ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Γιατί οι Ελληνες πεθαίνουν στην άσφαλτο

news room 16 λεπτά ανάγνωση
τροχαίο

Είναι από αυτά τα θέματα, τα στε­νά­χωρα, τα οποία δυστυ­χώς απο­τε­λούν βασικό «συστα­τικό» των ειδή­σεων σχεδόν σε καθη­με­ρινή βάση στη χώρα μας. Για ποιον λόγο βρί­σκο­νται συνεχώς στο ειδη­σε­ο­γρα­φικό «μενού»; Διότι, και πάλι δυστυ­χώς, η Ελλάδα είναι από τις πρω­τα­θλή­τριες στην ΕΕ σε τροχαία ατυ­χή­ματα και δυστυ­χή­ματα, περί ων ο λόγος. Είναι από αυτά τα θέματα που όταν παρου­σιά­ζο­νται στις ειδή­σεις θέλεις να αλλά­ξεις κανάλι ή να κλεί­σεις τη σελίδα στο Ιντερ­νετ ή να γυρί­σεις σελίδα στην εφη­με­ρίδα: «Αφησε την τελευ­ταία του πνοή στην άσφαλτο σε ηλικία 20 ετών», «Εμεινε για πάντα ανάπηρη μητέρα δύο παιδιών εξαι­τίας τρο­χαίου», «Καρα­μπόλα στοί­χισε τη ζωή πέντε ανθρώ­πων», «Ξεκλη­ρί­στηκε ολό­κληρη οικο­γέ­νεια ενώ γυρ­νούσε από γλέντι». Τίτλοι ενδει­κτι­κοί μόνο των χιλιά­δων που κατά καιρούς απο­τυ­πώ­νουν τη σκληρή πραγ­μα­τι­κό­τητα στους ελλη­νι­κούς δρόμους. Γιατί όμως τόσοι άνθρω­ποι εμπλέ­κο­νται σε τροχαία ατυ­χή­ματα και δυστυ­χή­ματα; Πόσο αυξάνει τον κίνδυνο τρο­χαίου η μη χρήση ζώνης και κράνους; Πόσο τον αυξάνει η κατα­νά­λωση αλκοόλ και πόσο αλκοόλ είναι ικανό να «πνίξει» τα αντα­να­κλα­στικά ενός οδηγού; Ποιοι δρόμοι είναι οι πιο επι­κίν­δυ­νοι; Ποιες ηλι­κια­κές ομάδες κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο να αφήσουν τη ζωή τους στην άσφαλτο;

Μια νέα μελέτη, η λεπτο­με­ρέ­στερη του είδους της και η μεγα­λύ­τερη σε κλίμακα ως σήμερα την οποία παρου­σιά­ζει απο­κλει­στικά «Το Βήμα», κάνει μια ανα­λυ­τική «ακτι­νο­γρα­φία» των παρα­γό­ντων που οδηγούν σε τόσες χαμένες ζωές στους ελλη­νι­κούς δρόμους. Και όχι μόνο αυτό: μετά την άκρως απο­κα­λυ­πτική ανάλυση των στοι­χείων, οι δύο συγ­γρα­φείς της μελέτης, ο υπί­α­τρος, ειδι­κευό­με­νος στη Νευ­ρο­χει­ρουρ­γική στο 401 Γενικό Στρα­τιω­τικό Νοσο­κο­μείο Αθηνών (ΓΣΝΑ) κ. Ευάγ­γε­λος Ανα­γνώ­στου και η δρ Ιλέιν Κόουλ, λέκτο­ρας στις Επι­στή­μες σχετικά με το Τραύμα στο Πανε­πι­στή­μιο Queen Mary του Λον­δί­νου (σημειώ­νε­ται ότι κατά τη συγ­γραφή της μελέτης ο κ. Ανα­γνώ­στου έκανε στο Queen Mary μετα­πτυ­χια­κές σπουδές στις Επι­στή­μες Τραύ­μα­τος) κατα­θέ­τουν και προ­τά­σεις για λήψη συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων από την Πολι­τεία, ώστε οι δια­πι­στώ­σεις να μετα­τρα­πούν σε σωτή­ριες δράσεις προς όφελος χιλιά­δων ανθρώ­πων.

Καλό θα ήταν λοιπόν απέ­να­ντι σε ένα τέτοιο στε­νά­χωρο αλλά άκρως ρεα­λι­στικό θέμα, αυτή τη φορά να μη γυρί­σετε σελίδα. Διότι μπορεί ο καθένας μας αύριο να απο­τε­λέ­σει έναν αριθμό στον τραγικό απο­λο­γι­σμό της ασφάλ­του είτε από δικό του λάθος είτε από λάθη των άλλων. Και για να αντι­στρα­φεί αυτή η εικόνα χρειά­ζο­νται πράξεις από τον κάθε οδηγό αλλά και από τους αρμο­δί­ους. Η νέα μελέτη δείχνει τον… δρόμο (κυριο­λε­κτι­κώς και μετα­φο­ρι­κώς) και προς τις δύο αυτές κατευ­θύν­σεις ώστε να μπει ένα μεγάλο STOP στα τροχαία στη χώρα μας.

