«Εμπλοκή» σε δικαιοπραξίες επί ακινήτων στην παραμεθόριο από πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου

Tην παρέμ­βαση του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών προ­κά­λεσε επι­στολή του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου για «εμπλοκή» σε δικαιο­πρα­ξίες επί ακι­νή­των σε παρα­με­θό­ριες περιο­χές από πολίτες του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου.

Πιο συγκε­κρι­μένα την 22α Απρι­λίου 2020 απε­στάλη στο Υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας από το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών επι­στολή με την οποία ζητεί­ται η άμεση διεκ­πε­ραί­ωση του θέματος.

Κατά την άποψη του ΥΠΕΣ, ορθά οι Απο­κε­ντρω­μέ­νες Διοι­κή­σεις δεν δέχο­νται αιτή­σεις άρσης απα­γό­ρευ­σης δικαιο­πρα­ξιών για πολίτες του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου, κατά το μετα­βα­τικό διά­στημα μέχρι την 31η.12.2020, όπως προ­κύ­πτει από τη συμ­φω­νία για την απο­χώ­ρηση της Μεγάλης Βρε­τα­νίας και της Βόρειας Ιρλαν­δίας από την Ευρω­παϊκή Ένωση και την Ευρω­παϊκή Κοι­νό­τητα Ατο­μι­κής Ενέρ­γειας.

Στην επι­στολή του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου που προ­κά­λεσε την παρέμ­βαση ανα­φέ­ρο­νται τα εξής:

«Αξιό­τιμε Κύριε Υπουργέ,

Όπως ασφαλώς γνω­ρί­ζετε τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα με ιθαγένεια ή έδρα εντός των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλ­λαγών μπορούν να αποκτήσουν οποιοδήποτε εμπράγματο ή ενοχικό δικαίωμα, που αφορά ακίνητα, κείμενα στις παρα­μεθόριες περιοχές άνευ άλλου τινός, χωρίς δηλαδή να απαιτείται οποιασδήποτε απόφαση άρσης τυχόν απαγόρευσης. Ως εκ τούτου οι υπήκόοι των κρατών-μελών της ΕΕ και της ΕΖΕΣ, συναλλάσσονται ελεύθερα και χωρίς περιο­ρι­σμούς στις παρα­μεθόριες περιοχές.

1. Τις τελευ­ταίες ημέρες παρα­τη­ρεί­ται το φαι­νό­μενο οι συμ­βο­λαιο­γρά­φοι της Ρόδου και όλων των λοιπών παρα­με­θό­ριων περιο­χών, να μην συντάσ­σουν συμ­βό­λαια αγοράς ακι­νή­των, με αγο­ρα­στές πολίτες του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου, διότι θεωρούν τους πολίτες της χώρας αυτής ως πολίτες τρίτης χώρας λόγω της συμ­φω­νίας απο­χώ­ρη­σης του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου από την Ευρω­παϊκή Ένωση. Τούτο διότι το νομικό πλαίσιο, που διέπει τις δικαιο­πραξίες ακινήτων σε παρα­μεθόριες περιοχές, το οποίο περι­λαμβάνεται στα άρθρα 24 έως 32 του ν. 1892/1990, όπως αντι­κα­τα­στάθηκαν οι προϊσχύουσες διατάξεις του με το άρθρο 114 του ν. 3978/2011 και μετο άρθρο 43 του ν. 4278/2014 και βελτιώθηκαν με το άρθρο τρίτο του ν. 4126/2013 και με άλλες διατάξεις, απα­γο­ρεύει κάθε δικαιο­πρα­ξία εν ζωή με την οποία συνι­στά­ται υπέρ φυσικών ή νομικών προ­σώ­πων με ιθα­γέ­νεια ή έδρα εκτός των κρατών-μελών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και της Ευρω­παϊ­κής Ζώνης Ελευ­θέ­ρων Συναλ­λα­γών οποιο­δή­ποτε εμπράγ­ματο ή ενοχικό δικαί­ωμα, που αφορά ακίνητα, κείμενα στις παρα­με­θό­ριες περιο­χές, καθώς και τη μετα­βί­βαση μετοχών ή εται­ρι­κών μερι­δίων ή η μετα­βολή του προ­σώ­που εταίρων εται­ρειών οποιασ­δή­ποτε μορφής που έχουν στην κυριό­τητα τους ακίνητα στις περιο­χές αυτές.

