National Geographic: Οι κρυμμένοι θησαυροί της Καρπάθου και πώς μπορούν να προσελκύσουν τους τουρίστες

Το ακρι­τικό νησί εξι­σορ­ρο­πεί τον ανερ­χό­μενο του­ρι­σμό με τη δια­τή­ρηση των αρχαίων παρα­δό­σεών του

Ένα εκτενές αφιέ­ρωμα στο ακρι­τικό νησί της Καρ­πά­θου δημο­σί­ευσε πριν λίγες ημέρες το National Geographic με τίτλο «Κάρ­πα­θος: Μπορούν οι κρυμ­μέ­νοι θησαυ­ροί αυτού του ελλη­νι­κού νησιού να δελε­ά­σουν τους ταξι­διώ­τες;». Η δημο­σιο­γρά­φος που ταξί­δεψε στο δεύτερο μεγα­λύ­τερο νησί των Δωδε­κα­νή­σων μετά τη Ρόδο, σχο­λιά­ζει στο άρθρο της τόσο το πόσο δυσπρό­σιτο είναι το νησί, όσο και το γεγονός ότι σημειώ­νει ανερ­χό­μενο του­ρι­σμό, δια­τη­ρώ­ντας, ταυ­τό­χρονα, τις αρχαίες παρα­δό­σεις του.

National Geographic: Η δύσκολη προ­σέγ­γιση του νησιού και η αίσθηση αυτάρ­κειας των κατοί­κων του

Παρά το γεγονός ότι είναι το δεύτερο μεγα­λύ­τερο νησί των Δωδε­κα­νή­σων μετά τη Ρόδο, υπάρχει ένα έντονο αίσθημα απο­σύν­δε­σης στην Κάρπαθο. Το πλοίο από την Αθήνα διαρκεί 28 ώρες, και παρόλο που η Κάρ­πα­θος δια­θέ­τει διεθνές αερο­δρό­μιο, υπάρ­χουν απευ­θείας πτήσεις από λίγες μόνο χώρες, όπως η Ιταλία, η Ολλαν­δία και το Βέλγιο.

Οι Καρ­πά­θιοι έχουν, επίσης, κατα­φέ­ρει να δια­τη­ρή­σουν μια βαθιά αίσθηση αυτάρ­κειας και ανε­ξαρ­τη­σίας, ειδικά στη βόρεια πλευρά του νησιού όπου οι περισ­σό­τε­ρες οικο­γέ­νειες εξα­κο­λου­θούν να ασχο­λού­νται με τη γεωργία και την κτη­νο­τρο­φία για να επι­βιώ­σουν. Σε πολλά νοι­κο­κυ­ριά, το τυρί και το βούτυρο παρα­σκευά­ζο­νται με γάλα από τα πρόβατα και τα κατσί­κια τους και δεν είναι ασυ­νή­θι­στο οι οικο­γέ­νειες να παρά­γουν το δικό τους μέλι, κρασί και ελαιό­λαδο.

Η άνοδος του του­ρι­σμού στην Κάρπαθο

Μέχρι πρό­σφατα, οι μόνοι καλο­και­ρι­νοί επι­σκέ­πτες της Κάρ­πα­θου ήταν τα παιδιά και τα εγγόνια των ντόπιων που είχαν μετα­κο­μί­σει στο εξω­τε­ρικό στην Αμερική από τη δεκα­ε­τία του 1950 έως τη δεκα­ε­τία του ’70 και περ­νού­σαν τους καλο­και­ρι­νούς μήνες επι­σκε­πτό­με­νους συγ­γε­νείς.

Το 2016, όμως, ανα­φέ­ρει το δημο­σί­ευμα, η κυρία Ευαγ­γε­λία Αγαπίου ίδρυσε την Ecotourism Karpathos, όταν συνει­δη­το­ποί­ησε ότι το νησί, ακόμα και για τους περισ­σό­τε­ρους Έλληνες, άρχιζε να βλέπει περισ­σό­τε­ρους του­ρί­στες τους καλο­και­ρι­νούς μήνες. Τους ενδιέ­φε­ραν συγκε­κρι­μένα οι υπαί­θριες δρα­στη­ριό­τη­τες –wind surfing, πεζο­πο­ρία και παρα­τή­ρηση πουλιών– καθώς και οι τοπικές παρα­δό­σεις, όπως η ετήσια γιορτή του Πάσχα, όταν οι ντόπιοι φορούν πολύ­χρωμα παρα­δο­σιακά ρούχα. Η Αγαπίου παρέχει ευκαι­ρίες που κυμαί­νο­νται από πεζο­πο­ρι­κές εκδρο­μές που περι­λαμ­βά­νουν καθα­ρι­σμό παρα­λίας έως διαμονή σε κατα­λύ­ματα με ηλιακή ενέρ­γεια.