«Αιμα­τη­ρές» στα­τι­στι­κές

Ευθύς εξαρχής οι ερευ­νη­τές επι­ση­μαί­νουν στη μελέτη τους που δημο­σιεύ­θηκε online στις 2 Ιανουα­ρίου στην επι­θε­ώ­ρηση «European Journal of Trauma and Emergency Surgery» (πρό­κει­ται για την επίσημη επι­θε­ώ­ρηση της Ευρω­παϊ­κής Εται­ρείας για το Τραύμα και την Επεί­γουσα Χει­ρουρ­γική) ότι οι τραυ­μα­τι­σμοί απο­τε­λούν στην Ελλάδα, όπως και στον υπό­λοιπο κόσμο, μια από τις κύριες αιτίες θανάτου και την υπ’ αριθμόν 1 αιτία θανάτου στις ηλικίες έως 44 ετών. Πιο συγκε­κρι­μένα, φαί­νε­ται ότι τα τροχαία ατυ­χή­ματα και οι πτώσεις είναι «ένοχα» για το 75% των τραυ­μα­τι­σμών. Ωστόσο τα τροχαία απο­τε­λούν τη μεγα­λύ­τερη «πληγή» αφού είναι υπαίτια για το 60% των σοβαρά τραυ­μα­τιών που φθάνουν στα νοσο­κο­μεία, με πολλούς εξ αυτών να φθάνουν στο νοσο­κο­μείο ήδη νεκροί. Στοι­χεία από διε­θνείς μελέτες ανα­φέ­ρουν ότι περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς θανά­τους επέρ­χο­νται μέσα στην πρώτη μιάμιση ώρα από το συμβάν, γεγονός που μαρ­τυ­ρεί πως σε πρώτη φάση κάθε κράτος πρέπει να στο­χεύει στο επίπεδο της πρό­λη­ψης, αλλά και της ταχείας δια­κο­μι­δής των θυμάτων τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των στο νοσο­κο­μείο.

Η Ελλάδα βέβαια έχει κάνει βήματα στην οδική ασφά­λεια. Αυτό απο­τυ­πώ­νε­ται στους αριθ­μούς καθώς οι θάνατοι στην άσφαλτο στα­δια­κώς μειώ­θη­καν από 18,1 ανά 100.000 πλη­θυ­σμού το 1991 σε 7,6 ανά 100.000 πλη­θυ­σμού το 2016. Πάντως, παρά τις βελ­τιώ­σεις, η χώρα μας παρέ­μενε το 2016 στο τοπ 5 της λίστας των θανάτων στην άσφαλτο ανα­λο­γικά με τον πλη­θυ­σμό της μεταξύ των 28 κρατών-μελών της ΕΕ πίσω μόνο από τη Βουλ­γα­ρία, τη Ρου­μα­νία, τη Λετονία και την Πολωνία. Οι δύο ερευ­νη­τές βάλ­θη­καν λοιπόν να μελε­τή­σουν για πρώτη φορά εις βάθος τους παράγοντες-κλειδιά που συντε­λούν στον τόσο μεγάλο αριθμό τρο­χαίων – και δη θανα­τη­φό­ρων – στους ελλη­νι­κούς δρόμους.

Οπως εξηγεί ο κ. Ανα­γνώ­στου στο «Βήμα», «με δεδο­μένο ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει σύστημα ανα­φο­ράς των τραυ­μα­τι­σμών συν­δε­δε­μένο με μητρώο κατα­γρα­φής τους ούτε επίσημο πρό­γραμμα πρό­λη­ψης των τραυ­μα­τι­σμών, η μόνη πηγή στην οποία μπο­ρού­σαμε να ανα­τρέ­ξουμε για να συλ­λέ­ξουμε στοι­χεία ήταν η Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Η μελέτη σχε­διά­στηκε τον Σεπτέμ­βριο του 2018 και χρη­σι­μο­ποι­ή­σαμε, μετά από επίσημη άδεια που λάβαμε από την ΕΛΣΤΑΤ, δεδο­μένα για την τελευ­ταία δια­θέ­σιμη πεντα­ε­τία που ήταν αυτή μεταξύ 2012 και 2016».

