«Ξέφραγο αμπέλι» οι ελληνικές θάλασσες για τα mega yachts

Ναι μεν η Ελλάδα είναι για μία ακόμη χρονιά νούμερο ένα προ­ο­ρι­σμός για ναυ­λώ­σεις μεγάλων σκαφών ανα­ψυ­χής, με μερίδιο επί της διε­θνούς αγοράς της τάξης του 26%, πλην όμως ο λόγος γι’ αυτό είναι πως αυτές οι θαλα­μη­γοί κατα­βάλ­λουν –και αν…– ψιχία στο ελλη­νικό Δημόσιο.

Φόρος προ­στι­θέ­με­νης αξίας επί των ναύλων, τέλη ελλι­με­νι­σμού και αγκυ­ρο­βό­λη­σης είναι αθροι­στικά σαφώς υψη­λό­τερα στις αντα­γω­νι­στι­κές χώρες της Μεσο­γείου και κυρίως εισπράτ­το­νται, ενώ στην Ελλάδα ακόμα και υπο­τυ­πώ­δεις χρε­ώ­σεις, όπως για παρά­δειγμα 30 ευρώ την ημέρα για ελλι­με­νι­σμό σκάφους 90 μέτρων σε μαρίνα της Πελο­πον­νή­σου, ενίοτε δεν εισπράτ­το­νται. Επι­πλέον στο εξω­τε­ρικό η αγκυ­ρο­βό­ληση (αρόδο), για παρά­δειγμα στη Σαρ­δη­νία, για ένα σκάφος 50 μέτρων χρε­ώ­νε­ται με 400 ευρώ την ημέρα τη χαμηλή περίοδο και με 800 ευρώ την υψηλή. Αντί­στοιχα στην Κροατία το κόστος αυτό για ένα τέτοιο yacht είναι 420 ευρώ.

Στην Ελλάδα, όμως, η αγκυ­ρο­βό­ληση είναι πρα­κτικά ανε­ξέ­λεγ­κτη και δωρεάν. Ωστόσο υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις, ξενο­δο­χεια­κές ή beach bar, που χρε­ώ­νουν αδρά το δέσιμο σκαφών στα ρεμέτζα που έχουν ποντί­σει ή στις βρα­χώ­δεις ακτές μπροστά τους, χωρίς βέβαια τα χρήματα αυτά να πηγαί­νουν στο Δημόσιο. Λιμε­νικά ταμεία – φαντά­σματα, έλλειψη από μαρίνες, πολυ­νο­μία, γρα­φειο­κρα­τία δημιουρ­γούν γκρίζες ζώνες στις οποίες συχνά δυσκο­λεύ­ε­ται να λει­τουρ­γή­σει το Λιμε­νικό Σώμα, ενώ οι κάθε λογής επι­τή­δειοι βρί­σκουν χώρο για να ασυ­δο­τή­σουν και οι καλο­προ­αί­ρε­τοι να αγα­να­κτή­σουν.

Ατολμο ή και ανε­φάρ­μο­στο χαρα­κτη­ρί­ζει η αγορά το νέο νομο­σχέ­διο.

Το «ξέφραγο αυτό αμπέλι», όπως το περι­γρά­φουν πηγές της βιο­μη­χα­νίας του yachting, επι­βα­ρύ­νει τον χαρα­κτήρα και το περι­βάλ­λον των μονα­δι­κών σε ομορφιά παγκο­σμίως ελλη­νι­κών προ­ο­ρι­σμών στα νησιά και τις ηπει­ρω­τι­κές ακτές. Χωρίς κανένα σοβαρό οικο­νο­μικό όφελος, ανάλογο με το απο­τύ­πωμα των μεγάλων αυτών yacht. Μέρος των προ­βλη­μά­των αυτών, του­λά­χι­στον όσον αφορά τα σκάφη άνω των 35 μέτρων με ξένη μη κοι­νο­τική σημαία, ανα­με­νό­ταν να λύσει το νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή αυτή την εβδο­μάδα. Ωστόσο, η αγορά θεωρεί πως σημεία «κλειδιά» του είναι ανε­φάρ­μο­στα. Εκπρό­σω­ποι των ενώσεων εται­ρειών που ναυ­λώ­νουν μεγάλα σκάφη, ελλη­νι­κών και ξένων, σημειώ­νουν πως το νομο­σχέ­διο αγνοεί πλήρως τις πρα­κτι­κές που εφαρ­μό­ζο­νται εδώ και πολλά έτη σε Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία. Τόσο ως προς τη δρα­στη­ριο­ποί­ηση ξένων σκαφών στα εθνικά ύδατα αυτών των χωρών (διο­ρι­σμός φορο­λο­γι­κού αντι­προ­σώ­που, είσπραξη ΦΠΑ κατόπιν της εκτέ­λε­σης του ναύλου, αυστη­ροί κανόνες δρα­στη­ριο­ποί­η­σης υπό την έννοια της ισό­τη­τας και του καλώς εννο­ού­με­νου αντα­γω­νι­σμού μεταξύ σκαφών ανε­ξαρ­τή­τως σημαίας) όσο και για τις «και­νο­φα­νείς ρυθ­μί­σεις αμφι­βό­λου απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τος που δεν απα­ντώ­νται σε κανένα άλλο κράτος».

Ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, Γιάννης Πλα­κιω­τά­κης, παρα­δέ­χτηκε στη Βουλή πως «η πολυ­νο­μία, οι παρω­χη­μέ­νες και ανε­φάρ­μο­στες δια­τά­ξεις, ο προ­στα­τευ­τι­σμός, η απουσία ψηφια­κών εργα­λείων, η γρα­φειο­κρα­τία, αλλά και η έλλειψη τόλμης για μεταρ­ρυθ­μί­σεις και αλλαγές, κρά­τη­σαν την Ελλάδα μακριά από πολλά και σημα­ντικά οφέλη που προ­σφέ­ρει στις τοπικές κοι­νω­νίες, αλλά και την εθνική οικο­νο­μία, ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός με μεγάλα σκάφη ανα­ψυ­χής».

«Για τον λόγο αυτό», πρό­σθεσε, «η αλλαγή στο θεσμικό πλαίσιο και τη λει­τουρ­γία του yachting απο­τε­λεί επι­τα­κτική ανα­γκαιό­τητα». Αλλά στην πράξη πολλοί μιλούν ήδη για ανε­φάρ­μο­στες δια­τά­ξεις και άτολμες πρω­το­βου­λίες, ενώ κάποιοι θεωρούν πως έχουν παρει­σφρή­σει και συντε­χνιακά συμ­φέ­ρο­ντα.

Να σημειω­θεί πως τα συγκε­κρι­μένα σκάφη ναυ­λώ­νο­νται από κάποιες εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες ευρώ την εβδο­μάδα έως και εκα­τομ­μύ­ρια. Επο­μέ­νως, το 13% του ΦΠΑ αποκτά εκτό­πι­σμα και η είσπραξή του καίρια σημασία για τα δημόσια έσοδα. Αλλά νομικές πηγές που ειδι­κεύ­ο­νται στο yachting σημειώ­νουν πως το ΤΕΠΑΔΑΧ (εφάπαξ ετήσιο τέλος για πλόες στα ελλη­νικά νερά, το ύψος του οποίου είναι μερικές εκα­το­ντά­δες ευρώ ακόμα και για super yachts) είναι ανέ­φι­κτο να εφαρ­μο­στεί, όπως και η προ­βλε­πό­μενη κατα­βολή του 70% του ΦΠΑ του ναύλου πριν από την έναρξη (ώστε το σκάφος να λάβει τη σχετική άδεια για να διε­νερ­γή­σει 21 ημέρες ναύ­λω­σης). Και αυτό διότι «αντι­βαί­νει τον βασικό όρο του MYBA Charter Agreement (το οποίο χρη­σι­μο­ποιεί­ται παγκο­σμίως) και προ­βλέ­πει ότι ουδέν ποσό το οποίο αφορά τη ναύλωση δεν μπορεί να απε­λευ­θε­ρω­θεί πριν από την έναρξη του ναύλου». Τι θα γίνει αν ακυ­ρω­θεί ο ναύλος και πώς άραγε θα μπο­ρέ­σει ο ναυ­λω­τής να πάρει πίσω από το ελλη­νικό κράτος τα χρήματά του, διε­ρω­τώ­νται στην αγορά. Επι­πλέον δεν γίνεται καμία πρό­βλεψη για τις ασφα­λι­στι­κές καλύ­ψεις των πλη­ρω­μά­των, με απο­τέ­λε­σμα να γεν­νά­ται ζήτημα αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού με τα σκάφη με ελλη­νική ή κοι­νο­τική σημαία.Πάνω από όλα, «απου­σιά­ζουν οι απλοί και ενιαίοι κανόνες για όλους και η δυνα­τό­τητα του Δημο­σίου να εισπρά­ξει αυτά που εισπράτ­τουν άλλες χώρες», υπο­γραμ­μί­ζουν οι επα­ΐ­ο­ντες.

Πηγή kathimerini.gr