Φωτεινή Μπαξεβάνη: «Η Κυρά της Ρω μας διδάσκει ότι τίποτε δεν είναι ακατόρθωτο, αρκεί να έχεις πίστη στις επιλογές σου»

Κυρία Μπα­ξε­βάνη «Η Κυρά της Ρω» είναι μία παρά­σταση με μία εξαι­ρε­τικά επι­τυ­χη­μένη πορεία. Πώς ξεκί­νη­σαν όλα και με ποια αφορμή;

Με τον Γιάννη Σκα­ρα­γκά, το συγ­γρα­φέα του έργου, συνερ­γα­ζό­μα­στε εδώ και πολλά χρόνια. Το 2017 και ενώ η οικο­νο­μική κρίση συνέ­χιζε να επη­ρε­ά­ζει την καθη­με­ρι­νό­τητά μας, νιώσαμε την ανάγκη να μιλή­σουμε για όλα όσα βιώναμε τότε μέσα από την ιστορία και το παρά­δειγμα της Κυράς της Ρω.

Η Δέσποινα Αχλα­διώτη, όπως ήταν το όνομά της, γεν­νη­μένη το 1890 και απο­βιώ­σασα το 1982, έζησε τα πιο δύσκολα …κεφά­λαια της νεό­τε­ρης ιστο­ρίας. Θελή­σαμε ΄λοιπόν να μάθουμε πώς είναι να αφιε­ρώ­σεις όλη σου τη ζωή για να δημιουρ­γή­σεις ένα νέο κόσμο στη μέση του πουθενά, όταν ο κόσμος γύρω σου δια­λύ­ε­ται.

Δεν υπήρχε βιβλιο­γρα­φία για την Κυρά της Ρω. Πέρα από το γεγονός ότι ζούσε στη Ρω και ύψωνε καθη­με­ρινά για 40 χρόνια την ελλη­νική σημαία στο ερη­μο­νήσι του Αιγαίου, δεν είχαμε άλλες πλη­ρο­φο­ρίες. Έτσι απο­φά­σισα να ταξι­δέψω στο Καστελ­λό­ριζο. Έμαθα για τη ζωή της από συγ­γε­νείς της και ανθρώ­πους που τη γνώ­ρι­ζαν. Έδωσα στο Γιάννη τα στοι­χεία και τις πλη­ρο­φο­ρίες που συγκέ­ντρωσα κι εκείνος με τη σειρά του έγραψε αυτό το συγκλο­νι­στικά ποι­η­τικό κείμενο.

Κάπως έτσι δημιουρ­γή­θηκε η νουβέλα αυτή που κυκλο­φο­ρεί από τις εκδό­σεις Κριτική. Το έργο παρου­σιά­στηκε για πρώτη φορά τον Οκτώ­βριο του 2017 και έκτοτε η παρά­σταση ταξί­δεψε σε όλη την Ελλάδα, στην Κύπρο, στην Αμερική, στην Αυστρα­λία και έπονται πολλοί νέοι σταθμοί λόγω της μεγάλης ζήτησης. Να σημειώσω, ότι τα τελευ­ταία χρόνια, η σκη­νο­θε­σία είναι του Σταύρου Λίτινα.

Η Κυρά της Ρω σας έφερε πρό­σφατα στη Ρόδο…

Θέλω να ευχα­ρι­στήσω την Ένωση Στρα­τιω­τι­κών Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Ρόδου, τον πρόεδρο κ. Νίκο Αντω­νό­πουλο και τον γενικό γραμ­μα­τέα κ. Ανέστη Κεφαλά για την πρό­σκληση να συμ­με­τέ­χουμε με τον Γιάννη Σκα­ρα­γκά στα εγκαί­νια της έκθεσης Πυρο­γρα­φίας με τίτλο «Η Θρυλική Κυρά της Ρω» που διορ­γα­νώ­θηκε με αφορμή τη συμπλή­ρωση των 40 ετών από το θάνατο της Δέσποι­νας Αχλα­διώτη.

Επίσης, θέλω να συγχαρώ τον δημιουργό των εκθε­μά­των κ. Στράτο Μυλωνά, τον κ. Κώστα Χαρα­λα­μπίδη για το κατα­πλη­κτικό βίντεο που ετοί­μασε αλλά και τον πρόεδρο του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης Ρόδου, κ. Σέργιο Αϊβάζη για τη φιλο­ξε­νία της έκθεσης.