 

Τα δεδο­μένα της μελέτης

Μέσα σε αυτή την πεντα­ε­τία κατε­γρά­φη­σαν 58.955 τροχαία ατυ­χή­ματα στα οποία ενε­πλά­κη­σαν 93.019 οδηγοί με τα οχήματά τους. Η μέση ηλικία των οδηγών που ενε­πλά­κη­σαν σε τροχαίο ήταν τα 42,2 έτη – η μέση ηλικία εκείνων που τελικώς έχασαν τη ζωή τους εξαι­τίας του τρο­χαίου ήταν μεγα­λύ­τερη κατά τέσσερα χρόνια. Περαι­τέρω ανάλυση έδειξε ότι τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω αντι­με­τώ­πι­ζαν τρι­πλά­σιο κίνδυνο θανάτου μετά από τροχαίο σε σύγκριση με τα άτομα ηλικίας 18-35 ετών. Σύμφωνα με τον κ. Ανα­γνώ­στου «η ηλικία παίζει ρόλο από άποψη φυσιο­λο­γίας σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της κατά­στα­σης ενός τραυ­μα­τία. Συγ­χρό­νως, προη­γού­με­νες μελέτες έχουν δείξει πως οι ηλι­κιω­μέ­νοι οδηγοί έχουν μειω­μένα αντα­να­κλα­στικά, όραση και ακοή με απο­τέ­λε­σμα να είναι πιο εύκολο να προ­κα­λέ­σουν ατύχημα ανε­ξαρ­τή­τως βαρύ­τη­τας».

Τρεις στους τέσ­σε­ρις οδηγούς που ενε­πλά­κη­σαν σε ατύχημα ήταν άνδρες όπως και το 80% των οδηγών που τελικώς κατέ­λη­ξαν. «Από τη μία οι άνδρες οδηγοί είναι περισ­σό­τε­ροι από τις γυναί­κες οδηγούς, κυρίως στην επαρχία, όπου η οδήγηση συσχε­τί­στηκε με αυξη­μέ­νες πιθα­νό­τη­τες θανα­τη­φό­ρου ατυ­χή­μα­τος. Ωστόσο, από τη σύνθετη ανάλυση στην οποία προ­χω­ρή­σαμε βρέθηκε ότι οι άνδρες οδηγούν συγκρι­τικά με τις γυναί­κες πιο συχνά χωρίς ζώνη ή κράνος, υπό την επήρεια αλκοόλ αλλά και πιο ριψο­κίν­δυνα, ανα­πτύσ­σο­ντας μεγα­λύ­τε­ρες ταχύ­τη­τες, εκτε­λώ­ντας προ­σπε­ρά­σεις, υπε­ρε­κτι­μώ­ντας συχνά τις ικα­νό­τη­τές τους. Συνεπώς, μπο­ρούμε να πούμε ότι οι άνδρες οδηγούν πιο επι­κίν­δυνα, ασχέτως με τις οδη­γι­κές τους ικα­νό­τη­τες» ανα­φέ­ρει ο ερευ­νη­τής.

Το να έχει κάποιος συγκέ­ντρωση αλκοόλ στο αίμα ίση με δύο φορές το όριο – ποσό­τητα που αντι­στοι­χεί σε τρεις με τέσ­σε­ρις μπίρες ή ποτήρια κρασί – αυξάνει την πιθα­νό­τητα θανα­τη­φό­ρου ατυ­χή­μα­τος κατά επτά φορές σε σχέση με έναν νηφάλιο οδηγό, λένε οι ερευ­νη­τές

Η συνο­λική θνη­σι­μό­τητα στο δείγμα της μελέτης ήταν στο 3%, δηλαδή 2.772 θάνατοι στο σύνολο των 93.019 οδηγών – περίπου οι μισοί από τους οδηγούς που ενε­πλά­κη­σαν σε ατύχημα δεν τραυ­μα­τί­στη­καν (48,4%), ενώ ποσοστό της τάξεως του 44,8% τραυ­μα­τί­στηκε ελαφρά και το 3,8% τραυ­μα­τί­στηκε βαριά. Αξίζει να σημειω­θεί πάντως ότι αυτοί οι αριθμοί αφο­ρού­σαν μόνο τους οδηγούς και ότι στην πεντα­ε­τία, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων επι­βα­τών και πεζών, κατε­γρά­φη­σαν συνο­λικά 4.279 θάνατοι στην άσφαλτο.

Ριψο­κίν­δυ­νες συμπε­ρι­φο­ρές

Ποιοι ήταν όμως οι παρά­γο­ντες εκείνοι που φάνηκε να αυξά­νουν τις πιθα­νό­τη­τες θανάτου μετά από ένα τροχαίο; Ας ξεκι­νή­σουμε από τους ανθρώ­πι­νους, τρο­πο­ποι­ή­σι­μους – και αυτό είναι άκρως σημα­ντικό -, παρά­γο­ντες: περίπου ένας στους δέκα οδηγούς ήταν θετικός σε κατα­νά­λωση αλκοόλ, μόνο τα δύο τρίτα των μοτο­σι­κλε­τι­στών φορού­σαν κράνος ενώ το 87% των οδηγών αυτο­κι­νή­του φορούσε ζώνη ασφα­λείας (με αυτό το τελευ­ταίο ποσοστό να είναι άκρως συζη­τή­σιμο καθώς, όπως σημειώ­νει ο κ. Ανα­γνώ­στου, στο 40% των περι­πτώ­σεων η Τροχαία δεν είχε κατα­γρά­ψει τη συγκε­κρι­μένη πλη­ρο­φο­ρία, ίσως επειδή οι αυτό­πτες μάρ­τυ­ρες δεν ήταν σίγου­ροι – το ίδιο φαι­νό­μενο παρα­τη­ρεί­ται, σύμφωνα με μελέτες, και σε άλλες χώρες, καθώς τα ποσοστά κατα­γρα­φής σχετικά με το αν οι εμπλε­κό­με­νοι στο ατύχημα φορού­σαν ζώνη είναι επίσης χαμηλά, της τάξεως του 20%-30%).

