Ανοχύρωτα τα σχολεία απέναντι στη βία – 3 στα 10 παιδιά θύμα εκφοβισμού

Η βία φέρνει βία. Ο απόηχος της δεκα­ε­τούς οικο­νο­μι­κής κρίσης που διέλυσε προ­σω­πι­κό­τη­τες, δια­στρέ­βλωσε αξίες και πάγωσε τα ηθικά αντα­να­κλα­στικά μιας ολό­κλη­ρης κοι­νω­νίας έχει φτάσει στα σχολεία. Και εκεί οι παρε­νέρ­γειές του μοιά­ζουν ανε­ξέ­λεγ­κτες. Θύματα, αυτή την εβδο­μάδα, οι μαθητές. Σε προη­γού­μενα περι­στα­τικά ήταν οι εκπαι­δευ­τι­κοί. Θύτες, δυστυ­χώς, 16χρονα και 17χρονα παιδιά χωρίς καμία αίσθηση κιν­δύ­νου, ελέγχου ή ηθικών ανα­στο­λών. Που χτυπάνε με σιδε­ρο­γρο­θιές για να προ­κα­λέ­σουν μόνιμες βλάβες και μετά βγάζουν γελώ­ντας selfies μέσα στα αστυ­νο­μικά τμήματα.

Η σχολική «συμ­μο­ρία» στο 1ο Λύκειο Βύρωνα

Θα ανα­ρω­τιό­ταν κανείς: Δεν είχαν γίνει αντι­λη­πτές τόσο καιρό όλες αυτές οι παρεκ­κλί­σεις στο 1ο Λύκειο του Βύρωνα, όπου την περα­σμένη εβδο­μάδα ένας 17χρονος έπεσε θύμα άγριας επί­θε­σης από σχολική «συμ­μο­ρία» μέσα στο σχολείο του; Και πού βρί­σκο­νταν οι καθη­γη­τές που θα έπρεπε να επι­τη­ρούν τον χώρο; Πέραν των εξαγ­γε­λιών για εξά­λειψη της βίας στα σχολεία, η Πολι­τεία και τα αρμόδια υπουρ­γεία δεν έχουν αντι­δρά­σει ουσια­στικά στα παρα­πάνω, καθώς επί μήνες εξε­λίσ­σο­νται επι­θέ­σεις και βιαιο­πρα­γίες στα σχολεία της χώρας. Ως σήμερα κανένας δεν έχει οχυ­ρώ­σει ούτε τους εκπαι­δευ­τι­κούς με ένα πει­θαρ­χικό «οπλο­στά­σιο» ούτε τα σχολεία με επι­στη­μο­νικά «εργα­λεία» για να αντι­δρά­σουν: ψυχο­λό­γους, κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς, ομάδες στή­ρι­ξης και στα Γενικά Λύκεια της χώρας, επι­μόρ­φωση των εκπαι­δευ­τι­κών…

«Να περι­μέ­νει έναν-έναν τους νταήδες»…

«Ο πατέρας του παιδιού που χτύπησε πρέπει να κάνει υπομονή για δύο μήνες μέχρι να «ξεχα­στεί» το θέμα και να περι­μέ­νει έναν-έναν τους νταήδες και αν γίνεται και τους γονείς· βία στη βία εφόσον έτσι μόνο κατα­λα­βαί­νουν» σχο­λί­αζε τις προη­γού­με­νες ημέρες ανώ­νυ­μος ανα­γνώ­στης των ηλε­κτρο­νι­κών ρεπορ­τάζ τοπικών ιστο­σε­λί­δων του Βύρωνα που ανα­φέ­ρο­νταν στην άγρια επίθεση ενα­ντίον του 17χρονου. Αυτή πιθα­νό­τατα είναι η κοι­νω­νική και ηθική συμπε­ρι­φορά που δια­χέ­ε­ται στην τοπική κοι­νω­νία και πολ­λα­πλα­σιά­ζει τη βία, που ανα­γνω­ρί­ζει την Πολι­τεία ως απούσα και ανα­ζη­τάει την αυτο­δι­κία ως μορφή αντί­δρα­σης. Και πίσω από αυτήν, η λογική μοιάζει επίσης χαμένη.

Μέσα σε δέκα ημέρες δύο ακόμα ακραία περι­στα­τικά βίας σε σχολεία χτύ­πη­σαν το σήμα του συνα­γερ­μού. Ενας μαθητής στην Πάτρα έσπασε το σαγόνι συμ­μα­θητή του και μια ομάδα 17 ατόμων στον Βύρωνα ξυλο­κό­πησε άγρια 17χρονο που προ­σπά­θησε να υπε­ρα­σπι­στεί την αδελφή του.

