Ελληνοτουρκικά: Η Αθήνα σηκώνει το θέμα των τουρκικών drones – Αναζητεί αντίμετρα για την αντιμετώπισή τους

Η απειλή την οποία απο­τε­λούν τα τουρ­κικά μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη (UAV) για την Ελλάδα εξε­τά­ζε­ται από την Αθήνα πλέον μέσα από δύο πρί­σματα: το επι­χει­ρη­σιακό αλλά και το διπλω­μα­τικό. Στην πρώτη περί­πτωση το υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας ανα­ζη­τεί και σχε­διά­ζει αντί­με­τρα προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σει επι­χει­ρη­σιακά την επι­βουλή που απο­τε­λεί η παρου­σία τουρ­κι­κών UAV στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Στη δεύτερη περί­πτωση, η ελλη­νική διπλω­μα­τία ανα­ζη­τεί τρόπους προ­κει­μέ­νου να εμπο­δί­σει τη χρήση των UAV ως εξα­γώ­γιμο είδος, το οποίο χρη­σι­μο­ποιεί­ται από την Αγκυρα προ­κει­μέ­νου να επι­κυ­ρώ­σει συμ­φω­νίες με διά­φο­ρους παρά­γο­ντες στην περιοχή. Τελευ­ταίο, ενδει­κτικό, παρά­δειγμα η συμ­φω­νία με το Κίεβο για παρα­γωγή των μεγα­λύ­τε­ρων πολε­μι­κών UAV της Τουρ­κίας τύπου Akinçi, για την κατα­σκευή των κινη­τή­ρων τους από την ουκρα­νική εται­ρεία Motor Sich με έδρα τη Ζαπο­ρί­ζια.

Η «Κ» είχε απο­κα­λύ­ψει ήδη από τις 26 Δεκεμ­βρίου 2021 τη σύσκεψη που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 20 Δεκεμ­βρίου στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών με τη συμ­με­τοχή στρα­τιω­τι­κών, για τους τρόπους με τους οποίους η ελλη­νική διπλω­μα­τία μπορεί να παρέμ­βει ώστε να τονίσει προς τους συναλ­λασ­σό­με­νους με την Αγκυρα αλλά και τη διεθνή κοι­νό­τητα ότι η Τουρκία χρη­σι­μο­ποιεί τα UAV για να αυξήσει την επιρροή της σε χώρες που αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρά προ­βλή­ματα ασφά­λειας. Σε μια πρώτη προ­σπά­θεια κατα­γρα­φής των κει­μέ­νων που παρα­πέ­μπουν στη νόμιμη χρήση των UAV έχουν εντο­πι­στεί κάποια κείμενα της Ε.Ε. και του ΟΗΕ, τα οποία παρου­σιά­ζο­νται συνο­πτικά παρα­κάτω.

Επί του πρα­κτέου, η Αγκυρα δια­θέ­τει ένα στόλο ενεργών UAV δια­φό­ρων τύπων (κυρίως Bayraktar TB-2, ακο­λού­θως ANKA S) και στα­διακά εντάσ­σει τα επι­θε­τικά Akinçi, που υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις μπορούν να μετα­φέ­ρουν 1,3 τόνους πυραύ­λων και βομβών. Ο συνο­λι­κός αριθμός τους αγγίζει περί τα 200 στην υπη­ρε­σία των δια­φό­ρων κλάδων των τουρ­κι­κών ενόπλων δυνά­μεων αλλά και της πάνο­πλης πλέον Στρα­το­χω­ρο­φυ­λα­κής και των ειδικών δυνά­μεων της αστυ­νο­μίας. Οι επι­τε­λείς της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας (Π.Α.) και του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού (Π.Ν.) έχουν τα τελευ­ταία χρόνια κατα­γρά­ψει και, κυρίως, χαρ­το­γρα­φή­σει τη δράση κυρίως των Bayraktar TB-2 και ANKΑ. Κατά την κρίση στον Εβρο τον Φεβρουά­ριο του 2020 και, κυρίως, την παρα­τε­τα­μένη διάταξη των δύο στόλων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο τον Αύγου­στο – Νοέμ­βριο του ίδιου έτους, οι τουρ­κι­κές ένοπλες δυνά­μεις χρη­σι­μο­ποί­η­σαν ευρέως τα UAV για τη συλλογή πλη­ρο­φο­ριών στο θέατρο της αντι­πα­ρά­θε­σης.

Η Τουρκία δια­θέ­τει στόλο ενεργών UAV δια­φό­ρων τύπων, μεταξύ των οποίων τα επι­θε­τικά Akinçi, που υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις μπορούν να μετα­φέ­ρουν 1,3 τόνους πυραύ­λων και βομβών.