Αυτή η «χαλαρή» έως αμελής όμως οδηγική συμπε­ρι­φορά μπο­ρούσε να μετα­τρα­πεί σε εν δυνάμει θανα­τη­φόρα, όπως έδειξαν τα στοι­χεία. Η μη χρήση ζώνης ασφα­λείας φάνηκε να συν­δέ­ε­ται με οκτα­πλά­σιο κίνδυνο θανάτου, η κατα­νά­λωση αλκοόλ με τρι­πλά­σιο ως τετρα­πλά­σιο κίνδυνο θανάτου – ο κίν­δυ­νος ήταν ιδιαί­τερα αυξη­μέ­νος για τους οδηγούς σε δύο τροχούς. Σε ό,τι αφο­ρούσε συγκε­κρι­μένα το αλκοόλ, ο ερευ­νη­τής διευ­κρι­νί­ζει ότι «χρη­σι­μο­ποι­ή­σαμε τον δείκτη BAC (Blood Alcohol Concentration). Στην Ελλάδα, ο νόμος ορίζει επι­τρε­πτό όριο 0,5 gr αλκοόλ ανά λίτρο αίματος που ισούται με BAC 0,05%. Στο αλκο­τέστ της Τρο­χαίας, αυτό αντι­στοι­χεί σε 0,25 gr αλκοόλ ανά λίτρο εκπνε­ό­με­νου αέρα. Ωστόσο, επειδή και η παρα­μι­κρή ποσό­τητα αλκοόλ έχει απο­δει­χθεί ότι επη­ρε­ά­ζει τα αντα­να­κλα­στικά, στη μελέτη θεω­ρή­σαμε ότι κάποιος έχει κατα­να­λώ­σει αλκοόλ όταν αυτό ήταν σε πολύ χαμη­λό­τερο επίπεδο – BAC 0,01%. Σε πόσα ποτά μετα­φρά­ζε­ται αυτό το ποσοστό; Μια μονάδα αλκοόλ αρκεί · δηλαδή ένα ποτήρι μπίρα, ένα ποτήρι κρασί ή ένα σφηνάκι ουίσκι ή βότκα. Επίσης, για κάθε άνθρωπο και σε κάθε περί­σταση τα επίπεδα αλκοόλ στο αίμα μετά από την ίδια κατα­νά­λωση δεν είναι τα ίδια. Παίζουν ρόλο το βάρος, το φύλο, ο μετα­βο­λι­σμός, το πόσο γρήγορα θα κατα­να­λω­θεί το αλκοόλ, το αν το άτομο έχει φάει και άλλοι παρά­γο­ντες. Εμείς, αυτό που δείξαμε με μια υπο­α­νά­λυση, είναι πως το να έχει κάποιος ακόμα μεγα­λύ­τερη συγκέ­ντρωση αλκοόλ στο αίμα, ίση με δύο φορές το όριο, αυξάνει την πιθα­νό­τητα θανα­τη­φό­ρου ατυ­χή­μα­τος κατά επτά φορές σε σχέση με έναν νηφάλιο οδηγό. Και ποσό­τητα ίση με δύο φορές το όριο δεν είναι πολύ μεγάλη: αντι­στοι­χεί περίπου σε τρεις με τέσ­σε­ρις μονάδες αλκοόλ, δηλαδή σε τρεις με τέσ­σε­ρις μπίρες ή ποτήρια κρασί, κάτι αρκετά συχνό σε μία κοι­νω­νική περί­σταση».

Τόπος και χρόνος

Τα περισ­σό­τερα τροχαία ατυ­χή­ματα και δυστυ­χή­ματα, σύμφωνα με τα ευρή­ματα, κατε­γρά­φη­σαν κατά την καλο­και­ρινή περίοδο (ποσοστά 36,5% και 38,7% αντι­στοί­χως), ωστόσο η χει­με­ρινή περί­ο­δος καθώς και τα Σαβ­βα­το­κύ­ριακα φάνηκαν να αυξά­νουν τον κίνδυνο τρο­χαίου για τους δικυ­κλι­στές. Τα δύο τρίτα των συμ­βά­ντων έλαβαν χώρα μεταξύ 12 το μεση­μέρι και 12 τα μεσά­νυ­χτα, ωστόσο οι ώρες 24.00-06.00 (σε αυτές κατε­γράφη το 9% όλων των τρο­χαίων, το 19% εκ των οποίων ήταν θανα­τη­φόρα) αύξαναν τον κίνδυνο ατυ­χή­μα­τος ή δυστυ­χή­μα­τος για τους μοτο­σι­κλε­τι­στές, όταν οι συν­θή­κες φωτι­σμού δεν ήταν καλές.

