Ο νέος πολεοδομικός σχεδιασμός της χώρας ξεκινάει από Μεγίστη, Κάρπαθο, Κάσο

Από το Καστελ­λό­ριζο, την Κάρπαθο και την Κάσο θα ξεκι­νή­σει το νέο πρό­γραμμα πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού της χώρας. Τα τρία νησιά θα είναι στην πρώτη ομάδα περιο­χών για τις οποίες το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος θα ανα­θέ­σει την εκπό­νηση πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων, με στόχο να καλύψει το 75% της χώρας έως το 2026. Με δια­φο­ρε­τική δια­δι­κα­σία, αλλά στο ίδιο πλαίσιο, θα ανα­τε­θούν και τρία νέα πολε­ο­δο­μικά σχέδια που θα αφορούν απο­κλει­στικά παρα­λιακά μέτωπα. Στην Αττική, από τη Βούλα έως και τον Δήμο Σαρω­νι­κού, για ένα μεγάλο τμήμα του παρα­λια­κού μετώπου της Ηλείας και για την περιοχή των Δήμων Λου­τρα­κίου και Κορίν­θου, με επί­κε­ντρο τη διώρυγα.

Οπως έχει πρό­σφατα ανα­κοι­νω­θεί, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος ενέταξε στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης τη χρη­μα­το­δό­τηση (με 245 εκατ. ευρώ) του μεγα­λύ­τε­ρου προ­γράμ­μα­τος πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού στη χώρα μας από την εποχή της Επι­χεί­ρη­σης Πολε­ο­δο­μι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης (ΕΠΑ), στις αρχές της δεκα­ε­τίας του ’80. Οσο και αν η σύγκριση δείχνει άνιση, καθώς έχουμε εδώ και χρόνια απο­μα­κρυν­θεί από τις ορα­μα­τι­κές σε πιο «πραγ­μα­τι­στι­κές» προ­σεγ­γί­σεις στον πολε­ο­δο­μικό σχε­δια­σμό, ο στόχος της εκπό­νη­σης πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων για το 75% της χώρας και μάλιστα με αυστηρό χρο­νο­διά­γραμμα (λόγω του Ταμείου Ανά­καμ­ψης) είναι σε κάθε περί­πτωση εντυ­πω­σια­κός.

Οπως απο­κα­λύ­πτει στην «Κ» ο υφυ­πουρ­γός Χωρο­τα­ξίας και Αστικού Περι­βάλ­λο­ντος Νίκος Ταγαράς, το πρό­γραμμα θα ξεκι­νή­σει από τους Δήμους Μεγί­στης, Καρ­πά­θου και Κάσου. «Η επιλογή μας έχει έναν συμ­βο­λι­σμό, γιατί θέλουμε να δώσουμε προ­τε­ραιό­τητα στις ευαί­σθη­τες νησιω­τι­κές περιο­χές», ανα­φέ­ρει. Οπως εξηγεί, η πρώτη ομάδα περιο­χών ορι­στι­κο­ποιεί­ται αυτή την περίοδο προ­κει­μέ­νου ο δια­γω­νι­σμός για την ανάθεση των σχεδίων σε ιδιώτες μελε­τη­τές να γίνει περί τα τέλη Ιουνίου. Η ομάδα αυτή τελικά δεν θα περι­λαμ­βά­νει «αντι­προ­σω­πευ­τι­κές» περιο­χές από όλη τη χώρα, αλλά περιο­χές χωρίς σοβαρά πολε­ο­δο­μικά προ­βλή­ματα. «Στόχος μας είναι να λει­τουρ­γή­σει ως οδηγός, να εντο­πί­σουμε τυχόν προ­βλή­ματα στη δια­δι­κα­σία ανα­θέ­σεων και εκπό­νη­σης, ώστε να τα διορ­θώ­σουμε στους επό­με­νους δια­γω­νι­σμούς. Γενικώς η ανάθεση τοπικών πολε­ο­δο­μι­κών για περίπου 800 από τις 1.135 δημο­τι­κές ενό­τη­τες της χώρας θα γίνει μέσω του ΤΕΕ σε τέσ­σε­ρις ομάδες και ο στόχος είναι να ανα­τε­θούν στο σύνολό τους έως το 2022. Το Ταμείο Ανά­καμ­ψης θέτει συγκε­κρι­μέ­νες χρο­νι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις: το 2023 πρέπει να γίνει η παρα­λαβή και η αξιο­λό­γηση του 70% των μελετών και το 2024 των υπο­λοί­πων, ενώ η απο­πλη­ρωμή τους να γίνει έως το 2026. Με αυτά τα δεδο­μένα, θεωρώ ότι μπο­ρούμε με ασφά­λεια να πούμε ότι τα πρώτα τοπικά πολε­ο­δο­μικά σχέδια θα θεσπι­στούν (σ.σ. με Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα) στα τέλη του 2024 ή στις αρχές του 2025».

