Σακελλαροπούλου: Το διακύβευμα για έναν δικαστή είναι να παραμένει ανεξάρτητος

Στο ζήτημα της ισορ­ρο­πίας μεταξύ ατο­μι­κής ελευ­θε­ρίας και δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, υπό τη μορφή της δια­φύ­λα­ξης της δημό­σιας υγείας, ανα­φέρ­θηκε η Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας, Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου, υπο­δε­χό­μενη χθες το από­γευμα στον κήπο του Προ­ε­δρι­κού Μεγάρου εκπρο­σώ­πους της Διε­θνούς Ένωσης Ανω­τά­των Διοι­κη­τι­κών Δικα­στη­ρίων, συνο­δευό­με­νους από αντι­προ­σω­πεία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας.

Κατά τον χαι­ρε­τι­σμό της, η κ. Σακελ­λα­ρο­πού­λου εξέ­φρασε τη χαρά και τη συγκί­νησή της, που επι­τεί­νει -όπως σημείωσε- το γεγονός ότι το 2019, ως πρό­ε­δρος, εκείνη την εποχή, του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, πρό­τεινε στο Συμ­βού­λιο της Διε­θνούς Ένωσης Ανω­τά­των Διοι­κη­τι­κών Δικα­στη­ρίων η φετινή συν­διά­σκεψη να γίνει στην Αθήνα. «Και επειδή η ζωή είναι απρό­βλε­πτη, αντί να σας υπο­δέ­χο­μαι στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας σας υπο­δέ­χο­μαι εδώ, στον κήπο του Μεγάρου», τόνισε.

Επίσης, υπο­γράμ­μισε ότι εδώ και πολλούς μήνες τα μέτρα που ανα­γκά­στη­καν να λάβουν οι κυβερ­νή­σεις θέτουν στους διοι­κη­τι­κούς δικα­στές πολύ ευαί­σθητα ερω­τή­ματα σχετικά με το ζήτημα της ισορ­ρο­πίας μεταξύ ατο­μι­κής ελευ­θε­ρίας και δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, υπό τη μορφή της δια­φύ­λα­ξης της δημό­σιας υγείας.

Ανα­φε­ρό­μενη στη δεο­ντο­λο­γία των δικα­στών, η κ. Σακελ­λα­ρο­πού­λου επε­σή­μανε ότι πρέπει να είναι ανε­ξάρ­τη­τοι και αμε­ρό­λη­πτοι: «Το δια­κύ­βευμα για έναν δικαστή είναι να παρα­μέ­νει ανε­ξάρ­τη­τος, να δια­τη­ρεί την αμε­ρο­λη­ψία του, ανε­ξάρ­τητα από τις προ­σω­πι­κές, πολι­τι­κές, φιλο­σο­φι­κές, θρη­σκευ­τι­κές του απόψεις»Όπως πρό­σθεσε, για να κερ­δη­θεί αυτό το στοί­χημα, απαι­τεί­ται διαρκής εσω­τε­ρική προ­σπά­θεια.

Ειδι­κό­τερα, στον χαι­ρε­τι­σμό της η Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας σημεί­ωσε:

«Κυρία πρόεδρε του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας,

κύριοι και κυρίες πρό­ε­δροι των Ανω­τά­των Διοι­κη­τι­κών Δικα­στη­ρίων,

κυρίες και κύριοι Δικα­στές

Με μεγάλη χαρά σάς καλω­σο­ρίζω στο Προ­ε­δρικό Μέγαρο. Τη χαρά και τη συγκί­νησή μου επι­τεί­νει το γεγονός ότι το 2019, ως πρό­ε­δρος, την εποχή εκείνη, του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, πρό­τεινα στο Συμ­βού­λιο της Διε­θνούς Ένωσης Ανω­τά­των Διοι­κη­τι­κών Δικα­στη­ρίων η φετινή συν­διά­σκεψη να γίνει στην Αθήνα. Και επειδή η ζωή είναι απρό­βλε­πτη, αντί να σας υπο­δέ­χο­μαι στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας σας υπο­δέ­χο­μαι εδώ, στον κήπο του Μεγάρου.

Δυστυ­χώς, τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να αντι­με­τω­πι­στεί η υγειο­νο­μική κρίση που συν­δέ­ε­ται με τον κορο­νοϊό εμπό­δι­σαν κάποια μέλη της Ένωσής σας να είναι παρόντα κατά τη διάρ­κεια της διή­με­ρης αυτής συν­διά­σκε­ψης. Ωστόσο, όλοι μας είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να σεβα­στούμε τις οδηγίες των ειδικών, πράγμα που ενδε­χο­μέ­νως προ­κα­λεί κάποιες ανα­τρο­πές στον προ­γραμ­μα­τι­σμό μας, είναι, ωστόσο, απο­λύ­τως ανα­γκαίο.

