Ηλεκτρονικές συναλλαγές: «Συναγερμός» για νέες μορφές απάτης- Τι να προσέξετε- Παραδείγματα

Στα μέσα του περα­σμέ­νου μήνα απο­φα­σί­στηκε η δημιουρ­γία συντο­νι­στι­κού κέντρου για τις δια­δι­κτυα­κές απάτες και την υπο­κλοπή στοι­χείων τρα­πε­ζι­κών καρτών και κωδικών ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής με την τεχνική ηλε­κτρο­νι­κού «ψαρέ­μα­τος»-phishing, με την συμ­με­τοχή της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών (ΕΕΤ) και άλλων συναρ­μό­διων φορέων και υπη­ρε­σιών.

Σε εγρή­γορση ανα­φο­ρικά με την ασφαλή χρήση των ηλε­κτρο­νι­κών υπη­ρε­σιών και την ενη­μέ­ρωσή τους για τις σύγ­χρο­νες μορφές ηλε­κτρο­νι­κής απάτης που κυριαρ­χούν στο δια­δί­κτυο καλού­νται οι συναλ­λασ­σό­με­νοι σε ευρω­παϊκό και κατ’ επέ­κταση σε εθνικό επίπεδο λόγω της έξαρσης που γνω­ρί­ζουν οι σύγ­χρο­νες μορφές απάτης που κυριαρ­χούν στο δια­δί­κτυο. Στο πλαίσιο αυτό γίνο­νται συνεχώς συστά­σεις στους συναλ­λασ­σό­με­νους για ενδε­λεχή ενη­μέ­ρωση και μεγάλη προσοχή στην επι­κοι­νω­νία μέσω ηλε­κτρο­νι­κών μηνυ­μά­των, στην παροχή προ­σω­πι­κών στοι­χείων σε τρίτους, στην επιλογή PIN και γενι­κό­τερα στη δρα­στη­ριό­τητα τους στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης.

Αύξηση ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών σε ιστο­ρικά υψηλά επίπεδα και ταυ­τό­χρονη εμφά­νιση νέων μορφών απάτης

Την ίδια όμως στιγμή που εξαι­τίας και της παν­δη­μίας έχουν αυξηθεί ραγδαία οι συναλ­λα­γές μέσω των εναλ­λα­κτι­κών ψηφια­κών δικτύων, σε ιστο­ρικά μάλιστα υψηλά επίπεδα, τάση που εκτι­μά­ται ότι θα παρα­μεί­νει και μετά το τέλος της παν­δη­μίας, νέες μορφές απάτης κάνουν την εμφά­νιση τους διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα.

Όπως χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται με αφορμή την εκστρα­τεία ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοινού για τις απάτες στον «κυβερ­νο­χώρο» (cyber scams) που εγκαι­νί­ασε η Europol, σε συνερ­γα­σία με την Ευρω­παϊκή Τρα­πε­ζική Ομο­σπον­δία (ΕΤΟ) στο πλαίσιο του Ευρω­παϊ­κού Μήνα Ασφά­λειας στον Κυβερ­νο­χώρο, στο ενη­με­ρω­τικό υλικό με την τυπο­λο­γία των απατών στον «κυβερ­νο­χώρο» και τους τρόπους πρό­λη­ψης, προ­στέ­θη­καν οι εξής 4 νέες μορφές απάτης: Απάτες υπο­τι­θέ­με­νης τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης, ηλε­κτρο­νι­κές απάτες μέσω τηλε­φω­νι­κής επι­κοι­νω­νίας, κλοπές στοι­χείων ταυ­τό­τη­τας, και απάτες μέσω αλλαγής κάρτας SIM (SIM Swapping).

Ήδη στον σχετικό κατά­λογο υπήρχαν: η απάτη του CEO (CEO Fraud), η απάτη μέσω τιμο­λο­γίων και λοιπών παρα­στα­τι­κών (invoice Fraud), οι απα­τη­λές τηλε­φω­νι­κές κλήσεις (vishing), τα απατηλά μηνύ­ματα SMS (smishing), τα απατηλά μηνύ­ματα ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου (phishing),οι απα­τη­λές ιστο­σε­λί­δες τρα­πε­ζών (spoofed bank websites), η απάτη μέσω δια­δι­κτυα­κών ραντε­βού (romance scam), και η κλοπή δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα (personal data theft). Επίσης απάτες σχε­τι­ζό­με­νες με επεν­δύ­σεις (investment scams) και απάτες σε αγορές μέσω δια­δι­κτύου (online shopping scams).