Είναι σημα­ντικό για εμάς τους καλ­λι­τέ­χνες να βλέ­πουμε συλ­λό­γους και ενώσεις, όπως την Ε.Σ.ΠΕ.Ε.Ρ., να διορ­γα­νώ­νουν καλ­λι­τε­χνι­κές εκδη­λώ­σεις, τις οποίες στη­ρί­ζουμε πάντα με χαρά όταν μας ζητηθεί.

Τι είναι αυτό που σας δίδαξε προ­σω­πικά η Κυρά της Ρω; Ποιο είναι τελικά το μήνυμα του έργου και της παρά­στα­σης;

Προ­σω­πικά, το παρά­δειγμα της Δέσποι­νας Αχλα­διώτη μου άλλαξε τη ζωή.

Έμαθα από εκείνη, να υπο­στη­ρίζω τις επι­λο­γές μου και να αισθά­νο­μαι σίγουρη γι’ αυτές.

Η Κυρά της Ρω, ήταν από πλούσια οικο­γέ­νεια. Αγάπησε τον βοσκό του πατέρα της, τον Κώστα Αχλα­διώτη από την Αστυ­πά­λαια, κάτι ανε­πί­τρε­πτο για εκείνη την εποχή…, αφού θα έπρεπε να παντρευ­τεί εκείνον που θα επέ­λε­γαν οι δικοί της.

Η επιλογή της είχε συνέ­πειες, αφού η οικο­γέ­νειά της την απο­κλή­ρωσε. Και κάπως έτσι εγκα­τα­στά­θηκε το 1927 με τον άνθρωπο που αγάπησε και μερικά ζωντανά στη Ρω.

Στη συνέ­χεια, το 1940 ο άνδρας της φεύγει από καρδιά… και εκείνη έζησε στο …ερη­μο­νήσι μέχρι το τέλος της ζωής της.

Η πράξη της αυτή, να στη­ρί­ξει με όλη της τη δύναμη την επιλογή της, το σπίτι της και τον κόσμο που δημιούρ­γησε εκεί…, στα σύνορα της χώρας μας και μίας ηπείρου, απο­τε­λεί πηγή έμπνευ­σης και θαυ­μα­σμού.

Αυτό το παρά­δειγμα μας δίνει κου­ρά­γιο. Μας διδά­σκει πώς στην εποχή μας, παρόλες τις δυσκο­λίες που βιώνουμε-εξαιτίας της παν­δη­μίας και όλων όσων συμ­βαί­νουν γύρω μας- μπο­ρούμε να στη­ρι­χτούμε από τον μικρό­κο­σμο που έχει δημιουρ­γή­σει ο καθένας μας, και να γίνουμε οι ήρωες του εαυτού μας.

Μας διδά­σκει ότι τίποτε δεν είναι ακα­τόρ­θωτο, αρκεί να έχεις πίστη στις επι­λο­γές σου, επιμονή και υπομονή. Είναι σαν να μας απο­κα­λύ­πτε­ται το μυστικό του πώς μπο­ρούμε να γιορ­τά­ζουμε τη ζωή, ακόμη και όταν ο κόσμος δια­λύ­ε­ται γύρω μας.

Τελικά, το έργο μέσα από τη ζωή της Δέσποι­νας Αχλα­διώτη στέλνει ένα αισιό­δοξο μήνυμα.

Πώς κατα­φέ­ρατε να «παντρέ­ψετε» την αγάπη σας για το Καστελ­λό­ριζο με τη μουσική; Μιλήστε μας γι’ αυτό…

Πήγα για πρώτη φορά στο Καστελ­λό­ριζο για την έρευνα. Αγάπησα πραγ­μα­τικά αυτό το νησί. Είναι ο τόπος της καρδιάς μου όπου θέλω να επι­στρέφω ξανά και ξανά.

