Τουρισμός: Εισπράξεις μόλις 4,28 δισ. τη χρονιά της πανδημίας

Οι συνο­λι­κές ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις ανήλθαν μόλις στο 23,5% των εσόδων του 2019, με τις απώ­λειες για τον κλάδο να ανέρ­χο­νται στα 13,9 δισ. ευρώ. Στα 11,2 δισ. εκτι­νά­χθηκε το έλλειμμα τρε­χου­σών συναλ­λα­γών. Αυξή­θη­καν οι εξα­γω­γές τον Δεκέμ­βριο.

Το ισχυρό πλήγμα που δέχτηκε ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός από την επέλαση της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού απο­τυ­πώ­νουν τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών της χρονιάς που ολο­κλη­ρώ­θηκε.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις ανήλθαν μόλις στα 4,28 δισ. ευρώ, στο 23,5% των εσόδων του 2019, με τις απώ­λειες για τον κλάδο να δια­μορ­φώ­νο­νται στα 13,9 δισ. ευρώ, καθώς η εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση μειώ­θηκε κατά 76,5%.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, τον Δεκέμ­βριο του 2020, το έλλειμμα του ισο­ζυ­γίου τρε­χου­σών συναλ­λα­γών δια­μορ­φώ­θηκε σε 654 εκατ. ευρώ, σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 82 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Δεκέμ­βριο του 2019. Η εξέλιξη αυτή προήλθε από την επι­δεί­νωση των ισο­ζυ­γίων υπη­ρε­σιών και δευ­τε­ρο­γε­νών εισο­δη­μά­των, που αντι­σταθ­μί­στηκε μερικώς από τη βελ­τί­ωση των ισο­ζυ­γίων αγαθών και πρω­το­γε­νών εισο­δη­μά­των.

Το έλλειμμα του ισο­ζυ­γίου αγαθών περιο­ρί­στηκε, καθώς οι συνο­λι­κές εξα­γω­γές αυξή­θη­καν, ενώ οι συνο­λι­κές εισα­γω­γές μειώ­θη­καν. Ειδι­κό­τερα, οι εξα­γω­γές αγαθών αυξή­θη­καν κατά 2,0% σε τρέ­χου­σες τιμές (18,6% σε στα­θε­ρές τιμές) και οι αντί­στοι­χες εισα­γω­γές μειώ­θη­καν κατά 1,1% σε τρέ­χου­σες τιμές (σε στα­θε­ρές τιμές αυξή­θη­καν κατά 10,3%). Επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι εξε­λί­ξεις των εξα­γω­γών και των εισα­γω­γών σε τρέ­χου­σες τιμές έχουν επη­ρε­α­στεί σε μεγάλο βαθμό από τις μετα­βο­λές στην αξία των εξα­γω­γών και εισα­γω­γών καυ­σί­μων.

Το πλε­ό­να­σμα του ισο­ζυ­γίου υπη­ρε­σιών μειώ­θηκε περισ­σό­τερο από το ήμισυ συγκρι­τικά με τον αντί­στοιχο μήνα του 2019, λόγω της επι­δεί­νω­σης όλων των επι­μέ­ρους ισο­ζυ­γίων. Οι εισπρά­ξεις από ταξι­διω­τι­κές υπη­ρε­σίες και η εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση μειώ­θη­καν κατά 88,6% και 86,0% αντί­στοιχα σε σύγκριση με τον Δεκέμ­βριο του 2019. Επίσης, οι εισπρά­ξεις από θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές μειώ­θη­καν κατά 29,0%.

Το ισο­ζύ­γιο πρω­το­γε­νών εισο­δη­μά­των βελ­τιώ­θηκε κυρίως λόγω της μείωσης των πλη­ρω­μών για τόκους, μερί­σματα και κέρδη, ενώ το πλε­ό­να­σμα του ισο­ζυ­γίου δευ­τε­ρο­γε­νών εισο­δη­μά­των περιο­ρί­στηκε κυρίως λόγω της μείωσης των καθαρών εισπρά­ξεων της γενικής κυβέρ­νη­σης.

Το 2020, το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών σημεί­ωσε έλλειμμα 11,2 δισ. ευρώ, κατά 8,4 δισ. ευρώ μεγα­λύ­τερο από εκείνο του 2019. Η εξέλιξη αυτή οφεί­λε­ται σχεδόν εξ ολο­κλή­ρου στη μείωση του πλε­ο­νά­σμα­τος του ισο­ζυ­γίου υπη­ρε­σιών, η οποία εν μέρει αντι­σταθ­μί­στηκε κυρίως από τον περιο­ρι­σμό (κατά 4,3 δισ. ευρώ) του ελλείμ­μα­τος του ισο­ζυ­γίου αγαθών και δευ­τε­ρευό­ντως από τη βελ­τί­ωση του ισο­ζυ­γίου πρω­το­γε­νών εισο­δη­μά­των.

