Το μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης για τον Αυτισμό

«Η αξία του ανθρώ­που δεν συναρ­τά­ται με τις ικα­νό­τη­τες και την κοι­νω­νική του προ­σφορά, αλλά με το γεγονός ότι είναι ‘άνθρω­πος’, πλα­σμέ­νος κατ’ εικόνα Θεού και με αιώνιο προ­ο­ρι­σμό», τονίζει ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαίος στο μήνυμά του για την Παγκό­σμια Ημέρα Ενη­μέ­ρω­σης και Ευαι­σθη­το­ποί­η­σης για τον Αυτισμό και καλεί σε στήριξη, κατα­νό­ηση και αποδοχή των συναν­θρώ­πων μας στο φάσμα του αυτι­σμού.

Επι­ση­μαί­νει, μεταξύ άλλων, ότι «ο Χριστός ταύτισε τον εαυτό Του με τους υπαρ­ξια­κώς και κοι­νω­νι­κώς αδύ­να­μους, με εμπε­ρί­στα­τους και περι­θω­ρια­κούς ανθρώ­πους της εποχής Του». Εξάλλου, όπως σημειώ­νει, «πιστεύ­ουμε στην δύναμη της αγάπης και της γνώσης, της πίστης και της επι­στή­μης, και ατε­νί­ζουμε το μέλλον με αισιο­δο­ξία. Αυτήν την βεβαιό­τητα την ενι­σχύει η αγάπη, που πάντοτε υπερ­βαί­νει το ανθρώ­πινο μέτρο, αλλά και η πρόοδος της επι­στή­μης, η οποία, όταν δια­κο­νεί τον άνθρωπο, είναι μεγάλο δώρο του ουρανού. Αγάπη και γνώση μαζί κάνουν θαύματα».

Το μήνυμα του Προ­κα­θη­μέ­νου της Ορθο­δο­ξίας

Τιμώ­ντας την Παγκό­σμια Ημέρα Ενη­μέ­ρω­σης και Ευαι­σθη­το­ποί­η­σης για τον Αυτισμό, απευ­θυ­νό­μα­στε προς κάθε άνθρωπο καλής θελή­σεως και καλούμε σε συστρά­τευση στην ευλο­γη­μένη προ­σπά­θεια κατα­νό­η­σης, απο­δο­χής και στή­ρι­ξης των συναν­θρώ­πων μας στο φάσμα του αυτι­σμού, ο οποίος στην εποχή μας απα­σχο­λεί ευρέως την παγκό­σμια κοι­νό­τητα. Πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρω­πό­τη­τας, ο αυτι­σμός κατέστη αντι­κεί­μενο συστη­μα­τι­κής μελέτης από ειδι­κούς, για την ανί­χνευση των αιτίων και της εξέ­λι­ξής του, και για την προ­σή­κουσα προ­σέγ­γιση των ατόμων με αυτισμό, με προ­ο­πτική την κοι­νω­νική ένταξη, τη θετι­κό­τερη δυνατή λει­τουρ­γι­κό­τητα και την ανά­πτυξή τους.

Η αξία του ανθρώ­που δεν συναρ­τά­ται με τις ικα­νό­τη­τες και την κοι­νω­νική του προ­σφορά, αλλά με το γεγονός ότι είναι «άνθρω­πος», πλα­σμέ­νος κατ’ εικόνα Θεού και με αιώνιο προ­ο­ρι­σμό. Αυτός είναι ο πυρήνας της αξιο­λο­γι­κής επα­νά­στα­σης που σημα­το­δο­τεί η γέννηση του Χρι­στια­νι­σμού. Ο κάθε άνθρω­πος είναι ο «ηγα­πη­μέ­νος του Θεού», «δι’ ον ουρανός ετα­νύ­σθη και ήλιος φαίνει και σελήνη τρέχει και αήρ εξεχύθη και πηγαί βρύουσι και θάλασσα ηπλώθη». Για την σωτηρία του ανθρώ­που «και προ­φή­ται επέμ­φθη­σαν και νόμος εδόθη… Δι’ ον ο μονο­γε­νής Υιός του Θεού άνθρω­πος εγένετο» (Ιωάννης ο Χρυ­σό­στο­μος, Εις τον πτωχόν Λάζαρον, PG 48, 1029). Όλοι οι άνθρω­ποι είναι «Θεού χωρη­τι­κοί», σε όλους είναι ανοικτή η οδός της σωτη­ρίας, της κοι­νω­νίας με τον Θεό. Έκτοτε, όποιος υποτιμά τον άνθρωπο υποτιμά τον ίδιον τον Θεό, ο οποίος προ­σέ­λαβε την δική μας φύση. «Ουδέν γαρ όσον άνθρω­πος ιερόν, ω και φύσεως εκοι­νώ­νη­σεν ο Θεός» (Νικό­λαος Καβά­σι­λας, Περί της εν Χριστώ ζωής, ΣΤ΄, PG 150, 649).