Για τις ανάγκες της παρά­στα­σης, δημιουρ­γή­θη­καν το 2020 δύο τρα­γού­δια, το «Καστελ­λό­ριζο» και το «Ερη­μο­πούλι» σε μουσική δική μου και στίχους του Γιάννη Σκα­ρα­γκά, τα οποία ερμη­νεύει κατα­πλη­κτικά η Βιολέτα Ίκαρη.

Κυκλο­φο­ρούν από τη Walnut Entertainment και όλα τα έσοδα δια­τί­θε­νται για την μουσική και θεα­τρική εκπαί­δευση των παιδιών του νησιού μέσω του συλ­λό­γου ΕΝ.Ι.Γ.ΜΑ (Ένωση Ιδεών-Γρίφων-Μαθηματικών) του Καστελ­λό­ρι­ζου, αλλά και για την κατα­γραφή και διάσωση ιστο­ριών και παρα­δό­σεων του νησιού.

΄Ηδη μετά από ένα χρόνο, κυκλο­φο­ρίας των τρα­γου­διών στο πλαίσιο του 1ου φεστι­βάλ γρίφων του Καστελ­λό­ρι­ζου τον Σεπτέμ­βριο 2021, προ­σφέ­ραμε ένα εργα­στή­ριο θεάτρου σκιών από τον σπου­δαίο καλ­λι­τέ­χνη Χρήστο Στανίση και κατα­σκευά­σαμε έναν επαγ­γελ­μα­τικό μπερντέ αλλά και φιγού­ρες με τη συμ­με­τοχή κατοί­κων του νησιού κάθε ηλικίας.

Η σειρά «Ζακέτα να Πάρεις» στην οποία είχατε έναν από τους πρω­τα­γω­νι­στι­κούς ρόλους και προ­βλή­θηκε από την ΕΡΤ, αγα­πή­θηκε πολύ από τους τηλε­θε­α­τές. Τι αγαπάτε όμως η ίδια πιο πολύ, το θέατρο ή την τηλε­ό­ραση;

Η αλήθεια είναι ότι πιο πολύ από όλα, αγαπώ τον κινη­μα­το­γράφο. Έχω λάβει μέρος σε αρκετές ταινίες. Ωστόσο, δεν γίνο­νται τόσες πολλές παρα­γω­γές στην Ελλάδα, ώστε να μπορεί ένας ηθο­ποιός να ζει απο­κλει­στικά από τον κινη­μα­το­γράφο. Το …ντε­μπούτο μου στην τηλε­ό­ραση το έκανα το 1998 με τα «Εγκλή­ματα».

Για μία δεκα­ε­τία συμ­με­τείχα ανελ­λι­πώς σε διά­φο­ρες σειρές μέχρι που το 2008 έφυγα για την Αμερική. Επέ­στρεψα έπειτα από ένα χρόνο. Τότε όμως ξέσπασε η οικο­νο­μική κρίση που είχε ως απο­τέ­λε­σμα να μειω­θούν οι τηλε­ο­πτι­κές παρα­γω­γές.

Η «Ζακέτα» ήταν η τελευ­ταία σειρά που συμ­με­τείχα και ήταν από τις πιο όμορφες συνερ­γα­σίες που είχα ποτέ. Είμαι όμως χαρού­μενη που θα βρί­σκο­μαι και πάλι στην ΕΡΤ και τη νέα σεζόν, συμ­με­τέ­χο­ντας στη σειρά «Κάνε Ότι Κοι­μά­σαι» με τον Σπύρο Παπα­δό­πουλο.

Στο θέατρο δεν έχω στα­μα­τή­σει να παίζω από το 1992 που απο­φοί­τησα από τη σχολή του Εθνικού. Αυτό το καλο­καίρι συμ­με­τέχω στις Θεσμο­φο­ριά­ζου­σες σε σκη­νο­θε­σία του Γιάννη Μπέζου με τον οποίο είχαμε συνερ­γα­στεί ξανά στο παρελ­θόν.