Δημιουρ­γία συντο­νι­στι­κού οργάνου στην χώρα μας

Στα μέσα του περα­σμέ­νου μήνα απο­φα­σί­στηκε η δημιουρ­γία συντο­νι­στι­κού κέντρου για τις δια­δι­κτυα­κές απάτες και την υπο­κλοπή στοι­χείων τρα­πε­ζι­κών καρτών και κωδικών ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής με την τεχνική ηλε­κτρο­νι­κού «ψαρέ­μα­τος»-phishing, με την συμ­με­τοχή της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών (ΕΕΤ) και άλλων συναρ­μό­διων φορέων και υπη­ρε­σιών. Επίσης απο­φα­σί­στηκε η άμεση έναρξη μεγάλης εκστρα­τείας ενη­μέ­ρω­σης των πολιτών, με συμ­βου­λές για την προ­στα­σία τους από τους επι­τή­δειους απα­τε­ώ­νες. Οι απο­φά­σεις ελή­φθη­σαν σε ευρεία σύσκεψη που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο υπουρ­γείο Προ­στα­σίας του Πολίτη, με τον υπουργό Τάκη Θεο­δω­ρι­κάκο και την συμ­με­τοχή, μεταξύ άλλων, του υφυ­πουρ­γού Προ­στα­σίας του Πολίτη, του αρχηγού της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, του διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, του προ­έ­δρου της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών και της γενικής γραμ­μα­τέως καθώς και μεγάλου αριθμού υπη­ρε­σια­κών παρα­γό­ντων.

Στη χώρα μας οι τρόποι προ­στα­σίας των κατα­να­λω­τών έχουν ήδη αρχίσει να γίνο­νται γνωστοί στο ευρύ κοινό τόσο μέσω της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών και της Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος που έχουν προ­χω­ρή­σει σε σχε­τι­κές ανα­κοι­νώ­σεις, όσο και μέσω αρμο­δίων τρα­πε­ζι­κών στε­λε­χών που με δημό­σιες παρεμ­βά­σεις ενη­με­ρώ­νουν τους συναλ­λασ­σό­με­νους, αλλά και ανα­κοι­νώ­σεις τρα­πε­ζών στις ιστο­σε­λί­δες τους.

Μήνας ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοινού για τις απάτες στον «κυβερ­νο­χώρο» (cyber scams)

Σε εξέλιξη βρί­σκο­νται δράσεις στο πλαίσιο του μήνα ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοινού για τις απάτες στον «κυβερ­νο­χώρο» (cyber scams) που εγκαι­νί­ασε η Europol, σε συνερ­γα­σία με την Ευρω­παϊκή Τρα­πε­ζική Ομο­σπον­δία (ΕΤΟ) στο πλαίσιο του Ευρω­παϊ­κού Μήνα Ασφά­λειας στον Κυβερ­νο­χώρο.

Στην ιστο­σε­λίδα της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών ΕΕΤ (https://www.hba.gr/News/Details/1509) υπάρ­χουν παρα­πο­μπές για ανα­λυ­τική ενη­μέ­ρωση στην ιστο­σε­λίδα της Europol για την ενη­μέ­ρωση και ευαι­σθη­το­ποί­ηση του κοινού για τις απάτες στον κυβερ­νο­χώρο. Επίσης η ανα­κοί­νωση της Europol και της ΕΤΟ (ελλη­νική και αγγλική έκδοση) καθώς και το νέο ενη­με­ρω­τικό υλικό της εκστρα­τείας στα ελλη­νικά. Επίσης το παλαιό (ήδη από το 2018) ενη­με­ρω­τικό υλικό της εκστρα­τείας στα ελλη­νικά.

Από το εκτενές αυτό υλικό που είναι ελεύ­θερα προ­σβά­σιμο από την ιστο­σε­λίδα της ΕΕΤ ανα­φέ­ρο­νται μερικά μόνον ενδει­κτικά παρα­δείγ­ματα σε πρώτο ενικό προς τους κατα­να­λω­τές και συστή­νο­νται τρόποι πρό­λη­ψης αλλά και ενερ­γειών σε περί­πτωση που ο συναλ­λασ­σό­με­νος πέσει θύμα απάτης.

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 : Πώς να ανα­γνω­ρί­σεις τις δια­δι­κτυα­κές απάτες

-Λαμβάνεις ένα SMS από το δράστη Γιώργο, ο οποίος υπο­δύ­ε­ται ότι εργά­ζε­ται στην τράπεζα συνερ­γα­σίας σου. Κάνεις κλικ στον ηλε­κτρο­νικό σύν­δε­σμο του SMS.

