Πλαίσιο για πιο γρήγορη απονομή της Δικαιοσύνης

Οι χιλιά­δες πολίτες που καθη­με­ρινά συνω­στί­ζο­νται στα δικα­στή­ρια, είτε ως διά­δι­κοι είτε στο πλαίσιο κάποιας ποι­νι­κής εμπλο­κής, γνω­ρί­ζουν τις απο­γοη­τεύ­σεις που υφί­στα­νται όταν η ώρα έχει φθάσει τρεις το μεση­μέρι και η υπόθεσή τους ούτε καν έχει εκφω­νη­θεί. Η λει­τουρ­γία των δικα­στη­ρίων, ποι­νι­κών και αστικών, μέσα στο περιο­ρι­σμένο ωράριο των έξι ωρών –τα δικα­στή­ρια ξεκι­νούν στις εννιά το πρωί, δια­κό­πτουν το μεση­μέρι και τελειώ­νουν στις τρεις– απο­τε­λεί μία από τις πολλές αιτίες –διότι υπάρ­χουν πάμπολ­λες– που οι υπο­θέ­σεις των πολιτών δεν προ­λα­βαί­νουν να δικα­στούν, ανα­βάλ­λο­νται όχι μία ή δύο αλλά πολλές φορές, ώσπου, γεγονός πολύ συνη­θι­σμένο, να υπάρξει τελικά κάποιος νόμος που να τις οδη­γή­σει σε παρα­γραφή.

Με αυτά τα δεδο­μένα, το αίσθημα δικαιο­σύ­νης δοκι­μά­ζε­ται μόνιμα και οι όποιες λύσεις έχουν κατά καιρούς εφαρ­μο­στεί –διότι έχουν υπάρξει προ­σπά­θειες, πολλές αν και απο­σπα­σμα­τι­κές– λίγα πράγ­ματα έχουν επι­φέ­ρει στην επίλυση του μεγάλου προ­βλή­μα­τος, που είναι η βρα­δύ­τητα στην απονομή της δικαιο­σύ­νης.

Δεν υπήρξε τα τελευ­ταία χρόνια αρμό­διος υπουρ­γός που να μην επε­ξερ­γά­στηκε και να μην έχει εφαρ­μό­σει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις για να απο­συμ­φο­ρη­θεί η κατά­σταση, αλλά η πραγ­μα­τι­κό­τητα παρα­μέ­νει λίγο-πολύ η ίδια. Ο εισαγ­γε­λέας του Αρείου Πάγου Βασί­λειος Πλιώτας, άνθρω­πος που έχει υπη­ρε­τή­σει τη Δικαιο­σύνη πάνω από τρεις δεκα­ε­τίες και γνω­ρί­ζει εκ των έσω την κατά­σταση, πρό­σφατα, ενώπιον των εισαγ­γε­λέων, στη γενική τους συνέ­λευση υπέβαλε μια πρα­κτική πρόταση, που είναι εύκολο να εφαρ­μο­στεί και η οποία μπορεί όχι να λύσει, αλλά να συμ­βά­λει στη λύση του προ­βλή­μα­τος των χιλιά­δων αδί­κα­στων υπο­θέ­σεων. Ο ανώ­τα­τος εισαγ­γε­λι­κός λει­τουρ­γός πρό­τεινε να παρα­τα­θεί το ωράριο των δικα­στη­ρίων που δικά­ζουν κατά δύο ώρες. Αντί να κλεί­νουν στις τρεις το μεση­μέρι, να δικά­ζουν δηλαδή μόνο για έξι ώρες, να δικά­ζουν οκτώ και να τελειώ­νουν στις πέντε το από­γευμα.

«Η παρά­ταση λει­τουρ­γίας των δικα­στη­ρίων θα επι­φέ­ρει», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Πλιώτας, «σημα­ντική μείωση των αδί­κα­στων υπο­θέ­σεων, πολλές υπο­θέ­σεις που σήμερα ανα­βάλ­λο­νται θα εκδι­κά­ζο­νται και υπο­λο­γί­ζε­ται ότι ένα μεγάλο ποσοστό δικών που ανα­βάλ­λο­νται λόγω ωραρίου θα τελειώ­νουν».