Σε ό,τι αφο­ρούσε τους περι­βαλ­λο­ντι­κούς παρά­γο­ντες, περισ­σό­τερα από τα μισά θανα­τη­φόρα τροχαία έλαβαν χώρα σε μη κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές και κυρίως σε δρόμους με μία μόνο λωρίδα του παλαιού εθνικού ή επαρ­χια­κού δικτύου, καθώς και σε τμήματα του εθνικού οδικού δικτύου που δεν έφεραν προ­στα­τευ­τικό δια­χω­ρι­στικό.

Πιο συχνές οι πλα­γιο­με­τω­πι­κές

Οι πλα­γιο­με­τω­πι­κές συγκρού­σεις ήταν οι πιο συχνές – αφο­ρού­σαν ένα στα δύο περι­στα­τικά -, ωστόσο η μεγα­λύ­τερη πιθα­νό­τητα θανα­τη­φό­ρου τρο­χαίου συν­δε­ό­ταν με σύγκρουση με κάποιο εμπόδιο, καθώς και με απώλεια ελέγχου του οχή­μα­τος και εκτροπή του εκτός του δρόμου. Περαι­τέρω ανάλυση έδειξε ότι ένα στα τέσσερα τροχαία οφει­λό­ταν σε παρα­βί­αση του STOP ή του ερυθρού σημα­το­δότη, ωστόσο τα πιο επι­κίν­δυνα τροχαία αφο­ρού­σαν είσοδο του οχή­μα­τος στο αντί­θετο ρεύμα και απώλεια ελέγχου του οχή­μα­τος. Η υπερ­βο­λική ταχύ­τητα συν­δε­ό­ταν με τρι­πλά­σιο κίνδυνο θανάτου για τους μοτο­σι­κλε­τι­στές.

Η παρα­βί­αση του ερυθρού σημα­το­δότη είναι μία από τις βασικές αιτίες πρό­κλη­σης θανα­τη­φό­ρων τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των

Η μεγάλη αυτή μελέτη αφο­ρούσε τον τομέα της πρό­λη­ψης. Ο ερευ­νη­τής μάς πλη­ρο­φο­ρεί ότι βρί­σκε­ται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή ένα πολύ μεγάλο πρό­γραμμα και σε ό,τι αφορά την αντι­με­τώ­πιση των τραυ­μα­τιών. «Προ­σπα­θούμε να σχε­διά­σουμε ένα πολυ­ε­πί­πεδο πλάνο μαζί με συνα­δέλ­φους της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Τραύ­μα­τος και Επεί­γου­σας Χει­ρουρ­γι­κής, καθώς και της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Επεί­γου­σας Ιατρι­κής. Στόχος μας είναι ο εκσυγ­χρο­νι­σμός του συστή­μα­τος αντι­με­τώ­πι­σης των τραυ­μα­τιών και κατ’ επέ­κταση και άλλων επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών, με ένα σχέδιο που αφορά επίσημη σύσταση ενός Συστή­μα­τος Τραύ­μα­τος. Αυτό θα είναι ένα καλά οργα­νω­μένο σύστημα που θα ξεκι­νάει από το ΕΚΑΒ, το ειδικά εκπαι­δευ­μένο Τμήμα Επει­γό­ντων ενός Κέντρου Τραύ­μα­τος, το χει­ρουρ­γείο και τη ΜΕΘ του Κέντρου και φυσικά θα περι­λαμ­βά­νει την απο­κα­τά­σταση του εκά­στοτε ασθε­νούς. Θέλουμε δηλαδή να ανα­βαθ­μί­σουμε την ποιό­τητα των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών υγείας για αυτούς που τελικά θα τραυ­μα­τι­στούν σοβαρά και να τους προ­σφέ­ρουμε τις καλύ­τε­ρες δυνατές πιθα­νό­τη­τες για μια θετική έκβαση».

Οπως όλα δεί­χνουν, η πρόληψη και αντι­με­τώ­πιση των τρο­χαίων που απο­τε­λούν ένα μεγάλο «τραύμα» στη χώρα μας θέλει και κόπο από τους αρμο­δί­ους αλλά και… τρόπο ώστε να αλλάξει ο τρόπος που ο Ελληνας οδηγεί. Και κάτι τέτοιο είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τητο να συμβεί καθώς πρό­κει­ται κυριο­λε­κτι­κώς για ζήτημα ζωής ή θανάτου.

