Με «χαμένες» σελίδες η σχολική χρονιά

Η παν­δη­μία έχει επη­ρε­ά­σει το επίπεδο της εκπαί­δευ­σης; Οι μαθητές εδώ και ένα χρόνο βιώνουν πρω­τό­γνω­ρες εκπαι­δευ­τι­κές συν­θή­κες, καθώς τα μαθή­ματα γίνο­νται εξ απο­στά­σεως – γεγονός που, όπως όλοι παρα­δέ­χο­νται, δεν μπορεί να υπο­κα­τα­στή­σει τη διά ζώσης διδα­σκα­λία και επαφή των μαθητών με τον δάσκαλό τους και τους συμ­μα­θη­τές τους. Ηδη, τα στοι­χεία πανελ­λα­δι­κής έρευνας μεταξύ μαθητών και εκπαι­δευ­τι­κών έδειξαν ότι η εμπέ­δωση της ύλης μέσω τηλεκ­παί­δευ­σης δεν είναι στο επίπεδο της διά ζώσης. Είναι λοιπόν μια «ελλειμ­μα­τική» χρονιά. Θα χρεια­στεί να επα­να­λη­φθεί το διδα­κτικό έτος ή να πάρει σημα­ντική παρά­ταση, ώστε να ανα­πλη­ρω­θεί το χαμένο έδαφος;

Το υπουρ­γείο Παι­δείας, όπως ανα­φέ­ρει στην «Κ» η υπουρ­γός Νίκη Κερα­μέως, εάν κριθεί απα­ραί­τητο για την εμπέ­δωση βασικών σημείων της διδα­κτέας ύλης ανά τάξη, θα επα­να­λά­βει τον σχε­δια­σμό του περυ­σι­νού Μαΐου μετά την πρώτη καρα­ντίνα. Τότε οι μαθητές επέ­στρε­ψαν στις τάξεις και δόθηκε μικρή παρά­ταση του διδα­κτι­κού έτους έως και τα τέλη Ιουνίου, με επα­να­λή­ψεις. Ηδη, η κ. Κερα­μέως έχει ζητήσει την εισή­γηση του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής για τα κεφά­λαια σε κάθε μάθημα τα οποία οι μαθητές κάθε τάξης πρέπει να έχουν διδα­χθεί ώστε να προ­α­χθούν στην επομένη χωρίς να έχουν μαθη­σιακά κενά. Προς το παρόν, δεν έχει συζη­τη­θεί το θέμα της έναρξης του επό­με­νου σχο­λι­κού έτους κατά μία εβδο­μάδα νωρί­τερα όπως έγινε πέρυσι, αλλά αυτό θα κριθεί στην πορεία. Το ίδιο ισχύει και για τυχόν διά ζώσης μαθή­ματα λίγες ημέρες από το δεκα­πεν­θή­μερο δια­κο­πών του Πάσχα.

Οι μαθητές, πάντως, έχουν επη­ρε­α­στεί από την καρα­ντίνα και τη συνεχή εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευση. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι, σύμφωνα με πανελ­λα­δική έρευνα στην οποία συμ­με­τεί­χαν 2.548 μαθητές και 963 καθη­γη­τές και παρου­σί­ασε η «Κ» στο φύλλο της Κυρια­κής 31/1/2021, 8 στους 10 εκπαι­δευ­τι­κούς και 9 στους 10 μαθητές δηλώ­νουν ότι η παρά­δοση της ύλης είναι λιγό­τερο απο­τε­λε­σμα­τική σε σχέση με τη διά ζώσης. Ανά­λο­γες απα­ντή­σεις κατα­γρά­φο­νται για την εμπέ­δωση της ύλης. Πάνω από 7 στους 10 μαθητές νιώθουν ότι έχουν εμπε­δώ­σει λίγο ή καθόλου την ύλη, ενώ το ίδιο εκτι­μούν για τους μαθητές τους 5 στους 10 εκπαι­δευ­τι­κούς. Επίσης, σε ποσοστό 88,9% οι υπεύ­θυ­νοι τμη­μά­των κατέ­γρα­ψαν υψηλά ποσοστά σύν­δε­σης στις ψηφια­κές τάξεις. Ομως λιγό­τε­ροι από το 60% των μαθητών παρα­κο­λου­θού­σαν όντως το μάθημα στην τηλεκ­παί­δευση, σύμφωνα με 9 στους 10 καθη­γη­τές. Το ποσοστό παρα­κο­λού­θη­σης των μαθητών ήταν μεγα­λύ­τερο στην κανο­νική τάξη, σύμφωνα με το 74,5% των εκπαι­δευ­τι­κών.

