Το έθιμο του οβελία και πώς έφτασε μέχρι σήμερα

Το σου­βλι­στό αρνί, λεγό­με­νος οβελίας, είναι ο μεγάλος πρω­τα­γω­νι­στής του πασχα­λι­νού τρα­πε­ζιού αλλά και ολό­κλη­ρης της ημέρας στην Ελλη­νική παρά­δοση που με την μαγει­ρί­τσα και τα κόκκινα αυγά συν­θέ­τουν το γιορ­τινό τραπέζι.

Παλιό­τερα το αρνί που θα έσφαζαν το Πάσχα το ξεχώ­ρι­ζαν από νωρίς, το από­κο­βαν από το γάλα και γενικώς είχε μια άλλη αντι­με­τώ­πιση από το υπό­λοιπα αρνιά του κοπα­διού.

Το αρνί εκτός από τον «αμνό του Θεού» της εκκλη­σια­στι­κής διδα­σκα­λίας, έχει συν­δε­θεί και με τους αγώνες του έθνους κατά του Οθω­μα­νι­κού ζυγού και στην περίοδο της Τουρ­κο­κρα­τίας έλαβε ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά που συμ­βό­λι­ζαν την ανά­σταση του Ελλη­νι­κού Έθνους.

Λέγεται ότι το έθιμο του σου­βλι­στού αρνιού προ­έρ­χε­ται από τις παρα­δό­σεις των Εβραίων οι οποίοι έβαφαν μάλιστα και την είσοδο των σπιτιών τους με το αίμα του θυσια­ζό­με­νου αρνιού, κατ’ ανα­πα­ρά­σταση της νύχτας της εξόδου από την Αίγυπτο. Το θυσια­ζό­μενο αρνί γινόταν «οβελίας», συμ­βο­λί­ζο­ντας τον «αμνό» του Θεού που θυσιά­στηκε για την ανθρω­πό­τητα.

Στο εβραϊκό πασχα­λινό τους δείπνο υπήρχαν εκτός από το κρέας, πικρά χόρτα σε ανά­μνηση της πικρίας από την δουλεία στην Αίγυπτο, κρασί, αλλά και άζυμος άρτος σε υπεν­θύ­μιση της βια­στι­κής ανα­χώ­ρη­σης από την Αίγυπτο.

Την ημέρα αυτή, το Πάσχα, η κατά το Ελλη­νι­κό­τε­ρον την Λαμπρή, οι άντρες να βρί­σκο­νται από το πρωί στην αυλή και επι­δί­δο­νται στην προ­ε­τοι­μα­σία του ψησί­μα­τος βάζο­ντας φωτιά στη μεγάλη θράκα από ξύλα που έχουν προ­ε­τοι­μά­σει από την προη­γού­μενη μέρα.

Φυσικά μεγάλο ρόλο στο ψήσιμο του οβελία παίζουν τα ήδη του ξύλου που θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν με το πουρ­νάρι, τα κλίματα (κλι­μα­τό­βερ­γες) και το δρυ να φημί­ζο­νται ως τα καλύ­τερα και ενδει­κνυό­μενα για τον Πασχα­λινό οβελία.

Αλλά και το γύρισμα του οβελία θέλει τρόπο και παίζει ρόλο στο καλό ψήσιμό του.

Κατά την δια­δι­κα­σία του ψησί­μα­τος γύρω από την υπαί­θρια ψηστα­ριά στή­νε­ται γλέντι μεγάλο όπου μαζεύ­ε­ται η οικο­γέ­νεια χορεύ­ο­ντας και τρα­γου­δώ­ντας αλλά και γευό­με­νοι την ποι­κι­λία των παρα­δο­σια­κών εδε­σμά­των (νηστεύ­σα­ντες και μη νηστεύ­σα­ντες εφράν­θει­ται).

Επίσης στα χωριά το ψήσιμο του οβελία γίνεται κατά ομάδες ή κατά γει­το­νιά ανά­βο­ντας μια μεγάλη θράκα όπου και γίνεται το ψήσιμο του οβελία του κάθε σπιτιού με το γλέντι να κρατά μέχρι που χτυπάει καμπάνα του εσπε­ρι­νού.

Εκτός από το παρα­δο­σιακό αρνί, σε πολλές περιο­χές τις Ελλάδας τα έθιμα δια­φο­ρο­ποιού­νται, με μικρές ή μεγα­λύ­τε­ρες απο­κλί­σεις. Κύριος πρω­τα­γω­νι­στής όμως, σε κάθε περί­πτωση παρα­μέ­νει το αρνί στα ηπει­ρω­τικά και το κατσίκι στο Αιγαίο. (stagonnews)