Κ. Τσιάρας: Ξεκάθαρο για εμάς ότι η ποινή για ειδεχθή εγκλήματα είναι ισόβια και δεν μπαίνουν στο ζύγι

Ολο­κλη­ρώ­θηκε στις αρμό­διες Επι­τρο­πές της Βουλής, η πρώτη ανά­γνωση του νομο­σχε­δίου του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης, σχετικά με τις «τρο­πο­ποι­ή­σεις του Ποι­νι­κού Κώδικα και του Κώδικα Ποι­νι­κής Δικο­νο­μίας». Το νομο­σχέ­διο ψηφί­στηκε κατά πλειο­ψη­φία. Υπέρ της αρχής του τάχθη­καν μόνο οι βου­λευ­τές της ΝΔ. ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, ΕΛ.ΛΥ επι­φυ­λά­χθη­καν να τοπο­θε­τη­θούν στην Ολο­μέ­λεια ενώ ΚΚΕ και ΜέΡΑ25 δήλωσαν ότι το κατα­ψη­φί­ζουν.

«Πρέπει με ξεκά­θαρο τρόπο να πούμε όλοι στην ελλη­νική κοι­νω­νία ποια είναι η θέση των κομ­μά­των. Η δική μας άποψη είναι ότι τα ειδεχθή εγκλή­ματα, όπως οι ανθρω­πο­κτο­νίες και τα αδι­κή­ματα σε βάρος ανη­λί­κων δεν μπαί­νουν στο ζύγι. Γι’ αυτό για εμάς η ποινή είναι μία και είναι ισόβια», τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης, Κώστας Τσιάρας, κλεί­νο­ντας τη σημε­ρινή μαρα­θώ­νια επε­ξερ­γα­σία του νομο­σχε­δίου.

Ιδιαί­τερα αυστη­ρός εμφα­νί­στηκε ο κ. Τσιάρας σε ότι αφορά αδι­κή­ματα κατά ανη­λί­κων, απορ­ρί­πτο­ντας προ­βλη­μα­τι­σμούς που εκφρά­στη­καν για την αυστη­ριο­ποί­ηση των ποινών με το νέο ποινικό κώδικα.

«Γι’ αυτόν που βιάζει ένα ανήλικο παιδί δεν γίνεται να λέμε ότι δεν έχουμε δια­ζευ­κτική ποινή ή ότι θα κρί­νε­ται ad hoc η περί­πτωση. Δεν κρυ­βό­μα­στε πίσω από το δάχτυλο μας. Χωρίς αστε­ρί­σκους και επι­φυ­λά­ξεις, με ορι­ζό­ντιο, αδια­πραγ­μά­τευτο τρόπο και εμπι­στο­σύνη στη δικαιο­σύνη λέμε τη γνώμη μας για τα ειδεχθή αυτά εγκλή­ματα», σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης.

Απα­ντώ­ντας στον ειση­γητή του ΣΥΡΙΖΑ, Σπύρο Λάππα, ο κ. Τσιάρας τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρχει επι­μέ­τρηση ποινής για αδι­κή­ματα κατά ανη­λί­κων. «Δεν μας βρίσκει σύμ­φω­νους. Δεν μπορεί να μένει ατι­μώ­ρητη η βάναυση συμπε­ρι­φορά κατά ανη­λί­κου, που έχει υποστεί βάναυσο βιασμό. Είναι ξεκά­θαρα ζητή­ματα αυτά που άπτο­νται της ανθρώ­πι­νης αξιο­πρέ­πειας», τόνισε.

Απα­ντώ­ντας ο κ. Τσιάρας στις επι­κρί­σεις που δέχθηκε τόσο από την αντι­πο­λί­τευση όσο και από εκπρο­σώ­πους φορέων, με σημείο αιχμής το άρθρο 191, για τη δια­σπορά ψευδών ειδή­σεων, απέρ­ριψε τις αιτιά­σεις τους ότι οι έννοιες φόβος και ανη­συ­χία θα παρερ­μη­νευ­τούν και θα οδη­γή­σουν σε φίμωση των Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης και της ελεύ­θε­ρης έκφρα­σης γνώμης. Ο κ. Τσιάρας αντέ­τεινε ότι η διάταξη του νέου ποι­νι­κού κώδικα συμ­βα­δί­ζει με το άρθρο 10 της Διε­θνούς Σύμ­βα­σης Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των για την έκφραση γνώμης, σημειώ­νο­ντας ταυ­τό­χρονα ότι ο νόμος που ίσχυε εδώ και 70 χρόνια είχε πιο σκληρή δια­τύ­πωση και μπο­ρούσε να κατη­γο­ρη­θεί κάποιος ακόμα και για φήμες.

