Το τουρκικό σχέδιο-Τι αναφέρει ο εμπνευστής της «Γαλάζιας Πατρίδας» για Ιμια, Καστελόριζο

ΟΤζεμ Γκουρ­ντε­νίζ θεω­ρεί­ται ο «πατέρας» του δόγ­μα­τος της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» που με συνέ­πεια ακο­λου­θεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Στην απο­κλει­στική συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στο «Βήμα», πριν από το πρό­σφατο αίτημα της Τουρ­κι­κής Κρα­τι­κής Εται­ρείας Πετρε­λαίου (ΤΡΑΟ) για νέες άδειες ερευνών ακριβώς δίπλα στα ελλη­νικά χωρικά ύδατα των 6 ναυ­τι­κών μιλίων, ο από­στρα­τος πλέον ναύ­αρ­χος ανα­πτύσ­σει όλη την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία του και ουσια­στικά κατα­δει­κνύει ότι η τουρ­κική πολι­τική, βαθιά εδραιω­μένη στην κεμα­λική παρά­δοση, παρα­μέ­νει απόλυτα συνεπής έναντι της Ελλάδος, ακόμη και υπό την ηγεσία ενός ισλα­μι­στή προ­έ­δρου.

Η ώσμωση της κεμα­λι­κής ιδε­ο­λο­γίας με τη σημε­ρινή τουρ­κική ηγεσία είναι εντυ­πω­σιακή και θα έπρεπε να προ­βλη­μα­τί­σει ιδιαί­τερα την Αθήνα.

[…]«Ο βασικός οδηγός για τη «Γαλάζια Πατρίδα» είναι η δια­σφά­λιση και η προ­στα­σία ανα­κη­ρυγ­μέ­νων ή μη περιο­χών θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας. Ο χαρα­κτη­ρι­σμός της Τουρ­κίας ως επι­θε­τι­κής ή ανα­θε­ω­ρη­τι­κής απο­τε­λεί προϊόν μιας αντί­λη­ψης που πυρο­δο­τεί­ται από παρά­λο­γες, αντιε­πι­στη­μο­νι­κές απόψεις που αντί­κει­νται στο Δίκαιο. Τα αντι­τουρ­κικά αισθή­ματα στην εσω­τε­ρική πολι­τική Ελλάδος και Κύπρου (σ.σ.: χρη­σι­μο­ποιεί τον τουρ­κικό όρο «Ελλη­νική Διοί­κηση της Νότιας Κύπρου») συνι­στούν τα βασικά εργα­λεία για αυτή τη χει­ρα­γώ­γηση. Στον 21ο αιώνα είναι δύσκολο για εμάς να κατα­νο­ή­σουμε γιατί η ελλη­νική ιντε­λι­γκέν­τσια χρη­σι­μο­ποιεί δόγματα όπως ο πανελ­λη­νι­σμός, η Μεγάλη Ιδέα ή η Ενωση. Δεν υπάρχει λογική στήριξη ή απο­δεί­ξεις πίσω από τους ισχυ­ρι­σμούς ότι κάθε κρίση στην περιοχή μας προ­κα­λεί­ται από τουρ­κι­κές επι­θέ­σεις ενα­ντίον του Ελλη­νι­σμού».

«Είναι δύσκολο να κατα­λά­βει κανείς την τουρ­κική θαλάσ­σια γεω­πο­λι­τική και τα εθνικά συμ­φέ­ρο­ντα και να προ­σπα­θή­σει να τα εξι­σορ­ρο­πή­σει ρεα­λι­στικά με τα ελλη­νικά συμ­φέ­ρο­ντα; Ποιος μπορεί να εξα­να­γκά­σει την Τουρκία να απο­δε­χθεί την επέ­κταση των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο που θα κατα­στή­σει την Ανα­το­λία σχεδόν περί­κλει­στη; Ποιος πιστεύει ότι το Καστελ­λό­ριζο που βρί­σκε­ται σε από­σταση δύο χιλιο­μέ­τρων από την τουρ­κική ακτή και έχει περι­φέ­ρεια 18 χιλιο­μέ­τρων μπορεί να λάβει περισ­σό­τερη υφα­λο­κρη­πίδα ή ΑΟΖ από τα 1.577 χιλιό­με­τρα της μεσο­γεια­κής ακτο­γραμ­μής της Ανα­το­λίας; Είναι αδια­νό­ητο τόσο νομικά όσο και λογικά, καθώς τα νησιά λαμ­βά­νουν είτε καθόλου είτε περιο­ρι­σμένη υφα­λο­κρη­πίδα ή ΑΟΖ εφόσον βρί­σκο­νται στη λάθος πλευρά».

