ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ηπατίτιδα σε παιδιά – Ηλίας Μόσιαλος: 20 ερωτήσεις και απαντήσεις

news room 7 λεπτά ανάγνωση
παιδί ιός

Είκοσι ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις για την αδιευ­κρί­νι­στης ακόμα αιτιο­λο­γίας ηπα­τί­τιδα στα παιδιά παρα­θέ­τει ο καθη­γη­τής Ηλίας Μόσια­λος, σε ανάρ­τησή του.

Υπάρχει συσχε­τι­σμός του εμβο­λίου για τον κορω­νοϊό με την αδιευ­κρί­νι­στης ακόμα αιτιο­λο­γίας ηπα­τί­τιδα που έχουν εμφα­νί­σει περίπου 200 παιδιά σε όλο τον κόσμο;

Όχι. Καταρ­χάς λόγω του ότι η πλειο­νό­τητα των περι­στα­τι­κών είναι κάτω των 5 ετών. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών δεν έχουν εμβο­λια­στεί για τον κορω­νοϊό.

Είναι υψη­λό­τερο από το ανα­με­νό­μενο το ποσοστό των παιδιών που εμφά­νισε αυτή την αδιευ­κρί­νι­στης ακόμα αιτιο­λο­γίας ηπα­τί­τιδα σέ όλες τις χώρες που κατα­γρά­φη­καν τέτοια περι­στα­τικά;

Όχι σε όλες τις χώρες. Στη Σκωτία ναι έχουν περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις από τις ανα­με­νό­με­νες αλλά όχι στο Ισραήλ ή την Ισπανία.

Που παρα­τη­ρού­νται τα περισ­σό­τερα κατα­γε­γραμ­μένα περι­στα­τικά;

Στο Ηνωμένο Βασί­λειο έχουν κατα­γρα­φεί 145 περι­στα­τικά (σε έκθεση που δημο­σιο­ποι­ή­θηκε στις 29 Απρι­λίου). 108 είναι στην Αγγλία και 17 στη Σκωτία. 17 σύμφωνα με το ECDC έχουν παρα­τη­ρη­θεί και στην Ιταλία, 12 στην Ισπανία, 6 στη Δανία, και αντί­στοιχα μικρά νούμερα σε διά­φο­ρες άλλες χώρες.

Υπάρχει κάποιος γεω­γρα­φι­κός συσχε­τι­σμός των περι­στα­τι­κών;

Όχι. Τα περι­στα­τικά εμφα­νί­ζο­νται σε διά­φο­ρες περιο­χές και δεν έχουν ‘κολλήσει’ μεταξύ τους.

Ποια είναι τα συμ­πτώ­ματα της ηπα­τί­τι­δας;

Ανα­φέ­ρο­νται ανο­ρε­ξία, κατα­βολή, αλλαγή στο χρώμα του δέρ­μα­τος (ίκτερος) γαστρε­ντε­ρικά συμ­πτώ­ματα όπως κοι­λιακό άλγος, διάρ­ροια και εμετός που προη­γή­θη­καν της εμφά­νι­σης της οξείας ηπα­τί­τι­δας, ενώ πολλές περι­πτώ­σεις είχαν και πυρετό.

Είχαν νοσήσει όλα αυτά τα παιδιά παλιό­τερα με κορω­νοϊό;

Όχι, αλλά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό αυτών έχει κατα­γε­γραμ­μένο ιστο­ρικό νόσησης. Ταυ­τό­χρονα όμως να πούμε πως δεν έχει γίνει ενδε­λε­χής ανάλυση σε όλα τα περι­στα­τικά. Υπάρχει βέβαια η κατα­γραφή αυτών που είχαν ενεργή νόσο κατά την εισα­γωγή τους. Να θυμί­σουμε όμως πως πολύ συχνά τα παιδιά νοσούν ασυμ­πτω­μα­τικά ή ελαφρά, κάποια από αυτά ίσως να μην πήγαι­ναν σε βρε­φο­νη­πια­κούς σταθ­μούς ώστε να εξε­τά­ζο­νται συχνά, όποτε ίσως και οι γονείς να μην το γνώ­ρι­ζαν.

Είχαν όλα αυτά τα παιδιά ενεργή λοίμωξη με αδενοϊό κατά την εισα­γωγή τους;

Όχι. Για παρά­δειγμα κανένα από τα 6 παιδιά στη Δανία δεν βρέθηκε θετικό σε αδενοϊό. Ταυ­τό­χρονα, να πούμε όμως πως η βιβλιο­γρα­φία ανα­φέ­ρει πως τα μικρά παιδιά που κολλάνε αδενοϊό μπορεί και να δια­γι­γνώ­σκο­νται θετικά για αρκε­τούς μήνες μετά τη λοίμωξη.