Συγκε­κρι­μένα μέτρα προς την Πολι­τεία

Εχοντας απο­τυ­πώ­σει τους παρά­γο­ντες που φαί­νε­ται πως έχουν ιδιαί­τερη βαρύ­τητα σε ό,τι αφορά τα τροχαία στη χώρα μας, οι ερευ­νη­τές πήγαν ένα σημα­ντικό βήμα πιο πέρα προ­τεί­νο­ντας συγκε­κρι­μένα μέτρα προς την Πολι­τεία με στόχο τη μείωση των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των και δυστυ­χη­μά­των. Ο κ. Ανα­γνώ­στου περι­γρά­φει ότι «με βάση τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνάς μας, κάναμε μια μεγάλη βιβλιο­γρα­φική ανα­ζή­τηση για να βρούμε μέτρα τα οποία είχαν απο­δε­δειγ­μένα απο­τέ­λε­σμα σε άλλες χώρες πάνω στους τέσ­σε­ρις κύριους προ­βλη­μα­τι­κούς άξονες που ταυ­το­ποι­ή­θη­καν στη χώρα μας: τη μη χρήση παθη­τι­κών μέτρων ασφα­λείας (ζώνη και κράνος), την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, την επι­κίν­δυνη συμπε­ρι­φορά κατά την οδήγηση και την οδήγηση στο επαρ­χιακό, μη αστικό οδικό δίκτυο. Τελικά, προ­τεί­ναμε 23 συγκε­κρι­μένα προ­λη­πτικά μέτρα που πιστεύ­ουμε ακρά­δα­ντα ότι μπορούν να βοη­θή­σουν στη μείωση των αριθμών των θανάτων από τροχαία ατυ­χή­ματα» (το σύνολο των 23 προ­λη­πτι­κών μέτρων βρί­σκε­ται στη διάθεση του «Βήματος» και κάθε ενδια­φε­ρο­μέ­νου). Ιδού κάποια από τα βασικά:

l Σύμφωνα με τα ευρή­ματα, οι οδηγοί που δεν φορού­σαν συχνό­τερα ζώνη ασφα­λείας ήταν άνδρες ηλικίας 18-35 ετών. Συνεπώς πρέπει να εντα­τι­κο­ποι­η­θεί η ενη­μέ­ρωσή τους, με πιο άμεση και επίσημη εκστρα­τεία η οποία θα πρέπει να ξεκινά από τα σχολεία και να συνε­χί­ζε­ται κατά τη διάρ­κεια της στρα­τιω­τι­κής θητείας. Επίσης η τηλε­ό­ραση αλλά και τα κοι­νω­νικά δίκτυα μπορούν να παίξουν σημα­ντικό ρόλο προ­ω­θώ­ντας τη σωστή οδηγική συμπε­ρι­φορά κυρίως στους νέους ηλικίας 15-24 ετών που απο­τε­λούν και κύρια ομάδα-στόχο.

–Θα ήταν καλό να εντα­τι­κο­ποι­η­θούν οι έλεγχοι της Τρο­χαίας κατά τις νυχτε­ρι­νές ώρες (24.00-06.00). Η παρου­σία της Τρο­χαίας απο­θαρ­ρύ­νει τους οδηγούς από το να μην κάνουν χρήση ζώνης ασφα­λείας ή κράνους ή από το να οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλ.

–Η οδηγική μας παιδεία είναι το μεγα­λύ­τερο «αγκάθι». Θα ήταν καλό να ληφθούν συγκε­κρι­μένα μέτρα για το ζήτημα, σύμφωνα με τους ερευ­νη­τές, όπως η επι­δό­τηση του πρώτου κράνους ασφα­λείας για έναν νέο οδηγό, η δυνα­τό­τητα για επιλογή υπο­χρε­ω­τι­κής παρα­κο­λού­θη­σης ενός αριθμού σεμι­να­ρίων ασφα­λούς οδή­γη­σης με μέριμνα του υπουρ­γείου Μετα­φο­ρών αντί για πληρωμή προ­στί­μου, ακόμη και η χρήση ειδικής κλει­δα­ριάς μίζας (ignition lock) για ένα διά­στημα 6-12 μηνών που θα ξεκλει­δώ­νει μόνο όταν ο οδηγός φυσήξει και δεν έχει υπερβεί το επι­τρε­πτό όριο κατα­νά­λω­σης αλκοόλ – το μέτρο αυτό θα εφαρ­μό­ζε­ται σε κατ’ επα­νά­ληψη παρα­βά­τες ή σε παρα­βά­τες με πολύ υψηλό κατα­γε­γραμ­μένο όριο.

–Στους νέους οδηγούς θα ήταν καλό να επι­βλη­θεί απα­γό­ρευση οδή­γη­σης μεταξύ 23.00 και 06.00 για μια μίνι­μουμ περίοδο 12 μηνών.

–Με δεδο­μένο ότι πολλά νεαρά άτομα που βγαί­νουν το βράδυ επι­λέ­γουν να πάρουν το δικό τους όχημα επειδή τη νύχτα δεν υπάρχει καλό δίκτυο Μέσων Μαζικής Μετα­φο­ράς (ΜΜΜ) και τα ταξί απο­τε­λούν… ακριβό σπορ, ενδεί­κνυ­ται η επέ­κταση του δικτύου των ΜΜΜ κατά τις νυχτε­ρι­νές ώρες της Παρα­σκευής και του Σαβ­βά­του. Οι ερευ­νη­τές προ­τεί­νουν σε κεντρι­κές γραμμές-κλειδιά των ΜΜΜ δρο­μο­λό­για ανά ώρα ή ιδανικά ανά μισάωρο μέσα στη νύχτα.

