος με οργα­νικά υλικά που συλ­λέ­γει από το δάσος και είναι πρό­θυ­μος να μοι­ρα­στεί τη γνώση του με όσους και όσες θελή­σουν να μιμη­θούν το παρά­δειγμά του.

Η γενική εγκα­τά­λειψη της μεθόδου εντα­τι­κής καλ­λιέρ­γειας της γης και η χρήση φυτο­φαρ­μά­κων δε φαί­νε­ται ακόμα στον ορί­ζο­ντα. Είναι μεγάλος ο πλη­θυ­σμός των ανθρώ­πων που πρέπει να τραφεί και προς το παρόν η επιλογή τροφής εξα­κο­λου­θεί για πολλούς να απο­τε­λεί πολυ­τέ­λεια. Ωστόσο, η αρχή για κάτι καλό έχει γίνει, άλλωστε τα εστια­τό­ρια και τα ξενο­δο­χεία στη Ρόδο είναι χιλιά­δες και σίγουρα ανάμεσά τους υπάρ­χουν πρόσωπα που θα θελή­σουν να συν­δέ­σουν την επι­χεί­ρησή τους μ’ ένα συγκε­κρι­μένο κομμάτι γης κι έναν σύγ­χρονο Δον Κιχώτη γεωργό που θα πρε­σβεύει το παλιό, το ρομα­ντικό και το μαγικό, με όρους σύγ­χρο­νους και λει­τουρ­γι­κούς.