Ο περιο­ρι­σμός του ελλείμ­μα­τος του ισο­ζυ­γίου αγαθών προ­έρ­χε­ται από τη μεγα­λύ­τερη σε απόλυτο μέγεθος και με ταχύ­τερο ρυθμό μείωση των εισα­γω­γών σε σχέση με εκείνη των εξα­γω­γών. Οι μετα­βο­λές αυτές οφεί­λο­νται σε μεγάλο βαθμό στις εξε­λί­ξεις στην αξία των εξα­γω­γών και εισα­γω­γών καυ­σί­μων. Ειδι­κό­τερα, οι συνο­λι­κές εξα­γω­γές αγαθών μειώ­θη­καν κατά 10,9% σε τρέ­χου­σες τιμές, ενώ σε στα­θε­ρές τιμές σημεί­ω­σαν άνοδο κατά 5,5%. Οι συνο­λι­κές εισα­γω­γές αγαθών μειώ­θη­καν κατά 14,2% σε τρέ­χου­σες τιμές ( 3,8% σε στα­θε­ρές τιμές).

Η σημα­ντική μείωση του πλε­ο­νά­σμα­τος του ισο­ζυ­γίου υπη­ρε­σιών οφεί­λε­ται στην επι­δεί­νωση πρω­τί­στως του ισο­ζυ­γίου ταξι­διω­τι­κών υπη­ρε­σιών και δευ­τε­ρευό­ντως του ισο­ζυ­γίου μετα­φο­ρών, ενώ το ισο­ζύ­γιο των λοιπών υπη­ρε­σιών βελ­τιώ­θηκε. Τόσο οι εισπρά­ξεις από ταξι­διω­τι­κές υπη­ρε­σίες όσο και οι αφίξεις μη κατοί­κων ταξι­διω­τών μειώ­θη­καν κατά 76,5% σε σχέση με το 2019. Οι εισπρά­ξεις από θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές μειώ­θη­καν κατά 15,3%.

Το έλλειμμα του ισο­ζυ­γίου πρω­το­γε­νών εισο­δη­μά­των περιο­ρί­στηκε κυρίως λόγω της μείωσης των καθαρών πλη­ρω­μών για τόκους, μερί­σματα και κέρδη, αλλά και της αύξησης των καθαρών εισπρά­ξεων από τα λοιπά πρω­το­γενή εισο­δή­ματα. Τέλος, το πλε­ό­να­σμα του ισο­ζυ­γίου δευ­τε­ρο­γε­νών εισο­δη­μά­των κατέ­γραψε μικρή μείωση σε σχέση με το 2019.

Ισο­ζύ­γιο Κεφα­λαίων

Τον Δεκέμ­βριο του 2020, το ισο­ζύ­γιο κεφα­λαίων κατέ­γραψε πλε­ό­να­σμα 551 εκατ. ευρώ, βελ­τιω­μένο κατά 334 εκατ. ευρώ συγκρι­τικά με την αντί­στοιχη περίοδο του 2019, ενώ για το 2020 συνο­λικά παρου­σί­ασε πλε­ό­να­σμα μεγα­λύ­τερο κατά 2,1 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019 και δια­μορ­φώ­θηκε στα 2,7 δισ. ευρώ.

Συνο­λικό Ισο­ζύ­γιο Τρε­χου­σών Συναλ­λα­γών και Κεφα­λαίων

Τον Δεκέμ­βριο του 2020, το συνο­λικό ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών και κεφα­λαίων (το οποίο αντι­στοι­χεί στις ανάγκες της οικο­νο­μίας για χρη­μα­το­δό­τηση από το εξω­τε­ρικό) κατέ­γραψε έλλειμμα 103 εκατ. ευρώ, μειω­μένο κατά 253 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμ­βριο του 2019. Το 2020, το συνο­λικό ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών και κεφα­λαίων παρου­σί­ασε έλλειμμα 8,4 δισ. ευρώ, μεγα­λύ­τερο κατά 6,4 δισ. ευρώ από το αντί­στοιχο έλλειμμα του 2019.

Ισο­ζύ­γιο Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών Συναλ­λα­γών

Τον Δεκέμ­βριο του 2020, στην κατη­γο­ρία των άμεσων επεν­δύ­σεων, οι απαι­τή­σεις των κατοί­κων έναντι του εξω­τε­ρι­κού κατέ­γρα­ψαν αύξηση κατά 100 εκατ. ευρώ και οι αντί­στοι­χες υπο­χρε­ώ­σεις τους (οι οποίες αντι­στοι­χούν σε άμεσες επεν­δύ­σεις μη κατοί­κων στην Ελλάδα) κατέ­γρα­ψαν αύξηση κατά 352 εκατ. ευρώ, χωρίς αξιο­ση­μεί­ω­τες συναλ­λα­γές.