Ποιες νέες πλη­ρο­φο­ρίες έχουμε από την χθεσινή αναφορά των περι­στα­τι­κών στην Αλα­μπάμα σύμφωνα με τα Αμε­ρι­κα­νικά Κέντρα Ελέγχου και Πρό­λη­ψης Ασθε­νειών (CDC);

Γίνεται αναφορά σε 9 παι­δια­τρι­κούς ασθε­νείς που δια­γνώ­στη­καν θετικοί σε αδενοϊό και αρνη­τι­κοί στον κορω­νοϊό. Ταυ­τό­χρονα όμως δεν ανα­φέ­ρε­ται πως έγινε κάποια συγκε­κρι­μένη ανάλυση για να επι­βε­βαιω­θεί η απουσία παλιό­τε­ρης νόσησης με κορω­νοϊό. Επίσης οι βιοψίες ήπατος από 6 ασθε­νείς κατέ­δει­ξαν διά­φο­ρους βαθμούς ηπα­τί­τι­δας χωρίς όμως (ανο­σοϊ­στο­χη­μι­κές) ενδεί­ξεις αδε­νοϊού ή άλλων ιικών σωμα­τι­δίων (όπως ταυ­το­ποι­ή­θηκε με ανάλυση με ηλε­κτρο­νικό μικρο­σκό­πιο). Επι­πλέον, 7 ασθε­νείς είχαν ταυ­τό­χρονη μόλυνση με άλλα ιικά παθο­γόνα όπως τον ιό Epstein-Barr, εντε­ροϊό/ρινοϊό, ανα­πνευ­στικό συγκυ­τιακό ιό, ανθρώ­πινο κορω­νοϊό OC43, και άλλους. Παρα­μέ­νει ενδια­φέ­ρον πως δεν ανι­χνεύ­τη­καν ιικά σωμα­τί­δια στο ήπαρ αυτών των παιδιών.

Τι γνω­ρί­ζουμε από τη βιβλιο­γρα­φία για περι­πτώ­σεις οξείας ηπα­τι­κής ανε­πάρ­κειας που να προ­κα­λού­νται από αδενοϊό;

Υπάρ­χουν ανα­φο­ρές στη βιβλιο­γρα­φία που περι­γρά­φουν περι­στα­τικά ηπα­τί­τι­δας από λοίμωξη με αδενοϊό που οδήγησε σε μετα­μό­σχευση 8 παι­δια­τρι­κούς ασθε­νείς, πριν την παν­δη­μία. 7 εξ ’αυτών ήταν ηλικίας κάτω των 18 μηνών. Η συγκε­κρι­μένη δημο­σί­ευση όμως ανα­φέ­ρε­ται σε ανί­χνευση του ιού στο ήπαρ σε όλους τους ασθε­νείς. Επι­πλέον, εκείνοι οι ασθε­νείς δια­γνώ­στη­καν με αδενοϊό τύπου 2 ή 5 και όχι τύπου 41 όπως στα περι­στα­τικά στην Αλα­μπάμα ή αυτά στο Ηνωμένο Βασί­λειο. Λοίμωξη που να οφεί­λε­ται απο­κλει­στικά σε αδενοϊό τύπου 41 και να προ­κα­λεί οξεία ηπατική ανε­πάρ­κεια φαί­νε­ται να είναι ιδιαί­τερα σπάνια.

Υπάρχει βιβλιο­γρα­φία που να συσχε­τί­ζει τη λοίμωξη με κορω­νοϊό με ηπα­τί­τιδα στα παιδιά;

Υπάρ­χουν πολλές ανα­φο­ρές ηπα­τί­τι­δας μετά από λοίμωξη με κορω­νοϊό σε ενή­λι­κες στο διά­στημα της παν­δη­μίας, όπως γνω­ρί­ζουμε. Επίσης έχει κατα­γρα­φεί ένα περι­στα­τικό σε βρέφος 10 μηνών στην Ιταλία που μετά από λοίμωξη εμφά­νισε πολυ­φλεγ­μο­νω­δες σύν­δρομο MIS-C και οξεία ηπατική ανε­πάρ­κεια. Επι­πλέον από την Ινδία, μια ανα­δρο­μική μελέτη περι­στα­τι­κών (προ­δη­μο­σί­ευση) σε παι­δια­τρι­κούς ασθε­νείς που παρου­σί­α­σαν ηπα­τί­τιδα από τον Απρίλιο 2021 έως τα μέσα Ιουνίου 2021 στην Ινδία, κατέ­γραψε αύξηση των χαρα­κτη­ρι­στι­κών της οξείας ηπα­τί­τι­δας κατά το δεύτερο κύμα λοι­μώ­ξεων από κορω­νοϊό.

