Ευθ. Λέκκας: «Εχουμε να κάνουμε με μια ευνοϊκή σεισμική δραστηριότητα»

«Τα ελλη­νικά πανε­πι­στή­μια είναι στην κόψη του ξυρα­φιού. Οι πιστώ­σεις για τη λει­τουρ­γία τους έχουν μειωθεί δρα­μα­τικά. Η πρό­σφατη κρίση στα ΑΕΙ ήταν οικο­νο­μική και αξιών. Προ­σπά­θη­σαν πολλά κέντρα απο­φά­σεων να δια­σύ­ρουν τα ΑΕΙ. Ο δια­συρ­μός αυτός ήταν τρα­γι­κός και πέρα από κάθε δεδο­μένο».

Αυτό δηλώνει, σε συνέ­ντευξή του στη «δ», ο καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας και σει­σμο­λό­γος κ. Ευθύ­μιος Λέκκας με αφορμή και τη διε­ξα­γωγή της Συνόδου των Πρυ­τά­νεων των Ελλη­νι­κών Πανε­πι­στη­μίων στη Ρόδο στο διά­στημα από τις 25 έως τις 29 Ιουνίου.

«Έχουν προ­βλη­θεί σε μεγέ­θυνση μόνο τα αρνη­τικά στοι­χεία. Τα ΑΕΙ έχουν τερά­στιες δυνα­τό­τη­τες για την διε­ξα­γωγή ερευνών και την εφαρ­μογή τους. Έχουμε να κάνουμε με μια απα­ξί­ωση που γενι­κεύ­τηκε. Ήταν μια λαϊ­κί­στικη προ­σέγ­γιση. Δεν ανα­δεί­χθη­καν τα θετικά στοι­χεία των ελλη­νι­κών πανε­πι­στη­μίων», τονίζει ο κ. Λέκκας.

Ο καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών ανα­φέ­ρε­ται και στην παρου­σί­αση της μελέτης που έχει εκπο­νη­θεί με αφορμή τα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα, που έπληξαν τη Ρόδο.

Σε ερώτηση σχετικά με τη σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα, ο κ. Λέκκας δηλώνει:

«Με αυτούς τους σει­σμούς εκτο­νώ­νο­νται δηλαδή οι τάσεις που υπάρ­χουν στο υπέ­δα­φος. Έτσι απο­μα­κρύ­νε­ται το ενδε­χό­μενο ενός μεγάλου σεισμού».

Η συνέ­ντευξη του κ. Ευθύ­μιου Λέκκα, ανα­λυ­τικά:

• Πώς σχο­λιά­ζετε τη σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα που παρα­τη­ρεί­ται τις τελευ­ταίες ημέρες και στα Δωδε­κά­νησα;

Πραγ­μα­τικά τις τελευ­ταίες ημέρες παρα­τη­ρεί­ται μια ασθενής σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα που εντο­πί­ζε­ται στην περιοχή της Καρ­πά­θου και της Κάσου. Αντι­προ­σω­πεύ­ε­ται από μικρούς σει­σμούς της τάξεως των 3,5-4,5 βαθμών της κλί­μα­κας Ρίχτερ, έχει επί­κε­ντρο στον υπο­θα­λάσ­σιο χώρο και είναι σει­σμι­κό­τητα που εκδη­λώ­νε­ται πάνω στο ελλη­νικό σει­σμικό τόξο.

• Θεω­ρείτε πως είναι φυσιο­λο­γικά τα φαι­νό­μενα αυτά;

Θεωρώ πως είναι φυσιο­λο­γικά γεγο­νότα. Δεν υπάρχει κανένας κίν­δυ­νος. Δεί­χνουν πως είμαστε στα όρια του ελλη­νι­κού τόξου. Αυτή η δρα­στη­ριό­τητα είναι ευνοϊκή για μας δεδο­μέ­νου ότι απε­λευ­θε­ρώ­νο­νται πολλές δυνά­μεις που συσ­σω­ρεύ­ο­νται στο υπέ­δα­φος. Με αυτούς τους σει­σμούς εκτο­νώ­νο­νται δηλαδή οι τάσεις που υπάρ­χουν στο υπέ­δα­φος. Έτσι απο­μα­κρύ­νε­ται το ενδε­χό­μενο ενός μεγάλου σεισμού.

• Θεω­ρείτε πως θα υπάρξει συνέ­χιση της σει­σμι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας;

Νομίζω πως θα υπάρξει συνέ­χιση για μια εβδο­μάδα περίπου αλλά με τέτοια μεγέθη και όχι μεγα­λύ­τερα. Αυτό ενι­σχύει ακόμη περισ­σό­τερο την άποψη ότι έχουμε να κάνουμε με μια ευνοϊκή σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα. Θα θέλαμε να συνε­χί­σει για μια εβδο­μάδα ακόμη. Έτσι απο­μα­κρύ­νε­ται σε πολύ μεγάλο ποσοστό το ενδε­χό­μενο μιας μεγάλης δόνησης.

