Μάτι: Η δεύτερη πιο φονική πυρκαγιά του 21ου αιώνα παγκοσμίως – Πώς «σάρωσε» τα πάντα

Η σημε­ρινή ημέρα, Παρα­σκευή 23 Ιουλίου 2021, σημα­το­δο­τεί μία «μαύρη επέτειο» καθώς συμπλη­ρώ­νο­νται 3 έτη από την πυρ­κα­γιά στο Μάτι, η οποία προ­κά­λεσε το θάνατο 103 συναν­θρώ­πων μας, απο­τε­λώ­ντας μέχρι και σήμερα τη δεύτερη πιο φονική πυρ­κα­γιά του 21ου αιώνα παγκο­σμίως.

Τα περι­βαλ­λο­ντικά αίτια που συνε­τέ­λε­σαν σε αυτή τη φονική πυρ­κα­γιά έχουν ανα­λυ­θεί και χρήσιμα συμπε­ρά­σματα έχουν ήδη εξαχθεί.

Η πυρ­κα­γιά στο Μάτι εκδη­λώ­θηκε κάτω από ακραίες πυρο-μετεωρολογικές συν­θή­κες και παρου­σί­ασε ακραία συμπε­ρι­φορά πυρός, καθι­στώ­ντας ανα­πο­τε­λε­σμα­τική την προ­σπά­θεια που κατε­βλήθη για τον περιο­ρι­σμό και τον έλεγχο της.

Περι­βαλ­λο­ντι­κές συν­θή­κες παρό­μοιες με αυτές που καθο­δή­γη­σαν τη φονική πυρ­κα­γιά στο Μάτι δε θα πρέπει να απο­κλει­στούν στο εγγύς μέλλον, καθώς η κλι­μα­τική αλλαγή μας φέρνει αντι­μέ­τω­πους με μία νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα ακραίων δασικών πυρ­κα­γιών, οι οποίες εύκολα μπορούν να ξεπε­ρά­σουν τις δυνα­τό­τη­τες κατα­στο­λής, ανε­ξάρ­τητα από την αφθονία και την τεχνο­λο­γία των δια­θέ­σι­μων μέσων δασο­πυ­ρό­σβε­σης.

Μπροστά σε αυτή τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα, η επι­χει­ρη­σιακή μονάδα ΜΕΤΕΟ (meteo.gr) του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών (ΕΑΑ) δημο­σιο­ποιεί σήμερα, νέα δεδο­μένα για τη φονική πυρ­κα­γιά, βασι­σμένα σε επι­στη­μο­νική γνώση αιχμής, με απο­κλει­στικό στόχο την ανά­δειξη του σημα­ντι­κού ρόλου που μπορεί και οφείλει να παίξει η επι­στήμη στην καλύ­τερη δια­χεί­ριση των ακραίων πυρ­κα­γιών του παρό­ντος και του μέλ­λο­ντος.

Η φονική πυρ­κα­γιά

Στο επόμενο βίντεο παρου­σιά­ζε­ται η εξά­πλωση της φονικής πυρ­κα­γιάς στο Μάτι, όπως αυτή προ­σο­μοιώ­θηκε από το προ­γνω­στικό σύστημα ταχείας από­κρι­σης IRIS 2.0. Το IRIS 2.0 απο­τε­λεί τη νέα, σημα­ντικά ανα­βαθ­μι­σμένη έκδοση του IRIS, ενός συστή­μα­τος για την πρό­γνωση της εξά­πλω­σης δασικών πυρ­κα­γιών που ανέ­πτυξε και υλο­ποιεί επι­χει­ρη­σιακά το ΕΑΑ/ΜΕΤΕΟ από το 2019 μέχρι και σήμερα.

Συγκρι­νό­μενο με τον προ­κά­τοχο του, το IRIS 2.0 έχει ανα­βαθ­μι­στεί ώστε να παρέχει λεπτο­με­ρέ­στερη πλη­ρο­φο­ρία (50 x 50 m) για την ανα­με­νό­μενη κίνηση των πύρινων μετώπων (με βάση την τοπο­γρα­φία, τον καιρό, και την καύσιμη ύλη), λαμ­βά­νο­ντας πάντα υπόψη του τις πολύ σημα­ντι­κές αμφί­δρο­μες αλλη­λε­πι­δρά­σεις μεταξύ της φωτιάς και του καιρού («η φωτιά δημιουρ­γεί το δικό της καιρό»).

Πιο σημα­ντικά ωστόσο, το IRIS 2.0 μπορεί σήμερα να παρέχει προ­γνω­στική καθο­δή­γηση για την ανα­με­νό­μενη συμπε­ρι­φορά πυρός μιας δασικής πυρ­κα­γιάς.

Ειδι­κό­τερα για τη φονική πυρ­κα­γιά στο Μάτι, η προ­σο­μοί­ωση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε με το IRIS 2.0 υπέ­δειξε ακραία συμπε­ρι­φορά πυρός, με την πυρ­κα­γιά να κατα­τάσ­σε­ται ως κατη­γο­ρίας 7, χαρα­κτη­ρι­ζό­μενη από συν­θή­κες πυρο­θύ­ελ­λας.

Τρία χρόνια μετά το Μάτι και μπροστά στη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα των ακραίων δασικών πυρ­κα­γιών, η επι­στη­μο­νική γνώση μετα­φρά­ζε­ται σε υπη­ρε­σίες που εάν υιο­θε­τη­θούν μπορούν να συνει­σφέ­ρουν σημα­ντικά στην καλύ­τερη και πιο ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση των δασικών πυρ­κα­γιών στη χώρα μας.

Το προ­γνω­στικό σύστημα IRIS 2.0 παρέχει τη μονα­δική δυνα­τό­τητα ταχείας εκτί­μη­σης της δυσκο­λίας ελέγχου μιας δασικής πυρ­κα­γιάς, μέσα από την προ­σο­μοί­ωση της ανα­με­νό­με­νης συμπε­ρι­φο­ράς του πυρός και της εξά­πλω­σης των πύρινων μετώπων.

Έχοντας αξιο­λο­γη­θεί λεπτο­με­ρώς και απο­τε­λώ­ντας ένα από τα ελά­χι­στα προ­γνω­στικά συστή­ματα του είδους του, αν όχι το μονα­δικό, σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, το IRIS 2.0 είναι στη διάθεση της πολι­τείας ως ένα σημα­ντικό όπλο στη μάχη ενάντια στις δασικές πυρ­κα­γιές.