Τι έδειξε η μελέτη στην Ινδία;

Σύμφωνα με τα δεδο­μένα που κατα­γρά­φη­καν σε ένα νοσο­κο­μείο ανα­φο­ράς κορω­νοϊού σε μία περιοχή της Ινδίας, 33 παιδιά και έφηβοι ανέ­πτυ­ξαν οξεία ηπα­τί­τιδα αιφ­νί­διας έναρξης χωρίς ιστο­ρικό προ­ϋ­πάρ­χου­σας ηπα­τι­κής νόσου, ή άλλη αιτιο­λο­γία οξείας ηπα­τί­τι­δας. Οι ασθε­νείς όμως είχαν πρό­σφατο ιστο­ρικό (3-6 εβδο­μά­δων) θετικού μορια­κού τεστ ή ανα­δρο­μικά απο­δε­δειγ­μένη λοίμωξη Covid-19 και υψηλό τίτλο αντι­σω­μά­των SARS CoV-2. Σε όλους αυτούς τους ασθε­νείς πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν εργα­στη­ριακά τεστ και ήταν αρνη­τι­κοί για ηπα­τί­τιδα A, B, C και E. Μεταξύ αυτών των 33 ασθενών που παρου­σί­α­σαν ηπα­τί­τιδα, 25 εμφά­νι­σαν μονα­δικά χαρα­κτη­ρι­στικά ηπα­τί­τι­δας που σχε­τί­στηκε με λοίμωξη από κορω­νοϊό (Covid-19 Associated Hepatitis in Children: CAHC). Δεν είχαν τυπικά συμ­πτώ­ματα λοί­μω­ξης Covid-19 και όλοι ανάρ­ρω­σαν με υπο­στη­ρι­κτική θερα­πεία χωρίς επι­πλο­κές ή θνη­σι­μό­τητα.

Η μελέτη αυτή βέβαια ανα­φε­ρό­ταν στην ανη­συ­χη­τική εμφά­νιση της παραλ­λα­γής Δέλτα που προ­κά­λεσε το τερά­στιο κύμα του Covid-19 στην Ινδία. Η πιθα­νό­τητα εμφά­νι­σης της σχε­τι­ζό­με­νης με λοίμωξη από κορω­νοϊό ηπα­τι­τι­δας έχει μεγάλη βαρύ­τητα όμως επί του παρό­ντος.

Τι θεωρούν οι βρε­τα­νι­κές υγειο­νο­μι­κές αρχές ως πιο πιθανά αίτια;

Για την ώρα οι υπο­θέ­σεις εργα­σίας προ­σα­να­το­λί­ζο­νται γύρω από τη λοίμωξη με αδενοϊό σε έδαφος αυξη­μέ­νης ευαι­σθη­σίας. Δηλαδή πως λόγω κάποιου ακόμα αδιευ­κρί­νι­στου παρά­γο­ντα επη­ρε­ά­ζο­νται τα μικρά παιδιά, οι λοι­μώ­ξεις από αδενοϊό εξε­λίσ­σο­νται δια­φο­ρε­τικά από ότι συνήθως και μπορούν να προ­κα­λέ­σουν την προ­κει­μένη ανο­σο­πα­θο­λο­γία. Θα μπο­ρούσε επίσης να ευθύ­νε­ται η προη­γού­μενη έκθεση σε κορω­νοϊό ή άλλη λοίμωξη, η ταυ­τό­χρονη λοίμωξη αδε­νοϊού με κορω­νοϊό, μια νέα παραλ­λαγή αδε­νοϊού, ένα νέο παθο­γόνο που είτε δρα μόνο του είτε ως ταυ­τό­χρονη λοίμωξη με αδενοϊό η/και κορω­νοϊό, ή ακόμα και μια νέα παραλ­λαγή του κορω­νοϊού.

Πώς μετα­δί­δε­ται αν είναι αδε­νο­ϊός ή κορω­νο­ϊός ή συν­δυα­σμός των 2;

Με τον ίδιο τρόπο, όπως και ο κορω­νο­ϊός, δηλαδή αερο­γε­νώς. Οι αδε­νοϊοί μετα­φέ­ρο­νται κυρίως μέσω στα­γο­νι­δίων. Επι­πλέον μπορούν να μετα­φερ­θούν και μέσω της κοπρα­νο­στο­μα­τι­κής οδού, ενώ μπορεί να γίνει δια­σπορά και στα μάτια με τα χέρια. Για αυτό καλό είναι να επι­βλέ­πουμε και τα μικρά παιδιά ώστε να πλένουν σωστά τα χέρια τους.

Πώς απο­φεύ­γουμε το να κολ­λή­σουμε;

Για την ώρα ο τρόπος προ­φύ­λα­ξης είναι η τήρηση των υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων, όπως ίσχυαν και ισχύουν και για τον COVID, για παρά­δειγμα η συχνή πλύση των χεριών, η χρήση μάσκας σε εσω­τε­ρι­κούς χώρους, και η προσοχή στις επι­φά­νειες. Επίσης, ας απο­φεύ­γουμε και άτομα με τα συμ­πτώ­ματα που ανα­φέ­ρο­νται ως ενδει­κτικά.

