Κυρ. Μητσοτάκης: Η Τουρκία δεν σταματά την προκλητική συμπεριφορά

Στην προ­κλη­τική συμπε­ρι­φορά της Τουρ­κίας, η οποία θα πρέπει να τερ­μα­τι­στεί προ­κει­μέ­νου να υπάρξει ευκαι­ρία για διάλογο, ανα­φέρ­θηκε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης.

Σε συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στο τηλε­ο­πτικό δίκτυο Sky News Arabia, κατά την παρα­μονή του στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο κ. Μητσο­τά­κης τόνισε πως η Άγκυρα θα πρέπει να σεβα­στεί το πλαίσιο του Διε­θνούς Δικαίου που ορίζει ξεκά­θαρα τα δικαιώ­ματα της Ελλάδας και κάλεσε την Τουρκία «αν θεωρεί πως η στάση τους είναι λογική, δεν θα πρέπει να διστά­σει να προ­σφύ­γει στο Διεθνές Δικα­στή­ριο»

Ο κ. Μητσο­τά­κης απά­ντησε και στους τουρ­κι­κούς ισχυ­ρι­σμούς περί ελλη­νι­κών παρα­βιά­σεων, σημειώ­νο­ντας πως είναι πολύ δύσκολο να αμφι­σβη­τή­σει κανείς τα δεδο­μένα. «Η Ελλάδα ποτέ δεν υιο­θέ­τησε επι­θε­τική συμπε­ρι­φορά στη σχέση της με την Τουρκία».

Ερω­τη­θείς για το αν βλέπει φως στο τούνελ, ανα­φο­ρικά με τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις, ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός ανέφερε πως και στο παρελ­θόν, υπήρξαν ανά­λο­γες περί­ο­δοι έντασης, ακο­λού­θη­σαν όμως περί­ο­δοι απο­κλι­μά­κω­σης και εποι­κο­δο­μη­τι­κής συνερ­γα­σίας. Παράλ­ληλα, σημεί­ωσε πως υπήρξε επαφή με τον Τούρκο πρόεδρο πριν από έναν μήνα, μετά τον κατα­στρο­φικό σεισμό που σημειώ­θηκε στην Ελλάδα και την Τουρκία, με τον κ. Μητσο­τάκη να υπο­γραμ­μί­ζει πως «δεν πρέπει να περι­μέ­νουμε από ένα σεισμό να μας υπεν­θυ­μί­σει ότι είμαστε γεί­το­νες, που ζουν ο ένας δίπλα στον άλλο. Και έχουμε πολλά περισ­σό­τερα να κερ­δί­σουμε αν εστιά­σουμε στις λύσεις που είναι επω­φε­λείς και για τις δύο πλευρές, αντί να επεν­δύ­ουμε σε δια­μά­χες και συγκρού­σεις».

 

 

Ανα­λυ­τικά η συνέ­ντευξη:

Δημο­σιο­γρά­φος: «Πώς βλέπετε το μέλλον των σχέσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και την ευρύ­τερη περιοχή και κυρίως με βασι­κούς στρα­τη­γι­κούς εταί­ρους όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Η Ελλάδα δια­τη­ρεί πολύ ισχυ­ρούς δεσμούς με τις χώρες της ευρύ­τε­ρης περιο­χής εδώ και χιλιά­δες χρόνια. Χάρη στη γεω­γρα­φία μας, βρι­σκό­μα­στε στο σταυ­ρο­δρόμι της Αφρικής, της Μέσης Ανα­το­λής και της Ευρώπης. Για τη δική μου κυβέρ­νηση, η ενί­σχυση των στρα­τη­γι­κών δεσμών με σημα­ντι­κές χώρες της περιο­χής, αλλά και συγκε­κρι­μένα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι μια από τις βασικές  προ­τε­ραιό­τη­τες από τότε που ανέλαβα τα καθή­κο­ντά μου. Αυτή είναι η δεύτερη επί­σκεψή μου στο Άμπου Ντάμπι. Υπήρξαν πλήθος επαφών σε υπουρ­γικό επίπεδο και είμαι πολύ χαρού­με­νος που σήμερα υπο­γρά­φουμε μια κοινή δήλωση για τη στρα­τη­γική συμ­φω­νία συνερ­γα­σίας με την κυβέρ­νηση των ΗΑΕ. Αυτή είναι μια πολύ σημα­ντική στρα­τη­γική σχέση για την Ελλάδα με στοι­χεία εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και άμυνας, αλλά και με πολύ σημα­ντικά οικο­νο­μικά στοι­χεία. Προς το παρόν, απλώς «ξύνουμε την επι­φά­νεια» της προ­ο­πτι­κής αυτής της συνερ­γα­σίας. Και ανυ­πο­μονώ να συζη­τήσω με τον Sheikh Mohammed πως μπο­ρούμε να ενι­σχύ­σουμε περαι­τέρω αυτό που σίγουρα θα απο­τε­λέ­σει μια εξαι­ρε­τική συνερ­γα­σία μεταξύ των δύο χωρών μας.