Ο Χριστός ταύτισε τον εαυτό Του με τους υπαρ­ξια­κώς και κοι­νω­νι­κώς αδύ­να­μους, με εμπε­ρί­στα­τους και περι­θω­ρια­κούς ανθρώ­πους της εποχής Του. Όπως προ­σφυ­έ­στατα σημειώ­νε­ται στο κείμενο του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου «Υπέρ της του κόσμου ζωής». Το κοι­νω­νικό ήθος της Ορθό­δο­ξης Εκκλη­σίας, «είναι αδύνατο για την Εκκλη­σία να ακο­λου­θή­σει αληθινά τον Χριστό ή να τον κατα­στή­σει παρόντα στον κόσμο, εάν απο­τύ­χει να τοπο­θε­τή­σει αυτή την απόλυτη μέριμνα για τους φτωχούς και όσους βρί­σκο­νται σε μειο­νε­κτική θέση στο κέντρο της ηθικής» (§ 33).

Η Εκκλη­σία του Χριστού είναι κατ’ εξοχήν χώρος βίωσης και ανά­δει­ξης της μονα­δι­κό­τη­τας και ετε­ρό­τη­τας του ανθρω­πί­νου προ­σώ­που και της «κοι­νω­νίας των προ­σώ­πων». Όλοι είμαστε μονα­δι­κοί και ταυ­το­χρό­νως ίσοι ενώπιον του Θεού. Στο κέντρο της εκκλη­σια­στι­κής ζωής βρί­σκε­ται η ιερότης του κάθε ανθρώ­που και η αγάπη, η «ου ζητούσα τα εαυτής» αλλά «τα του ετέρου» (Α’ Κορ. ιγ’, 5 και ι’, 24). Πρότυπο αυτής της αγάπης είναι η φιλαν­θρω­πία του Θεού, ο οποίος μας ανα­ζή­τησε πρώτος, χωρίς να ανα­μέ­νει να τον πλη­σιά­σουμε εμείς.

Όλα αυτά καρ­πο­φό­ρη­σαν βαθ­μιαία στην ζωή των κοι­νω­νιών, μετα­μόρ­φω­σαν τις διαν­θρώ­πι­νες σχέσεις αλλά και τους θεσμούς. Η ιστορία των ανθρω­πι­στι­κών κατα­κτή­σεων είναι αδύ­να­τον να γραφεί χωρίς αναφορά στην καθο­ρι­στική συμβολή του Χρι­στια­νι­σμού. Οι δια­κη­ρύ­ξεις των δικαιω­μά­των του ανθρώ­που, τα δικαιώ­ματα του παιδιού, η προ­στα­σία των μειο­νο­τή­των, η κατάρ­γηση της δου­λείας, ο πολι­τι­σμός της αλλη­λεγ­γύης, το διεθνές δίκαιο ως «δίκαιο ειρήνης» και πολλά άλλα ανθρω­πι­στικά επι­τεύγ­ματα, έχουν χρι­στια­νι­κές ρίζες. Ο Χριστός απο­κά­λυψε την αλήθεια όχι μόνο για τον Θεό αλλά και για τον άνθρωπο.