Η συχνό­τητα των επι­θέ­σεων

Τα σχολεία, που θα έπρεπε να είναι τα «θερα­πευ­τή­ρια» των κοι­νω­νι­κών κρα­δα­σμών, μοιά­ζουν σήμερα με ναρ­κο­πέ­δια.

Οπως δεί­χνουν οι επι­στη­μο­νι­κές έρευνες που έχουν γίνει, τρία στα 10 παιδιά έχουν πέσει θύμα σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού σε Γυμνά­σια και Λύκεια, με τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των εμπλε­κο­μέ­νων να είναι αγόρια. Το 30,6% των περι­στα­τι­κών αφορά μόνο αγόρια, ενώ ο αριθμός των θυμάτων κυμαί­νε­ται στο 30% του μαθη­τι­κού πλη­θυ­σμού, με το 2% των μαθητών να έχουν συχνά τον ρόλο του θύτη, αλλά και ένα αντί­στοιχο ποσοστό να δέχεται με την ίδια συχνό­τητα επι­θέ­σεις στον χώρο του σχο­λείου.

«Δάσκα­λος εμπι­στο­σύ­νης»

Από την πλευρά του υπουρ­γείου Παι­δείας προ­τεί­νε­ται ο «δάσκα­λος εμπι­στο­σύ­νης», που θα απο­τε­λεί ένα πρόσωπο στο οποίο θα μπορούν να απευ­θυν­θούν τα παιδιά μέσα στο σχολείο όταν αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα, αλλά και η επι­στροφή των σχο­λι­κών συμ­βού­λων στα σχολεία, με τη συχνή παρου­σία τους στις σχο­λι­κές αίθου­σες. Παράλ­ληλα νέες θεμα­τι­κές που θα εντα­χθούν στο υπο­χρε­ω­τικό ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα, οι οποίες θα δίνουν ιδιαί­τερη έμφαση σε ζητή­ματα σεβα­σμού του ενός μαθητή στον άλλον και συνύ­παρ­ξης στο κοι­νω­νικό σύνολο.

«Κάθε χρονιά και χει­ρό­τερη» – Σε από­γνωση οι εκπαι­δευ­τι­κοί

Οι εκπαι­δευ­τι­κοί που μίλησαν στο «Βήμα» δηλώ­νουν αβο­ή­θη­τοι. Ο κ. Νίκος Ανδρι­νό­που­λος από την Α’ ΕΛΜΕ (τοπική Ενωση καθη­γη­τών) δηλώνει πως είναι προ­φα­νές ότι τα κρού­σματα βίας στα σχολεία αυξά­νο­νται διαρκώς. «Πρό­κει­ται για ένα γενι­κό­τερο κοι­νω­νικό φαι­νό­μενο που φαί­νε­ται ότι τώρα ξεσπάει» δηλώνει. «Τα σχολεία χρειά­ζο­νται θωρά­κιση, υπο­στη­ρι­κτι­κές δομές. Οι εκπαι­δευ­τι­κοί τους είναι αβο­ή­θη­τοι και δεν μπορούν να αντι­με­τω­πί­σουν αντί­στοι­χες κατα­στά­σεις. Δεν είμαστε εκπαι­δευ­μέ­νοι για κάτι αντί­στοιχο. Καθη­με­ρινά δίνουμε συμ­βου­λές σαν ψυχο­λό­γοι, αντι­κα­θι­στούμε τους ανύ­παρ­κτους γονείς σε πολλά παιδιά, αλλά χρεια­ζό­μα­στε βοήθεια. Είμαστε τραγικά μόνοι» ανα­φέ­ρει.

Αποβολή δύο ημερών…

«Κάθε επόμενη χρονιά μοιάζει χει­ρό­τερη και δυσκο­λό­τερη από την προη­γού­μενη σχετικά με τη συμπε­ρι­φορά των παιδιών. Και η ελλη­νική κοι­νω­νία δεν αντι­λαμ­βά­νε­ται τι συμ­βαί­νει σε πολλά σχολεία και αντιδρά μόνο όταν τα πράγ­ματα γίνο­νται πολύ επι­κίν­δυνα» λέει ο κ. Ανδρι­νό­που­λος. «Πρέπει να εστιά­σουμε στην πρόληψη» κατα­λή­γει ο ίδιος και βεβαίως υπεν­θυ­μί­ζει ότι το πει­θαρ­χικό «οπλο­στά­σιο» των εκπαι­δευ­τι­κών μέσα στα σχολεία τα τελευ­ταία τρία χρόνια έχει νομο­θε­τικά περιο­ρι­στεί, είναι πλέον φτωχό, με ανώτερη ποινή την αποβολή δύο ημερών.