Δημο­σιο­γρά­φος: Πραγ­μα­τικά σημα­ντικό αυτό. Τι έχετε να σχο­λιά­στε για τους οικο­νο­μι­κούς δεσμούς με τα ΗΑΕ. Ποιοι είναι οι βασικοί τομείς ενδια­φέ­ρο­ντος για επεν­δύ­σεις στην Ελλάδα εκ μέρους των ΗΑΕ;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Από τότε που ανέλαβα τα καθή­κο­ντά μου – πριν από 17 μήνες – έχουμε κατα­βά­λει μεγάλη προ­σπά­θεια ώστε να αντι­στρέ­ψουμε την αντί­ληψη που επι­κρα­τούσε για την Ελλάδα. Και παρά την παν­δη­μία του Covid, η Ελλάδα ανα­δει­κνύ­ε­ται σε έναν πολύ ελκυ­στικό επεν­δυ­τικό προ­ο­ρι­σμό για επεν­δυ­τικά κεφά­λαια, και μάλιστα σε διά­φο­ρους τομείς. Η Ελλάδα, βεβαίως, δια­θέ­τει ένα σημα­ντικό συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα σε τομείς όπως ο του­ρι­σμός και η ανα­νε­ώ­σιμη ενέρ­γεια. Αλλά ταυ­τό­χρονα σκο­πεύ­ουμε να ανα­πτύ­ξουμε και άλλους τομείς  όπως τον αγρο­δια­τρο­φικό τομέα και την προηγ­μένη τεχνο­λο­γία. Η Ελλάδα είναι φυσικό δια­κο­με­τα­κο­μι­στικό λιμάνι για εται­ρείες που επι­θυ­μούν να εισέλ­θουν στην ευρω­παϊκή αγορά. Επο­μέ­νως, οι συζη­τή­σεις που κάνουμε με τα ΗΑΕ και με σημα­ντι­κές επεν­δυ­τι­κές αρχές της χώρας περι­στρέ­φο­νται γύρω από πιθανές επεν­δύ­σεις σε όλους αυτούς τους τομείς. Είμαστε ιδιαί­τερα χαρού­με­νοι που έχει ήδη κατα­γρα­φεί σημα­ντική πρόοδος σε όρους πραγ­μα­τι­κού κεφα­λαίου που έρχεται στην Ελλάδα και είμαι σίγου­ρος πως μπο­ρούμε να πετύ­χουμε πολλά περισ­σό­τερα.

Δημοσιο­γρά­φος: Ας πάμε τώρα στο θέμα της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου. Πως βλέπετε τις εξε­λί­ξεις στη σχέση σας τόσο με την Αίγυπτο όσο και με την Κύπρο, κυρίως με στόχο την προ­ώ­θηση της στα­θε­ρό­τη­τας στην συγκε­κρι­μένη περιοχή;

Σε ό,τι αφορά την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, οι εξε­λί­ξεις δημιουρ­γούν μια δυνα­μική. Χρεια­ζό­μα­στε πολύ καλές σχέσεις ανάμεσα σε όλους τους εταί­ρους της περιο­χής. Η Ελλάδα δια­τη­ρεί πολύ καλές σχέσεις, προ­φα­νώς, με την Κύπρο, αλλά και με την Αίγυπτο, με το Ισραήλ, τώρα και με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Και είναι πολύ σημα­ντικό το γεγονός ότι όλες οι χώρες συνερ­γά­ζο­νται στο πνεύμα καλών σχέσεων γει­το­νίας, και με απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο. Δυστυ­χώς, υπάρχει μια χώρα, η Τουρκία, που φαί­νε­ται πως δεν σέβεται τους κανόνες.  Ταυ­τό­χρονα, όμως, όλες οι συλ­λο­γι­κές διευ­θε­τή­σεις που ανα­πτύ­χθη­καν στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, οι τρι­με­ρείς σχέσεις μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, με τη συμ­με­τοχή των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών -πρόκειται για μια συνερ­γα­σία «3+1»- αλλά και η τρι­με­ρής συνερ­γα­σία μεταξύ Ελλάδος, Κύπρου και Αιγύ­πτου, είναι πολυ­με­ρείς συνερ­γα­σίες που δεν είναι εις βάρος κανενός και ανα­δει­κνύ­ουν την κοινή δέσμευση των χωρών που συμ­με­τέ­χουν να προ­ω­θή­σουν και να προ­ά­γουν τέτοιου είδους σχέσεις, με στόχο την επίλυση θεμάτων προς όφελος των λαών μας.

