Προϋπολογισμός 2021: Δημοσιονομικές αβεβαιότητες και μεγαλύτερη επιδείνωση βλέπει το γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής

Η ειση­γη­τική έκθεση του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2021 παρου­σιά­ζει μια σαφώς δυσμε­νέ­στερη εικόνα σε σχέση με το προ­σχέ­διο

Μακρο­οι­κο­νο­μι­κές και δημο­σιο­νο­μι­κές αβε­βαιό­τη­τες εντο­πί­ζει στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2021 το γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «η ειση­γη­τική έκθεση του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2021, παρου­σιά­ζει μια σαφώς δυσμε­νέ­στερη εικόνα σε σχέση με το προ­σχέ­διο».

«Αυτό οφεί­λε­ται, αφενός στην επιβολή νέων περιο­ρι­στι­κών μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας και ανα­θε­ώ­ρηση των μακρο­οι­κο­νο­μι­κών προ­βλέ­ψεων προς τα κάτω, και αφε­τέ­ρου στη λήψη πρό­σθε­των έκτα­κτων δημο­σιο­νο­μι­κών μέτρων για την προ­στα­σία νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων που επι­δει­νώ­νουν το δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα» ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων το γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, στο κείμενο των συμπε­ρα­σμά­των.

Πιο συγκε­κρι­μένα επι­ση­μαί­νει ότι «Όσον αφορά τις μακρο­οι­κο­νο­μι­κές αβε­βαιό­τη­τες, η διάρ­κεια ισχύος των περιο­ρι­στι­κών μέτρων είναι ακόμα άγνωστη και θα εξαρ­τη­θεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξε­λί­ξεις στην ανά­πτυξη και, κυρίως, στη διανομή του εμβο­λίου.

Ο απο­τε­λε­σμα­τι­κός εμβο­λια­σμός μιας κρί­σι­μης μάζας του πλη­θυ­σμού, είναι απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για την πλήρη απο­κα­τά­σταση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας».

Όσον αφορά τις δημο­σιο­νο­μι­κές αβε­βαιό­τη­τες, όπως ανα­φέ­ρει, το σημα­ντι­κό­τερο ρίσκο σχε­τί­ζε­ται με την απο­κα­τά­σταση των δημό­σιων εσόδων το 2021, καθώς αυτό «θα εξαρ­τη­θεί από την οικο­νο­μική κατά­σταση των νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων και τη δυνα­τό­τητά τους να αντε­πε­ξέλ­θουν στις συσ­σω­ρευ­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις τους».

Ειδι­κό­τερα, στην δια­τύ­πωση γνώμης επί της ειση­γη­τι­κής έκθεσης του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2021, το κοι­νο­βου­λευ­τικό γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους, ανα­φέ­ρει τα ακό­λουθα:

«Η ειση­γη­τική έκθεση του κρα­τι­κού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2021, περι­λαμ­βά­νει σημα­ντι­κές ανα­θε­ω­ρή­σεις επί τα χείρω σε σχέση με το προ­σχέ­διο, καθώς έχει λάβει υπόψη τις οικο­νο­μι­κές και δημο­σιο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις των νέων περιο­ρι­στι­κών μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας. Η πρό­βλεψη για την ύφεση του 2020 είναι στο 10,5% (έναντι 8,2% στο προ­σχέ­διο) ενώ η πρό­βλεψη για την ανά­καμψη του 2021 έχει περιο­ρι­στεί στο 4,8% (έναντι 7,5% στο προ­σχέ­διο).

Με βάση αυτούς τους ρυθμούς μετα­βο­λής, το ονο­μα­στικό ΑΕΠ του 2020 δια­μορ­φώ­νε­ται σε 162,8 δισ. ευρώ και του 2021 σε 171,9 δισ. ευρώ (έναντι 170,7 και 185,2 δισ. ευρώ, αντί­στοιχα, στο προ­σχέ­διο). Οι προ­βλέ­ψεις για το 2020 είναι δυσμε­νέ­στε­ρες από το σενάριο αργής προ­σαρ­μο­γής των δικών μας προ­βλέ­ψεων του Απρι­λίου (9,4%), το οποίο ωστόσο δεν περι­λάμ­βανε ανα­ζω­πύ­ρωση και νέα περιο­ρι­στικά μέτρα.