Μπορεί να φταίνε τα lockdown για την αυξη­μένη ευαι­σθη­σία των παιδιών έναντι σε αδε­νοϊ­ούς αν ο αδε­νο­ϊός έχει σχέση με τις ηπα­τί­τι­δες;

Η αυξη­μένη ευαι­σθη­σία εξε­τά­ζε­ται αλλά παράλ­ληλα εκφρά­ζο­νται αμφι­βο­λίες. Ο μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός κρου­σμά­των έχει εντο­πι­στεί στο Ηνωμένο Βασί­λειο που δεν έχει πολι­τική μηδε­νι­κής δια­σπο­ράς. Επίσης τα παιδιά δεν φορού­σαν μάσκες στα σχολεία, όπως σε άλλες χώρες. Αντι­θέ­τως, δεν έχει ανα­φερ­θεί μέχρι στιγμής μεγάλος αριθμός κρου­σμά­των σε χώρες που εφάρ­μο­σαν πολύ αυστη­ρό­τερα μέτρα και lockdown σε σύγκριση με το HB. Και καθόλου κρού­σματα σε ώρες που μέχρι πρό­σφατα είχαν πολι­τική μηδε­νι­κής δια­σπο­ράς του κορω­νοϊού, όπως η Νέα Ζηλαν­δία.

Αν χρεια­στεί μετα­μό­σχευση ήπατος σε παιδιά, μπορεί να γίνει στην Ελλάδα;

Δυστυ­χώς όχι. Άλλα η χώρα μας έχει συνερ­γα­σία με την Ιταλία για την μετα­φορά των παιδιών που θα χρεια­στούν μετα­μό­σχευση και οι δια­δι­κα­σίες της μετα­μό­σχευ­σης είναι ταχύ­τα­τες.

Θα γίνο­νται μετα­μο­σχεύ­σεις και στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια;

Χρειά­ζε­ται να απο­κτή­σουμε επαρ­κείς υπο­δο­μές για τις μετα­μο­σχεύ­εις ήπατος (και ενή­λι­κων και παίδων) και στη χώρα μας. Το Εθνικό Σχέδιο για τις μετα­μο­σχεύ­σεις που εκπό­νησα, μετά από πρω­το­βου­λία του ιδρύ­μα­τος Ωνάση, σε συνερ­γα­σία με τον Καθη­γητή του Imperial College Βασί­λειο Παπαλόη, εμπε­ριέ­χει συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για την ενί­σχυση και ανα­βάθ­μιση των υπαρ­χου­σών υπη­ρε­σιών.

Τα υπάρ­χο­ντα εμβόλια αντι­με­τω­πί­ζουν τη συγκε­κρι­μένη ηπα­τί­τιδα;

Όχι γιατί κανένας από τους γνω­στούς ιούς δεν προ­κα­λεί αυτή την αδιευ­κρί­νι­στης ακόμα αιτιο­λο­γίας ηπα­τί­τιδα.

Θα βγει εμβόλιο για τη νέα ηπα­τί­τιδα;

Χωρίς να ξέρουμε το αίτιο δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για εμβόλιο αυτή τη στιγμή. Αν το αίτιο είναι ο κορω­νο­ϊός τότε θα εξε­τα­στεί η επέ­κταση των εμβο­λια­σμών στα παιδιά μικρής ηλικίας.

Πρέπει να ανη­συ­χούμε πολύ;

Μέχρι στιγμής ο αριθμός των περι­στα­τι­κών παγκο­σμίως είναι εξαι­ρε­τικά μικρός. Δεν γνω­ρί­ζουμε ακόμα τα ακριβή αίτια που προ­κα­λούν αυτή τη μορφή ηπα­τί­τι­δας.

Όπως έχουν ανα­φέ­ρει και το Ηνωμένο Βασί­λειο και το Ισραήλ, αλλά και άλλες χώρες, η οξεία ηπα­τί­τιδα από αδιευ­κρί­νι­στα αίτια στα παιδιά ίσως να σχε­τί­ζε­ται με προη­γού­μενη λοίμωξη από κορω­νοϊό ή από συνύ­παρξη λοί­μω­ξης αδε­νοϊού και κορω­νοϊού. Μπορεί όμως να υπάρ­χουν κα άλλοι παρά­γο­ντες.

Θα περι­μέ­νουμε τις ανα­λύ­σεις και τους αντί­στοι­χους συσχε­τι­σμούς στις άλλες χώρες και ελπί­ζουμε για την καλύ­τερη εξέλιξη αυτών των περι­στα­τι­κών.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.