Η απα­γό­ρευση αυτή για τους πολίτες εκτός Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και Ευρω­παϊ­κής Ζώνης Ελευ­θέ­ρων Συναλ­λα­γών, αίρεται με απόφαση της αρμό­διας κατά τόπον απο­κε­ντρω­μέ­νης αυτο­διοί­κη­σης, ύστερα από υποβολή αίτησης περί άρσης της εν λόγω απα­γό­ρευ­σης.

Συνέ­πεια των ανωτέρω, είναι να έχει ανα­κύ­ψει τερά­στιο πρό­βλημα στις συναλ­λα­γές, καθώς κατά την τρέ­χουσα περίοδο λήγουν προ­σύμ­φωνα αγο­ρα­πω­λη­σίας ακι­νή­των, για τα οποία έχουν πλη­ρω­θεί προ­κα­τα­βο­λές χιλιά­δων ευρώ, και έχουν συμ­φω­νη­θεί αγορές ακι­νή­των οι οποίες δεν μπορούν να υλο­ποι­η­θούν.

Οι δε απο­κε­ντρω­μέ­νες αυτο­διοι­κή­σεις, ορθώς πράτ­του­σες, δεν δέχο­νται αιτή­σεις άρσης της απα­γό­ρευ­σης αγοράς ακι­νή­των για πολίτες ΗΒ, αφού όπως θα φανεί και αμέσως παρα­κάτω, δεν απαι­τού­νται τέτοιες άδειες για αγορές που θα λάβουν χώρα μέχρι την 31/12/2020.

2. Σύμφωνα με την ισχύ­ουσα συμ­φω­νία για την απο­χώ­ρηση του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου της Μεγάλης Βρε­τα­νίας και της Βόρειας Ιρλαν­δίας από την Ευρω­παϊκή Ένωση και την Ευρω­παϊκή Κοι­νό­τητα Ατο­μι­κής Ενέρ­γειας (Απόφαση (ΕΕ) 2020/135 του Συμ­βου­λίου της 30ής Ιανουα­ρίου 2020), κατά την μετα­βα­τική περίοδο (31/1/2020 έως 31/12/2020) η ΕΕ θα αντι­με­τω­πί­ζει το ΗΒ ως κράτος μέλος, με εξαί­ρεση τη συμ­με­τοχή του στα θεσμικά όργανα και τις δομές δια­κυ­βέρ­νη­σης της ΕΕ (βλ. Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, η συμ­φω­νία απο­χώ­ρη­σης του ΗΒ με απλά λόγια. Περαι­τέρω σύμφωνα με το άρθρο 127 της συμ­φω­νίας §1και 3, εκτός εάν προ­βλέ­πε­ται δια­φο­ρε­τικά στην συμ­φω­νία, το δίκαιο της Ένωσης εφαρ­μό­ζε­ται για το Ηνωμένο Βασί­λειο και εντός αυτού κατά τη διάρ­κεια της μετα­βα­τι­κής περιό­δου (31/1/2020 έως 31/12/2020). Μέχρι 31.12.2020 ισχύει η μετα­βα­τική περί­ο­δος, με δυνα­τό­τητα επέ­κτα­σης της για ένα ή δύο ακόμη έτη: κατά τη διάρ­κεια της μετα­βα­τι­κής περιό­δου, το Ηνωμένο Βασί­λειο θα έχει απο­χω­ρή­σει από την ΕΕ και θα θεω­ρεί­ται τρίτη, εκτός ΕΕ, χώρα, χωρίς δικαί­ωμα συμ­με­το­χής στα όργανα και στη δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων της ΕΕ. Θα συνε­χί­σει όμως να υπό­κει­ται και να σέβεται το σύνολο του κοι­νο­τι­κού κεκτη­μέ­νου (του θεσμι­κού και κανο­νι­στι­κού πλαι­σίου της ΕΕ) και να έχει πρό­σβαση στην Ενιαία Αγορά και την τελω­νειακή ένωση της ΕΕ. Αυτό σημαί­νει ότι δεν θα αλλάξει τίποτα στην καθη­με­ρι­νό­τητα πολιτών και επι­χει­ρή­σεων κατά τη μετα­βα­τική περίοδο, η οποία θα βοη­θή­σει τις δημό­σιες διοι­κή­σεις, τους πολίτες και τις επι­χει­ρή­σεις να προ­σαρ­μο­στούν στα­διακά στη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα της τελικής απο­χώ­ρη­σης του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου. Το κοι­νο­τικό κεκτη­μένο αφορά το κοινό υπό­βα­θρο των δικαιω­μά­των και των υπο­χρε­ώ­σεων που συνδέει το σύνολο των κρατών-μελών ως Ευρω­παϊκή Ένωση, και περι­λαμ­βά­νει το περιε­χό­μενο, τις αρχές και τους πολι­τι­κούς στόχους των Συν­θη­κών, τη νομο­θε­σία που έχει εκδοθεί κατ’ εφαρ­μογή των Συν­θη­κών και την νομο­λο­γία του Δικα­στη­ρίου, τις δηλώ­σεις και τα ψηφί­σματα που έχουν εκδοθεί στο πλαίσιο της Ένωσης, τις πράξεις που αφορούν την Κοινή Εξω­τε­ρική Πολι­τική και Πολι­τική Ασφά­λειας, τις πράξεις που έχουν συνα­φθεί στο πλαίσιο της δικαιο­σύ­νης και των εσω­τε­ρι­κών υπο­θέ­σεων και τις διε­θνείς συμ­φω­νίες που έχουν συνα­φθεί από την Κοι­νό­τητα και εκείνες που έχουν συνα­φθεί από τα κράτη-μέλη μεταξύ τους στον τομέα των δρα­στη­ριο­τή­των της Ένωσης.