Στις επεν­δύ­σεις χαρ­το­φυ­λα­κίου, η αύξηση των απαι­τή­σεων των κατοί­κων έναντι του εξω­τε­ρι­κού οφεί­λε­ται κυρίως στην αύξηση (κατά 1,9 δισ. ευρώ) των τοπο­θε­τή­σεών τους σε ομόλογα και έντοκα γραμ­μά­τια του εξω­τε­ρι­κού. Η μείωση των υπο­χρε­ώ­σεών τους οφεί­λε­ται κυρίως στη μείωση (κατά 2 δισ. ευρώ) των τοπο­θε­τή­σεων μη κατοί­κων σε ομόλογα και έντοκα γραμ­μά­τια του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

Στην κατη­γο­ρία των λοιπών επεν­δύ­σεων, η μείωση των απαι­τή­σεων των κατοί­κων έναντι του εξω­τε­ρι­κού οφεί­λε­ται κυρίως στη μείωση των δανείων προς μη κατοί­κους (κατά 419 εκατ. ευρώ) και στη στα­τι­στική προ­σαρ­μογή, που συν­δέ­ε­ται με την έκδοση τρα­πε­ζο­γραμ­μα­τίων, που αντι­σταθ­μί­στη­καν εν μέρει από την αύξηση των τοπο­θε­τή­σεων κατοί­κων σε κατα­θέ­σεις και repos στο εξω­τε­ρικό (κατά 348 εκατ. ευρώ). Η αύξηση των υπο­χρε­ώ­σεών τους αντα­να­κλά κυρίως την αύξηση (κατά 6,4 δισ. ευρώ) των δανεια­κών υπο­χρε­ώ­σεων προς μη κατοί­κους (που συν­δέ­ε­ται με τον εται­ρικό μετα­σχη­μα­τι­σμό συστη­μι­κού πιστω­τι­κού ιδρύ­μα­τος), που περιο­ρί­στηκε εν μέρει από τη μείωση (κατά 1,7 δισ. ευρώ) των τοπο­θε­τή­σεων μη κατοί­κων σε κατα­θέ­σεις και repos στην Ελλάδα (περι­λαμ­βά­νε­ται και ο λογα­ρια­σμός TARGET).

Το 2020, στην κατη­γο­ρία των άμεσων επεν­δύ­σεων, οι απαι­τή­σεις των κατοί­κων έναντι του εξω­τε­ρι­κού σημεί­ω­σαν αύξηση κατά 690 εκατ. ευρώ και οι υπο­χρε­ώ­σεις τους αύξηση κατά 3,2 δισ. ευρώ.

Στις επεν­δύ­σεις χαρ­το­φυ­λα­κίου, η αύξηση των απαι­τή­σεων των κατοί­κων έναντι του εξω­τε­ρι­κού οφεί­λε­ται κυρίως στην αύξηση (κατά 33,7 δισ. ευρώ) των τοπο­θε­τή­σεων κατοί­κων σε ομόλογα και έντοκα γραμ­μά­τια του εξω­τε­ρι­κού. Η μείωση των υπο­χρε­ώ­σεών τους οφεί­λε­ται κυρίως στη μείωση (κατά 12,3 δισ. ευρώ) των τοπο­θε­τή­σεων μη κατοί­κων σε ομόλογα και έντοκα γραμ­μά­τια του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

Στην κατη­γο­ρία των λοιπών επεν­δύ­σεων, η αύξηση των απαι­τή­σεων των κατοί­κων έναντι του εξω­τε­ρι­κού οφεί­λε­ται κυρίως στη στα­τι­στική προ­σαρ­μογή (κατά 2,5 δισ. ευρώ), που συν­δέ­ε­ται με την έκδοση τρα­πε­ζο­γραμ­μα­τίων. Η αύξηση των υπο­χρε­ώ­σεών τους αντα­να­κλά κυρίως την αύξηση (κατά 40,1 δισ. ευρώ) των τοπο­θε­τή­σεων μη κατοί­κων σε κατα­θέ­σεις και repos στην Ελλάδα (περι­λαμ­βά­νε­ται και ο λογα­ρια­σμός TARGET) και την αύξηση (κατά 14,9 δισ. ευρώ) των δανεια­κών υπο­χρε­ώ­σεων του δημό­σιου και του ιδιω­τι­κού τομέα προς μη κατοί­κους.

Στο τέλος Δεκεμ­βρίου του 2020, τα συναλ­λαγ­μα­τικά δια­θέ­σιμα της χώρας δια­μορ­φώ­θη­καν σε 9,7 δισ. ευρώ, έναντι 7,6 δισ. ευρώ στο τέλος Δεκεμ­βρίου του 2019.