Εγκύκλιος για το αντιγριπικό εμβόλιο: Ποιοι πρέπει να το κάνουν και πότε

Ο απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος τρόπος πρό­λη­ψης είναι ο εμβο­λια­σμός με το αντι­γρι­πικό εμβόλιο, το οποίο, όταν χορη­γη­θεί σωστά και έγκαιρα, προ­φυ­λάσ­σει από τη μετά­δοση του ιού της γρίπης, συμ­βάλ­λει στην προ­στα­σία από τις σοβαρές επι­πλο­κές της γρίπης και κατά επέ­κταση στη μείωση απου­σιών από την εργασία, το σχολείο και κάθε άλλη κοι­νω­νική εκδή­λωση, ανα­φέ­ρει η εγκύ­κλιος του υπουρ­γείου Υγειάς που αφορά τον φετινό αντι­γρι­πικό εμβο­λια­σμό και εστάλη σε όλους τους αρμό­διους φορείς.

«Όπως κάθε χρόνο και επειδή ο ιός της γρίπης μεταλ­λάσ­σε­ται σε δια­φο­ρε­τι­κούς υπο-ορότυπους, έτσι και για την περίοδο 2020-2021 η σύνθεση του αντι­γρι­πι­κού εμβο­λίου περιέ­χει τα εγκε­κρι­μένα στελέχη του ιού, σύμφωνα με τις συστά­σεις του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας (ΠΟΥ).

Για τη φετινή περίοδο μπορεί να συντα­γο­γρα­φεί­ται, σύμφωνα με το Εθνικό Πρό­γραμμα Εμβο­λια­σμών, οποιο­δή­ποτε αντι­γρι­πικό εμβόλιο (που δια­θέ­τει άδεια κυκλο­φο­ρίας), του οποίου η σύνθεση περιέ­χει τα εγκε­κρι­μένα στελέχη από τον Ελλη­νικό Οργα­νι­σμό Φαρ­μά­κων (ΕΟΦ).

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι, μέσω των συστη­μά­των φαρ­μα­κο­ε­πα­γρύ­πνι­σης που λει­τουρ­γούν διεθνώς, δεν έχουν κατα­γρα­φεί σοβαρές συστη­μα­τι­κές παρε­νέρ­γειες του αντι­γρι­πι­κού εμβο­λίου», επι­ση­μαί­νε­ται στην εγκύ­κλιο.

Παράλ­ληλα, σημειώ­νε­ται ότι ανα­μέ­νε­ται πως κατά την προσεχή περίοδο γρίπης 2020-2021, ο ιός της γρίπης θα κυκλο­φο­ρή­σει παράλ­ληλα με τον ιό SARS-CoV-2, που προ­κα­λεί τη νόσο από κορωνοïό-2019 (COVID-19). Αυτή η ιδιαί­τερη συγκυ­ρία απαιτεί την πιο πλήρη εφαρ­μογή του αντι­γρι­πι­κού εμβο­λια­σμού κατά την προσεχή περίοδο με προ­τε­ραιό­τητα τον εμβο­λια­σμό ατόμων που ανήκουν σε ομάδες αυξη­μέ­νου κιν­δύ­νου.

«Στόχος είναι η μείωση των πιθα­νο­τή­των ταυ­τό­χρο­νης προ­σβο­λής και με τους δύο ιούς, που μπορεί να επι­βα­ρύ­νει την κατά­σταση των ασθενών, καθώς και η μείωση του φόρτου των υπη­ρε­σιών υγείας και ειδι­κό­τερα των Μονάδων Εντα­τι­κής Θερα­πείας, ώστε να μπο­ρέ­σουν να αντα­πο­κρι­θούν καλύ­τερα σε μια ενδε­χό­μενη αυξη­μένη ζήτηση» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά το υπουρ­γείο Υγείας.

Ποιοι θα πρέπει να κάνουν, κατά προ­τε­ραιό­τητα, το αντι­γρι­πικό εμβόλιο

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρό­γραμμα Εμβο­λια­σμών της χώρας μας, ο αντι­γρι­πι­κός εμβο­λια­σμός πρέπει να εφαρ­μό­ζε­ται συστη­μα­τικά και κατά προ­τε­ραιό­τητα σε άτομα (ενή­λι­κες και παιδιά) που ανήκουν στις παρα­κάτω ομάδες αυξη­μέ­νου κιν­δύ­νου:

1. ‘Ατομα ηλικίας 60 ετών και άνω

2. Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενή­λι­κες με έναν ή περισ­σό­τε­ρους από τους παρα­κάτω επι­βα­ρυ­ντι­κούς παρά­γο­ντες ή χρόνια νοσή­ματα: Χρόνια νοσή­ματα ανα­πνευ­στι­κού, όπως άσθμα, χρόνια απο­φρα­κτική πνευ­μο­νο­πά­θεια. Καρ­διακή νόσο με σοβαρή αιμο­δυ­να­μική δια­τα­ραχή. Ανο­σο­κα­τα­στολή (κλη­ρο­νο­μική ή επί­κτητη). Μετα­μό­σχευση οργάνων και μετα­μό­σχευση μυελού των οστών. Δρε­πα­νο­κυτ­τα­ρική αναιμία (και άλλες αιμο­σφαι­ρι­νο­πά­θειες).Σακ­χα­ρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μετα­βο­λικό νόσημα. Χρόνια νεφρο­πά­θεια. Χρόνιες παθή­σεις ήπατος. Νευ­ρο­λο­γικά -νευρομυϊκά νοσή­ματα. Σύν­δρομο Down

3. Έγκυες γυναί­κες ανε­ξαρ­τή­τως ηλικίας κύησης, λεχω­ΐ­δες και θηλά­ζου­σες.

4. ‘Ατομα με νοσο­γόνο παχυ­σαρ­κία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ.

5. Παιδιά που παίρ­νουν ασπι­ρίνη μακρο­χρό­νια (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευ­μα­τοειδή αρθρί­τιδα και άλλα).

6. ‘Ατομα που βρί­σκο­νται σε στενή επαφή με παιδιά μικρό­τερα των 6 μηνών ή φρο­ντί­ζουν ή δια­βιούν με άτομα με υπο­κεί­μενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επι­πλο­κών της γρίπης.

7. Κλει­στοί πλη­θυ­σμοί, όπως προ­σω­πικό και εσω­τε­ρι­κοί σπου­δα­στές (σχο­λείων, στρα­τιω­τι­κών και αστυ­νο­μι­κών σχολών, ειδικών σχο­λείων κλπ.), νεο­σύλ­λε­κτοι, ιδρύ­ματα χρονίως πασχό­ντων και μονάδες φιλο­ξε­νίας ηλι­κιω­μέ­νων, κατα­στή­ματα κρά­τη­σης .

8. Εργα­ζό­με­νοι σε χώρους παροχής υπη­ρε­σιών υγείας (ιατρο­νο­ση­λευ­τικό προ­σω­πικό, λοιποί εργα­ζό­με­νοι, φοι­τη­τές επαγ­γελ­μά­των υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα δια­μο­νής προσφύγων-μεταναστών.

9. ‘Αστεγοι.

10. Κτη­νί­α­τροι, πτη­νο­τρό­φοι, χοι­ρο­τρό­φοι, εκτρο­φείς, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχο­νται σε συστη­μα­τική επαφή με πτηνά ή χοίρους.

Πότε πρέπει να γίνεται για να είναι απο­τε­λε­σμα­τικό

Το αντι­γρι­πικό εμβόλιο πρέπει να χορη­γεί­ται έγκαιρα και πριν την έναρξη της συνή­θους περιό­δου εμφά­νι­σης της έξαρσης των κρου­σμά­των γρίπης, δεδο­μέ­νου ότι απαι­τού­νται περίπου 2 εβδο­μά­δες για την επί­τευξη ανο­σο­λο­γι­κής απά­ντη­σης. Κατά προ­τί­μηση, ο εμβο­λια­σμός θα πρέπει να ολο­κλη­ρώ­νε­ται του­λά­χι­στον 4-6 εβδο­μά­δες προς της ενάρ­ξεως του ετήσιου επι­δη­μι­κού κύματος της γρίπης στην Ελλάδα (δηλαδή στα μέσα-μέχρι τέλος Νοεμ­βρίου). Επι­πρό­σθετα, ο εμβο­λια­σμός συνε­χί­ζε­ται καθ’ όλη τη διάρ­κεια της επο­χι­κής γρίπης για άτομα για τα οποία ενδεί­κνυ­ται ο εμβο­λια­σμός και δεν πρό­λα­βαν να εμβο­λια­στούν εγκαί­ρως.