Επι­πλέον, η δημιουρ­γία της εσω­τε­ρι­κής αγοράς, απο­τε­λεί τον πυρήνα του Ενω­σια­κού Δικαίου, η δημιουρ­γία δηλαδή ενός χώρου χωρίς εσω­τε­ρικά σύνορα όπου εξα­σφα­λί­ζε­ται η ελεύ­θερη κυκλο­φο­ρία προ­σώ­πων, κεφα­λαίων, αγαθών και υπη­ρε­σιών. Η εσω­τε­ρική αγορά είναι ένας χώρος ευη­με­ρίας και ελευ­θε­ρίας, που παρέχει πρό­σβαση σε αγαθά, υπη­ρε­σίες, θέσεις εργα­σίας, επι­χει­ρη­μα­τι­κές ευκαι­ρίες και στον πολι­τι­στικό πλούτο. Στο πλαίσιο αυτό έχουν θεσπι­στεί και οι ως άνω δια­τά­ξεις περί ελευ­θε­ρίας συναλ­λα­γών χωρίς κανένα περιο­ρι­σμό στις παρα­μεθόριες περιοχές για τους πολίτες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και Ευρω­παϊ­κής Ζώνης Ελευ­θέ­ρων Συναλ­λα­γών.

Ως εκ τούτου οι επί­μα­χες δια­τά­ξεις των άρθρων 25 και 26 Ν. 1892/1990, εάν δεν εφαρ­μο­σθούν και κατά την διάρ­κεια της μετα­βα­τι­κής περιό­δου, όπως ακριβώς εφαρ­μό­ζο­νταν μέχρι και πριν την υπο­γραφή της συμ­φω­νίας απο­χώ­ρη­σης του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου, σε ότι αφορά τους πολίτες – υπη­κό­ους του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου, εγκα­θι­δρύ­ουν διά­κριση σε βάρος των πολιτών του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου σε σχέση με τους λοιπούς πολίτες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, η οποία παρα­βιά­ζει κατά­φορα τη συμ­φω­νία απο­χώ­ρη­σης του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου, σύμφωνα με την οποία το Ενω­σιακό Δίκαιο εφαρ­μό­ζε­ται και για τους πολίτες του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου κατά τη διάρ­κεια της μετα­βα­τι­κής περιό­δου, ήτοι μέχρι 31-12-2020.

3. Εν όψει των ανωτέρω, προς άμεση επίλυση του προ­βλή­μα­τος που έχει ανα­κύ­ψει, παρα­κα­λούμε όπως προ­βείτε σε έκδοση ερμη­νευ­τι­κής εγκυ­κλίου προς τις απο­κε­ντρω­μέ­νες αυτο­διοι­κή­σεις με την οποία θα διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι κατά την διάρ­κεια της μετα­βα­τι­κής περιό­δου, ήτοι μέχρι την 31/12/2020 δεν απαι­τεί­ται άδεια του άρθρου 26 Ν1892/1990 για την αγορά ακι­νή­των από πολίτες του ΗΒ καθώς και σε κάθε άλλη πρό­σφορη ενέρ­γεια κρίνετε.

Περαι­τέρω, όπως προ­βείτε σε πρω­το­βου­λία για την έγκαιρη θέση σε ισχύ ρύθ­μι­σης, η οποία θα εξαιρεί τους πολίτες του ΗΒ από την υπο­χρέ­ωση λήψης άδειας για την αγορά ακι­νή­των, για την περίοδο μετά την 31/12/2020.

Ο Πρό­ε­δρος του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου

Βασί­λειος Περίδης»