Συνέντευξη του Ροδίτη ψυχοθεραπευτή Μ.Καρπαθίου: “Γιατί επιλέγω συγκεκριμένους ερωτικούς συντρόφους;”

Συνέ­ντευξη του Ροδίτη Ψυχο­θε­ρα­πευτή Μιχαήλ Καρ­πα­θίου

Ο Μιχαήλ Καρ­πα­θίου είναι ειδι­κευ­μέ­νος στη Συμ­βου­λευ­τική Ψυχικής υγείας στη Σωμα­τική Ψυχο­θε­ρα­πεία καθώς και στη Θερα­πεία Gestalt. Επίσης έχει πάρει εκπαί­δευση στη ψυχο­θε­ρα­πεία της Φαι­νο­με­νο­λο­γι­κής σκέψης της Συστη­μι­κής Ανα­πα­ρά­στα­σης κατά Bert Hellinger. Είναι συγ­γρα­φέας 9 βιβλίων αυτο­γνω­σίας, και έχει εκπαι­δευ­τεί στην Κινε­ζική Παρα­δο­σιακή Ιατρική με μετα­πτυ­χιακή εξει­δί­κευση σε θέματα ψυχικής υγείας – Ψυχο­σω­μα­τικά. Αυτό που τον χαρα­κτη­ρί­ζει είναι μια και­νο­τό­μος και ολι­στική προ­σέγ­γιση, η οποία παντρεύει αρμο­νικά την Ανατολή με την Δύση. Είναι  ιδρυτής του κέντρου ψυχικής υγείας Humanology.

Γιατί επιλέγω συγκε­κρι­μέ­νους ερω­τι­κούς συντρό­φους;

Πολλές φορές, οι πρώτες συνα­ντή­σεις μας με έναν άνθρωπο μάς δημιουρ­γούν πληθώρα αντι­δρά­σεων, όπως απο­γο­ή­τευση, ουδε­τε­ρό­τητα, έλξη κ.λπ. Καμία αντί­δραση δεν είναι τυχαία, όλες τους ορί­ζο­νται από μια μη συνει­δητή ανα­γνώ­ριση ορι­σμέ­νων στοι­χείων της προ­σω­πι­κό­τη­τας του άλλου. Το ασυ­νεί­δητο δεν ενδια­φέ­ρε­ται καθόλου για τη ζωή μας, δεν το απα­σχο­λεί αν μας χαλάει τα σχέδια και δεν έχει καμία σχέση με τη λογική: αυτός, ακριβώς, ο «παρά­λο­γος» μηχα­νι­σμός παίζει τον καθο­ρι­στικό ρόλο στη ζωή μας, τη συμπε­ρι­φορά μας και τις επι­λο­γές μας. Πρέπει να κατα­νο­ή­σουμε ότι, συχνά, το ασυ­νεί­δητο λει­τουρ­γεί ύπουλα, σαμπο­τά­ρο­ντας την ευτυχία μας και χρειά­ζε­ται να το κάνουμε να λει­τουρ­γεί υπέρ μας. Οι ασυ­νεί­δη­τες ανάγκες μας μπορεί να δια­φέ­ρουν πολύ από τις συνει­δη­τές μας, καθώς, συνήθως, ελκό­μα­στε από ανθρώ­πους με χαρα­κτη­ρι­στικά τα οποία ο συνει­δη­τός εαυτός μας ισχυ­ρί­ζε­ται ότι τα απορ­ρί­πτει. Η σημα­ντική ερώτηση, κάθε φορά που γνω­ρί­ζετε κάποιον, είναι: τι φανε­ρώ­νει για μένα το στοι­χείο αυτό της προ­σω­πι­κό­τη­τας του άλλου που μου τον κάνει ελκυ­στικό;

Γιατί οι ερω­τι­κές σχέσεις πολλές φορές απο­τυγ­χά­νουν να μου δώσουν τη χαρά που περι­μένω;