Ο κ. Πλιώτας, βέβαια, συνάρ­τησε την παρά­ταση του ωραρίου με την ανα­γκαία υπε­ρω­ριακή απα­σχό­ληση των δικα­στι­κών γραμ­μα­τέων και την κατα­βολή της απο­ζη­μί­ω­σης που τους ανα­λο­γεί. Η πρόταση Πλιώτα, που έγινε παρου­σία του υπουρ­γού Δικαιο­σύ­νης Κων­στα­ντί­νου Τσιάρα, είναι κάτι που απα­σχο­λεί ήδη το υπουρ­γείο, το οποίο μελετά τις παρα­μέ­τρους της εφαρ­μο­γής της, καθώς υπο­λο­γί­ζε­ται ότι αν τελικά προ­χω­ρή­σει, θα συμ­βά­λει στην εκδί­καση του­λά­χι­στον 20% παρα­πάνω υπο­θέ­σεων από ό,τι σήμερα, ποσοστό αξιό­λογο για την απο­συμ­φό­ρηση των δικα­στη­ρίων και πρω­τί­στως για την εκδί­καση χιλιά­δων υπο­θέ­σεων των πολιτών.

Οι αντι­δρά­σεις

Πάντως, πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν πως η προ­ώ­θηση του μέτρου της δίωρης παρά­τα­σης του ωραρίου των δικα­στη­ρίων που εκδι­κά­ζουν ποι­νι­κές κυρίως υπο­θέ­σεις είναι κάτι που προ­κα­λεί αντι­δρά­σεις ιδίως στις συν­δι­κα­λι­στι­κές ηγεσίες των δικα­στι­κών γραμ­μα­τέων, που αντι­με­τω­πί­ζουν για χρόνια τα ωράρια των δικα­στη­ρίων χωρίς ελα­στι­κό­τητα και χωρίς τις ανα­γκαίες προ­σαρ­μο­γές στη δικα­στική πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Και ενώ η πρόταση του εισαγ­γε­λέα του Αρείου Πάγου για δίωρη παρά­ταση του ωραρίου των δικα­στη­ρίων, ώστε να δικά­ζο­νται περισ­σό­τε­ρες υπο­θέ­σεις, είναι στο τραπέζι και απα­σχο­λεί, στις 15 Ιανουα­ρίου, επι­τέ­λους, αρχίζει επίσημα η εφαρ­μογή του νέου θεσμού τη δια­με­σο­λά­βη­σης, της επί­λυ­σης δηλαδή σειράς αστικών και εμπο­ρι­κών υπο­θέ­σεων εκτός δικα­στη­ρίων, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για την ταχύ­τητα επί­λυ­σής τους και για τη μείωση του κόστους που επω­μί­ζο­νται οι πολίτες όταν οι υπο­θέ­σεις τους σέρ­νο­νται για χρόνια στα δικα­στή­ρια.

Ο νέος νόμος, που ψηφί­στηκε πρό­σφατα και προ­βλέ­πει την υπο­χρε­ω­τική προ­σφυγή στη δια­με­σο­λά­βηση για το σύνολο σχεδόν των αστικών και εμπο­ρι­κών δια­φο­ρών, αρχίζει να εφαρ­μό­ζε­ται στις 15 του μήνα, αρχικά μόνο για το σύνολο των οικο­γε­νεια­κών δια­φο­ρών, ενώ για τις υπό­λοι­πες αστικές και εμπο­ρι­κές δια­φο­ρές η έναρξή του έχει προσ­διο­ρι­στεί στα μέσα Μαρτίου. Ετσι, όλες οι δια­φο­ρές που προ­κύ­πτουν στο πλαίσιο της έγγαμης συμ­βί­ω­σης μετά τη διάλυσή της και αφορούν οικο­νο­μικά θέματα, αλλά πρω­τί­στως ζητή­ματα που σχε­τί­ζο­νται με τα παιδιά, θα απο­τε­λούν από τις 15 του μηνός υπο­χρε­ω­τικά αντι­κεί­μενο της εξω­δι­κα­στι­κής επί­λυ­σης. Εξαι­ρεί­ται ρητά η λύση του γάμου, που παρα­μέ­νει, και είναι φυσικό, στην απο­κλει­στική αρμο­διό­τητα των δικα­στη­ρίων, όταν οι σύζυγοι δεν τα βρί­σκουν μεταξύ τους, αλλιώς αν συναι­νούν, την αρμο­διό­τητα της λύσης του γάμου έχουν πλέον οι συμ­βο­λαιο­γρά­φοι.