Αισθά­νο­μαι ότι βρί­σκο­μαι ανάμεσα σε συνα­δέλ­φους και φίλους, με τους οποίους μπορώ να μοι­ρα­στώ κάποιες σκέψεις πάνω σε ζητή­ματα που όλοι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να δια­χει­ρι­στούμε.

Εδώ και πολλούς μήνες, τα μέτρα που ανα­γκά­στη­καν να λάβουν οι κυβερ­νή­σεις μας θέτουν στους διοι­κη­τι­κούς δικα­στές, όπως εσείς και όπως ήμουν και εγώ επί 38 χρόνια, πολύ ευαί­σθητα ερω­τή­ματα σχετικά με το ζήτημα της ισορ­ρο­πίας μεταξύ ατο­μι­κής ελευ­θε­ρίας και δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, υπό τη μορφή της δια­φύ­λα­ξης της δημό­σιας υγείας.

Ποιους περιο­ρι­σμούς ατο­μι­κών ελευ­θε­ριών μπο­ρούμε να ανε­χθούμε χωρίς να υπο­νο­μεύ­σουμε τον πυρήνα τους; Σε ποια έκταση μπορεί να περιο­ρι­στεί η οικο­νο­μική ελευ­θε­ρία προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­θεί η δημόσια υγεία, χωρίς η ύφεση που ακο­λου­θεί να γονα­τί­σει την κοι­νω­νία; Για ακόμα μία φορά, το νομικό εργα­λείο της αρχής της ανα­λο­γι­κό­τη­τας στα χέρια της διοι­κη­τι­κής δικαιο­σύ­νης, στα δικά σας χέρια, μπορεί να δώσει απα­ντή­σεις.

Στα Ανώτατα Δικα­στή­ρια των χωρών, που είναι μέλη της Διε­θνούς Ένωσης των Ανω­τά­των Διοι­κη­τι­κών Δικα­στη­ρίων, δια­μορ­φώ­νε­ται μία νομο­λο­γία κυρίως σε ό,τι αφορά τις απο­φά­σεις προ­σω­ρι­νών μέτρων. Παρα­κο­λου­θώ­ντας κάποιες από τις δικα­στι­κές απο­φά­σεις που σχε­τί­ζο­νται με αυτό το ζήτημα, βλέ­πουμε καθαρά το ενδια­φέ­ρον -την αγωνία θα έλεγα- του διοι­κη­τι­κού δικαστή να κατορ­θώ­σει, για ακόμα μία φορά και μάλιστα σε μία συγκυ­ρία άνευ προη­γου­μέ­νου για τη γενιά μας, να βρει τη σωστή ισορ­ρο­πία ανάμεσα στην προ­στα­σία των ατο­μι­κών δικαιω­μά­των και ελευ­θε­ριών και την εγγύηση των δημό­σιων αγαθών, στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση της δημό­σιας υγείας.

Δυστυ­χώς, η υγειο­νο­μική κρίση έχει φέρει στην επι­φά­νεια ανορ­θο­λο­γι­κές δυνά­μεις, οι οποίες, υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες, βρί­σκο­νται σε λαν­θά­νουσα κατά­σταση στις κοι­νω­νίες μας, αλλά εκδη­λώ­νο­νται με ιδιαί­τερη ένταση και επι­θε­τι­κό­τητα κάθε φορά που προ­κύ­πτει μία κρίση, οικο­νο­μική, πολι­τική, υγειο­νο­μική ή άλλη. Πολίτες που δια­δη­λώ­νουν σε όλον τον κόσμο ενάντια στις μάσκες, που δεν συμ­φω­νούν με τη δια­τή­ρηση των απο­στά­σεων, που φτάνουν ως και να αρνού­νται την ίδια την ύπαρξη του ιού. Όλοι μας, ωστόσο, το γνω­ρί­ζουμε πολύ καλά: Στον κόσμο μας ανθί­ζουν όλα τα λου­λού­δια και, δυστυ­χώς, ο παρα­λο­γι­σμός καλά κρατεί.

Το σεμι­νά­ριο που θα παρα­κο­λου­θή­σετε αύριο είναι αφιε­ρω­μένο σε ένα ζήτημα ύψιστης σημα­σίας: Τη δεο­ντο­λο­γία που διέπει τη συμπε­ρι­φορά των δικα­στών.

Το 2003, ο Guy Cavinet, πρώτος πρό­ε­δρος, εκείνη την εποχή, του γαλ­λι­κού Ακυ­ρω­τι­κού Δικα­στη­ρίου, εγκαι­νί­ασε τη συζή­τηση στη χώρα του, τονί­ζο­ντας την επεί­γουσα ανάγκη για έναν εις βάθος ανα­στο­χα­σμό της δεο­ντο­λο­γίας που πρέπει να διέπει τη συμπε­ρι­φορά των δικα­στών. H προ­σέγ­γισή του προ­φα­νώς σχε­τι­ζό­ταν με τα γεγο­νότα της εποχής, ωστόσο τα προ­βλή­ματα τα οποία έθιξε μας απα­σχο­λούν ακόμη και σήμερα, φυσικά με δια­φο­ρε­τι­κούς τρόπους.