Ως ενή­λι­κοι, θεω­ρούμε κάποιον ποθητό, όταν υπάρχει άμεση σύνδεση της προ­σω­πι­κό­τη­τας του ατόμου και των εσω­τε­ρι­κευ­μέ­νων εμπει­ριών του –από την εποχή που ήταν παιδί– με τις αντί­στοι­χες δικές μας. Στις ερω­τι­κές σχέσεις δημιουρ­γούμε μια δεύτερη εμπει­ρία και ευκαι­ρία προ­σπα­θώ­ντας να καλύ­ψουμε τις ανάγκες που είχαμε, ως παιδιά, μέσα από τον σύντροφό μας. Πρέπει να επι­ση­μά­νουμε, βέβαια, ότι ο γάμος δημιουρ­γεί έναν έντονο δεσμό, τον εντο­νό­τερο που έχουμε μετά από τη σχέση με τους γονείς μας. Όσο πιο στενή είναι η σχέση που έχουμε με κάποιον τόσο επι­στρέ­φουμε στην παιδική μας ηλικία, οι στενές σχέσεις ανα­ζω­πυ­ρώ­νουν τα ασυ­νεί­δητα προ­βλή­ματα που είχαμε, όταν ήμασταν μικροί. Έλκουμε κατα­στά­σεις όπου υπάρχει ελπίδα να επου­λω­θούν τα παιδικά μας τραύ­ματα και ελκό­μα­στε από αυτό που μας είναι γνώριμο. Το εσω­τε­ρικό μας ραντάρ ψάχνει για το σήμα που έχει μάθει να λαμ­βά­νει από παιδί, αυτό του φαί­νε­ται πιο ελκυ­στικό· γνω­ρί­ζεις κάποιον και λες «είναι σαν να τον ξέρω μια ολό­κληρη ζωή» ή «ίσως να έχουμε γνω­ρι­στεί σε μια προη­γού­μενη ζωή» ή «είναι καρμικό». Είναι απα­ραί­τητο να επι­ση­μά­νουμε εδώ ότι όταν ακού­σετε από κάποιον να σας λέει πως «μόνο ένας άνθρω­πος με έχει κατα­λά­βει, εσύ», «σε λατρεύω», «οι άλλοι ήταν τίποτα σχέση με σένα…» κ.λπ., τότε πρέπει να είστε πολύ επι­φυ­λα­κτι­κοί, επειδή βλέπει σ’ εσάς στοι­χεία που, πιθανώς, δεν έχετε. Προ­βάλ­λει σ’ εσάς δικές του προσ­δο­κίες και θα κάνει ό,τι μπορεί για να σας προ­σαρ­μό­σει σ’ αυτές!

Πώς μέσα απ’ τον σωμα­τό­τυπο κάθε ανθρώ­που μπορώ να δια­κρίνω τον ψυχισμό του και τα τραυ­μα­τικά γεγο­νότα που τον σημά­δε­ψαν στη ζωή του;