«Υπάρ­χουν κι άλλα ζητή­ματα πέραν της υφα­λο­κρη­πί­δας»

Μάλιστα, στρέφει το βλέμμα του και στις υπερ­πτή­σεις τουρ­κι­κών αερο­σκα­φών, λέγο­ντας πως το ζήτημα αυτό «αφορά τη διαφορά ενα­ε­ρίου χώρου και αιγια­λί­τι­δας ζώνης της Ελλάδος – κάτι μονα­δικό στον κόσμο».

«Η Τουρκία έχει επι­σή­μως δια­κη­ρύ­ξει ότι δεν ανα­γνω­ρί­ζει τον εναέριο χώρο των 10 ν.μ. και δεν θεωρεί τις πτήσεις εντός της δια­φο­ράς των 4 ν.μ. μιλίων ως παρα­βιά­σεις. Οι υπερ­πτή­σεις πάνω από τα Ιμια, νησίδες ή βράχους συνι­στούν άλλο ζήτημα, καθώς η Τουρκία θεωρεί ότι αυτοί οι σχη­μα­τι­σμοί βρί­σκο­νται υπό την κυριαρ­χία της και δεν παρα­χω­ρή­θη­καν στην Ελλάδα με διε­θνείς συμ­φω­νίες. Δεν θεωρώ λοιπόν ότι η Τουρκία ασκεί πολι­τική ταραξία. Πιστεύω ότι έχει έλθει ο καιρός να βρούμε έναν συμ­βι­βα­σμό. Η Ελλάδα πρέπει να απο­δε­χθεί ότι υπάρ­χουν κι άλλα ζητή­ματα πέραν της υφα­λο­κρη­πί­δας», συνε­χί­ζει.

Φτάνει δε σε σημείο να συγκρί­νει την παρά­νομη συμ­φω­νία Τουρ­κίας – Λιβύης με την ανα­κή­ρυξη από την Κύπρο της ανε­ξάρ­τη­της οικο­νο­μι­κής ζώνης, διε­ρω­τό­με­νος: «Είναι δύσκολο να κατα­λάβω γιατί ένα Μνη­μό­νιο μεταξύ της Τουρ­κίας και της ανα­γνω­ρι­σμέ­νης από τον ΟΗΕ κυβέρ­νη­σης της Λιβύης δημιουρ­γεί τέτοια δυσφο­ρία στην Ελλάδα και στην ΕΕ. Γιατί δεν επι­δεί­χθηκε η ίδια δυσφο­ρία όταν η “Νότια Κύπρος” ανα­κή­ρυξε την ΑΟΖ της στις 2 Απρι­λίου 2004, απο­κό­πτο­ντας περιο­χές θαλάσ­σιας τουρ­κι­κής δικαιο­δο­σίας και σφε­τε­ρι­ζό­μενη τα δικαιώ­ματα των Τουρ­κο­κυ­πρίων;»

Πάντως σημειώ­νει πως δεν είναι πολύ πιθανή η επιβολή της θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας με στρα­τιω­τικά μέσα: «Επι­πλέον, όταν κάποιος θεωρεί ότι το Μνη­μό­νιο αντί­κει­ται στους κανόνες του Διε­θνούς Δικαίου, πρέπει να απο­δεί­ξει ότι οι δύο ακτές δεν είναι αντι­κεί­με­νες. Οφείλει επίσης να επι­ση­μαν­θεί ότι τα Ηνωμένα Έθνη κατέ­γρα­ψαν και ανα­γνώ­ρι­σαν τις δια­κη­ρύ­ξεις των συντε­ταγ­μέ­νων οριο­θέ­τη­σης των δύο πλευρών. Στις 26 Μαρτίου 2020, ο έγκυρος γαλ­λι­κός “Γεω­πο­λι­τι­κός Ατλας Θαλασ­σίων Περιο­χών” δημο­σί­ευσε χάρτη με αυτές τις συντε­ταγ­μέ­νες. Πιστεύω ότι η επιβολή της δικαιο­δο­σίας σε μια θαλάσ­σια περιοχή με στρα­τιω­τικά μέσα δεν θα έπρεπε να είναι επιλογή για καμία πλευρά. Πρέπει να απέχουν από μια σύγκρουση μηδε­νι­κού αθροί­σμα­τος, να δια­τη­ρούν ανοιχτά διπλω­μα­τικά κανάλια καθώς και να εφαρ­μό­ζουν μέτρα απο­τρο­πής επει­σο­δίων σε αέρα και θάλασσα».

