«Nα διεκδικήσουμε τη λειτουργία της Σχολής Ξυλουργικής Τέχνης στα Δωδεκάνησα»

Στη σκιά… της τεχνο­λο­γίας και του δια­δι­κτύου, που όλα γίνο­νται με ένα «κλικ» από το κινητό ή τον υπο­λο­γι­στή, οι παρα­δο­σια­κές τέχνες ανα­ζη­τούν τον δικό τους χώρο στην νέα εποχή, πριν περά­σουν στο χρο­νο­ντού­λαπο της ιστο­ρίας…

Προ­σφά­τως, το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού ανα­κοί­νωσε ότι ανα­λαμ­βά­νει τον σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­ηση ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου και βιώ­σι­μου σχεδίου για τη δια­φύ­λαξη της ξυλο­ναυ­πη­γι­κής τέχνης και των παρα­δο­σια­κών σκαφών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Γεώρ­γιος Καμί­τσης, ένας από τους λιγο­στούς ενα­πο­μεί­να­ντες μυλο­μα­ρα­γκούς της Ελλάδας, καλεί μέσω της «δ» τους τοπι­κούς φορείς να αρπά­ξουν τη «χρυσή ευκαι­ρία» και να διεκ­δι­κή­σουν την ίδρυση και λει­τουρ­γία Σχολής Ξυλουρ­γι­κής Τέχνης στα Δωδε­κά­νησα.

Ο ίδιος, πασχί­ζει να κρα­τή­σει την ξυλουρ­γική τέχνη ζωντανή και να μετα­δώ­σει τις γνώσεις του στις επό­με­νες γενιές. Το 2012 η EUROPA NOSTRA βρά­βευσε τους Ανε­μό­μυ­λους της Πάτμου ως την καλύ­τερη ανα­καί­νιση στην Ευρώπη… «μεγάλη τιμή και διά­κριση για όλη την ομάδα εργα­σίας», όπως την χαρα­κτη­ρί­ζει ο ίδιος.

Από χρόνια υπο­στη­ρί­ζει ότι μπορεί η ξυλουρ­γική τέχνη να βρει τη θέση της στην νέα εποχή και εκτιμά ότι στην Πάτμο, θα μπο­ρούσε κάλ­λι­στα να λει­τουρ­γή­σει η Σχολή Ξυλουρ­γι­κής Τέχνης.

«Η Σχολή Ξυλουρ­γι­κής Τέχνης, είναι ο χώρος όπου διδά­σκε­ται με θεω­ρη­τικό και πρα­κτικό τρόπο ο σχε­δια­σμός, τα υλικά, τα εργα­λεία και οι τεχνι­κές που εφαρ­μό­ζει ο ξυλουρ­γός έτσι ώστε οι πάσης φύσεως κατα­σκευές που χρη­σι­μο­ποιούν οι άνθρω­ποι, να έχουν ως πρώτο κρι­τή­ριο την καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής με σεβασμό στο περι­βάλ­λον. Οι κατα­σκευές αφορούν ένα ευρύ φάσμα, όπως κου­φώ­ματα, έπιπλα, οροφές, πατώ­ματα, ανε­μό­μυ­λους, ξύλινα σκάφη σε παρα­δο­σιακή γραμμή… Το ξύλο είναι υλικό δια­χρο­νικό. Η χρήση του χάνεται μέσα στους αιώνες και το μεγάλο στοί­χημα ήταν και είναι η μεγάλη διάρ­κεια ζωής των κατα­σκευών. Σήμερα το ξύλο σε συνερ­γα­σία με άλλα υλικά μπορεί να δώσει τον “πράσινο χαρα­κτήρα” και ταυ­τό­χρονα το απο­τέ­λε­σμα να σέβεται την ιδιαί­τερη ιστο­ρική αρχι­τε­κτο­νική στα κτήρια των νησιών μας. Το ξύλο ως υλικό είναι φυσικό, ανα­κυ­κλώ­νε­ται εύκολα και έτσι ο κύκλος ζωής του δεν αφήνει υπό­λοιπα δύσκολα στην δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των σε σχέση με άλλα υλικά που συνα­ντάμε στα εργο­τά­ξια. Η σημε­ρινή τεχνο­λο­γία μπορεί να βοη­θή­σει σε μέγιστο βαθμό τον τεχνίτη να κάνει πιο εύκολη την εργασία του. Βασική προ­ϋ­πό­θεση είναι η γνώση του ξύλου λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις αντι­δρά­σεις στις και­ρι­κές συν­θή­κες. Ο μηχα­νο­λο­γι­κός εξο­πλι­σμός απαιτεί κεφά­λαια για την προ­μή­θεια του και εκμά­θηση υπο­λο­γι­στών προ­κει­μέ­νου να υπο­στη­ρι­χθεί η παρα­γωγή και η μείωση της τιμής του τελικού προ­ϊ­ό­ντος. Πάντα βέβαια υπάρχει η χρυσή τομή η οποία εμπε­ριέ­χει μεγάλη δόση αγάπης και αφο­σί­ω­σης για την τέχνη γενικά και ειδικά για το ξύλο…», λέει ο κ. Γ. Καμί­τσης στη «δ».