Η «δομή του χαρα­κτήρα» είναι όρος που συνήθως χρη­σι­μο­ποιούν οι σωμα­τι­κοί ψυχο­θε­ρα­πευ­τές και δηλώνει κάποιον ψυχο­λο­γικό τύπο ανθρώ­που. Ο Βίλχελμ Ράιχ ήταν αυτός ο οποίος ανέ­πτυξε τους σωμα­τό­τυ­πους και τις χαρα­κτη­ριο­δο­μές. Οι πέντε βασικές κατη­γο­ρίες που καθιε­ρώ­θη­καν από τον μετα­ραϊ­χικό Αμε­ρι­κάνο ψυχο­θε­ρα­πευτή και μαθητή του Βίλχελμ Ράιχ, Αλε­ξά­ντερ Λόουεν, περι­λαμ­βά­νουν και πέντε δια­φο­ρε­τι­κούς τύπους σωμάτων. Ο κάθε τύπος, ψυχικά, χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από μια συγκε­κρι­μένη σωμα­το­δομή, παρό­μοιες εμπει­ρίες και σχέσεις παιδιού-γονέα, αλλά και από τις συγκε­κρι­μέ­νες ηλικίες στις οποίες βίωσε το άτομο, ως παιδί, το τραύμα, κάτι που είχε ως συνέ­πεια το συναι­σθη­μα­τικό, νοητικό, ενερ­γειακό και σωμα­τικό του μπλο­κά­ρι­σμα. Το σώμα ενός ατόμου είναι η αντα­νά­κλαση των ενερ­γειών και των πεδίων που περι­λαμ­βά­νουν τόσο τον τρόπο σκέψης, όσο και τα συναι­σθή­ματά του. Στην ψυχο­σω­μα­τική δομή μπο­ρούμε να δια­κρί­νουμε την απο­στολή κάθε ψυχής, τα προ­βλή­ματα κάθε ανθρώ­που και το κλειδί της θερα­πείας του. Οι χαρα­κτή­ρες χωρί­ζο­νται σε δύο μεγάλες κατη­γο­ρίες: στους προ­γε­νε­τή­σιους και στους άκαμ­πτους. Οι πρώτοι έχουν κυρί­αρχο στοι­χείο τους το άγχος και τον παρορ­μη­τι­σμό, κάτι που οφεί­λε­ται στο ότι το Εγώ τους δεν κατόρ­θωσε να δυνα­μώ­σει αρκετά, για να εκπλη­ρώ­σει ικα­νο­ποι­η­τικά τις ανάγκες του ατόμου σε προ­σω­πικό και κοι­νω­νικό επίπεδο. Οι άκαμ­πτοι δια­κρί­νο­νται από υπερ­βο­λικό έλεγχο στη συναι­σθη­μα­τική πλευρά τους, με το Εγώ τους να έχει μεν επι­τευ­χθεί (σε αντί­θεση με τους προ­γε­νε­τή­σιους), όμως, επειδή έχει δημιουρ­γη­θεί μέσα από ματαιώ­σεις και απορ­ρί­ψεις της παι­δι­κής σεξουα­λι­κό­τη­τας, είναι σκληρό και άκαμπτο.

Πώς οι ενέρ­γειες των προ­γό­νων μας επη­ρε­ά­ζουν το παρόν;

