Μελέτη ΕΚΠΑ: Διπλάσιο χρόνο μπροστά από μία οθόνη πέρασαν οι έφηβοι εν μέσω πανδημίας

Η Παι­δί­α­τρος Βίκυ Μπε­νέ­του, Καθη­γή­τρια Υγιει­νής και Επι­δη­μιο­λο­γίας, Εργα­στή­ριο Υγιει­νής, Επι­δη­μιο­λο­γίας και Ιατρι­κής Στα­τι­στι­κής , Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, συνο­ψί­ζει πρό­σφατα δεδο­μένα από μεγάλη εθνική μελέτη που δημο­σιεύ­τηκε την 1η Νοεμ­βρίου στο έγκριτο περιο­δικό JAMA Pediatrics.

Η μελέτη διε­νερ­γή­θηκε σε 5.412 εφήβους, αγόρια και κορί­τσια, ηλικίας 12-13 ετών, στις ΗΠΑ κατά την έναρξη της παν­δη­μίας COVID-19 (Μάιος 2020), και έδειξε ότι οι έφηβοι που αφιέ­ρω­ναν περισ­σό­τερο χρόνο μπροστά στις οθόνες, εξαι­ρου­μέ­νου του χρόνου που αφιέ­ρω­ναν για τις σχο­λι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις, είχαν χει­ρό­τερη ψυχική υγεία και υψη­λό­τερο αίσθημα άγχους σε σχέση με τους εφήβους που αφιέ­ρω­ναν λιγό­τερο χρόνο.

Επίσης, οι έφηβοι που είχαν ένα υπο­στη­ρι­κτικό κοι­νω­νικό περι­βάλ­λον, όπως υπο­στή­ριξη από την οικο­γέ­νεια και τους φίλους, καθώς και αυτοί που είχαν τη δυνα­τό­τητα να αντι­σταθ­μί­σουν την απο­μό­νωση από την παν­δη­μία με άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες, όπως σωμα­τική άσκηση και  δημιουρ­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, αφιέ­ρω­ναν λιγό­τερο χρόνο μπροστά στις οθόνες.

Διπλά­σιος χρόνος μπροστά στις οθόνες μετά την παν­δη­μία

Συνο­λικά, ο μέσος ημε­ρή­σιος χρόνος που δήλωσαν οι έφηβοι ότι αφιέ­ρω­ναν  μπροστά στις οθόνες ήταν διπλά­σιος από τον χρόνο που αφιέ­ρω­ναν πριν από την περίοδο της παν­δη­μίας (7,7 ώρες/ημέρα στην παν­δη­μία σε σχέση με 3,8 ώρες/ημέρα πριν την παν­δη­μία). Δεδο­μέ­νου ότι στον χρόνο αυτό δεν περι­λαμ­βά­νο­νται οι ώρες για τις σχο­λι­κές υπο­χρε­ώ­σεις και την εξ’ απο­στά­σεως εκπαί­δευση, ο συνο­λι­κός ημε­ρή­σιος χρόνος μπροστά στις οθόνες υπο­λο­γί­ζε­ται ότι είναι ακόμα μεγα­λύ­τε­ρος. Είναι σημα­ντικό να επι­ση­μαν­θεί ότι οι έφηβοι των ασθε­νέ­στε­ρων οικο­νο­μικά οικο­γε­νειών ξόδευαν περισ­σό­τερο χρόνο μπροστά στις οθόνες επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη δυσα­νά­λογη αρνη­τική επί­δραση της παν­δη­μίας στους ευά­λω­τους οικο­νο­μικά πλη­θυ­σμούς.

Σημειώ­νε­ται ότι ο συνο­λι­κός χρόνος μπροστά στις οθόνες, αφο­ρούσε τον χρόνο που αφιέ­ρω­ναν οι έφηβοι σε ηλε­κτρο­νικά παι­χνί­δια (που έπαιζαν μόνοι τους ή μαζί με άλλους), σε κοι­νω­νικά δίκτυα, στην απο­στολή ηλε­κτρο­νι­κών μηνυ­μά­των μέσω κινητών τηλε­φώ­νων, στην περι­ή­γηση στο δια­δί­κτυο και στην παρα­κο­λού­θηση τηλε­ό­ρα­σης και video.