• Δεν είναι λίγοι εκείνοι που συνε­χί­ζουν να υπο­στη­ρί­ζουν πως θα εκδη­λω­θεί μεγάλος σεισμός.

Είναι και αυτή μια προ­σέγ­γιση, που όμως δια­ψεύ­δε­ται με τη σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα που υπάρχει. Λίγες φορές έχουμε μεγάλες δονή­σεις που ακο­λου­θούν μικρή σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα. Οι μεγάλοι σεισμοί εκδη­λώ­νο­νται «μια και έξω».

• Πριν λίγο καιρό σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα ενερ­γο­ποί­ησε το ρήγμα της Ανα­το­λίας. Μπορεί να επη­ρε­α­στεί η περιοχή μας;

Από ό,τι έχουμε παρα­τη­ρή­σει, το ρήγμα της Ανα­το­λίας δεν μπορεί να επη­ρε­ά­σει τα Δωδε­κά­νησα. Είναι ανε­ξάρ­τητη τεκτο­νική δομή που δεν μπορεί να επη­ρε­ά­σει τα νησιά μας. Ενδε­χο­μέ­νως επη­ρε­ά­ζει την κεντρική Ελλάδα, τα Ιόνια νησιά και την Αττική.

• Πριν λίγες ημέρες έγινε στη Ρόδο η παρου­σί­αση των προ­τά­σεων του τμή­μα­τος Δωδε­κα­νή­σου του ΤΕΕ για τα έργα αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας που θα πρέπει να γίνουν στη Ρόδο. Ποια είναι η άποψή σας;

Εμείς έχουμε εκπο­νή­σει μια μεγάλη έρευνα σχετικά με τα ρέματα στη Ρόδο. Η παρου­σί­ασή της θα γίνει την επόμενη εβδο­μάδα στο νησί. Εκτιμώ πως θα πρέπει να γίνει επι­και­ρο­ποί­ηση των μελετών που έχουν εκπο­νη­θεί. Είναι ανα­γκαίο να συνερ­γα­στώ για το θέμα αυτό με τον περι­φε­ρειάρχη κ. Γιάννη Μαχαι­ρίδη και τον δήμαρχο κ. Στάθη Κου­σουρνά. Η μελέτη που εκπο­νή­σαμε είναι προϊόν δυο μετα­πτυ­χια­κών δια­τρι­βών που έγιναν μετά το Νοέμ­βριο και τα απο­τε­λέ­σματά της είναι σημα­ντικά.

• Ποιος εκπό­νησε τη μελέτη;

Εγώ ήμουν ο επι­στη­μο­νι­κός υπεύ­θυ­νος. Συμ­με­τεί­χαν μηχα­νι­κοί από το Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών και το Πολυ­τε­χνείο. Έλαβαν μέρος και δύο μετα­πτυ­χια­κοί φοι­τη­τές που έκαναν το διδα­κτο­ρικό τους. Τα απο­τε­λέ­σματα είναι σημα­ντικά και εντυ­πω­σιακά.

• Ανα­φερ­θή­κατε στα ρέματα. Μπο­ρείτε να ανα­φερ­θείτε σε κάποια από τα στοι­χεία που έχουν προ­κύ­ψει από τη μελέτη;

Θα προ­κύ­ψουν τα στοι­χεία από την παρου­σί­αση της μελέτης την επόμενη εβδο­μάδα. Θα πρέπει να σας αναφέρω πως στο διά­στημα από τις 25 έως τις 29 Ιουνίου θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη Ρόδο η σύνοδος των πρυ­τά­νεων των Ελλη­νι­κών Πανε­πι­στη­μίων.

• Θα παρου­σιά­σετε εισή­γηση στη σύνοδο των πρυ­τά­νεων;

Πέρα από τα προ­βλή­ματα της Παι­δείας και των ΑΕΙ θα ήθελα να κάνω κάτι δια­φο­ρε­τικό για τη Ρόδο και τα άλλα νησιά. Θέλω να παρου­σιάσω στους πρυ­τά­νεις τα Δωδε­κά­νησα έτσι όπως δεν τα ξέρουν. Θα γίνει η παρου­σί­αση με δια­φο­ρε­τική ματιά από κάποιον που ξέρει το νομό και τα συγκρι­τικά του πλε­ο­νε­κτή­ματα.

• Ποια είναι τα προ­βλή­ματα που θα κυριαρ­χή­σουν στη σύνοδο των πρυ­τά­νεων;

Τα ελλη­νικά πανε­πι­στή­μια είναι στην κόψη του ξυρα­φιού. Οι πιστώ­σεις για τη λει­τουρ­γία τους έχουν μειωθεί δρα­μα­τικά. Στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών βλέ­πουμε πως τα κον­δύ­λια έχουν μειωθεί στο ένα τέταρτο. Η ανώτατη εκπαί­δευση κιν­δυ­νεύει. Κιν­δυ­νεύ­ουν οι υπο­δο­μές. Κάνουμε απε­γνω­σμέ­νες προ­σπά­θειες ώστε να χρη­μα­το­δο­τού­νται τα ΑΕΙ από τις έρευνες που κυρίως τους ανα­θέ­τουν ξένα πανε­πι­στή­μια.