«Η εκπαί­δευση, όπως “συνε­χί­ζε­ται” μέσα από το webex, συνιστά τερά­στιο κοι­νω­νικό ζήτημα και δεν αφορά μόνο τους εκπαι­δευ­τι­κούς, τους μαθητές και τους γονείς τους. Είναι, λοιπόν, σημα­ντικό να ανα­γνω­ρί­σουμε όλοι με ειλι­κρί­νεια ότι η τηλεκ­παί­δευση είναι μεν μια λύση ανάγκης που προ­κρί­θηκε από την πολι­τεία, με συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια, λόγω των ακραίων συν­θη­κών, ωστόσο διε­ξά­γε­ται με πάρα πολλά προ­βλή­ματα, που αφορούν πλήθος ζητη­μά­των: εξο­πλι­σμό, συν­δε­σι­μό­τητα, διδα­κτική μεθο­δο­λο­γία, παι­δα­γω­γικά, αλλη­λε­πί­δραση μαθητών – εκπαι­δευ­τι­κών, αξιο­λό­γηση του μαθη­σια­κού απο­τε­λέ­σμα­τος, ψυχική υγεία εκπαι­δευ­τι­κών και μαθητών. Κοινός παρο­νο­μα­στής της εμπει­ρίας όλων, ακόμη και εκεί όπου τα προ­βλή­ματα είναι περιο­ρι­σμένα, είναι το εξαι­ρε­τικά πενιχρό απο­τέ­λε­σμα, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και όπου αλλού προ­κρί­θη­καν ανά­λο­γες λύσεις. Τα παιδιά εδώ και περίπου ένα χρόνο δεν μαθαί­νουν, ενώ η τηλεκ­παί­δευση απο­κλείει σημα­ντι­κό­τα­τες παρα­μέ­τρους της εκπαι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας, την παι­δα­γω­γική και την ψυχο­κοι­νω­νική διά­σταση του σχο­λείου», επι­σή­μανε στην «Κ» η Δώρα Κου­ντουρά, φιλό­λο­γος σε δημόσιο λύκειο της Αττικής και εκ των οργα­νω­τών της πανελ­λα­δι­κής έρευνας.

• Παρά­ταση σχο­λι­κού έτους μέχρι τα Χρι­στού­γεννα σκέ­φτο­νται στην Ευρώπη

Το πρό­βλημα, μάλιστα, ήταν εντο­νό­τερο στα δημο­τικά σχολεία, καθώς τα μικρό­τερα παιδιά δεν είναι αρκού­ντως εξοι­κειω­μένα με τους υπο­λο­γι­στές, ενώ η φύση των μαθη­μά­των είναι δια­φο­ρε­τική από τη δευ­τε­ρο­βάθ­μια. «Κάθε μάθημα έχει δια­φο­ρε­τι­κές απαι­τή­σεις. Συγκε­κρι­μένα, στα Καλ­λι­τε­χνικά, ήμασταν τυχεροί όσοι εκπαι­δευ­τι­κοί είχαμε γραφίδα και λίγες γνώσεις ψηφια­κής ζωγρα­φι­κής. Από τη φύση του, το μάθημα είναι καθαρά πρα­κτικό και οι οδηγίες του δασκά­λου ακο­λου­θού­νται βήμα βήμα. Τα υλικά και ο εξο­πλι­σμός που δια­θέ­τει κάθε μαθητής καθο­ρί­ζουν σε τι βαθμό αντε­πε­ξέρ­χε­ται στο μάθημα. Αυτό περιο­ρί­ζει ακόμη περισ­σό­τερο τις δυνα­τό­τη­τες του εκπαι­δευ­τι­κού στην ψηφιακή τάξη, όπου η δυσκο­λία σύν­δε­σης συχνά είναι δεδο­μένη. Η τηλε­διά­σκεψη δεν αντα­πο­κρί­νε­ται εξίσου στις ανάγκες όλων των μαθη­μά­των», παρα­τη­ρεί στην «Κ» η Λιλή Στα­μα­τά­του, καθη­γή­τρια Καλ­λι­τε­χνι­κών σε ιδιω­τικό δημο­τικό σχολείο.

