Ελληνικά νοικοκυριά: Από τους χαμηλότερους στην ΕΕ ο ρυθμός αποταμίευσης

Σε θετικό έδαφος κινή­θηκε ο ρυθμός απο­τα­μί­ευ­σης των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, ωστόσο παρα­μέ­νει από τους χαμη­λό­τε­ρους στην Ευρω­παϊκή Ένωση, όπως ανα­φέ­ρει η Eurobank στο εβδο­μα­διαίο οικο­νο­μικό της δελτίο «7 ημέρες οικο­νο­μία».

Ανα­φε­ρό­μενη στις συνι­στώ­σες δια­μόρ­φω­σης του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, η τράπεζα επι­ση­μαί­νει ότι η εν λόγω μακρο­οι­κο­νο­μική μετα­βλητή, στη­ρι­ζό­μενη στην αύξηση των επι­δο­τή­σεων προ­σω­πι­κών επι­χει­ρή­σεων, στην ενί­σχυση των κοι­νω­νι­κών παροχών (πλην αυτών σε είδος) και στη μείωση των τρε­χου­σών φόρων και των κοι­νω­νι­κών εισφο­ρών, ανήλθε στα €94,9 δισεκ. σε τρέ­χου­σες τιμές, κατα­γρά­φο­ντας άνοδο κατά €3,5 δισεκ. ή 3,9% σε σύγκριση με το 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2019 (€5,2 δισεκ. ή 5,8% σε σύγκριση με το 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2020).

Σύμφωνα με τους τρι­μη­νιαί­ους μη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κούς λογα­ρια­σμούς θεσμι­κών τομέων της ΕΛΣΤΑΤ, το 3,1% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021 οδη­γή­θηκε στην απο­τα­μί­ευση και το υπό­λοιπο στην κατα­νά­λωση. Όπως παρου­σιά­ζε­ται στο Σχήμα 1, ο ρυθμός απο­τα­μί­ευ­σης των νοι­κο­κυ­ριών το 2020 και το 2021 βελ­τιώ­θηκε σε σύγκριση με τα προη­γού­μενα χρόνια, περίοδο κατά την οποία η κατα­νά­λωση ήταν υψη­λό­τερη από το δια­θέ­σιμο εισό­δημα. Ανα­λυ­τικά, δια­μορ­φώ­θηκε στα €2,9 δισεκ. από €3,1 δισεκ. το 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2020 (3,5% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος) και -€2,2 δισεκ. το 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2019 (-2,5% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος). Παρά ταύτα, παρέ­μεινε από τους χαμη­λό­τε­ρους ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ-27. Επί παρα­δείγ­ματι, σε χώρες του Νότου όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορ­το­γα­λία, ο ρυθμός απο­τα­μί­ευ­σης των νοι­κο­κυ­ριών ως ποσοστό του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος ήταν στο 13,7%, 10,6% και 9,3% αντί­στοιχα, ενώ στην Ευρω­ζώνη στο 18,5%. Επι­πρό­σθετα, η ενί­σχυση του ρυθμού απο­τα­μί­ευ­σης των νοι­κο­κυ­ριών στην Ελλάδα, όπως και στα περισ­σό­τερα κράτη μέλη της Ευρω­ζώ­νης, στη­ρί­χτηκε κυρίως στον συν­δυα­σμό δύο προ­σω­ρι­νών παρα­γό­ντων, όπως τα lockdown και τα μέτρα στή­ρι­ξης. H συσ­σώ­ρευση πόρων για σκοπούς προ­φύ­λα­ξης έναντι πιθανών απω­λειών εισο­δή­μα­τος (π.χ. προσ­δο­κίες για μείωση μισθών ή αυξη­μέ­νων υπο­χρε­ώ­σεων στο κράτος όταν επα­νέλ­θει η δημο­σιο­νο­μική πει­θαρ­χία, με τον τελευ­ταίο παρά­γο­ντα να εδρά­ζε­ται στο γνωστό θεώρημα της ρικαρ­δια­νής ισο­δυ­να­μίας) είχε σχετικά μικρό­τερο μερίδιο στην αύξηση της απο­τα­μί­ευ­σης.