Εκτιμώ απε­ριό­ρι­στα τον Γιάννη Μπέζο ως καλ­λι­τέ­χνη και αισθά­νο­μαι ευτυχής που συνα­ντιό­μα­στε ξανά στο θέατρο. Όλος ο θίασος είναι κατα­πλη­κτι­κός, όλοι οι συνά­δελ­φοι από τον Βλα­δί­μηρο Κυρια­κίδη, τον Λαέρτη Μαλ­κό­τση, τη Νίκη Σερέτη, τη Γιάννα Παπα­γε­ωρ­γίου, τον Πανα­γιώτη Κατσώλη, την Αρετή Πασχάλη, τη Λήδα Καπνά, τον Αλέξη Βιδα­λάκη, το Σταύρο Μαρκάλα, τη Ντένια Στα­σι­νο­πού­λου, την Κων­στα­ντίνα Ντα­ντάμη, την Αγγε­λική Γρη­γο­ρο­πού­λου, την Eλένη Ζαχο­πού­λου έως τη Μαντα­λένα Καρα­βά­του, είναι εξαι­ρε­τι­κοί και υπάρχει μεταξύ μας απί­στευτη χημεία, κάτι που έχει μεγάλη για μένα σημασία.

Θα δούμε τις Θεσμο­φο­ριά­ζου­σες στη Ρόδο;

Θα θέλαμε πάρα πολύ να παί­ξουμε για το κοινό της Ρόδου. Ελπί­ζουμε να τα κατα­φέ­ρουμε!

Η παν­δη­μία και η κοι­νω­νική απο­στα­σιο­ποί­ηση ενί­σχυ­σαν την ανάγκη του κόσμου να έρθει πιο κοντά στο θέατρο, τώρα που οι περιο­ρι­σμοί έχουν αρθεί;

Το θέατρο δίνει τροφή στην ψυχή μας γι’ αυτό και ο κόσμος το έχει ανάγκη. Δυστυ­χώς μέσα από την περι­πέ­τεια της παν­δη­μίας αντι­λη­φθή­καμε στον απόλυτο βαθμό, πως αν αφή­σουμε την ψυχή μας να νοσήσει, μπορεί να υπάρ­ξουν συνέ­πειες όχι απλά στην υγεία μας, αλλά σε πολλούς τομείς της ζωής μας. Το θέατρο είναι θερα­πευ­τικό και λυτρω­τικό. Δεν είναι τυχαίο που ακόμη και στις πιο σκο­τει­νές περιό­δους της ιστο­ρίας, στον πόλεμο, στην κατοχή…, το θέατρο δεν στα­μά­τησε ποτέ να υπάρχει.

Κυρία Μπα­ξε­βάνη, έχετε δια­νύ­σει μία πραγ­μα­τικά αξιο­ση­μεί­ωτη πορεία ως ηθο­ποιός. Τι θα συμ­βου­λεύ­ατε τα νέα παιδιά που ονει­ρεύ­ο­νται να ακο­λου­θή­σουν τον κλάδο της υπο­κρι­τι­κής, ένα κλάδο όπου επι­κρα­τεί μεγάλος αντα­γω­νι­σμός και τα ποσοστά ανερ­γίας είναι υψηλά;

Κοι­τάξτε, όλα αυτά απο­τε­λούν ξεπε­ρα­σμένα στε­ρε­ό­τυπα. Καλό είναι ο καθένας να κάνει ό,τι ποθεί η καρδιά του.

Η Κυρά της Ρω είναι ένα τρα­ντα­χτό παρά­δειγμα που μας παρα­κι­νεί να υπο­στη­ρί­ζουμε τις επι­λο­γές της ζωής μας. Δεν μπορείς να συμ­βου­λεύ­σεις κανένα τι πρέπει να κάνει και τι όχι. Αρκεί ο καθένας μας να συνει­δη­το­ποι­ή­σει ποιο δρόμο θέλει να ακο­λου­θή­σει και τι θέλει να κάνει στη ζωή του και να βρει τη δύναμη και το σθένος να το κάνει.

Βρείτε τα τρα­γού­δια της παρά­στα­σης εδώ:

“Καστελ­λό­ριζό μου”

Official music video:

Download wav+mp3: https://www.dropbox.com/sh/okmpr5jqhmpszw3/AABxexsQzu4iqJb6ml4X94tSa?dl=0

 

“Ερη­μο­πούλι (για την Κυρά της Ρω)”

Official music video:

Download wav+mp3: https://www.dropbox.com/sh/rsic3u1shm8pcn0/AAAgPrQlEyIu48imefpIihZua?dl=0