–Στο πλαίσιο αυτό μπορεί να βοη­θή­σει και η δημιουρ­γία μιας εφαρ­μο­γής στο κινητό τηλέ­φωνο (όπως το SaferRide) η οποία θα βοηθά τους οδηγούς που έχουν πιει να βρουν έναν πιο ασφαλή τρόπο μετα­φο­ράς και να αφήσουν το όχημά τους. Η εφαρ­μογή θα περι­λαμ­βά­νει τις υπάρ­χου­σες εφαρ­μο­γές για κλήση ταξί και θα επι­βρα­βεύει τους χρήστες με εκπτώ­σεις ή κου­πό­νια.

–Αντί στις εται­ρείες πώλησης αλκοόλ να επι­βάλ­λε­ται υψη­λό­τερη φορο­λο­γία, θα ήταν απο­δο­τι­κό­τερο να συμ­με­τέ­χουν σε καμπά­νιες ενη­μέ­ρω­σης για ασφαλή οδήγηση.

–Στην Τροχαία παρα­τη­ρεί­ται κάποιες φορές το φαι­νό­μενο να μην κόβο­νται κλήσεις για κοι­νω­νι­κούς ή δια­προ­σω­πι­κούς λόγους. Σύστημα ηλε­κτρο­νι­κών κλήσεων και σύνδεσή του με έναν κεντρικό σταθμό θα μπο­ρούσε να περιο­ρί­σει το φαι­νό­μενο αυτό.

–Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει φωτι­σμός σε όλο το μήκος επαρ­χια­κών, αφώ­τι­στων δρόμων, αλλά πρέπει να τοπο­θε­τη­θούν φώτα στις δια­σταυ­ρώ­σεις και στις επι­κίν­δυ­νες στροφές.

–Ακόμη και αν η επι­φά­νεια του δρόμου δεν είναι η ιδανική, η ανα­δια­γράμ­μιση των οριο­γραμ­μών στους στενούς δρόμους έχει απο­δει­χθεί ότι μπορεί να μειώσει τα τροχαία. Η φωσφο­ρί­ζουσα δια­γράμ­μιση μπορεί να απο­τε­λέ­σει εναλ­λα­κτική του κλα­σι­κού φωτι­σμού των δρόμων στο κοντινό μέλλον.

–Συστή­νε­ται η τοπο­θέ­τηση καμερών ελέγχου της ταχύ­τη­τας στα τμήματα των δρόμων υψηλού κιν­δύ­νου. Οι ερευ­νη­τές σημειώ­νουν πως με δεδο­μένο ότι υπάρ­χουν εφαρ­μο­γές ανί­χνευ­σης των καμερών τις οποίες χρη­σι­μο­ποιούν ουκ ολίγοι οδηγοί, μια επίσημη εφαρ­μογή της Τρο­χαίας θα μπο­ρούσε να εκμε­ταλ­λευ­θεί αυτό το φαι­νό­μενο υπέρ της οδικής ασφά­λειας προει­δο­ποιώ­ντας τους οδηγούς να επι­βρα­δύ­νουν και να βρί­σκο­νται σε εγρή­γορση σε γνωστά επι­κίν­δυνα για ατυ­χή­ματα σημεία ή κοντά σε σχολεία.

Και ακόμη…

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη

  • 5 φορές μεγα­λύ­τερο κίνδυνο θανάτου είχαν οι οδηγοί ποδη­λά­του και 3 φορές μεγα­λύ­τερο οι οδηγοί μηχανής σε σύγκριση με τους οδηγούς αυτο­κι­νή­του
  • 5 θάνατοι εξαι­τίας τρο­χαίου ανά 100.000 πλη­θυ­σμού κατα­γρά­φο­νται, με βάση τη μελέτη, στην Αττική, ενώ σε περιο­χές εκτός μεγάλων αστικών κέντρων όπως στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, στην Κρήτη, στην Ηπειρο, στην Κεντρική και Δυτική Ελλάδα η αντί­στοιχη ανα­λο­γία είναι πάνω από 10 θάνατοι ανά 100.000 πλη­θυ­σμού ετησίως.

Σκο­τώ­νουν περισ­σό­τε­ρους από ελο­νο­σία και AIDS

Σε παγκό­σμιο επίπεδο τα τροχαία σκο­τώ­νουν κάθε χρόνο περισ­σό­τε­ρους ανθρώ­πους από την ελο­νο­σία

ή το AIDS. Ερευ­νη­τές του Ινστι­τού­του για τους Δείκτες Υγείας και την Αξιο­λό­γησή τους (IHME), στο Σιάτλ των ΗΠΑ, ανα­φέ­ρουν ότι το 2017 1,24 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι έχασαν τη ζωή τους στην άσφαλτο.