Οι ένοπλες δυνά­μεις της Τουρ­κίας και, συγκε­κρι­μένα, το τουρ­κικό ναυτικό χρη­σι­μο­ποιούν και μικρό­τε­ρες ιπτά­με­νες συσκευές, συγκε­κρι­μένα drones. Κατά τη δια­κλα­δική άσκηση των Ε.Δ. «Παρ­με­νίων» του 2019 είχαν κατα­γρα­φεί περίπου 35 περι­στα­τικά πτήσης τουρ­κι­κών drones στην περιοχή της Παρο­να­ξίας, τα οποία μετα­φέ­ρο­νταν από φρε­γά­τες του τουρ­κι­κού ναυ­τι­κού που έπλεαν στην περιοχή.

Συζη­τή­σεις

Η πιθα­νό­τητα κατάρ­ρι­ψης υφί­στα­ται ως τμήμα των γραπτών κανόνων εμπλο­κής που δια­θέ­τουν οι Ε.Δ., ωστόσο σε ανώτατο επίπεδο εξε­τά­ζο­νται πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές λύσεις και, κυρίως, τα αντί­με­τρα από συστή­ματα anti-UAV. Οι συζη­τή­σεις με διά­φο­ρες χώρες για την παροχή τεχνο­γνω­σίας και συστή­ματα αντι­με­τώ­πι­σης μεμο­νω­μέ­νων UAV, αλλά και, κατά κύριο λόγο, σμηνών που έχουν ως στόχο τον κορεσμό της αερά­μυ­νας, ίσως απο­τε­λούν το πιο καλά κρυμ­μένο μυστικό των σχε­δια­σμών εξο­πλι­στι­κής ενί­σχυ­σης της Ελλάδας. Εξυ­πα­κού­ε­ται ότι πέρα από αυτά τα αντί­με­τρα, οι Ε.Δ. ήδη δια­θέ­τουν και δικές τους δυνα­τό­τη­τες, οι οποίες αξιο­ποιού­νται όταν χρεια­στεί.

Στήριξη ελλη­νι­κών θέσεων με τρία ψηφί­σματα

Τα τρία βασικά έγγραφα που αξιο­ποιεί η ελλη­νική διπλω­μα­τία προ­κει­μέ­νου να προ­ω­θή­σει τις ελλη­νι­κές θέσεις για τους κιν­δύ­νους που κρύβει η χρήση οπλι­σμέ­νων μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών (UAV) είναι το ψήφισμα του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου της 27ης Φεβρουα­ρίου 2014, το ψήφισμα της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής συνέ­λευ­σης του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης (PACE) του Απρι­λίου 2015, αλλά και το ψήφισμα του Συμ­βου­λίου Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των του ΟΗΕ τον ίδιο μήνα.

Το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο (Ε.Κ.) τον Φεβρουά­ριο του 2014 είχε ζητήσει από την τότε ύπατη εκπρό­σωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής και Πολι­τι­κής Ασφά­λειας, τα κράτη-μέλη και το Συμ­βού­λιο, μεταξύ άλλων, «να συμπε­ρι­λά­βουν τα οπλι­σμένα τηλε­κα­τευ­θυ­νό­μενα αερο­σκάφη στα σχετικά ευρω­παϊκά και διεθνή καθε­στώτα αφο­πλι­σμού και ελέγχου των όπλων και να απα­γο­ρεύ­σουν την ανά­πτυξη, παρα­γωγή και χρήση πλήρως αυτό­νο­μων όπλων, που καθι­στούν δυνατή την πραγ­μα­το­ποί­ηση επι­θέ­σεων χωρίς την ανθρώ­πινη παρέμ­βαση». Το Ε.Κ. ζητούσε επίσης από την Ε.Ε. «να προ­ω­θή­σει μεγα­λύ­τερη δια­φά­νεια και λογο­δο­σία από την πλευρά των τρίτων χωρών ως προς τη χρήση οπλι­σμέ­νων τηλε­κα­τευ­θυ­νό­με­νων αερο­σκα­φών σε ό,τι αφορά τη νομική βάση της χρήσης τους και την επι­χει­ρη­σιακή ευθύνη, και αυτές να επι­τρέ­ψουν τον δικα­στικό έλεγχο των επι­θέ­σεων με τηλε­κα­τευ­θυ­νό­μενα αερο­σκάφη και να μερι­μνή­σουν ώστε τα θύματα παρά­νο­μων επι­θέ­σεων από τηλε­κα­τευ­θυ­νό­μενα αερο­σκάφη να έχουν πραγ­μα­τική πρό­σβαση σε επα­νορ­θώ­σεις».

