Πετρέλαιο: Πώς ήρθε και τι σημαίνει η πτώση υπό το μηδέν;

Η αγορά πετρε­λαίου βρέθηκε ξαφνικά τη Δευτέρα σε ένα παράλ­ληλο σύμπαν, στο οποίο οι traders ήταν πρό­θυ­μοι να πλη­ρώ­σουν έως και 40 δολάρια το βαρέλι, προ­κει­μέ­νου να βρουν κάποιον να πάρει το αμε­ρι­κα­νικό αργό από τα χέρια τους. Στον κόσμο της παν­δη­μίας και των lockdown, των σοκα­ρι­σμέ­νων κοι­νω­νιών και των βαριά νοσού­ντων οικο­νο­μιών κάθε δίψα για πετρέ­λαιο έχει χαθεί. Η ζήτηση βυθί­ζε­ται, τα απο­θέ­ματα φου­σκώ­νουν και η ιστο­ρική συμ­φω­νία μεταξύ των μεγάλων παρα­γω­γών του πλανήτη σκάει σαν φούσκα.

Σε μία ημέρα χάους για την αγορά πετρε­λαίου η τιμή του αμε­ρι­κα­νι­κού αργού (συμ­βό­λαιο Μαΐου) βούτηξε από τα 17,85 δολάρια το βαρέλι έως και τα – 40,32 δολάρια. Έκλεισε βαθιά σε αρνη­τικό έδαφος, στα -37,63 δολάρια το βαρέλι σε μία τόσο βίαιη εξέλιξη, που δυσκο­λεύ­ο­νται να εξη­γή­σουν ακόμη και οι φορείς της αγοράς. Σήμερα η τιμή έχει επι­στρέ­ψει σε θετικό έδαφος, αλλά μόλις στα 1,42 δολάρια το βαρέλι, την ώρα που η τιμή του μπρεντ είναι στα 25,39 δολάρια. Κανείς δεν απο­κλείει δε νέα πτώση του σε αρνη­τικό έδαφος μέσα στην ημέρα.

Τι σημαί­νει όμως η πτώση των τιμών υπό το μηδέν;  Γιατί ένας παρα­γω­γός και έμπορος θα πλήρωνε τους πελάτες του να πάρουν το αργό του; Για ορι­σμέ­νους παρα­γω­γούς ενδε­χο­μέ­νως αυτή να είναι πιο φθηνή λύση από το να στα­μα­τή­σουν την παρα­γωγή τους ή να βρουν μέρος για την ασφαλή απο­θή­κευσή του. Πολλοί ανη­συ­χούν ότι εάν κλεί­σουν κοι­τά­σματα, η  κατα­στροφή θα είναι μόνιμη. Υπάρ­χουν επίσης και οι traders που αγο­ρά­ζουν συμ­βό­λαια μελ­λο­ντι­κής εκπλή­ρω­σης στοι­χη­μα­τί­ζο­ντας στην πορεία των τιμών, αλλά δεν έχουν στην πραγ­μα­τι­κό­τητα καμία πρόθεση να παρα­λά­βουν τα βαρέλια. Μία απότομη πτώση τους ανα­γκά­ζει να που­λή­σουν με ζημιά ή να βρουν και εκείνοι χώρους αποθήκευσης- οι οποίοι σε ένα περι­βάλ­λον υπερ­πλε­ο­νά­σμα­τος προ­σφο­ράς είναι πια λίγοι και ακριβοί.

Στις ΗΠΑ, στο Κάσινγκ της Οκλα­χόμα, το βασικό κέντρο απο­θή­κευ­σης αργού, η ποσό­τητα πετρε­λαίου έχει αυξηθεί από τα τέλη Φεβρουα­ρίου κατά 48% στα 55 εκατ. βαρέλια. Το ανώτατο όριο που αντέχει είναι τα 76 εκατ. βαρέλια και πολλοί πιστεύ­ουν ότι δεν θα αργήσει να το φτάσει, καθώς η παγκό­σμια οικο­νο­μια διο­λι­σθαί­νει σε μία απότομη ύφεση.

Γιατί φτάσαμε όμως να εκτι­να­χθούν τα απο­θέ­ματα της μεγα­λύ­τε­ρης οικο­νο­μίας του πλανήτη στα ύψη; Ο ισχυ­ρό­τα­τος αντί­κτυ­πος της παν­δη­μίας του Covid19 που ανά­γκασε τις κυβερ­νή­σεις να ρίξουν τις οικο­νο­μίες τους σε τεχνητό κώμα για να ανα­κό­ψουν το ρυθμό μετά­δο­σης και θανάτων θα ήταν από μόνος του ικανός να πλημ­μυ­ρί­σει πετρέ­λαιο την αγορά και να βυθίσει τις τιμές. Σε αυτόν ήρθε όμως να προ­στε­θεί ακόμη ένας ισχυ­ρό­τα­τος παρά­γο­ντας: ο «πόλεμος» ανάμεσα στη Σαου­δική Αραβία και τη Ρωσία. Η πρώτη επέλεξε να ρίξει άφθονο, φθηνό πετρέ­λαιο σε μία ήδη κορε­σμένη αγορά, όταν η δεύτερη αρνή­θηκε να δώσει συνέ­χεια στη συμ­μα­χία τους.

Η λήξη του «πολέμου» ήρθε πολύ αργά και παρόλο που η απόφαση για μείωση της παγκό­σμιας παρα­γω­γής κατά 10% ήταν η πιο δυνα­μική παρέμ­βαση όλων των εποχών στην αγορά πετρε­λαίου δεν έπεισε κανέναν ότι μπορεί να φέρει ουσια­στικά απο­τε­λέ­σματα.

Να θυμί­σουμε ότι το συμ­βό­λαιο παρά­δο­σης Μαΐου εκπνέει σήμερα. Όταν τα συμ­βό­λαια βρί­σκο­νται κοντά στη λήξη τους τείνουν να δέχο­νται ισχυ­ρό­τε­ρες πιέσεις ή να εμφα­νί­ζουν έντονες δια­κυ­μάν­σεις. Ωστόσο ποτέ στο παρελ­θόν δεν είχαμε τόσο βίαιη πτώση των τιμών. Αυτή ήρθε να μας δείξει πως και η αγορά πετρε­λαίου φοβάται ουσια­στικά αυτό που όλος ο πλα­νή­της αρχίζει να συνει­δη­το­ποιεί: Μετά τον Covid19 o κόσμος δεν θα είναι ο ίδιος.

naftemporiki.gr με πλη­ρο­φο­ρίες από Bloomberg, WSJ