Δημο­σιο­γρά­φος: Πριν περά­σουμε στα οφέλη του Φόρουμ Αερίου Νοτιο­α­να­το­λι­κής Μεσο­γείου (East Med Gas Forum – EMGF), ποιες είναι κατά την γνώμη σας οι βασικές πολι­τι­κές και οικο­νο­μι­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει το EMGF;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Το Φόρουμ Αερίου Νοτιο­α­να­το­λι­κής Μεσο­γείου (EMGF) είναι ένα πολύ σημα­ντικό όχημα που θα μας επι­τρέ­ψει να αξιο­ποι­ή­σουμε περαι­τέρω την προ­ο­πτική συνερ­γα­σίας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και την Ευρώπη συνο­λικά. Καθώς η Ευρώπη επι­διώ­κει να δια­φο­ρο­ποι­ή­σει τους ενερ­γεια­κούς πόρους της, η Ανα­το­λική Ευρώπη είναι στην κορυφή της λίστας των περιο­χών που μπορούν να προ­μη­θεύ­σουν στην Ευρώπη με αέριο στο άμεσο μέλλον. Άλλωστε στην Ευρώπη, έχει ήδη ξεκι­νή­σει η ενερ­γειακή μετά­βαση προς την πράσινη ενέρ­γεια γνω­ρί­ζουμε ότι το φυσικό αέριο θα απο­τε­λέ­σει το βασικό καύσιμο των επό­με­νων δεκα­ε­τιών. Είναι πολύ σημα­ντικό να ανα­πτύ­ξουμε τους κοινούς μας πόρους στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και βεβαίως να εξα­σφα­λί­σουμε και τη μετα­φορά τους στις ευρω­παϊ­κές αγορές. Αυτή είναι και η φιλο­σο­φία πίσω από το Forum Φυσικού Αερίου της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου. Για το λόγο αυτό, η συνερ­γα­σία μεταξύ των συμ­βαλ­λό­με­νων παρα­γό­ντων είναι απα­ραί­τητη για την ανά­πτυξη πλήρους δυνα­μι­κής της συνερ­γα­σίας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Δημο­σιο­γράφος: Και ποιες είναι οι προ­κλή­σεις;

Κ. Μητσο­τά­κης: Υπάρχει μια μεγάλη πρό­κληση και δυστυ­χώς αυτή είναι η Τουρκία. Η χώρα έχει υιο­θε­τή­σει μια πολύ προ­κλη­τική συμπε­ρι­φορά τα τελευ­ταία χρόνια. Από τότε που εγώ ανέλαβα τα καθή­κο­ντά μου, έτεινα χείρα φιλίας και μάλιστα πολλές φορές, ζητώ­ντας από τον Πρόεδρο Ερντο­γάν να εργα­στούμε από κοινού σε πνεύμα συνερ­γα­σίας για να επι­λύ­σουμε θέματα που προ­κύ­πτουν μεταξύ των χωρών μας. Αυτή τη στιγμή η Τουρκία δρα ως ταρα­χο­ποιός στην περιοχή και αυτή η παρα­τή­ρηση δεν αφορά μόνο τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρ­κίας. Δείτε τι συμ­βαί­νει με την Κύπρο, στην Λιβύη, στον Καύκασο. Φαί­νε­ται πως δεν υπάρχει κοινή κατα­νό­ηση με την Τουρκία σχετικά με σημα­ντι­κές, στρα­τη­γι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες. Και αυτή δεν είναι μια παρα­τή­ρηση μόνο εκ μέρους της Ελλάδας. Πολλές άλλες χώρες στην περιοχή φαί­νε­ται πως συμ­με­ρί­ζο­νται την ίδια άποψη σχετικά με τον ρόλο ταρα­χο­ποιού που δια­δρα­μα­τί­ζει η Τουρκία στην περιοχή.