Όλοι έχουμε προ­γό­νους – αρχί­ζο­ντας από τους γονείς μας, ο αριθμός των προ­γό­νων μας διπλα­σιά­ζε­ται σε κάθε γενιά. Αν πάμε τριάντα δύο γενιές πίσω, οι πρό­γο­νοί μας θα φτάσουν στα 4,25 δισε­κα­τομ­μύ­ρια… Αυτή η δια­πί­στωση μάς βοηθάει να αντι­λη­φθούμε ότι όλοι είμαστε συν­δε­δε­μέ­νοι. Πολλοί, ίσως βρουν εξω­φρε­νική τη σκέψη ότι οι πράξεις ενός άγνω­στου προ­γό­νου μπορούν να έχουν οποια­δή­ποτε σχέση με όσα τους συμ­βαί­νουν σήμερα. Η επι­στήμη μάς λέει ότι, μέσα από τα γονίδια, κλη­ρο­νο­μούμε, κυρίως, τα εξω­τε­ρικά μας χαρα­κτη­ρι­στικά και, σ’ έναν μικρό­τερο βαθμό, τα ψυχο­λο­γικά. Παρ’ όλα αυτά, οι οικο­γε­νεια­κοί θερα­πευ­τές έχουν αντι­λη­φθεί ότι επα­να­λαμ­βα­νό­μενα πρότυπα συμπε­ρι­φο­ράς δεί­χνουν να προ­έρ­χο­νται από προη­γού­με­νες γενιές και, συνήθως, επη­ρε­ά­ζουν το πιο ευαί­σθητο μέλος, επι­λέ­γο­ντας, κατά κάποιον «μυστη­ριώδη» τρόπο, συγκε­κρι­μένα μέλη από το γενε­α­λο­γικό δέντρο. Έτσι, δημιουρ­γεί­ται μια βαθιά δυνα­μική στην οικο­γέ­νεια, η οποία, συνήθως, επη­ρε­ά­ζει τρεις γενεές, αλλά μπορεί να φτάσει και τις εφτά γενεές, σε κάποιες περι­πτώ­σεις. Στην πλειο­νό­τητα των αρχαίων παρα­δό­σεων δια­πι­στώ­νουμε ότι οι άνθρω­ποι έδιναν ιδιαί­τερη αξία στους προ­γό­νους και στο πώς αυτοί επη­ρέ­α­ζαν τη ζωή τους. Οι δυνά­μεις που καθο­ρί­ζουν τη ζωή κάθε ανθρώ­που είναι, καταρ­χάς, το περι­βάλ­λον όπου έχει ανα­τρα­φεί (δηλαδή ο τόπος, ο χρόνος και η οικο­γέ­νεια), όπως επίσης τα προ­γο­νικά πρότυπα και οι κάθε λογής επιρ­ροές – με λίγα λόγια το οικο­γε­νειακό του κάρμα και οι άλυτες υπο­θέ­σεις που μετα­φέ­ρο­νται από γενιά σε γενιά. Επι­πλέον, σε ένα τρίτο επίπεδο, ισχυρά είναι και τα καρμικά πρότυπα, τα οποία σχε­τί­ζο­νται με τα μαθή­ματα που πρέπει να πάρει και που έχει επι­λέ­ξει η ίδια η ζωή για εκείνον. Τα διάφορα οικο­γε­νειακά πρότυπα είναι πεδία ενέρ­γειας τα οποία εμπε­ριέ­χουν, μέσα στο κβα­ντικό πεδίο, όλες τις εμπειρίες-πληροφορίες των προ­γό­νων μας. Ουσια­στικά, δεν είναι οι πρό­γο­νοί μας αυτοί που μας επη­ρε­ά­ζουν, αλλά τα ενερ­γειακά απο­τυ­πώ­ματα που έχουν αφήσει στο πεδίο.

