Τα τρία σενάρια στο τραπέζι για μείωση της τιμής του ρεύματος

Σενάρια που κινού­νται σε δύο βασι­κούς άξονες, της επι­βο­λής πλαφόν στη χον­δρε­μπο­ρική αγορά και της συνέ­χι­σης των επι­δο­τή­σεων με πολ­λα­πλές παραλ­λα­γές, εξε­τά­ζουν τα συναρ­μό­δια κυβερ­νη­τικά επι­τε­λεία για να επα­να­φέ­ρουν τον λογα­ρια­σμό ρεύ­μα­τος σε ένα βιώσιμο επίπεδο για νοι­κο­κυ­ριά, επι­χει­ρή­σεις και την εισπρα­ξι­μό­τητα των εται­ρειών στη λιανική αγορά ηλε­κτρι­σμού.

Κοινός παρο­νο­μα­στής όλων των σενα­ρίων είναι η χρη­μα­το­δό­τηση της εφαρ­μο­γής τους, αφού απαι­τού­νται κεφά­λαια του­λά­χι­στον 3-4 δισ. ευρώ για το υπό­λοιπο του έτους, ποσό που μπορεί να αυξηθεί πολύ περισ­σό­τερο σε περί­πτωση πλήρους δια­κο­πής της τρο­φο­δο­σίας της Ευρώπης με ρωσικό φυσικό αέριο, εξέλιξη που δεν μπορεί να απο­κλει­στεί όσο μαί­νε­ται ο πόλεμος στην Ουκρα­νία.

Ο άγνω­στος «Χ»

Από όλα τα σενάρια αυτή τη στιγμή λείπει ο κοινός άγνω­στος «Χ», τα κον­δύ­λια δηλαδή που η κυβέρ­νηση θα απο­φα­σί­σει ότι μπορεί να δια­θέ­σει αξιο­λο­γώ­ντας τις δημο­σιο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις.

Το τελικό ποσό, σύμφωνα με τα όσα μετα­φέ­ρουν στην «Κ» αρμόδια κυβερ­νη­τικά στελέχη, θα καθο­ρί­σει και το πόσο πιο κοντά στις τιμές της περιό­δου προ κρίσης μπορεί να επα­νέλ­θει το κόστος ρεύ­μα­τος. Μόλις οριστεί ο άγνω­στος «Χ», τα αρμόδια επι­τε­λεία θα ολο­κλη­ρώ­σουν τις ασκή­σεις που έχουν κάνει ήδη επί χάρτου για να παρου­σιά­σουν στον πρω­θυ­πουργό τα πλέον απο­τε­λε­σμα­τικά μοντέλα ελά­φρυν­σης των κατα­να­λω­τών. Ο πρω­θυ­πουρ­γός θα επι­λέ­ξει το καταλ­λη­λό­τερο για να είναι έτοιμο να τεθεί σε εφαρ­μογή στην περί­πτωση που και η Σύνοδος Κορυφής του Μαΐου δεν υιο­θε­τή­σει κάποιες από τις προ­τά­σεις για κεντρική παρέμ­βαση που έχει υπο­βά­λει η ομάδα των χωρών του Νότου, με πρω­το­βου­λία της Ελλάδας.

Σε εθνικό επίπεδο, η πρώτη παρέμ­βαση αφορά την επιβολή πλαφόν στη χον­δρε­μπο­ρική αγορά στη βάση τριών εναλ­λα­κτι­κών σενα­ρίων. Είτε επι­βο­λής ανώ­τα­του ορίου τιμής σε κάθε τεχνο­λο­γία (φυσικό αέριο, λιγνίτη, ΑΠΕ κ.λπ.), είτε ενιαίου ανώ­τα­του ορίου ή και επιβολή ανώ­τα­της τιμής στο φυσικό αέριο.

Κρί­σι­μος παρά­γο­ντας είναι η χρη­μα­το­δό­τηση των νέων μέτρων, αφού απαι­τού­νται του­λά­χι­στον 3-4 δισ. για το υπό­λοιπο του έτους.

Η υπόθεση και στα τρία σενάρια είναι κοινή και βασί­ζε­ται στο να μπει ένα όριο εσόδων στις διά­φο­ρες μορφές ενέρ­γειας, το οποίο θα δια­μορ­φώ­νει μεσο­σταθ­μικά μια τιμή χαμη­λό­τερη από την οριακή τιμή συστή­μα­τος, και στη βάση αυτής θα αγο­ρά­ζουν οι προ­μη­θευ­τές την ενέρ­γεια για τους πελάτες τους. Με αυτόν τον τρόπο επι­τυγ­χά­νε­ται μια τιμή που δεν θα επη­ρε­ά­ζε­ται από την υψηλή δια­κύ­μανση του φυσικού αερίου, η οποία ορίζει σήμερα την οριακή τιμή συστή­μα­τος. Ετσι δεν θα χρειά­ζε­ται στη συνέ­χεια να έρθει το κράτος και να επι­δο­τή­σει τους κατα­να­λω­τές, ενώ παράλ­ληλα τα όποια υπερ­κέρδη περνούν απευ­θείας στην κατα­νά­λωση και όχι μέσω ενός χρο­νο­βό­ρου και μαχητού μηχα­νι­σμού φορο­λό­γη­σης.