Στο πνεύμα αυτό, προ­σευ­χό­μα­στε εκτενώς για τα προ­σφι­λέ­στατα τέκνα μας με αυτισμό, για τους θυσια­στι­κούς υπέ­ρο­χους γονείς, τα αδέλφια και τους φίλους, για τους κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς και για τους υπευ­θύ­νους στην κρατική μέριμνα, καθώς και για τα μέλη των συλ­λό­γων συμπα­ρά­στα­σης στους ανθρώ­πους με αυτισμό. Τιμούμε τους ιατρούς, τους ψυχο­λό­γους και τους ερευ­νη­τές, όλες τις ευαί­σθη­τες και ευγε­νείς ψυχές που αγαπούν και βοηθούν αυτούς τους συναν­θρώ­πους μας. Πιστεύ­ουμε στην δύναμη της αγάπης και της γνώσης, της πίστης και της επι­στή­μης, και ατε­νί­ζουμε το μέλλον με αισιο­δο­ξία. Αυτήν την βεβαιό­τητα την ενι­σχύει η αγάπη, που πάντοτε υπερ­βαί­νει το ανθρώ­πινο μέτρο, αλλά και η πρόοδος της επι­στή­μης, η οποία, όταν διακονή τον άνθρωπο, είναι μεγάλο δώρο του ουρανού. Αγάπη και γνώση μαζί κάνουν θαύματα.

Χαι­ρό­μα­στε για την πρόοδο που συντε­λεί­ται στον τομέα μελέτης του αυτι­σμού, αυτής της πολυ­σύν­θε­της «νευ­ρο­α­να­πτυ­ξια­κής δια­τα­ρα­χής» και «δια­τα­ρα­χής κοι­νω­νι­κών δεξιο­τή­των». Πολλά παιδιά στο φάσμα του αυτι­σμού, διά μέσου κατάλ­λη­λης και εξει­δι­κευ­μέ­νης προ­σέγ­γι­σης, εκπαί­δευ­σης και φρο­ντί­δας, βοη­θού­νται σημα­ντικά και δημιουρ­γού­νται γι’ αυτά και για τους οικεί­ους τους θετικές συν­θή­κες και προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης, φωτί­ζε­ται και διευ­ρύ­νε­ται ο κόσμος τους, κοι­νω­νούν την ζωή και επι­κοι­νω­νούν με τον δικό τους μονα­δικό τρόπο. Εξάλλου, καμμία ανθρώ­πινη ύπαρξη δεν είναι «κλειστή». Βρί­σκε­ται σε ένα πλέγμα σχέσεων, είναι τέκνο, αδελφός, φίλος, ανα­ντι­κα­τά­στα­τος συνάν­θρω­πος, με κατα­λυ­τική ανθρώ­πινη παρου­σία. Τα μάτια αυτών των παιδιών είναι «πιο λαμπερά κι’ από τον ήλιο». Πρω­τί­στως γι’ αυτά τα παιδιά ισχύει ο λόγος του μεγάλου ποιητή μας Οδυσσέα Ελύτη: «Από παιδιά και μόνον φτιά­χνεις Ιερο­σό­λυμα» (Εκ του πλησίον, σ. 13). Όπως γράφει σύγ­χρο­νος θεο­λό­γος και στο­χα­στής, «ο Θεός δεν βρί­σκε­ται μακριά στον ουρανό πάνω από εμάς, αλλά ‘ουρανός είναι’ παντού και πάντοτε, εκεί όπου ο Θεός ζει ανάμεσά μας». Όπου υπάρχει απρο­ϋ­πό­θετη αγάπη, εκεί είναι παρών ο Θεός.

Με αυτά τα αισθή­ματα, συνε­ορ­τά­ζουμε την Παγκό­σμια Ημέρα Ενη­μέ­ρω­σης και Ευαι­σθη­το­ποί­η­σης για τον Αυτισμό, ευλο­γούμε κάθε πρω­το­βου­λία για το καλό των προ­σώ­πων στο φάσμα αυτό, όπου γης, και επι­κα­λού­μα­στε για όλους τους εμπλε­κο­μέ­νους και τους συμ­βάλ­λο­ντας στην προ­σπά­θεια αυτή την χάρη και το έλεος του Θεού της αγάπης.