Ο ίδιος εκτιμά πως δεν χρειά­ζε­ται ανα­θε­ώ­ρηση της συν­θή­κης της Λωζάν­νης, και επι­μέ­νει στη θέση της Τουρ­κίας για την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των νησιών του Αιγαίου. «Η Τουρκία δεν έφερε αυτή την παρά­βαση ενώπιον του ΟΗΕ ή της διε­θνούς δικαιο­σύ­νης επί μακρόν. Δεν σημαί­νει όμως ότι η υπόθεση έχει κλείσει. Η Άγκυρα θεωρεί ότι η στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση αυτών των νησιών απο­τε­λεί απειλή για την ίδια», τονίζει και συνε­χί­ζει λέγο­ντας ότι μετά την κρίση των Ιμίων:

«Ένα νέο κεφά­λαιο άνοιξε σχετικά με τα 153 νησιά, νησίδες και βράχους στο Αιγαίο που δεν παρα­χω­ρή­θη­καν στην Ελλάδα με διε­θνείς συν­θή­κες. Νομικά η κυριαρ­χία επί αυτών ανήκει στην Τουρκία ως διάδοχο κράτος της Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας. Επι­πλέον, το Διεθνές Δίκαιο δεν θεωρεί ότι η κρατική πρα­κτική συνιστά νομική αιτιο­λό­γηση για τη διεκ­δί­κηση κυριαρ­χίας, όταν εφαρ­μό­ζε­ται μετά από το ξέσπα­σμα μιας σύγκρου­σης, όπως συνέβη τον Ιανουά­ριο του 1996. Τα δύο ζητή­ματα δια­πλέ­κο­νται στην αντί­ληψη απειλής που νιώθει η Τουρκία. Με δεδο­μένα την υπο­στή­ριξη στο ΡΚΚ τη δεκα­ε­τία του 1990, την παροχή ασφα­λούς κατα­φυ­γίου στους γκιου­λε­νι­στές, τους ανε­δα­φι­κούς ισχυ­ρι­σμούς για τις τουρ­κι­κές ζώνες θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και την προ­ώ­θηση περι­φε­ρεια­κών αντι­τουρ­κι­κών συμ­μα­χιών και πρω­το­βου­λιών, η στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των νησιών δεν μπορεί να αγνοη­θεί».

Τέλος, ο από­στρα­τος ναύ­αρ­χος απο­κα­λύ­πτει και τις μακρο­πρό­θε­σμες βλέψεις της χώρας του, σημειώ­νο­ντας πως η Τουρκία στον 21ο αιώνα είναι περισ­σό­τερο ευρα­σια­τική και λιγό­τερο ατλα­ντική, δηλαδή απο­κό­πτει δεσμούς από τις ΗΠΑ. «Η γεω­γρα­φία και οι περι­στά­σεις θα το επι­βάλ­λουν, καθώς η Συναί­νεση της Ουά­σιγ­κτον (Washington Consensus) φθίνει», σημειώ­νει και εκτιμά πως η Τουρκία «θα υιο­θε­τεί πιο ανε­ξάρ­τη­τες πολι­τι­κές, δια­τη­ρώ­ντας την ιδιό­τητα του μέλους του ΝΑΤΟ. Οι τουρ­κο­ρω­σι­κές σχέσεις θα ανα­πτυ­χθούν καθώς τα συμ­φέ­ρο­ντα των δύο χωρών συμπί­πτουν. Παράλ­ληλα, η Τουρκία θα μετα­βλη­θεί σε θαλάσ­σιο κράτος στον 21ο αιώνα, δια­δρα­μα­τί­ζο­ντας πολυ­διά­στατο ρόλο στην άμεση περι­φέ­ρειά της αλλά επίσης στην Ερυθρά και Αραβική Θάλασσα, στη Δυτική Μεσό­γειο, στον Περσικό Κόλπο. Ο νέος γεω­πο­λι­τι­κός προ­σα­να­το­λι­σμός θα απαι­τή­σει στε­νό­τερη συνερ­γα­σία με τη Ρωσία και την Κίνα».

Πηγή: tovima.gr