Αυτή είναι η μία πλευρά του μέτρου επι­βο­λής πλαφόν με οποια­δή­ποτε παραλ­λαγή και αν εφαρ­μο­στεί. Η άλλη, που προ­βλη­μα­τί­ζει την κυβέρ­νηση και προ­σπα­θεί να τη βάλει στο χαρτί για να την ποσο­τι­κο­ποι­ή­σει, είναι η επί­πτωση που θα έχει στην πλειο­νό­τητα των κατα­να­λω­τών, αφού το μέτρο θα μειώσει ορι­ζό­ντια την τιμή για όλους περιο­ρί­ζο­ντας τη σημα­ντική ελά­φρυνση που έχουν σήμερα όσοι κατα­να­λώ­νουν έως 300 κιλο­βα­τώ­ρες τον μήνα. Μέσω των επι­δο­τή­σεων, σύμφωνα με τον υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστα Σκρέκα, 7 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά βλέπουν στον λογα­ρια­σμό τους μια έκπτωση της τάξης του 62% και σε έναν μεγάλο αριθμό επι­χει­ρή­σεων η επι­δό­τηση καλύ­πτει το 55%-57% των αυξή­σεων. «Θα πρέπει να εξε­τά­σουμε όλες τις παρα­μέ­τρους. Να δούμε μήπως τελικά με την επιβολή ανώ­τα­της τιμής κατα­λή­ξουμε να αγο­ρά­ζει ακρι­βό­τερα το ρεύμα ο πολύς κόσμος», τονίζει στην «Κ» ο υπουρ­γός Κώστας Σκρέκας, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τις δυσκο­λίες της κυβέρ­νη­σης να δώσει μονο­με­ρώς μια απο­τε­λε­σμα­τική λύση στο ζήτημα των τιμών, καθώς η κρίση παρα­τεί­νε­ται και απαι­τού­νται υπέ­ρο­γκα ποσά. «Εξε­τά­ζουμε όλα τα σενάρια, θα κατα­λή­ξουμε στο πιο απο­τε­λε­σμα­τικό. Δεν είναι εύκολη άσκηση», τονίζει ο ίδιος, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι όσο η τιμή του αερίου είναι υψηλά, στη χώρα μας δεν θα δούμε σημα­ντική απο­κλι­μά­κωση των τιμών ρεύ­μα­τος, και αυτό γιατί το μείγμα καυ­σί­μου στη­ρί­ζε­ται σε ποσοστό πάνω από 40% στο φυσικό αέριο και 20% στις εισα­γω­γές.

Ο συν­δυα­σμός επι­βο­λής πλαφόν και δια­τή­ρη­σης κάποιας επι­δό­τη­σης για τους ευά­λω­τους κατα­να­λω­τές είναι επίσης ένα σενάριο που εξε­τά­ζε­ται. Σε οποια­δή­ποτε μορφή του, το μοντέλο επι­βο­λής πλαφόν προ­ϋ­πο­θέ­τει ένα ταμείο για την κάλυψη της δια­φο­ράς δια­τί­μη­σης σε σχέση με τη δια­κύ­μανση της τιμής φυσικού αερίου. Οσο πιο γεμάτο είναι το ταμείο τόσο πιο χαμηλά θα μπει το όριο της δια­τί­μη­σης, και το αντί­θετο.

Στα θετικά του μοντέ­λου επι­βο­λής πλαφόν είναι και η ουσια­στική ή και η τυπική κατάρ­γηση της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής, κατά της οποίας βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη το τελευ­ταίο διά­στημα μια δικα­στική εκστρα­τεία από κατα­να­λω­τι­κές οργα­νώ­σεις και δικη­γο­ρι­κούς συλ­λό­γους της χώρας. Η υπόθεση φαί­νε­ται ότι συνε­κτι­μά­ται από τα συναρ­μό­δια επι­τε­λεία, καθώς πιθανή δικαί­ωση ακόμη και μόνο στο σκέλος της επι­βο­λής της, μέσω της μονο­με­ρούς τρο­πο­ποί­η­σης στα­θε­ρών τιμο­λο­γίων, θα φέρει τερά­στιο πλήγμα στις εται­ρείες προ­μή­θειας και συνο­λι­κό­τερα στην αγορά ηλε­κτρι­σμού.

Ο δεύ­τε­ρος άξονας παρεμ­βά­σεων περι­λαμ­βά­νει τη συνέ­χιση των επι­δο­τή­σεων με επέ­κταση του ορίου κατα­νά­λω­σης πέραν των 300 κιλο­βα­τω­ρών τον μήνα, ώστε να καλύ­πτο­νται περισ­σό­τε­ροι κατα­να­λω­τές. Και σε αυτήν την περί­πτωση το όριο επέ­κτα­σης θα κριθεί από τα λεφτά που θα δοθούν. Στο τραπέζι φαί­νε­ται να βρί­σκε­ται και σενάριο σύν­δε­σης της επι­δό­τη­σης με την πληρωμή του λογα­ρια­σμού, σε μια προ­σπά­θεια στή­ρι­ξης και της εισπρα­ξι­μό­τη­τας των παρόχων ρεύ­μα­τος που υπο­χω­ρεί αισθητά τους τελευ­ταί­ους μήνες. Συγκε­κρι­μένα εξε­τά­ζε­ται η κατα­βολή της επι­δό­τη­σης υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι ο κατα­να­λω­τής θα έχει προη­γου­μέ­νως εξο­φλή­σει το κομμάτι του λογα­ρια­σμού που του ανα­λο­γεί.

Πηγή kathimerini.gr