Δημο­σιο­γρά­φος: Πως αξιο­λο­γείτε την στάση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ως προς την Τουρ­κική προ­κλη­τι­κό­τητα στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και ποιες είναι οι επι­λο­γές σας;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Κατα­στή­σαμε απο­λύ­τως σαφές προς την Τουρκία σε επίπεδο ηγετών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης πως υπάρ­χουν δύο επι­λο­γές για την Τουρκία. Υπάρχει η επιλογή της συνερ­γα­σίας και υπάρχει και μια άλλη επιλογή που θα οδη­γή­σει σε όξυνση των σχέσεων μεταξύ Τουρ­κίας και Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και ανα­πό­φευ­κτα θα οδη­γή­σει σε συνέ­πειες για την Τουρκία. Κατα­στή­σαμε σαφές πως αν επι­λέ­ξει τον πρώτο δρόμο – που είναι και η επιλογή που προ­τι­μάω και εγώ αλλά και όλες οι ευρω­παϊ­κές χώρες – η Τουρκία θα πρέπει να δείξει ξεκά­θαρα πως θα στα­μα­τή­σει την επι­θε­τική συμπε­ρι­φορά της στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο προς την Ελλάδα, αλλά και την Κύπρο. Έχει ήδη τεθεί μια προ­θε­σμία, που είναι το επόμενο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο που θα γίνει τον Δεκέμ­βριο, όπου θα απο­τι­μη­θούν οι εξε­λί­ξεις των τελευ­ταίων μηνών και θα ληφθεί η απόφαση για κοινή ευρω­παϊκή στάση προς την Τουρκία. Δυστυ­χώς, τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες δεν είδαμε την Τουρκία να σταματά αυτή την προ­κλη­τική συμπε­ρι­φορά. Υπάρ­χουν συνε­χό­με­νες προ­κλή­σεις εκ μέρους της εις βάρος των κυριαρ­χι­κών μας δικαιω­μά­των στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και μια ανη­συ­χη­τικά προ­κλη­τική συμπε­ρι­φορά προς την Κύπρο, εξαι­τίας της οποίας δεν μπορώ να είμαι ιδιαί­τερα αισιό­δο­ξος πως μπο­ρούμε να μιλάμε για το ενδε­χό­μενο απο­κλι­μά­κω­σης της κατά­στα­σης.

Δημο­σιο­γρά­φος: Αλλά η Τουρκία κατη­γο­ρεί την Ελλάδα, κύριε Πρόεδρε, για παρα­βιά­σεις μεταξύ άλλων στον εναέριο χώρο. Τι απα­ντάτε σε αυτούς τους ισχυ­ρι­σμούς;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Είναι πολύ δύσκολο να αμφι­σβη­τή­σει κανείς τα δεδο­μένα. Άλλωστε τα δεδο­μένα έχουν καθο­ρι­στεί με σαφή­νεια. Η Ελλάδα ποτέ δεν υιο­θέ­τησε επι­θε­τική συμπε­ρι­φορά στην σχέση της με την Τουρκία. Υπάρχει μια σημα­ντική διαφορά που είναι σε εκκρε­μό­τητα με την Τουρκία και ανα­φέ­ρο­μαι στην οριο­θέ­τηση των θαλασ­σίων ζωνών μας στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Η Τουρκία ξεκά­θαρα παρα­βιά­ζει τον εναέριο χώρο της Ελλάδας και μάλιστα επα­νει­λημ­μένα στα ελλη­νικά νησιά. Και υπάρ­χουν σαφή στοι­χεία για την συγκε­κρι­μένη συμπε­ρι­φορά. Μιλάμε για ένα μοτίβο, ένα επα­να­λαμ­βα­νό­μενο μοτίβο προ­κλη­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς που μάλιστα υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Αυτό που όντως έχει αλλάξει είναι η ανοιχτή πρό­κληση προς τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδος όσον αφορά την απο­κλει­στική οικο­νο­μική μας ζώνη. Και είμαι πολύ ανοι­χτός προς τον Πρόεδρο Ερντο­γάν. Η πρότασή μου είναι πολύ πολύ απλή. Η Τουρκία θα πρέπει να στα­μα­τή­σει τις προ­κλή­σεις στη θάλασσα και τότε εμείς θα κάτσουμε στο τραπέζι, στο πλαίσιο των διε­ρευ­νη­τι­κών επαφών, για να συζη­τή­σουμε το θέμα της οριο­θέ­τη­σης των θαλασ­σίων ζωνών μας. Αν δεν μπο­ρέ­σουμε να συμ­φω­νή­σουμε τότε θα προ­σφύ­γουμε στο Διεθνές Δικα­στή­ριο και θα συμ­φω­νή­σουμε πως το Διεθνές Δικα­στή­ριο θα λάβει μια απόφαση για λογα­ρια­σμό μας. Ως κυβέρ­νηση, κατα­φέ­ραμε να υπο­γρά­ψουμε συμ­φω­νία οριο­θέ­τη­σης με την Ιταλία. Επίσης υπο­γρά­ψαμε συμ­φω­νία οριο­θέ­τη­σης με την Αίγυπτο. Συμ­φω­νή­σαμε με την Αλβανία να προ­σφύ­γουμε στο Διεθνές Δικα­στή­ριο, αφή­νο­ντας το δικα­στή­ριο να λάβει την απόφαση για λογα­ρια­σμό μας για την οριο­θέ­τηση των θαλάσ­σιων ζωνών μας. Δείξαμε, λοιπόν, στην πράξη ότι μπο­ρούμε να τηρή­σουμε τους κανόνες του παι­χνι­διού. Αλλά τους κανόνες δια­μορ­φώ­νει το Διεθνές Δίκαιο. Αυτό θα ενθάρ­ρυνα την Τουρκία να κάνει. Να σεβα­στεί το πλαίσιο του Διε­θνούς Δικαίου που ορίζει ξεκά­θαρα τα δικαιώ­ματά μας. Και εάν οι Τούρκοι θεωρούν πως η στάση τους είναι λογική, δεν θα πρέπει να διστά­σουν να προ­σφύ­γουν στο Διεθνές Δικα­στή­ριο. Εμείς νιώ­θουμε πως έχουμε με το μέρος μας το διεθνές δίκαιο και θα συνε­χί­σουμε να υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε τη θέση μας και βεβαίως να υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε την κυριαρ­χία μας και τα κυριαρ­χικά μας δικαιώ­ματα. Ωστόσο, δεν βλέ­πουμε στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση της δια­μά­χης μας με την Τουρκία, αλλά εμμέ­νουμε στην υπε­ρά­σπιση της κυριαρ­χίας μας και των κυριαρ­χι­κών μας δικαιω­μά­των.