Θλιβερή πρωτιά

Το 2016 η Ελλάδα βρέθηκε στην πρώτη θέση μεταξύ των 28 κρατών-μελών της ΕΕ σε ό,τι αφο­ρούσε το ανα­λο­γικό ποσοστό θανάτων μοτο­σι­κλε­τι­στών – 24 θάνατοι ανά εκα­τομ­μύ­ριο πλη­θυ­σμού, αριθμός περισ­σό­τερο από τρι­πλά­σιος σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ.

Σημα­ντι­κό­τερο ρόλο παίζει ο άνθρω­πος παρά το όχημα

Σε γενικό πλαίσιο, όπως τονίζει ο κ. Ανα­γνώ­στου, από τα ευρή­ματα προ­έ­κυψε ότι οι ανθρώ­πι­νοι παρά­γο­ντες παρά οι παρά­γο­ντες που σχε­τί­ζο­νται με το όχημα ή με τον δρόμο είναι εκείνοι που παίζουν τον σημα­ντι­κό­τερο ρόλο στην πρό­κληση τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των και δυστυ­χη­μά­των. Και για αυτό οι αρμό­διοι πρέπει να στο­χεύ­σουν εκεί ακριβώς πρω­τί­στως: στην τρο­πο­ποί­ηση της συμπε­ρι­φο­ράς των οδηγών στους δρόμους. «Μέχρι τώρα ξέραμε από μικρό­τε­ρες μελέτες ή από μελέτες από άλλα κράτη για τους παρά­γο­ντες που παίζουν ρόλο στην πρό­κληση τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των και δυστυ­χη­μά­των, όπως το αλκοόλ, αλλά πλέον έχουμε μια εμπε­ρι­στα­τω­μένη εικόνα για τα στοι­χεία που αφορούν συγκε­κρι­μένα τη χώρα μας. Το πιο σημα­ντικό στοι­χείο ίσως που ήρθε στην επι­φά­νεια είναι πως οι ανθρώ­πι­νοι παρά­γο­ντες είναι οι κύριοι παρά­γο­ντες που συσχε­τί­ζο­νται σημα­ντικά με ένα θανα­τη­φόρο ατύχημα. Η μη χρήση ζώνης ασφα­λείας ή προ­στα­τευ­τι­κού κράνους, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και η επι­κίν­δυνη οδήγηση, είτε με απώλεια ελέγχου από υπερ­βο­λική ταχύ­τητα, είτε λόγω αντι­κα­νο­νι­κού προ­σπε­ρά­σμα­τος, είναι οι κύριοι συντε­λε­στές που ανε­βά­ζουν τις πιθα­νό­τη­τες για ένα θανα­τη­φόρο ατύχημα. Επίσης, η οδήγηση σε επαρ­χια­κές οδούς ή τμήματα της παλαιάς εθνικής οδού που έχουν μία λωρίδα ανά κατεύ­θυνση χωρίς προ­στα­τευ­τικό δια­χω­ρι­στικό σχε­τί­ζε­ται έως και 4 φορές περισ­σό­τερο με θάνατο του οδηγού, ειδικά κατά τις νυχτε­ρι­νές ώρες. Οι παρά­γο­ντες που αφορούν τα οχήματα, π.χ. η παλαιό­τητά τους, τελικώς δεν φαί­νε­ται να είναι στα­τι­στι­κώς σημα­ντι­κοί, όπως και οι και­ρι­κές συν­θή­κες, πιθανώς λόγω της αυξη­μέ­νης ετοι­μό­τη­τας της πλειο­νό­τη­τας των οδηγών και της μειω­μέ­νης ταχύ­τη­τας που δια­τη­ρούν υπό βροχή. Εξάλλου, ας μην ξεχνάμε ότι η Σουηδία και η Βρε­τα­νία είναι οι καλύ­τε­ρες σε επίδοση χώρες στους θανά­τους από τροχαία με πολύ χει­ρό­τε­ρες και­ρι­κές συν­θή­κες και μεγα­λύ­τερη διάρ­κεια σκότους συγκρι­τικά με την Ελλάδα». Ο ερευ­νη­τής προ­σθέ­τει ότι «ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους ασχο­λη­θή­καμε με το συγκε­κρι­μένο ερευ­νη­τικό θέμα είναι πως το τραύμα απο­τε­λεί την πρώτη αιτία θανάτου στα άτομα ηλικίας έως 44 ετών και στην Ελλάδα τα τροχαία ατυ­χή­ματα απο­τε­λούν έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους παρά­γο­ντες πρό­κλη­σης τραύ­μα­τος. Το να πεθάνει ξαφνικά ένας 18χρονος ή το να ζήσει με σοβαρή ανα­πη­ρία έχει πολ­λα­πλές επι­πτώ­σεις σε κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό επίπεδο για τους οικεί­ους του, αλλά τελικώς και για το ίδιο το κράτος».

ΠΗΓΉ tovima.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.