«Είμαι ανοι­χτός να ακούσω αν υπάρχει άλλη πρόταση για δια­φο­ρε­τική δια­τύ­πωση. Η νέα ρύθμιση είναι προϊόν πολύ σκληρής προ­σπά­θειας ώστε να δια­μορ­φω­θεί ένα σύγ­χρονο νομο­θε­τικό πλαίσιο που δεν θα δημιουρ­γεί καμία συνθήκη φίμωσης του Tύπου ή φόβο στην έκφραση απόψεων. Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή χάνο­νται συνάν­θρω­ποι μας, γιατί κάποιοι τους πείθουν να μην εμβο­λια­στούν δεν πρέπει να τύχει αντι­με­τώ­πι­σης από τη δικαιο­σύνη;», ανέφερε ο κ. Τσιάρας και συμπλή­ρωσε: «Σε θέματα κοινής λογικής, αυτο­νό­ητα, πρέπει να βρί­σκουμε κοινό έδαφος, όπως στο να μην είναι θύμα fake news η κοι­νω­νία. Το δικαί­ωμα αυτό πρέπει να το κρα­τή­σουμε πολύ ψηλά. Δεν μπορεί να δηλώ­νουμε ότι είμαστε δικαιο­μα­τι­στές αλλά ένα τέτοιο δικαί­ωμα να μην το έχουμε πρώτη προ­τε­ραιό­τητα μας». «Είναι μια ειλι­κρι­νής, υπεύ­θυνη προ­σπά­θεια, που δεν έχει ούτε τιμω­ρη­τικό σκε­πτικό ούτε τη διάθεση της πολι­τείας να κατα­στρα­τη­γή­σει τα πάντα και να μην αφήσει ελευ­θε­ρίες στον Tύπο και στην έκφραση άποψης», υπο­γράμ­μισε ο κ. Τσιάρας.

Είχαν προη­γη­θεί νωρί­τερα, οι ακρο­ά­σεις αρμό­διων εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κών φορέων, οι οποίοι στην πλειο­νό­τητα τους εξέ­φρα­σαν προ­βλη­μα­τι­σμούς, επι­φυ­λά­ξεις και ενστά­σεις για ορι­σμέ­νες δια­τά­ξεις και τόνισαν την ανάγκη περαι­τέρω απο­σα­φη­νί­σεων. Σχεδόν όλοι οι φορείς, τάχθη­καν κατά του επί­μα­χου άρθρου 191, υπο­στη­ρί­ζο­ντας, μεταξύ άλλων, ότι δεν μπορεί να αυστη­ριο­ποιού­νται οι ποινές με αόρι­στες έννοιες περί δια­σπο­ράς ψευδών ειδή­σεων ικανές να προ­κα­λέ­σουν φόβο ή ανη­συ­χία. Όπως ανέ­φε­ραν, οι νέες τρο­πο­ποι­ή­σεις στο ποινικό κώδικα οδηγούν σε περιο­ρι­σμό της ελεύ­θε­ρης έκφρα­σης γνώμης και σε εκφο­βι­σμό των Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης και ζήτησαν ή να απο­συρ­θεί η διάταξη ή να τρο­πο­ποι­η­θεί. Ακόμα, οι αρμό­διοι φορείς τόνισαν την ανάγκη επι­βο­λής ανα­λο­γι­κό­τε­ρων ποινών, σημεί­ω­σαν ότι υπάρχει δυσπι­στία της πολι­τείας στο έργο των λει­τουρ­γών της δικαιο­σύ­νης ενώ προ­τά­θηκε να ισχύουν τα ελα­φρυ­ντικά για την τελική ποινή του κατη­γο­ρου­μέ­νου και οι υπο­θέ­σεις να κρί­νο­νται ad hoc. Ειδι­κό­τερα:

Η εκπρό­σω­πος των προ­έ­δρων των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων Ελλάδος, Νικο­λέτα Μπασ­δέκη, μίλησε για «άκαιρη και άστοχη τρο­πο­ποί­ηση του ποι­νι­κού κώδικα», τονί­ζο­ντας ότι δεν μπορεί να απο­νε­μη­θεί δικαιο­σύνη υπό το καθε­στώς πίεσης των Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης για αδι­κή­ματα που προ­κα­λούν τη κοινή γνώμη. Την έντονη δια­φω­νία της εξέ­φρασε για το άρθρο 191 και τη δια­σπορά ψευδών ειδή­σεων, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι είναι μεγάλη η αντί­δραση του νομικού κόσμου καθώς η διάταξη προ­σβά­λει βάναυσα τη δημο­κρα­τία, και τις συνταγ­μα­τι­κές έννοιες περί ελευ­θε­ρίας του Τύπου και της έκφρα­σης γνώμης.

Ο εκπρό­σω­πος Τύπου της Ένωσης Δικα­στών και Εισαγ­γε­λέων, Χαρά­λα­μπος Σεβα­στί­δης, σημεί­ωσε ότι και οι όποιες εκσυγ­χρο­νι­στι­κές ρυθ­μί­σεις χάνο­νται στη πληθώρα δια­τά­ξεων που προ­κα­λούν αντι­δρά­σεις. Αντί­θε­τος δήλωσε και αυτός στο άρθρο 191, κάνο­ντας λόγο για οπι­σθο­δρό­μηση, και τονί­ζο­ντας ότι «πρέπει να απο­φευ­χθεί ο περιο­ρι­σμός του δικαιώ­μα­τος έκφρα­σης γνώμης και η θέσπιση μιας κρα­τι­κής μόνο αλή­θειας».

Ο πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Ευρω­παϊ­κού και Διε­θνούς Ποι­νι­κού Δικαίου, Χρήστος Μυλω­νό­που­λος, μίλησε για νομο­σχέ­διο που κινεί­ται στη σωστή κατεύ­θυνση και απο­κα­θι­στά σωστά το πλαίσιο αυστη­ρών ποινών, για βαριά εγκλή­ματα.

Ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Ασκού­με­νων και νέων Δικη­γό­ρων Αθηνών, Ιωάννης Αβα­κιώ­της, σημεί­ωσε ότι «η αυστη­ριο­ποί­ηση των ποινών υπό το βάρος της αύξησης της εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας και της πίεσης της κοινής γνώμης, δεν απο­τε­λεί λύση στο πρό­βλημα» και πρό­σθεσε ότι «αυτό που χρειά­ζε­ται είναι ένα μακρο­πρό­θε­σμο σχέδιο αντιε­γκλη­μα­τι­κής πολι­τι­κής». Όπως είπε, σίγουρα έχει θετικά στοι­χεία το νομο­σχέ­διο, όμως ορι­σμένα σημεία του δεν προ­σφέ­ρουν δικαιό­τερη απονομή της δικαιο­σύ­νης.

Η πρό­ε­δρος της ΕΣΗΕΑ, Μαρία Αντω­νιά­δου, εξέ­φρασε την κάθετη αντί­θεση της Ένωσης στο άρθρο 191, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι ελο­χεύει ο κίν­δυ­νος να παρεμ­βαί­νει η δικαιο­σύνη και να περιο­ρί­ζε­ται η έκφραση λόγου και ελευ­θε­ρίας των Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης. «Είναι απα­ραί­τητο να προσ­διο­ρι­στεί το όριο των πράξεων, τι εννοεί ο νόμος. Είναι επι­κίν­δυνο αν μείνει η αόριστη δια­τύ­πωση της διά­τα­ξης περί δια­σπο­ράς ψευδών ειδή­σεων ικανές να προ­κα­λέ­σουν φόβο και ανη­συ­χία. Είναι σαφείς οι κίν­δυ­νοι για την ελευ­θε­ρία του λόγου. Ζητούμε την από­συρση της. Ήδη είναι σαφής η αντί­θεση της Ομο­σπον­δίας των Ευρω­παίων Δημο­σιο­γρά­φων και θα θέσει το ζήτημα στην ΕΕ», υπο­γράμ­μισε μεταξύ άλλων η κ. Αντω­νιά­δου.