Τα οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα

«Από τις συνε­δριά­σεις με τους καθη­γη­τές του σχο­λείου, η γενική αίσθηση είναι πως επι­κρα­τεί μια κόπωση των μαθητών και μια απο­διορ­γά­νωση του προ­γράμ­μα­τός τους και κατ’ επέ­κταση της επί­δο­σής τους, λόγω της μακρό­χρο­νης απου­σίας του πλαι­σίου της φυσικής σχο­λι­κής τάξης, με φυσική παρου­σία και πραγ­μα­τική λει­τουρ­γία της ομάδας. Οι μαθητές σε μεγάλο βαθμό έχουν βγει εκτός ρόλου. Απου­σί­ασε η βλεμ­μα­τική επι­κοι­νω­νία, η συναι­σθη­μα­τική διά­δραση, αυτό που λέμε δυνα­μική της ομάδας, η οποία δια­δρα­μα­τί­ζει καθο­ρι­στικό ρόλο στην πορεία μιας σχο­λι­κής τάξης. Η κατά­σταση είναι δια­φο­ρε­τική ανάλογα με την τάξη, την υλι­κο­τε­χνική προ­δια­γραφή του εξο­πλι­σμού και τη σύνδεση του μαθητή και του καθη­γητή, της δυνα­τό­τη­τας συγκέ­ντρω­σης και πει­θαρ­χίας κάθε μαθητή. Η εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευση προ­σφέ­ρει ορι­σμένα καλά εργα­λεία για την εκπαί­δευση, όμως δεν μπορεί να την αντι­κα­τα­στή­σει παρά μόνο να την υπο­κα­τα­στή­σει. Είναι όμως ανα­γκαία εναλ­λα­κτική λύση, γι’ αυτό και το σχολείο μου την οργά­νωσε από την πρώτη στιγμή. Nα τονίσω επίσης ότι αρκετά παιδιά αντι­με­τω­πί­ζουν πλέον σαφή οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα λόγω της ανα­στο­λής της εργα­σίας των γονιών τους», ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο Αγα­θο­κλής Αζελής, φιλό­λο­γος και διευ­θυ­ντής του 7ου Γενικού Λυκείου Τρι­κά­λων.

«Η εμπέ­δωση ή όχι της ύλης εξαρ­τά­ται, φυσικά, από την επι­τυ­χία της τηλεκ­παί­δευ­σης. Εξαρ­τά­ται από τον εκπαι­δευ­τικό, τον μαθητή και τη φύση του μαθή­μα­τος. Για παρά­δειγμα, τα θετικά μαθή­ματα διδά­σκο­νται ευκο­λό­τερα σε έναν δια­δρα­στικό πίνακα, σε σχέση με τη λογο­τε­χνία και τη γλώσσα», λέει στην «Κ. ο Γιώργος Καρ­τά­λης μέλος της διεύ­θυν­σης της Σχολής Μωραΐτη. Και επι­ση­μαί­νει μια ιδιαί­τερη πτυχή τής εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευ­σης: «Παρα­τη­ρούμε πως πολλά παιδιά που είναι κλειστά, όχι τόσο “δημο­φιλή” στο σχολείο, μέσα από το Δια­δί­κτυο έχουν ανθήσει!».

Πηγή: kathimerini.gr

Από­στο­λος Λακασάς