Οι δικα­στές πρέπει να είναι ανε­ξάρ­τη­τοι και αμε­ρό­λη­πτοι. Προ­φα­νώς. Στο πλαίσιο, ωστόσο, του λει­τουρ­γή­μα­τός τους όπως και στην ιδιω­τική τους ζωή, οφεί­λουν να συμπε­ρι­φέ­ρο­νται με τρόπο που δεν θα αφήνει να πλα­νά­ται καμία αμφι­βο­λία για την ανε­ξαρ­τη­σία και την αμε­ρο­λη­ψία τους. Είναι περιττό να υπεν­θυ­μίσω σε σας τη σημασία που δίνει το Δικα­στή­ριο του Στρα­σβούρ­γου στις εντυ­πώ­σεις. Ισχύει εδώ ό,τι και για τη γυναίκα του Καίσαρα. Το δια­κύ­βευμα για έναν δικαστή είναι να παρα­μέ­νει ανε­ξάρ­τη­τος, να δια­τη­ρεί την αμε­ρο­λη­ψία του, ανε­ξάρ­τητα από τις προ­σω­πι­κές, πολι­τι­κές, φιλο­σο­φι­κές, θρη­σκευ­τι­κές του απόψεις. Είναι πολύ δύσκολο να κερ­δη­θεί αυτό το στοί­χημα, απαιτεί διαρκή εσω­τε­ρική προ­σπά­θεια.

Η δεο­ντο­λο­γία είναι ένας συνεχής ανα­στο­χα­σμός πάνω στις θεμε­λιώ­δεις αξίες της λει­τουρ­γίας του δικαστή και συμ­βάλ­λει τα μέγιστα στην ενί­σχυση του δεσμού εμπι­στο­σύ­νης ανάμεσα στη δικαιο­σύνη και την κοι­νω­νία, τη δικαιο­σύνη και τους δια­δί­κους. Αυτήν την εμπι­στο­σύνη, που τόσο πολύ χρειά­ζε­ται η δικαιο­σύνη προ­κει­μέ­νου να φέρει σε πέρας την απο­στολή της ως εγγυ­ή­τριας του κράτους δικαίου.

Πριν από λίγες ημέρες, μία μεγάλη Αμε­ρι­κα­νίδα δικα­στής, η Ruth Bader Ginsburg, έφυγε από κοντά μας. Φυσικά, ανήκε σε μία κοι­νω­νία όπου ο δικα­στής έχει δια­φο­ρε­τικό ρόλο από τον Ευρω­παίο ομόλογό του. Ωστόσο, οι Αμε­ρι­κα­νοί πολίτες που συγκε­ντρώ­θη­καν μπροστά από το Ανώτατο Δικα­στή­ριο των ΗΠΑ, θέλο­ντας να εκφρά­σουν τη λύπη τους για την απώλεια της Γκίν­σμπεργκ, απο­τε­λούν ένα ζωντανό παρά­δειγμα, μία από­δειξη ότι ο σεβα­σμός αυστη­ρών αρχών δια­μορ­φώ­νει τον ανα­γκαίο δεσμό εμπι­στο­σύ­νης ανάμεσα στους πολίτες και τους δικα­στές τους, έναν δεσμό που συνιστά το ύστατο κατα­φύ­γιο των ατο­μι­κών τους ελευ­θε­ριών.

Δεν υπάρχει δικαιο­σύνη άξια αυτού του ονό­μα­τος χωρίς σεβασμό στις αρχές της δεο­ντο­λο­γίας. Ακόμα και χωρίς σχετικό νομικό κείμενο, οι δεο­ντο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις είναι παντα­χού παρού­σες, οδηγός των δικα­στών στην καθη­με­ρινή τους ζωή.

Γνω­ρί­ζετε πολύ καλά ότι οι συζη­τή­σεις που θα διε­ξα­χθούν αύριο θα θίξουν ένα φλέγον ζήτημα, αλλά δεν θα το κλεί­σουν. Θα συνε­χί­σει να σας απα­σχο­λεί και την επομένη, και σε όλη τη διάρ­κεια της επαγ­γελ­μα­τι­κής σας ζωής. Ακριβώς επειδή απο­τε­λεί ένα πρω­ταρ­χικό, εξαι­ρε­τι­κής σημα­σίας ζήτημα για το κράτος δικαίου, δηλαδή για τη σύγ­χρονη Δημο­κρα­τία».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