-Ανακατευθύνεσαι σε ιστο­σε­λίδα που μοιάζει με εκείνη της τρά­πε­ζας συνερ­γα­σίας σου

-Εισάγεις τα δια­πι­στευ­τή­ρια ασφα­λείας σου (user name & password).

Ο δράστης Γιώργος πλέον έχει πρό­σβαση στα οικο­νο­μικά σου στοι­χεία και στο ιστο­ρικό των πρό­σφα­των ηλε­κτρο­νι­κών σου συναλ­λα­γών. Σου τηλε­φω­νεί υπο­δυό­με­νος τον τρα­πε­ζικό υπάλ­ληλο και παρα­θέ­τει τα στοι­χεία σου.

Ο δράστης Γιώργος σε πείθει να προ­χω­ρή­σεις στη μετα­φορά χρη­μά­των σε άλλο τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό τον οποίο ελέγχει ο ίδιος.

Τρόπος προ­στα­σίας από τις δια­δι­κτυα­κές απάτες

1. Προσοχή σε ανε­πι­θύ­μητα μηνύ­ματα κει­μέ­νου ή μηνύ­ματα ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου που ισχυ­ρί­ζο­νται ότι προ­έρ­χο­νται από την τράπεζα συνερ­γα­σίας σου.

2. Εάν περιέ­χουν ηλε­κτρο­νι­κούς συν­δέ­σμους (links) και συνημ­μένα αρχεία, μην τα ανοί­ξεις.

3. Εάν λάβεις μια ύποπτη κλήση από την τράπεζα με την οποία συνερ­γά­ζε­σαι, κλείσε το τηλέ­φωνο και επα­λή­θευσέ την κλήση καλώ­ντας το τμήμα εξυ­πη­ρέ­τη­σης πελατών της τρά­πε­ζας.

4. Ποτέ μην κοι­νο­ποιείς τα δια­πι­στευ­τή­ρια ασφα­λείας σου (user name & password) ή τους κωδι­κούς για την εκτέ­λεση συναλ­λα­γής πλη­ρω­μής (π.χ. SMS OTP).

5. Εάν νομί­ζεις ότι έχεις πέσει θύμα απάτης, επι­κοι­νώ­νησε αμέσως με την τράπεζα συνερ­γα­σίας σου και ανέφερε το σχετικό περι­στα­τικό στην αστυ­νο­μία.

ΣΕΝΑΡΙΟ 2 : Πώς να ανα­γνω­ρί­σεις τις απάτες υπο­τι­θέ­με­νης τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης

Η δράστης Χρι­στίνα σε καλεί υπο­δυό­μενη τον πάροχο τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης, ισχυ­ρι­ζό­μενη ότι υπάρχει πρό­βλημα με το λογι­σμικό του υπο­λο­γι­στή σου. Η υπη­ρε­σία ανα­γνώ­ρι­σης του τηλε­φώ­νου σου εμφα­νί­ζει έναν τηλε­φω­νικό αριθμό από μια αξιό­πι­στη εται­ρεία τηλε­πι­κοι­νω­νιών. Η δράστης Χρι­στίνα σε παρο­τρύ­νει να δράσεις γρήγορα, ειδάλ­λως θα χάσεις όλα σου τα δεδο­μένα. Σου συνιστά να κάνεις λήψη ενός προ­γράμ­μα­τος, το οποίο θα λύσει το πρό­βλημα.

Το πρό­γραμμα που κατέ­βα­σες της δίνει πρό­σβαση στον υπο­λο­γι­στή σου και σε όλα σου τα δεδο­μένα. Σου ζητάει μια μικρή αμοιβή για την παρε­χό­μενη υπη­ρε­σία, προ­κει­μέ­νου να σε ανα­γκά­σει να συν­δε­θείς στο περι­βάλ­λον ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής της τρά­πε­ζας συνερ­γα­σίας σου. Η δράστης Χρι­στίνα πλέον έχει πρό­σβαση στον τρα­πε­ζικό σου λογα­ρια­σμό και μπορεί να προ­χω­ρή­σει στην εκτέ­λεση συναλ­λα­γών.