Πώς μέσω των ονείρων μπορείς να αφυ­πνί­σεις τη ζωή σου και να απο­κτή­σεις αυτο­γνω­σία;

Ο βιο­λο­γι­κός σκοπός του ύπνου είναι η ανά­κτηση δυνά­μεων. Το όνειρο είναι ψυχική λει­τουρ­γία που εμπε­ριέ­χε­ται στον ύπνο. Για τον Φρόυντ, τα όνειρα είναι αντί­δραση του νου στις παρορ­μή­σεις, κατά τη διάρ­κεια του ύπνου. Το όνειρο πραγ­μα­το­ποιεί μία ασυ­νεί­δητη επι­θυ­μία απω­θη­μένη, με μία εικόνα που την παρα­μορ­φώ­νει. Για να απο­φευ­χθεί η λογο­κρι­σία του Υπερεγώ, πραγ­μα­το­ποιεί­ται στο όνειρο η εκπλή­ρωση μίας επι­θυ­μίας ή μίας ζωτικής ανάγκης, παρα­δείγ­μα­τος χάρη, δίψας, πείνας ακόμη και σεξουα­λι­κής ανάγκης. Πραγ­μα­το­ποιεί­ται έστω και με τη μορφή συμ­βο­λι­σμού. Τα όνειρα κρύβουν πλη­ρο­φο­ρίες για τη σεξουα­λική ζωή των ατόμων. Ο Γιουνγκ είναι ο ψυχα­να­λυ­τής που ασχο­λή­θηκε με τα όνειρα και εισή­γαγε την ιδέα των αρχε­τύ­πων, θεωρεί δηλαδή ότι όλα τα όνειρα μιλούν μια παγκό­σμια γλώσσα μετα­φο­ρών και συμ­βό­λων και υπη­ρε­τούν το σκοπό της υγείας και την ολότητα του ατόμου. Ο Γιουνγκ θεωρεί ότι υπάρ­χουν μυθο­λο­γι­κές εικόνες, παρα­δείγ­μα­τος χάρη, μάγοι, δαί­μο­νες κ.α., οι οποίες εδρεύ­ουν στο συλ­λο­γικό ασυ­νεί­δητο και απο­τυ­πώ­νουν το απο­θε­μα­τικό των εμπει­ριών της ανθρώ­πι­νης ψυχής, δια­μέ­σου των αιώνων. Επίσης θεωρεί ότι τα σύμβολα αυτά δεν μπορούν να ανα­χθούν σε προ­σω­πι­κές ανα­μνή­σεις, αλλά έχουν ένα παγκό­σμιο νόημα, αντα­να­κλούν το παρόν, εξο­μα­λύ­νο­ντας την ανι­σορ­ρο­πία από την κατα­πί­εση που υφί­στα­νται η ανθρώ­πινη ψυχή στην καθη­με­ρι­νό­τητα και απο­κα­λύ­πτουν το δρόμο προς την ολότητα. Ο Γιουνγκ πρε­σβεύει επίσης ότι όλα τα όνειρα έχουν πολλά επίπεδα σημα­σίας και παρου­σιά­ζουν έναν πλούτο νοη­μά­των. Συνο­πτικά, ο Φρόυντ έσπαγε το όνειρο σε κομ­μά­τια και ανέλυε το κάθε μέρος του χωριστά, ενώ ο Γιουνγκ προ­σπα­θούσε να το ανα­λύ­σει στο σύνολό του, για να δει όλη την εικόνα. Ο Fritz Perls, ιδρυτής της ψυχο­θε­ρα­πείας Gestalt, έδειξε ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον για τα  όνειρα. Η Gestalt δεν δίνει έμφαση στην ερμη­νεία αλλά στη βιω­μα­τική εμπει­ρία που παρέχει το όνειρο. Θεωρεί ότι, σε κάθε όνειρο, εκφρά­ζε­ται ένα υπαρ­ξιακό νόημα με απο­δέ­κτη τον ονει­ρευτή.  Λαμ­βά­νο­ντας υπ’όψη επι­πλέον και όλα αυτά που τυχόν απο­φεύ­γουμε να βιώ­σουμε στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας, η Gestalt θεωρεί ότι όλοι οι χαρα­κτή­ρες του ονείρου και όλα τα σκηνικά ονείρου απο­τε­λούν αλλο­τριω­μέ­νες πλευρές της προ­σω­πι­κό­τη­τάς μας, με τις οποίες βρι­σκό­μα­στε σε απο­ξέ­νωση. Το όνειρο μπορεί να απο­τε­λέ­σει έναν ακόμη αμυ­ντικό μηχα­νι­σμό. Όλα τα στοι­χεία του ονείρου αντι­προ­σω­πεύ­ουν πτυχές εκείνου που ονει­ρεύ­ε­ται και μέσα από τα όνειρα μπορεί κάποιος να λάβει χρήσιμα στοι­χεία για τον εαυτό του. Αυτό που χρεια­ζό­μα­στε, για να ανα­πτυ­χθούμε, είναι να απο­δε­χθούμε με αγάπη και να ενσω­μα­τώ­σουμε τις πτυχές αυτές της προ­σω­πι­κό­τη­τάς μας στο είναι μας.   Τα όνειρα όμως  επε­κτεί­νο­νται  περά από την αντί­ληψη του Φρόυντ,  ο οποίος τα αντι­λαμ­βά­νε­στε ως  αντί­δραση του νου στις παρορ­μή­σεις, κατά τη διάρ­κεια του ύπνου. Η του  Γιουνγκ  που θεωρεί  ότι όλα τα όνειρα μιλούν μια παγκό­σμια γλώσσα μετα­φο­ρών και συμ­βό­λων ,και του Fritz Perls ο όποιος  πιστεύει  ότι όλοι οι χαρα­κτή­ρες του ονείρου και όλα τα σκηνικά  απο­τε­λούν αλλο­τριω­μέ­νες πλευρές της προ­σω­πι­κό­τη­τάς μας. Τα όνειρα εμπε­ριέ­χουν όλες τις προ­α­να­φερ­θέ­ντες ποιό­τη­τες αλλά εκφρά­ζουν επίσης τις φωνές των προ­γό­νων μας , και ακόμα παρα­πέρα, μέσα από τα όνειρα εκφρά­ζουμε τις  κραυγές  της ίδιας της ανθρω­πό­τη­τας που  λαχτάρα την λύτρωση  .Αν η λύτρωση έρχεται   μέσα από την αυτο­γνω­σία, και η αυτο­γνω­σία προ­ϋ­πο­θέ­τει να βρούμε τον ανώτερο εαυτό  μας, τότε. Τα όνειρα είναι η ηχώ του θεού που μας καλεί να σμί­ξουμε και να συμπο­ρευ­τούμε,  στο μυστικό στρα­τό­πεδο της καρδίας του.

Πηγή ygeiaevexia.gr