Απα­ξί­ωση

«Ενα από τα προ­βλή­ματα που βιώ­νουμε καθη­με­ρινά είναι η απα­ξί­ωση του εκπαι­δευ­τι­κού συστή­μα­τος και του ρόλου του εκπαι­δευ­τι­κού» λέει στο «Βήμα» ο διευ­θυ­ντής του 2ου Επαγ­γελ­μα­τι­κού Λυκείου Αμα­ρου­σίου Ευάγ­γε­λος Αρώνης. «Ο ρόλος του εκπαι­δευ­τι­κού έχει υπο­τι­μη­θεί στην κοι­νω­νία μας» ανα­φέ­ρει και προ­σθέ­τει ότι παράλ­ληλα οι ίδιοι οι καθη­γη­τές δεν έχουν καν επι­μόρ­φωση ή στήριξη από την Πολι­τεία και προ­σπα­θούν να λύσουν τα προ­βλή­ματα μέσα από τις προ­σω­πι­κές τους αξίες. «Πολύ συχνά όμως ακρο­βα­τούμε» δηλώνει χαρα­κτη­ρι­στικά. Χαρα­κτη­ρί­ζει απόλυτα επι­τυ­χη­μένο και ανα­γκαίο το μέτρο της τοπο­θέ­τη­σης ψυχο­λό­γων στα Επαγ­γελ­μα­τικά Λύκεια της χώρας πριν από ενάμιση χρόνο και κρίνει ότι αντί­στοι­χες πολι­τι­κές πρέπει να εφαρ­μο­στούν και στα Γενικά Λύκεια.

Καλύ­τερα στην επαρχία

Ο κ. Αρώνης ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ότι το σχολείο δεν έχει πλέον τη θέση που είχε στο παρελ­θόν στη ζωή των παιδιών. Δηλώνει μάλιστα χαρα­κτη­ρι­στικά ότι πρό­σφατα ένα τερά­στιο ποσοστό 20%-30% των μαθητών δεν ήρθαν καν στο σχολείο να πάρουν τους ελέγ­χους τους του πρώτου τετρα­μή­νου της χρονιάς…

Η κυρία Δωροθέα Καρφή, επι­κε­φα­λής σε σχολείο της Ευρυ­τα­νίας, θυμίζει την ουσία των στενών εκπαι­δευ­τι­κών σχέσεων και τοπο­θε­τεί το θέμα σε άλλη βάση. Οπως εξηγεί, μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα οι κοι­νω­νι­κοί δεσμοί είναι πιο στενοί, οι ομάδες πιο στενά συν­δε­δε­μέ­νες μέσα στα σχολεία και ο αυτο­έ­λεγ­χος δυνα­τό­τε­ρος. Θυμίζει παλαιό­τε­ρες εποχές, του­λά­χι­στον για την πρω­τευούσα, όπου σε μια σχολική τάξη «ένα αυστηρό βλέμμα αρκούσε για να επα­νέλ­θουν στην τάξη ακόμα και οι πιο ζωηροί μαθητές». Μήπως εκεί βρί­σκε­ται και η απά­ντηση στα ερω­τή­ματα των τελευ­ταίων ημερών;

Συνερ­γα­σία σχο­λείου – οικο­γέ­νειας και βοήθεια ψυχο­λό­γων είναι το δίπτυχο που κρίνει ως απα­ραί­τητο για την ομαλή καθη­με­ρι­νό­τητα σε ένα σχολικό περι­βάλ­λον.

«Κατ’ αρχήν ας μας στη­ρί­ξει η Πολι­τεία» λέει χαρα­κτη­ρι­στικά ο Νίκος Παπα­χρή­στος από την πλευρά της ΟΛΜΕ. «Οταν σπου­δά­ζαμε για να γίνουμε εκπαι­δευ­τι­κοί, δεν φαντα­ζό­μα­σταν ότι θα συνα­ντού­σαμε τη βία και την απει­θαρ­χία που υπάρχει σήμερα».

. πηγή tovima.gr