Αυτό φανε­ρώ­νει την ποιό­τητα των ελλη­νι­κών πανε­πι­στη­μίων. Η πρό­σφατη κρίση στα ΑΕΙ ήταν οικο­νο­μική και αξιών. Αυτό που με πείραξε ήταν το γεγονός ότι προ­σπά­θη­σαν πολλά κέντρα απο­φά­σεων να δια­σύ­ρουν τα ελλη­νικά πανε­πι­στή­μια. Ο δια­συρ­μός αυτός ήταν τρα­γι­κός και πέρα από κάθε δεδο­μένο. Πρό­βα­λαν σε μεγέ­θυνση μόνο τα αρνη­τικά στοι­χεία. Τα ΑΕΙ έχουν τερά­στιες δυνα­τό­τη­τες για την διε­ξα­γωγή ερευνών και την εφαρ­μογή τους.

Έχουμε να κάνουμε με μια απα­ξί­ωση που γενι­κεύ­τηκε. Ήταν μια λαϊ­κί­στικη προ­σέγ­γιση. Δεν ανα­δεί­χθη­καν τα θετικά στοι­χεία των ελλη­νι­κών πανε­πι­στη­μίων.

• Θεω­ρείτε πως η αλλαγή στην πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας θα λύσει προ­βλή­ματα ή θα οξύνει την κατά­σταση;

Πιστεύω πως θα λύσει προ­βλή­ματα. Χάρηκα από τη δια­δι­κα­σία γιατί ο νέος υπουρ­γός Παι­δείας κ. Α. Λοβέρ­δος είναι άνθρω­πος χαρι­σμα­τι­κός που προ­έρ­χε­ται από τον πανε­πι­στη­μιακό χώρο. Μπορεί να αντι­λη­φθεί τι γίνεται στο χώρο. Πιστεύω πως θα συμ­βά­λει για να βγουν τα πανε­πι­στή­μια από την κρίση. Εύχομαι όταν θα αρχίσει η σύνοδος των Πρυ­τά­νεων να έρθει στη Ρόδο για να δώσει το στίγμα μιας νέας πολι­τι­κής.

• Από τη μελέτη για τα ρέματα στη Ρόδο ανα­δει­κνύ­ο­νται τα προ­βλή­ματα;

Ανα­δει­κνύ­ο­νται τα προ­βλή­ματα και γίνο­νται προ­τά­σεις. Το θέμα δεν είναι να δια­μαρ­τυ­ρό­μα­στε και να λέμε πως δεν γίνεται τίποτε. Θα πρέπει να έχουμε πάντοτε προ­τά­σεις που να είναι υλο­ποι­ή­σι­μες να συμ­βα­δί­ζουν με το πνεύμα και τις δυνα­τό­τη­τες της εποχής. Πρέπει να είναι συμ­βα­τές με το περι­βάλ­λον γιατί εδώ έχουμε να κάνουμε με μια δια­δι­κα­σία που έχει άμεση σχέση με το περι­βάλ­λον. Τα ρέματα και τα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα είναι πρω­τεύον στοι­χείο του περι­βάλ­λο­ντος. Πρέπει να υπάρχει ειδική προ­σέγ­γιση λοιπόν ώστε να μην δια­τα­ράσ­σε­ται το περι­βάλ­λον.

• Μετά την παρου­σί­αση της μελέτης θα έρθετε σε συνερ­γα­σία με τις τοπικές αρχές για να δείτε τι μπορεί να γίνει;

Ναι, οπωσ­δή­ποτε. Οι προ­τά­σεις μας είναι υλο­ποι­ή­σι­μες. Θα μας ενδιέ­φερε να βρί­σκουν τόπο και να υλο­ποι­η­θούν.

• Έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί δράσεις από τον ΟΑΣΠ στη Ρόδο;

Έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί δράσεις από τον ΟΑΣΠ. Ως εκπρό­σω­ποί­του έχουμε έρθει πολλές φορές στη Ρόδο. Μετά το Φεβρουά­ριο η δρα­στη­ριό­τητα του εστιά­στηκε κυρίως στα Ιόνια νησιά και κυρίως στην Κεφαλ­λο­νιά όπου υπήρχε πολύ δουλειά. Τα πράγ­ματα εκεί ήταν πολύ κρίσιμα. Εστιά­σαμε μόνο στα Ιόνια νησιά για να μπο­ρέ­σουμε να δια­χει­ρι­στούμε όσο καλύ­τερα μπο­ρού­σαμε την κατά­σταση.