Προ­στα­σία από απάτες υπο­τι­θέ­με­νης τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης

1. Μην απαντάς σε τηλε­φω­νι­κές κλήσεις από οποιον­δή­ποτε ισχυ­ρί­ζε­ται ότι υπάρχει πρό­βλημα με τον υπο­λο­γι­στή σου.

2.Κάνε λήψη/ανα­βάθ­μιση λογι­σμι­κού μόνο από επί­ση­μες ιστο­σε­λί­δες.

3. Ανέφερε το συμβάν στην αστυ­νο­μία και στον πραγ­μα­τικό πάροχο υπη­ρε­σιών.

4. Προχώρα σε απο­κλει­σμό των τηλε­φω­νι­κών αριθμών των απα­τε­ώ­νων, προ­κει­μέ­νου να μην μπορούν να σε ξανα­κα­λέ­σουν.

ΣΕΝΑΡΙΟ 3 – Κλοπή στοι­χείων ταυ­τό­τη­τας

Η κλοπή στοι­χείων ταυ­τό­τη­τας συμ­βαί­νει όταν κάποιος κλέβει τα προ­σω­πικά σου στοι­χεία (π.χ. ονο­μα­τε­πώ­νυμο, αριθμός πιστω­τι­κής κάρτας, αριθμός κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, αριθμός άδειας οδή­γη­σης, αριθμός αστυ­νο­μι­κής ταυ­τό­τη­τας ή δια­βα­τη­ρίου, ΑΦΜ, κ.λπ.) με σκοπό την πραγ­μα­το­ποί­ηση απάτης

Πώς να ανα­γνω­ρί­σεις την κλοπή στοι­χείων ταυ­τό­τη­τας

Ο απα­τε­ώ­νας Γιώργος δημο­σιεύει μια αγγελία εργα­σίας στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης. Υπο­βά­λεις την αίτησή σου (βιο­γρα­φικό, συνο­δευ­τική επι­στολή κ.λπ) και τα προ­σω­πικά σου στοι­χεία (δια­βα­τή­ριο, ταυ­τό­τητα, ΑΦΜ). Ο απα­τε­ώ­νας Γιώργος κάνει χρήση των προ­σω­πι­κών σου στοι­χείων μαζί με τη φωτο­γρα­φία του για να δημιουρ­γή­σει μια νέα ταυ­τό­τητα.

Ο απα­τε­ώ­νας Γιώργος πηγαί­νει σε μια τράπεζα και χρη­σι­μο­ποιεί την πλαστή ταυ­τό­τητα για να ανοίξει τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό. Χρη­σι­μο­ποιεί τον τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό για να πραγ­μα­το­ποιεί παρά­νο­μες συναλ­λα­γές.

Προ­στα­σία από την κλοπή στοι­χείων ταυ­τό­τη­τας

1. Επα­λή­θευσε όλα τα αιτή­ματα για τα προ­σω­πικά σου δεδο­μένα.

2. Περιό­ρισε τον αριθμό των προ­σω­πι­κών σου δεδο­μέ­νων που μοι­ρά­ζε­σαι μέσω δια­δι­κτύου (π.χ. στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης).

3. Να παρα­κο­λου­θείς τακτικά τις δια­δι­κτυα­κές σου τρα­πε­ζι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και τις κινή­σεις της πιστω­τι­κής σου κάρτας.

4. Για να δια­τη­ρή­σεις ασφαλές το email σου, άδειασε τα εισερ­χό­μενά σου το συντο­μό­τερο δυνατό.

5. Εάν πιστεύ­εις ότι είσαι θύμα κλοπής στοι­χείων ταυ­τό­τη­τας, επι­κοι­νώ­νησε αμέσως με την τράπεζα συνερ­γα­σίας σου, συγκέ­ντρωσε όλα τα πιθανά στοι­χεία και ανέφερε το συμβάν στην αστυ­νο­μία.

ΣΕΝΑΡΙΟ 4 – Απάτη αλλαγής κάρτας SIM στο κινητό σου τηλέ­φωνο

Απάτη αλλαγής κάρτας SIM πραγ­μα­το­ποιεί­ται όταν ένας απα­τε­ώ­νας, κάνο­ντας χρήση τεχνι­κών κοι­νω­νι­κής μηχα­νι­κής, ανα­λαμ­βά­νει τον έλεγχο της κάρτας SIM του κινητού σου τηλε­φώ­νου χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τα κλεμ­μένα προ­σω­πικά σου δεδο­μένα.