Οι δημο­σιο­νο­μι­κές προ­βλέ­ψεις της ειση­γη­τι­κής έκθεσης, απο­τυ­πώ­νουν μια μεγα­λύ­τερη επι­δεί­νωση σε σχέση με το προ­σχέ­διο για το τρέχον έτος, που οδηγεί σε συνο­λικό έλλειμμα 16,1 δισ. ευρώ ή 9,9% του ΑΕΠ σε όρους ESA (έναντι 14,7 δισ. ευρώ ή 8,6% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο) ενώ το πρω­το­γε­νές έλλειμμα του 2020 εκτι­μά­ται στα 11,1 δισ. ευρώ ή 6,8% του ΑΕΠ σε όρους ESA (έναντι 9,7 δισ. ευρώ ή 5,7% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο) και στα 11,7 δισ. ευρώ ή 7,2% του ΑΕΠ σε όρους ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτείας (έναντι 10,6 δισ. ευρώ ή 6,2% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο). Σε σχέση με το 2019, η πρω­το­γε­νής επι­δεί­νωση του 2020 φτάνει στα 19,4 δισ. ευρώ ή 11,4% του ΑΕΠ σε όρους ESA (έναντι 18 δισ. ευρώ ή 10,1% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο) και τα 18,4 δισ. ευρώ ή 10,8% του ΑΕΠ σε όρους ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτείας (έναντι 17,2 δισ. ευρώ ή 9,7% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο).

Για το 2021, η βελ­τί­ωση των δημο­σιο­νο­μι­κών μεγεθών είναι περιο­ρι­σμένη σε σχέση με το προ­σχέ­διο. Το συνο­λικό έλλειμμα δια­μορ­φώ­νε­ται στα 11,5 δισ. ευρώ ή 6,7% του ΑΕΠ σε όρους ESA (έναντι 6,9 δισ. ευρώ ή 3,7% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο), ενώ το πρω­το­γε­νές έλλειμμα εκτι­μά­ται στα 6,6 δισ. ευρώ ή 3,8% του ΑΕΠ σε όρους ESA (έναντι 2,1 δισ. ευρώ ή 1,1% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο) και στα 6,7 δισ. ευρώ ή 3,9% του ΑΕΠ σε όρους ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτείας (έναντι 1,9 δισ. ευρώ ή 1% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο).

Οι προ­βλέ­ψεις για το 2021 ισο­δυ­να­μούν με μια πρω­το­γενή βελ­τί­ωση σε σχέση με το 2020 κατά 4,5 δισ. ευρώ ή 3% του ΑΕΠ σε όρους ESA (έναντι 7,6 δισ. ευρώ ή 4,6% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο) και 5,1 δισ, ευρώ ή 3,3% του ΑΕΠ σε όρους ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτείας (έναντι 8,8 δισ. ευρώ ή 5,2% ΑΕΠ στο προ­σχέ­διο).

Όσον αφορά τις βασικές συνι­στώ­σες των εσόδων και δαπανών, προ­βλέ­πε­ται οτι η συνο­λική μείωση των εσόδων από φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές το 2020 (σε σχέση με το 2019) είναι σχεδόν 8,8 δισ. ευρώ (έναντι 8 δισ. ευρώ στο προ­σχέ­διο) ενώ το 2021 αυξά­νο­νται κατά 4,4 δις ευρώ (έναντι 5,9 δις ευρώ στο προ­σχέ­διο). Οι δαπάνες που αφορούν τις μετα­βι­βά­σεις του τακτι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού εκτός γενικής κυβέρ­νη­σης και τις μετα­βι­βά­σεις των φορέων κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης αυξά­νο­νται το 2020 (σε σχέση με το 2019) κατά 8,3 δισ. ευρώ (έναντι 6,5 δισ. ευρώ στο προ­σχέ­διο) ενώ το 2021 μειώ­νο­νται κατά 7,2 δισ. ευρώ (έναντι 6 δισ. ευρώ στο προ­σχέ­διο).