Περαι­τέρω επι­ση­μαί­νει ότι τα Δωδε­κά­νησα και ιδιαι­τέ­ρως η Πάτμος είναι ιδα­νι­κός τόπος για την ίδρυση της Σχολής εξαι­τίας της ιδιαί­τε­ρης κλη­ρο­νο­μιάς του τόπου μας.

«Τα ιταλικά κτήρια, σε όλα μας τα νησιά, είναι ζωντανά παρα­δείγ­ματα της ιδιαί­τε­ρης αρχι­τε­κτο­νι­κής που υπάρχει σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Τα παρα­δο­σιακά σπίτια στους μεσαιω­νι­κούς οικι­σμούς απο­τε­λούν Ευρω­παϊκή κλη­ρο­νο­μιά. Οι ανε­μό­μυ­λοι οι οποίοι μπορούν να παρά­γουν και ηλε­κτρικό ρεύμα εκτός από το να αλέθουν καρπούς είναι πρό­κληση ανα­πά­ντητη. Τα ξύλινα σκάφη σε παρα­δο­σιακή γραμμή που έχουν νέες μεθό­δους στην κατα­σκευή και συν­δυα­σμό υλικών προ­κει­μέ­νου να δοθεί η μέγιστη διάρ­κεια ζωής και να μειωθεί η συντή­ρηση είναι θέμα προς συζή­τηση. Τα ξύλινα κου­φώ­ματα που δια­θέ­τουν υαλο­πί­να­κες για μόνωση και ελα­στικά παρεμ­βύ­σματα για τις απώ­λειες μπορούν να έχουν πράσινο πιστο­ποι­η­τικό. Με ειδικό σχε­δια­σμό μπο­ρούμε να κρα­τή­σουμε το μορ­φο­λο­γικό σχε­δια­σμό που συνα­ντάμε στους παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς. Εδώ σε αυτό το σημείο πρέπει να γίνει εργασία σε επίπεδο πανε­πι­στη­μίου…», επι­ση­μαί­νει και εξηγεί στη «δ» για ποιο λόγο προ­τεί­νει την Πάτμο για την Ιδρυση της Σχολής:

«Η Πάτμος η Ιερή… Έχει την δική της ιστορία με πολλούς εραστές – κατοί­κους ευρω­παϊ­κής προ­έ­λευ­σης. Ο οικι­σμός της Χώρας και το Ιερό σπήλαιο της Απο­κά­λυ­ψης είναι ιστο­ρι­κός τόπος UNESCO με ιδιαί­τε­ρες ομορ­φιές. Έχουμε τους βρα­βευ­μέ­νους ανε­μό­μυ­λους από την Europa Nostra ως φυσικό αρχείο μελέτης και κατα­γρα­φής. Εννο­εί­ται πως τα σχέδια έχουν λάβει την έγκριση της αρχαιο­λο­γι­κής υπη­ρε­σίας. Έχουμε τον μεσαιω­νικό οικισμό της Χώρας με φυσικό αρχείο ξύλινων κου­φω­μά­των στην θέση τους. Οι οροφές και τα πατώ­ματα επίσης έχουν τα δικά τους χαρα­κτη­ρι­στικά. Έχουμε την Ιερά Μονή Ιωάννου του Θεο­λό­γου η οποία ως θεμα­το­φύ­λα­κας της ιστο­ρίας έχει από αιώνες δια­τη­ρή­σει ξύλινες κατα­σκευές οι οποίες είναι φυσικό αρχείο προς μελέτη. Έπιπλα της εκκλη­σια­στι­κής ζωής αλλά και της καθη­με­ρι­νής χρήσης υπάρ­χουν εντός της Μονής αλλά και στα εξαρ­τή­ματα της. Έχουμε το καρ­νά­γιο το οποίο δίνει δεύτερη ζωή σε παλιά ξύλινα σκαριά και κατα­σκευά­ζει νέα σκάφη την εποχή που κυριαρ­χεί το πλα­στικό με ημε­ρο­μη­νία λήξης… Βασικά υπάρ­χουν άνθρω­ποι οι οποίοι αγαπούν την δουλειά τους και θέλουν να μείνει η γνώση στις επό­με­νες γενιές. Επίσης οι πρό­σφα­τες ξυλουρ­γι­κές εργα­σίες ειδικών απαι­τή­σεων στο νέο υδροη­λε­κτρικό εργο­στά­σιο στις Σέρρες, απέ­δει­ξαν ότι δεν υπάρ­χουν δυσκο­λίες όταν υπάρχει τεχνική γνώση και διάθεση για μάθηση. Η μικρή Πάτμος, μέσα από τα χέρια μου, εκτέ­λεσε ένα έργο ευρω­παϊ­κών προ­δια­γρα­φών σηκώ­νο­ντας ψηλά την ελλη­νική σημαία», λέει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Επι­πλέον, ανα­φέ­ρει ότι «η Σχολή Ξυλουρ­γι­κής Τέχνης, πρέπει να είναι το απο­τέ­λε­σμα της συνερ­γα­σίας του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και του Υπουρ­γείου Παι­δείας, με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, του ΤΕΕ, του ΕΒΕΔ, του Δήμου Πάτμου, της Ιεράς Μονής Ιωάννου του Θεο­λό­γου και των τεχνι­τών που έχουν απο­δεί­ξει την αγάπη τους για την τέχνη. Την ανάγκη ίδρυσης της Σχολής Ξυλουρ­γι­κής Τέχνης ένιωσα στα εγκαί­νια των Ανε­μό­μυ­λων το έτος 2010. Ένιωσα δέος όταν οι Ελβετοί είπαν… “Εύγε δεν μας έχετε συνη­θί­σει οι Έλληνες σε συνέ­πεια χρονική και επαγ­γελ­μα­τική”! Πιστεύω πως ωρίμασε η ιδέα και ήρθε η ώρα όπου τα λόγια θα γίνουν πράξη. Η σχολή μπορεί να βοη­θή­σει στα μέγιστα την διάσωση των παρα­δο­σια­κών τεχνών και να δημιουρ­γή­σει τεχνί­τες σε εποχές που οι νέοι ψάχνουν ενα­σχό­ληση και ένα πιο σίγουρο επαγ­γελ­μα­τικό μέλλον σε ετήσια βάση».

Ως προς τα άλλα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου ανα­φέ­ρει ότι σε κάθε νησί υπάρ­χουν παρα­δο­σια­κές τέχνες. Μπορεί να γίνει κατα­γραφή και με σοφές επι­λο­γές να δημιουρ­γη­θούν σχολές και για άλλα υλικά όπως ο πηλός, το δέρμα, τα υφαντά κ.ά.