Πως λει­τουρ­γεί

Ένας δράστης αποκτά τα προ­σω­πικά στοι­χεία του θύματος μέσω π.χ. παρα­βιά­σεων δεδο­μέ­νων, ηλε­κτρο­νι­κού «ψαρέ­μα­τος», ανα­ζη­τή­σεων στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, κακό­βου­λων εφαρ­μο­γών, αγορών μέσω δια­δι­κτύου, κακό­βου­λου λογι­σμι­κού κ.λπ. Με αυτές τις πλη­ρο­φο­ρίες, ο απα­τε­ώ­νας εξαπατά τον πάροχο υπη­ρε­σιών κινητής τηλε­φω­νίας για τη μετα­φορά του αριθμού κινητού τηλε­φώ­νου του θύματος σε μια κάρτα SIM που έχει στην κατοχή του.

Το θύμα θα παρα­τη­ρή­σει την απώλεια σήματος στο κινητό του τηλέ­φωνο και τελικά θα δια­πι­στώ­σει ότι δεν έχει πρό­σβαση στον τρα­πε­ζικό του λογα­ρια­σμό μέσω δια­δι­κτύου. Ο δράστης μπορεί τώρα να λαμ­βά­νει εισερ­χό­με­νες κλήσεις και μηνύ­ματα SMS, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της πρό­σβα­σης σε περι­βάλ­λον ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής του θύματος, SMS OTP για την έγκριση μιας εγχρή­μα­της συναλ­λα­γής, κ.λπ.

Είσαι θύμα;

Εάν το κινητό σου τηλέ­φωνο χάσει το σήμα χωρίς λόγο, ανέφερε το συμβάν αμέσως στον τηλε­πι­κοι­νω­νιακό σου πάροχο. Εάν ο τηλε­πι­κοι­νω­νια­κός σου πάροχος επι­βε­βαιώ­σει ότι έχει γίνει αλλαγή της κάρτας SIM, ανέφερε το συμβάν στην αστυ­νο­μία.

Τρόποι προ­στα­σίας – Τι μπορείς να κάνεις

•Δια­τή­ρησε το λογι­σμικό σου ενη­με­ρω­μένο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του περι­η­γητή, του αντι­ι­κού λογι­σμι­κού και του λει­τουρ­γι­κού σου συστή­μα­τος.

•Περιό­ρισε το δια­μοι­ρα­σμό πλη­ρο­φο­ριών και δώσε ιδιαί­τερη προσοχή όσον αφορά τα κοι­νω­νικά μέσα δικτύ­ω­σης.

•Μην ανοί­γεις ποτέ ύπο­πτους ηλε­κτρο­νι­κούς συν­δέ­σμους ή συνημ­μένα αρχεία που λαμ­βά­νεις μέσω μηνυ­μά­των ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου ή μηνυ­μά­των SMS.

•Μην απαντάς σε ύποπτα μηνύ­ματα ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου ή μην επι­κοι­νω­νείς τηλε­φω­νικά με άτομα που ζητούν τα προ­σω­πικά σου στοι­χεία.

•Κατέ­βαζε εφαρ­μο­γές μόνο από επί­ση­μους παρό­χους και διάβαζε πάντα τα δικαιώ­ματα των εφαρ­μο­γών.

•Εάν είναι δυνατόν, μην συσχε­τί­ζεις τον αριθμό τηλε­φώ­νου σου με ευαί­σθη­τους δια­δι­κτυα­κούς λογα­ρια­σμούς.

•Καθό­ρισε τον δικό σου κωδικό PIN για να περιο­ρί­σεις την πρό­σβαση στην κάρτα SIM σου.

•Μην δια­μοι­ρά­ζε­σαι τον κωδικό PIN με κανέναν.

•Έλεγχε συχνά τις οικο­νο­μι­κές σου κινή­σεις.

•Ενη­μέ­ρωνε τακτικά τους κωδι­κούς πρό­σβα­σής σου

Εάν το κινητό σου τηλέ­φωνο χάσει το σήμα χωρίς λόγο, ανέφερε το συμβάν αμέσως στον τηλε­πι­κοι­νω­νιακό σου πάροχο. Εάν ο τηλε­πι­κοι­νω­νια­κός σου πάροχος επι­βε­βαιώ­σει ότι έχει γίνει αλλαγή της κάρτας SIM, ανέφερε το συμβάν στην αστυ­νο­μία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: https://www.skai.gr/news/technology/ilektronikes-synallages-nees-morfes-apatis-ti-na-proseksete-paradeigmata

Follow us: @skaigr on Twitter | skaigr on Facebook | @skaigr on Instagram