Ο αντι­γρι­πι­κός εμβο­λια­σμός γενικά περι­λαμ­βά­νει 1 μόνο δόση του εμβο­λίου ετησίως. Βρέφη και παιδιά ηλικίας <9 ετών που εμβο­λιά­ζο­νται για πρώτη φορά, ή εκείνα <9 ετών που στο παρελ­θόν είχαν λάβει μόνο 1 δόση εμβο­λίου γρίπης χρειά­ζο­νται 2 δόσεις αντι­γρι­πι­κού εμβο­λίου με μεσο­διά­στημα του­λά­χι­στον 28 ημερών. Σε βρέφη ηλικίας >=6 μηνών χορη­γεί­ται 0,5 ml (ολό­κληρη η δόση), σύμφωνα με τις οδηγίες από επί­ση­μους Ευρω­παϊ­κούς ή άλλους φορείς φαρ­μά­κων ( FDA, ΕΜΑ κ.α.).

Κομ­βι­κής σημα­σίας ο εμβο­λια­σμός των υγειο­νο­μι­κών

Το προ­σω­πικό υπη­ρε­σιών υγείας βρί­σκε­ται σε αυξη­μένο κίνδυνο να προ­σβλη­θεί από λοι­μώ­ξεις κατά την εργασία και να τις μετα­δώ­σει στους συνα­δέλ­φους, τους ασθε­νείς και την οικο­γέ­νεια του. Η ανο­σο­ποί­ηση έναντι της γρίπης του προ­σω­πι­κού υπη­ρε­σιών υγείας προ­στα­τεύει όχι μόνο τους εμβο­λια­σμέ­νους, όπως ανα­φέ­ρει η εγκύ­κλιος, αλλά λει­τουρ­γεί και ως φραγμός κατά της μετά­δο­σης της γρίπης και μάλιστα σε άτομα με αντέν­δειξη εμβο­λια­σμού (π.χ. βρέφη κάτω των 6 μηνών, αλλερ­γικά άτομα κ.α.) ή με χαμηλή ανο­σιακή από­κριση και συμ­βάλ­λει στην απρό­σκο­πτη δια­τή­ρηση της παροχής υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης κατά τη διάρ­κεια της κορύ­φω­σης της επο­χι­κής γρίπης. Ιδιαί­τερα αναφορά γίνεται για το προ­σω­πικό των Μονάδων Εντα­τι­κής Θερα­πείας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των Μονάδων Εντα­τι­κής Νοση­λείας Νεογνών, των Μονάδων Αυξη­μέ­νης Φρο­ντί­δας, καθώς και το προ­σω­πικό των Μονάδων Ειδικών Λοι­μώ­ξεων, των ειδικών Μονάδων Ανο­σο­κα­τα­σταλ­μέ­νων, των Μονάδων Μετα­μο­σχεύ­σεων, των Αιμα­το­λο­γι­κών και Ογκο­λο­γι­κών Κλι­νι­κών και των Τμη­μά­των Επει­γό­ντων Περι­στα­τι­κών (ΤΕΠ) πρέπει να είναι στο σύνολό του εμβο­λια­σμένο.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το ετήσιο ποσοστό εμβο­λια­στι­κής κάλυψης του προ­σω­πι­κού υπη­ρε­σιών υγείας σε κάθε νοσο­κο­μείο (δημόσιο, ιδιω­τικό ή στρα­τιω­τικό), κέντρο πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας και τοπική μονάδα υγείας είναι ένας από τους δείκτες επι­τή­ρη­σης συμ­μόρ­φω­σης του προ­σω­πι­κού υπη­ρε­σιών υγείας στην εφαρ­μογή των μέτρων ελέγχου δια­σπο­ράς μικρο­βίων, με τους οποίους γίνεται η αξιο­λό­γηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας και απο­δο­τι­κό­τη­τας των Διοι­κή­σεων των μονάδων παροχής υπη­ρε­σιών υγείας και της ποιό­τη­τας των παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών υγείας.

Η Επι­τροπή Νοσο­κο­μεια­κών Λοι­μώ­ξεων κάθε Νοσο­κο­μείου ή άλλου φορέα υγείας οφείλει:

1. Να προάγει και να διευ­κο­λύ­νει τον απρό­σκο­πτο αντι­γρι­πικό εμβο­λια­σμό του ιατρο­νο­ση­λευ­τι­κού και λοιπού προ­σω­πι­κού.

2. Να απο­στεί­λει στον ΕΟΔΥ στοι­χεία εμβο­λια­στι­κής κάλυψης για την εποχική γρίπη των εργα­ζο­μέ­νων του φορέα της, συνο­λικά και ανά τμήμα υψηλού κιν­δύ­νου (όπως παρα­πάνω)» κατα­λή­γει η εγκύ­κλιος του υπουρ­γείου Υγείας για τον αντι­γρι­πικό εμβο­λια­σμό.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