Δημο­σιο­γρά­φος: Πως βλέπετε το μέλλον αυτής της δια­μά­χης. Βλέπετε φως στο τέλος του τούνελ;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Θα πρέπει να υπάρξει φως στο βάθος του τούνελ καθώς είμαστε προ­ο­ρι­σμέ­νοι από τη γεω­γρα­φία και την  ιστορία να ζήσουμε μαζί, ο ένας δίπλα στον άλλο και να συμ­βιώ­σουμε εν ειρήνη. Οι άνθρω­ποι στην Ελλάδα και την Τουρκία έχουν πολλά κοινά. Και αν σπά­σουμε τον πάγο και καθιε­ρώ­σουμε ένα πλαίσιο λογικής συνερ­γα­σίας, θα είναι προς όφελος της Τουρ­κίας, της Ελλάδας και της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Αλλά για να συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να δούμε τη σχέση μας υπό το ίδιο πρίσμα και την ίδια προ­ο­πτική. Φοβάμαι πως αυτό δεν θα γίνει εκ μέρους της Τουρ­κίας. Αλλά είμαι αισιό­δο­ξος άνθρω­πος. Στο παρελ­θόν, υπήρξαν ανά­λο­γες περί­ο­δοι έντασης, ακο­λού­θη­σαν όμως περί­ο­δοι απο­κλι­μά­κω­σης και εποι­κο­δο­μη­τι­κής συνερ­γα­σίας. Πριν από έναν μήνα, ένας κατα­στρο­φι­κός σεισμός σημειώ­θηκε στην Ελλάδα και την Τουρκία. Εγώ έτεινα χείρα φιλίας, κάλεσα στον Τούρκο Πρόεδρο  – και ο ίδιος αντα­πέ­δωσε – για να εκφράσω τα συλ­λυ­πη­τή­ριά του για τους θανά­τους που σημειώ­θη­καν στην Σμύρνη. Εκφρά­σαμε την προ­θυ­μία μας να προ­σφέ­ρουμε βοήθεια προς την Τουρκία. Αλλά δεν πρέπει να περι­μέ­νουμε από ένα σεισμό να μας υπεν­θυ­μί­σει ότι είμαστε γεί­το­νες, που ζουν ο ένας δίπλα στον άλλο. Και έχουμε πολλά περισ­σό­τερα να κερ­δί­σουμε αν εστιά­σουμε στις λύσεις που είναι επω­φε­λείς και για τις δύο πλευρές, αντί να επεν­δύ­ουμε σε δια­μά­χες και συγκρού­σεις».