Ο γενικός γραμ­μα­τέας της Ένωσης Εισαγ­γε­λέων Ελλάδος, Σπυ­ρί­δων Παππάς, εξέ­φρασε επι­φυ­λά­ξεις ως προς την επιβολή ποινών για ανθρω­πο­κτο­νία βάσει φύλου, σημειώ­νο­ντας ότι δεν υπάρχει σε κανένα ευρω­παϊκό δικαιο­δο­τικό σύστημα και τονί­ζο­ντας ότι πρέπει η ποινή να είναι ίδια ανε­ξαρ­τή­τως φύλου. Ενστά­σεις εξέ­φρασε και για την «αορι­στία του άρθρου 191», όπως είπε.

Η Φωτεινή Σιάνου, συντο­νί­στρια του Ελλη­νι­κού Δικτύου για τη Φεμι­νι­στική Απεργία 8ης Μάρτη, στάθηκε ιδιαί­τερα στο θέμα της γυναι­κο­κτο­νίας, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι υπάρχει πληθώρα υλικού τώρα για να γίνει απο­δε­κτή η αλλαγή του ποι­νι­κού κώδικα και να ενσω­μα­τω­θεί αυτός ο όρος». «Πρέπει όμως να ξεκα­θα­ρί­σουμε ότι όλοι οι άνθρω­ποι είναι ίσοι απέ­να­ντι στο νόμο ανε­ξάρ­τητα από το φύλο. Θέλουμε να ρίξουμε φως ότι ο φόνος γίνεται επειδή είναι γυναίκα και υπάρχει η αντί­ληψη της ιδιο­κτη­σίας», ανέφερε.

Ο Σπύρος Καρα­κί­τσος, πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Σωφρο­νι­στι­κών Υπαλ­λή­λων Ελλάδος, τόνισε ότι οι «οποιεσ­δή­ποτε αλλαγές στο ποινικό κώδικα έχουν άμεση συνάρ­τηση με το σωφρο­νι­στικό σύστημα», ενώ υπο­στή­ριξε ότι δεν έχουν ληφθεί υπόψη στο νομο­σχέ­διο ούτε η χωρη­τι­κό­τητα των φυλακών ούτε οι συν­θή­κες των φυλα­κι­σμέ­νων ούτε η υπο­στε­λέ­χωση τους.

«Η αυστη­ριο­ποί­ηση των ποινών δεν μειώ­νουν την εγκλη­μα­τι­κό­τητα ενώ έχουν δυσμε­νείς συνέ­πειες στη λει­τουρ­γία των φυλακών», ανέφερε.

Ο γενικός γραμ­μα­τέας της Ένωσης Ελλήνων Ποι­νι­κο­λό­γων, Αρι­στο­μέ­νης Τζα­νε­τής, επε­σή­μανε ότι η αυστη­ριο­ποί­ηση των ποινών δεν εξα­σφα­λί­ζει το στόχο του νομο­σχε­δίου ούτε εμπε­δώ­νει την ασφά­λεια των πολιτών και πρό­σθεσε ότι το παρελ­θόν διδά­σκει ότι δεν έχει απο­τρέ­ψει τους δράστες από την εγκλη­μα­τι­κό­τητα. Ακόμα εξέ­φρασε την αντί­θεση του στο άρθρο 191 που, όπως είπε, είναι σημείο τριβής μεταξύ κυβέρ­νη­σης και νομικού κόσμου».

Η αντι­πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Εται­ρίας Εγκλη­μα­το­λο­γίας, Χρι­στίνα Ζαρα­φω­νί­του τόνισε ότι δεν πρέπει να εφαρ­μο­στεί ούτε υπέρ­με­τρη αυστη­ριο­ποί­ηση ούτε ασυ­δο­σία και στόχος πρέπει να είναι η επα­νέ­νταξη εκείνων που το επι­θυ­μούν με πιο ορθο­λο­γι­κές ποινές ενώ συμ­φώ­νησε με τον προ­σα­να­το­λι­σμό των δια­τά­ξεων του σχεδίου νόμου. «Δεν αρκεί η ψήφιση ενός καλού νόμου αλλά χρειά­ζο­νται παράλ­ληλα και τα ανα­γκαία μέτρα και οι μηχα­νι­σμοί για να εφαρ­μό­ζε­ται σωστά ο νόμος», σημεί­ωσε.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