«Το όραμά μου είναι να βοηθήσω τους ανθρώ­πους εδώ στην Κάρπαθο -που δεν είναι ένα του­ρι­στικό νησί όπως η Μύκονος, η Σαντο­ρίνη, η Κρήτη ή η Ρόδος- να δουν μια δια­φο­ρε­τική πλευρά του του­ρι­σμού», εξηγεί. «Είδα πώς, σε 10 χρόνια, η κοι­νω­νία μας άλλαξε λόγω του μαζικού του­ρι­σμού, πώς οι παρα­δό­σεις μας έχουν χαθεί τώρα».

Τα προ­βλή­ματα που προ­έ­κυ­ψαν από τον αυξη­μένο του­ρι­σμό

Σε σύγκριση με του­ρι­στικά hot spots όπως η Μύκονος και η Σαντο­ρίνη, νησιά που αντι­με­τω­πί­ζουν εδώ και καιρό ζητή­ματα όπως η σωστή δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των και το πόσιμο νερό, η Κάρ­πα­θος έχει ένα πλε­ο­νέ­κτημα: την καθυ­στε­ρη­μένη άφιξή της στον του­ρι­στικό κλάδο. Αυτό έδωσε χρόνο στους ντό­πιους να εξε­τά­σουν τι συμ­βαί­νει σε άλλα νησιά, κάτι που, λέει η Αγαπίου, τους βοήθησε «να απο­φύ­γουν πολλά προ­βλή­ματα και να μην επι­κε­ντρω­θούν στον μαζικό του­ρι­σμό, καθώς είναι η μόνη λύση».

Όμως τα πράγ­ματα στο νησί αλλά­ζουν. Τα τελευ­ταία χρόνια, η Κάρ­πα­θος γνω­ρί­ζει μια σταθερή αύξηση των του­ρι­στών που ανα­ζη­τούν μια πιο ασυ­νή­θι­στη εμπει­ρία και να απο­φύ­γουν τη μεγάλη πολυ­κο­σμία σε πιο δημο­φιλή νησιά. Αυτό έφερε απτό οικο­νο­μικό όφελος στο νησί, αλλά μαζί με ένα σωρό άλλα προ­βλή­ματα -την έλλειψη φυσικού πόσιμου νερού και την αυξα­νό­μενη ανάγκη για κατάλ­ληλη εγκα­τά­σταση ανα­κύ­κλω­σης, μεταξύ άλλων.

Ωστόσο, ένα άλλο πρό­βλημα είναι ο πολύ πραγ­μα­τι­κός κίν­δυ­νος περι­βαλ­λο­ντι­κής υπο­βάθ­μι­σης που αντι­με­τω­πί­ζει το νησί λόγω της έλλει­ψης κατάλ­λη­λης συλ­λο­γής, μετα­φο­ράς, επε­ξερ­γα­σίας και διά­θε­σης των απορ­ριμ­μά­των που παρά­γο­νται στο νησί, ειδικά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες που ο πλη­θυ­σμός των 4.000 ατόμων αυξά­νε­ται εκθε­τικά. Το 2019, το νησί υπο­δέ­χθηκε περίπου 190.000 επι­σκέ­πτες.

Εστίαση στον οικο­του­ρι­σμό

Ένας τρόπος με τον οποίο το νησί μπορεί να απο­φύ­γει τον μαζικό του­ρι­σμό είναι η επέ­κταση της του­ρι­στι­κής περιό­δου με δρα­στη­ριό­τη­τες που συμ­βαί­νουν εκτός εποχής στην Ελλάδα. Αυτό περι­λαμ­βά­νει εκδρο­μές παρα­τή­ρη­σης πουλιών κατά τη διάρ­κεια της μετα­νά­στευ­σης του γερα­κιού της Ελε­ο­νώ­ρας, το οποίο κάνει μια στάση για μήνες στην Κάρπαθο πριν συνε­χί­σει για τη Μαδα­γα­σκάρη.

Μια σημα­ντική πτυχή του έργου της Αγαπίου είναι η συμ­με­τοχή όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρων ντόπιων -είτε μέσω επι­δεί­ξεων παρα­δο­σια­κής οινο­ποί­η­σης είτε μέσω νυχτε­ρι­νών εκδρο­μών για ψάρεμα με ντό­πιους ψαράδες.

Με αυτόν τον τρόπο, η Αγαπίου ελπίζει, επίσης, ότι οι ντόπιοι θα αρχί­σουν να βλέπουν γιατί ο οικο­του­ρι­σμός, αντί για τον μαζικό του­ρι­σμό, είναι ο δρόμος προς τα εμπρός για την Κάρπαθο.

«Στα αγγλικά, ο ορισμός του «eco» είναι πιο «οικο­λο­γι­κός»», λέει η Αγαπίου. «Οίκος στην ελλη­νική γλώσσα σημαί­νει το σπίτι, τη γη, την κοι­νό­τητα. Οπότε, αυτό είναι οικο­του­ρι­σμός -να φέρεις ανθρώ­πους κοντά».

Πηγή newsbeast.gr