Επίσης, η κοι­νο­βου­λευ­τική συνέ­λευση του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης (PACE), μέλος της οποίας είναι και η Τουρκία, με το ψήφισμα 2051 του 2015 ανα­φέ­ρει, μεταξύ άλλων, ότι «η εθνική κυριαρ­χία και ο σεβα­σμός της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας υπό το διεθνές δίκαιο απα­γο­ρεύει τις στρα­τιω­τι­κές παρεμ­βά­σεις οποιου­δή­ποτε είδους στο έδαφος ενός άλλου κράτους δίχως την έγκυρη έγκριση από τους νόμι­μους εκπρο­σώ­πους του εμπλε­κό­με­νου κράτους». Η αμφι­σβή­τηση της εθνικής κυριαρ­χίας και της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας ήταν, σύμφωνα με την κοι­νο­βου­λευ­τική συνέ­λευση, μόνο ένα από τα πολ­λα­πλά ζητή­ματα που δημιουρ­γεί η χρήση οπλι­σμέ­νων UAV ή drones, ωστόσο είναι απο­λύ­τως σαφές ότι αυτό το σημείο αγγίζει το επί­κε­ντρο των ελλη­νι­κών ανη­συ­χιών σχετικά με την τουρ­κική επι­θε­τι­κό­τητα. Ανά­λο­γες δια­τυ­πώ­σεις έχουν χρη­σι­μο­ποι­η­θεί και από το Συμ­βού­λιο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των του ΟΗΕ τον Απρίλιο του 2015, σε κείμενα τα οποία στη­ρί­ζουν τις γενικές αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ, την Οικου­με­νική Δια­κή­ρυξη των Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που, τις αρχές της Δια­κή­ρυ­ξης της Βιέννης, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολι­τικά Δικαιώ­ματα αλλά και τα οικο­νο­μικά, κοι­νω­νικά και πολι­τι­στικά δικαιώ­ματα. Αξίζει να σημειω­θεί ότι τα παρα­πάνω κείμενα αξιο­λο­γού­νται από τις αρμό­διες υπη­ρε­σίες. Τα περισ­σό­τερα από αυτά είχαν γραφεί σε μια εποχή κατά την οποία τα UAV αντι­με­τω­πί­ζο­νταν ως όπλα για απο­μα­κρυ­σμένα χτυ­πή­ματα κατά μεμο­νω­μέ­νων στόχων και όχι ως στρα­τιω­τική απειλή κατά κρα­τι­κών οντο­τή­των.

Στο κενό η πρό­σκληση για δια­δή­λωση

Σε φιάσκο μετα­τρά­πηκε η δια­δή­λωση έξω από το προ­ξε­νείο της Ελλάδας στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, η οποία διορ­γα­νώ­θηκε από τουρ­κι­κές οργα­νώ­σεις για να δια­μαρ­τυ­ρη­θούν για τον θάνατο 19 προ­σφύ­γων στα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα, για τους οποίους η Αγκυρα ισχυ­ρί­ζε­ται πως ευθύ­νε­ται η Ελλάδα. Μόλις 20 με 25 δια­δη­λω­τές συγκε­ντρώ­θη­καν έξω από το κτίριο του προ­ξε­νείου στο Πέρα και κρα­τού­σαν πλακάτ, τα οποία έγραφαν συν­θή­ματα όπως «Ελλάδα συμ­μορ­φώ­σου, μην απωθείς τους πρό­σφυ­γες», «Ανοίξτε τα σύνορα, ακυ­ρώ­στε τη συμ­φω­νία επα­νεισ­δο­χής», «Τέλος στους θανά­τους στα σύνορα». Οι οργα­νώ­σεις που έκαναν το κάλεσμα ήταν ο Σύν­δε­σμος Παρα­κο­λού­θη­σης Μετα­νά­στευ­σης, η Πλατ­φόρμα Αλλη­λεγ­γύης Προ­σφύ­γων, το Δίκτυο Αλλη­λεγ­γύης Μετα­να­στών, ο Σύν­δε­σμος Λαϊκές Γέφυρες, η Πλατ­φόρμα KESK παράρ­τημα της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης και ο Σύν­δε­σμος Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Εν τω μεταξύ, το υπουρ­γείο Αμυνας της Τουρ­κίας, με ανάρ­τησή του στο Τwitter, καλεί την Ελλάδα να στα­μα­τή­σει αμέσως «την απάν­θρωπη μετα­χεί­ριση τόσο στα χερσαία σύνορά της όσο και στη θάλασσα» και κατη­γο­ρεί την Αθήνα πως «δεν παίρνει στα σοβαρά καν την Οικου­με­νική Δια­κή­ρυξη των Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των».

Πηγή kathimerini.gr

Βασίλης Νέδος