Ζητή­ματα προς επίλυση

Υπάρ­χουν, όμως, πολλά βασικά ζητή­ματα που δεν έχουν ακόμη επι­λυ­θεί. Για παρά­δειγμα, δεν έχουν εκδοθεί οι προ­δια­γρα­φές και ο τρόπος υπο­λο­γι­σμού των αμοιβών για τις μελέτες. Επι­πλέον, σε τρεις περι­φέ­ρειες (στο Νότιο Αιγαίο, από όπου θα ξεκι­νή­σει το πρό­γραμμα, στην Πελο­πόν­νησο και στη Δυτική Μακε­δο­νία) δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί η ανα­θε­ώ­ρηση των περι­φε­ρεια­κών χωρο­τα­ξι­κών σχεδίων – επο­μέ­νως οι μελε­τη­τές δεν θα έχουν χωρο­τα­ξι­κές κατευ­θύν­σεις επάνω στις οποίες να σχε­διά­σουν. «Είμαστε σχεδόν έτοιμοι να εκδώ­σουμε το σύνολο των απα­ραί­τη­των απο­φά­σεων. Τα δε περι­φε­ρειακά χωρο­τα­ξικά που “λείπουν” θα έχουν ανα­θε­ω­ρη­θεί μέχρι να συμ­βα­σιο­ποι­ή­σουμε τις μελέτες. Αυτό που μας λείπει είναι τα πρότυπα τεύχη δημο­πρά­τη­σης των δια­γω­νι­σμών από την Ενιαία Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Συμ­βά­σεων, σύμφωνα με τη νέα νομο­θε­σία που τα ανα­μέ­νουμε σύντομα», λέει ο κ. Ταγαράς.

Ενα δεύτερο, βασικό ζήτημα είναι πώς θα κατα­φέ­ρει το υπουρ­γείο να πετύχει τόσο «σφι­χτούς» χρόνους, όταν μέχρι σήμερα η ολο­κλή­ρωση των πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων έπαιρνε κατά μέσον όρο μια δεκα­ε­τία. «Είναι ένα στοί­χημα, που είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να κερ­δί­σουμε», τονίζει ο κ. Ταγαράς. «Πρόθεσή μας είναι να παρα­κο­λου­θούμε στενά την εκπό­νηση των σχεδίων και να έχουμε ετοι­μά­σει εναλ­λα­κτι­κές προ­τά­σεις ή συμπλη­ρω­μα­τι­κές κινή­σεις για τα σημεία όπου τυχόν η υπόθεση θα κολ­λή­σει. Οσο για τις ενστά­σεις που ακού­σαμε, σχετικά με τον περιο­ρι­σμένο χρόνο δια­βού­λευ­σης, οι μελε­τη­τές θα λάβουν οδηγίες να είναι συνεχώς σε επαφή με τον δήμο και τα σχέδια να παρου­σια­στούν όχι μόνο στα δημο­τικά συμ­βού­λια αλλά σε ανοι­χτές εκδη­λώ­σεις. Επι­πλέον, η στρα­τη­γική μελέτη περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων που θα συνο­δεύει τα τοπικά πολε­ο­δο­μικά σχέδια θα τεθεί σε δημόσια δια­βού­λευση με τους χρόνους που ορίζει η νομο­θε­σία».