Οι ερευ­νη­τές επι­ση­μαί­νουν ότι ενώ η χρήση των οθονών, μπορεί να απο­τε­λέ­σει ένα χρήσιμο εργα­λείο για τη μάθηση και εκπαί­δευση των παιδιών και εφήβων, ιδιαί­τερα κατά την περίοδο της παν­δη­μίας, οι γονείς θα πρέπει να βρί­σκο­νται σε εγρή­γορση για περιο­ρί­σουν τις αρνη­τι­κές επι­δρά­σεις της υπερ­βο­λι­κής χρήσης των ηλε­κτρο­νι­κών συσκευών στην ψυχική υγεία των παιδιών τους.

Αρνη­τι­κές επι­δρά­σεις στην σωμα­τική και ψυχική υγεία

Μελέτες έχουν δείξει ότι ο υπερ­βο­λι­κός χρόνος ενα­σχό­λη­σης με τις οθόνες (με τη χρήση έξυπνων τηλε­φώ­νων, tablets, παι­χνι­δο­μη­χα­νών, τηλε­ο­ρά­σεων και ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών) σχε­τί­ζε­ται με σημα­ντι­κές αρνη­τι­κές επι­δρά­σεις στην σωμα­τική και ψυχική υγεία, στην ποιό­τητα ζωής και την ευη­με­ρία των παιδιών, όπως δια­τα­ρα­χές του ύπνου, ανθυ­γιει­νές δια­τρο­φι­κές συνή­θειες, υπερ­βάλ­λον σωμα­τικό βάρος, μειω­μένη σωμα­τική δρα­στη­ριό­τητα, χαμη­λό­τε­ρες σχο­λι­κές επι­δό­σεις, χαμηλή αυτο­ε­κτί­μηση και συμ­πτώ­ματα κατά­θλι­ψης.

Ωστόσο, η ενα­σχό­ληση των παιδιών και των εφήβων με τις οθόνες μπορεί να είναι θετική και να συν­δυα­στεί με σωμα­τική και ψυχική υγεία εφόσον υπάρχει σωστή και συνεπής καθο­δή­γησή τους από τους γονείς και όλους όσους εμπλέ­κο­νται στην ανα­τροφή τους.

Σύμφωνα με την Αμε­ρι­κα­νική Παι­δια­τρική Ακα­δη­μία και την Αμε­ρι­κα­νική Ακα­δη­μία Παι­δια­τρι­κής και Εφη­βι­κής Ψυχια­τρι­κής συνι­στά­ται οι γονείς να ορίσουν ένα συγκε­κρι­μένο οικο­γε­νειακό πλάνο για την ενα­σχό­ληση με τις ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές που θα τηρεί­ται από όλη την οικο­γέ­νεια και θα περι­λαμ­βά­νει χρονικά όρια χρήσης, χρόνο για δρα­στη­ριό­τη­τες μακριά από τις οθόνες, περιο­χές όπου δεν θα χρη­σι­μο­ποιού­νται οι οθόνες (π.χ. υπνο­δω­μά­τια) καθώς και ώρες απο­φυ­γής χρήσης τους, όπως οι βρα­δι­νές ώρες πριν το ύπνο. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να εξα­το­μι­κεύ­ε­ται και να προ­σαρ­μό­ζε­ται ανάλογα με την ηλικία, την προ­σω­πι­κό­τητα, την κατά­σταση υγείας και το ανα­πτυ­ξιακό στάδιο του κάθε παιδιού. Επίσης, θα πρέπει να τηρεί­ται από όλους όσους φρο­ντί­ζουν τα παιδιά, εκτός από τους γονείς, όπως για­γιά­δες, παπ­πού­δες,  ώστε να υπάρχει συνεπής τήρηση του πλάνου. Τέλος, οι γονείς θα πρέπει να γνω­ρί­ζουν ότι λει­τουρ­γούν ως πρότυπο για τα παιδιά τους και θα χρεια­στεί να επα­να­προσ­διο­ρί­σουν και τις δικές τους πρα­κτι­κές εφόσον αυτές δεν είναι οι επι­θυ­μη­τές.

Πηγή in.gr