Σημα­ντική είναι επίσης η συνει­σφορά του Προ­γράμ­μα­τος Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων (ΠΔΕ) και του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, τόσο από την πλευρά των εσόδων (αύξηση 3,4 δισ. ευρώ το 2020 και 500 εκατ. το 2021) όσο και από την πλευρά των δαπανών (αύξηση 4,8 δισ. το 2020 και μείωση 1 δισ. το 2021).

Οι δημο­σιο­νο­μι­κές παρεμ­βά­σεις από την πλευρά των εσόδων ανέρ­χο­νται σε 4,9 δισ. το 2020 (έναντι 4,3 δισ. στο προ­σχέ­διο) και σε επι­πλέον 1,8 δισ. το 2021 (έναντι 1,5 δισ. στο προ­σχέ­διο).

Στην πλευρά των δαπανών, οι παρεμ­βά­σεις φτάνουν τα 10,7 δισ. το 2020 (έναντι 8,7 δισ. στο προ­σχέ­διο) και τα 2,5 δισ. το 2021 (έναντι 900 εκατ. στο προ­σχέ­διο).

Σημειώ­νουμε ωστόσο ότι τα μεγέθη των παρεμ­βά­σεων δεν είναι άμεσα συγκρί­σιμα με τις μετα­βο­λές των εσόδων και δαπανών καθώς τα πρώτα υπο­λο­γί­ζο­νται σε ταμεια­κούς όρους, ενώ τα δεύτερα σε δεδου­λευ­μέ­νους. Συγκε­κρι­μένα, τα ποσά που αφορούν τις ανα­στο­λές φορο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών υπο­χρε­ώ­σεων καθώς και η επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή, δεν επι­βα­ρύ­νουν στο σύνολό τους το 2020, αλλά μόνο κατά το μέρος που δεν θα εισπρα­χθεί με τις δόσεις των επό­με­νων ετών.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, η ειση­γη­τική έκθεση του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2021 παρου­σιά­ζει μια σαφώς δυσμε­νέ­στερη εικόνα σε σχέση με το προ­σχέ­διο. Αυτό οφεί­λε­ται, αφενός στην επιβολή νέων περιο­ρι­στι­κών μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας και ανα­θε­ώ­ρηση των μακρο­οι­κο­νο­μι­κών προ­βλέ­ψεων προς τα κάτω, και αφε­τέ­ρου στη λήψη πρό­σθε­των έκτα­κτων δημο­σιο­νο­μι­κών μέτρων για την προ­στα­σία νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων που επι­δει­νώ­νουν το δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα.

Η ανα­θε­ώ­ρηση των προη­γού­με­νων προ­βλέ­ψεων επί το ρεα­λι­στι­κό­τερο, δεν σημαί­νει ωστόσο, ότι παύουν να υφί­στα­νται οι μακρο­οι­κο­νο­μι­κές και δημο­σιο­νο­μι­κές αβε­βαιό­τη­τες που σημειώ­ναμε στη γνώμη μας για το προ­σχέ­διο.

Όσον αφορά τις μακρο­οι­κο­νο­μι­κές αβε­βαιό­τη­τες, η διάρ­κεια ισχύος των περιο­ρι­στι­κών μέτρων είναι ακόμα άγνωστη και θα εξαρ­τη­θεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξε­λί­ξεις στην ανά­πτυξη και, κυρίως, στη διανομή του εμβο­λίου.

Ο απο­τε­λε­σμα­τι­κός εμβο­λια­σμός μιας κρί­σι­μης μάζας του πλη­θυ­σμού, είναι απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για την πλήρη απο­κα­τά­σταση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Όσον αφορά τις δημο­σιο­νο­μι­κές αβε­βαιό­τη­τες, το σημα­ντι­κό­τερο ρίσκο σχε­τί­ζε­ται με την απο­κα­τά­σταση των δημό­σιων εσόδων το 2021, καθώς, όπως τονί­σαμε και στη γνώμη μας για το προ­σχέ­διο, «θα εξαρ­τη­θεί από την οικο­νο­μική κατά­σταση των νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων και τη δυνα­τό­τητά τους να αντε­πε­ξέλ­θουν στις συσ­σω­ρευ­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις τους».