Παράλ­ληλα με τους τέσ­σε­ρις δια­γω­νι­σμούς για την απευ­θείας ανάθεση των τοπικών πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος θα προ­χω­ρή­σει και σε ανα­θέ­σεις ορι­σμέ­νων ειδικών πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο είναι ότι τα δεύτερα καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν ένα συγκε­κρι­μένο ζήτημα σε μια περιοχή, ανε­ξαρ­τή­τως διοι­κη­τι­κών ορίων. Το υπουρ­γείο έχει ήδη γνω­στο­ποι­ή­σει ότι θα ανα­θέ­σει με αυτό τον τρόπο πολε­ο­δο­μι­κές μελέτες για την Ελα­φό­νησο Λακω­νίας (λόγω των πυρ­κα­γιών που είχε τα τελευ­ταία χρόνια και των πιέσεων που δέχεται), τη Μύκονο και τη Σαντο­ρίνη (αμφό­τε­ρες λόγω υπερ­του­ρι­σμού και πολλών συγκρού­σεων στις χρήσεις γης), τον Δήμο Μινώα-Πεδιάδας (προ­κει­μέ­νου να προ­λη­φθεί διάχυση χρήσεων, λόγω της κατα­σκευής του νέου αερο­δρο­μίου στο Καστέλλι).

Στην ομάδα αυτή θα υπάρ­χουν και τρεις εκπλή­ξεις: η ανάθεση ειδικών πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων για παρα­λιακά μέτωπα. Το πρώτο στην Αττική, από τον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης έως και τον Δήμο Σαρω­νι­κού. Το δεύτερο στην Ηλεία, από τον Δήμο Ανδραβίδας-Κυλλήνης μέχρι τον Δήμο Ζαχάρως. Και το τρίτο στους Δήμους Λουτρακίου-Περαχώρας-Αγίων Θεο­δώ­ρων και Κοριν­θίων, με κεντρικό σημείο ανα­φο­ράς τη διώρυγα. «Και τα τρία θα κληθούν να επι­λύ­σουν ζητή­ματα που αφορούν τη δια­χεί­ριση των παρά­κτιων ζωνών και να προσ­διο­ρί­σουν έργα για εκτε­τα­μέ­νες ανα­πλά­σεις», λέει ο κ. Ταγαράς. «Η εκπό­νηση των τοπικών και των ειδικών πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων θα ξεκα­θα­ρί­σει το τοπίο, δηλαδή τι επι­τρέ­πε­ται και τι απα­γο­ρεύ­ε­ται σε κάθε σημείο. Και θα απε­λευ­θε­ρώ­σουν τις δυνά­μεις των περιο­χών, επι­τα­χύ­νο­ντας τις επεν­δύ­σεις με ασφά­λεια δικαίου και δια­σφα­λί­ζο­ντας την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος».

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι για όλες τις περιο­χές Natura εκπο­νού­νται ειδικές περι­βαλ­λο­ντι­κές μελέτες, που θα ορίζουν μεταξύ άλλων και τις χρήσεις γης στις προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές. Σύμφωνα με τον κ. Ταγαρά, οι μελέτες θα είναι όλες έτοιμες έως τις αρχές του 2022, ενώ θα ληφθούν υπόψη μέσω της συνερ­γα­σίας των μελε­τη­τών που έχουν ανα­λά­βει πολε­ο­δο­μικά σχέδια και περι­βαλ­λο­ντι­κές μελέτες σε κάθε περιοχή.

Πηγή: kathimerini.gr

Γιώργος Λιάλιος