Πέραν των απο­τα­μιευ­τι­κών ροών των €2,9 δισεκ. στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, τα νοι­κο­κυ­ριά στην Ελλάδα έλαβαν καθαρές μετα­βι­βά­σεις κεφα­λαίου ύψους €1,1 δισεκ. (επι­χο­ρη­γή­σεις επεν­δύ­σεων και λοιπών μετα­βι­βά­σεων), συγκε­ντρώ­νο­ντας πόρους της τάξης των €4,1 δισεκ. για να χρη­μα­το­δο­τή­σουν τις επεν­δύ­σεις τους και τη διαφορά ανάμεσα στις αγορές και τις πωλή­σεις μη χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών μη παρα­χθέ­ντων περιου­σια­κών στοι­χείων. Το σύνολο των επεν­δύ­σεών τους ανήλθε στα €3,4 δισεκ. (€2,9 δισεκ. πάγια και €0,4 δισεκ. μετα­βολή απο­θε­μά­των), ενώ η διαφορά ανάμεσα στις αγορές και τις πωλή­σεις μη χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών μη παρα­χθέ­ντων περιου­σια­κών στοι­χείων ήταν αρνη­τική στα €0,1 δισεκ. Ως εκ τούτου, οι απο­τα­μιευ­τι­κές ροές μαζί με τις μετα­βι­βά­σεις κεφα­λαίου ήταν υψη­λό­τε­ρες από τις επεν­δύ­σεις, με απο­τέ­λε­σμα τα νοι­κο­κυ­ριά στην Ελλάδα για 2η συνεχή χρονιά να συσ­σω­ρεύ­σουν καθα­ρούς πόρους προς από­κτηση χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών περιου­σια­κών στοι­χείων και απο­πλη­ρω­μής δανείων (€0,8 δισεκ. στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021 και €1,5 δισεκ. στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2020, βλέπε Σχήμα 2). Το εν λόγω απο­τέ­λε­σμα εδρά­ζε­ται στις έκτα­κτες συν­θή­κες που δημιούρ­γησε η παν­δη­μία και στην υψηλή δημο­σιο­νο­μική παρέμ­βαση.

Τέλος, στο σύνολο της οικο­νο­μίας, η απο­τα­μί­ευση δια­μορ­φώ­θηκε στα €15,3 δισεκ. ή 11,3% του ΑΕΠ και οι καθαρές μετα­βι­βά­σεις κεφα­λαίου ανήλθαν στα €2,2 δισεκ. ή 1,6% του ΑΕΠ (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2021). Οι επεν­δύ­σεις ήταν της τάξης των €23,3 δισεκ. ή 17,2% του ΑΕΠ στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, με το εν λόγω μέγεθος να μην συνιστά πρό­βλεψη για το σύνολο του έτους (€16,5 δισεκ. πάγια + €6,8 δισεκ. μετα­βολή απο­θε­μά­των). Βάσει των παρα­πάνω μεγεθών απαι­τή­θηκε καθαρή λήψη δανείων από το εξω­τε­ρικό της τάξης των €6,1 δισεκ. ή 4,5% του ΑΕΠ για να καλυ­φθεί το προ­α­να­φερ­θέν κενό (βλέπε Σχήμα 3). Όπως έχει ανα­φέ­ρει η Eurobank σε παλαιό­τερα τεύχη του δελτίου 7 Ημέρες Οικο­νο­μία, για την αποφυγή υψηλών και παρα­τε­τα­μέ­νων ελλειμ­μά­των στο εξω­τε­ρικό ισο­ζύ­γιο, η ανα­με­νο­μένη ενί­σχυση του ΑΕΠ και των επεν­δύ­σεων τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να συνο­δευ­τεί από αύξηση των απο­τα­μιεύ­σεων.

Πηγή: Reporter.gr