Οικο­γε­νεια­κές υπο­θέ­σεις

Ειδι­κό­τερα, από τις 15 του μήνα, όσοι έχουν υπο­θέ­σεις σχε­τι­κές με δια­τρο­φές, επι­κοι­νω­νία γονέων με τα παιδιά τους, γονικές μέρι­μνες ή άλλα θέματα που προ­κύ­πτουν από τη διάλυση ενός γάμου ή από μια προ­βλη­μα­τική συμ­βί­ωση, θα προ­σφεύ­γουν υπο­χρε­ω­τικά σε δια­με­σο­λά­βηση.

Ο δια­με­σο­λα­βη­τής είναι πιστο­ποι­η­μέ­νος γι’ αυτή τη δουλειά, κυρίως δικη­γό­ρος –μπορεί να προ­έρ­χε­ται και από άλλο επάγ­γελμα–, και έχει συγκε­κρι­μέ­νες αρμο­διό­τη­τες. Η δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πε­ται, περι­λαμ­βά­νει την υπο­χρε­ω­τική εκπρο­σώ­πηση των δύο πλευρών από τους δικη­γό­ρους τους, η αμοιβή των οποίων υπο­λο­γί­ζε­ται ελεύ­θερα από τους πελάτες τους, ενώ για τον δια­με­σο­λα­βητή ορί­ζε­ται συγκε­κρι­μένη αμοιβή από τον νόμο. Αν υπάρξει λύση της δια­φο­ράς, το απο­τέ­λε­σμα της δια­με­σο­λά­βη­σης θα έχει ισχύ δικα­στι­κής από­φα­σης, ενώ αν η δια­με­σο­λά­βηση απο­τύ­χει, τότε ανοίγει ο δρόμος του δικα­στη­ρίου.

Από την επιτυχή εφαρ­μογή του θεσμού της δια­με­σο­λά­βη­σης υπο­λο­γί­ζε­ται ότι χιλιά­δες υπο­θέ­σεις, από εμπο­ρι­κές συμ­βά­σεις, εργα­τι­κές δια­φο­ρές, δια­φο­ρές από την εκμε­τάλ­λευση ακι­νή­των, οικο­γε­νεια­κές δια­φο­ρές και άλλες, θα επι­λυ­θούν δημιουρ­γώ­ντας νέο περι­βάλ­λον για τη Δικαιο­σύνη και πρω­τί­στως για την ικα­νο­ποί­ηση εκκρε­μών υπο­θέ­σεων των πολιτών, συμ­βάλ­λο­ντας στην κοι­νω­νική ειρήνη και στην οικο­νο­μική ανά­πτυξη. Ο θεσμός της δια­με­σο­λά­βη­σης είχε θεσπι­στεί από χρόνια, έμεινε όμως στα χαρτιά καθώς ήταν προ­αι­ρε­τι­κός, ψηφί­στηκε εκ νέου ως υπο­χρε­ω­τι­κός επί υπουρ­γίας Σταύρου Κοντονή, αλλά η εφαρ­μογή του ανε­στάλη, και τώρα επα­νήλθε ως υπο­χρε­ω­τι­κός, του­λά­χι­στον για την πρώτη συνε­δρί­αση και ανα­μέ­νε­ται να δούμε πώς θα πάει. Πάντως, ένα μόνο παρά­δειγμα πείθει για την αξία της εφαρ­μο­γής του. Στη γει­το­νική Ιταλία, 250.000 υπο­θέ­σεις επι­λύ­ο­νται κάθε χρόνο εκτός δικα­στη­ρίων, ενώ ο θεσμός έχει μεγάλη αποδοχή στις περισ­σό­τε­ρες ευρω­παϊ­κές χώρες. Αντε να δούμε τι θα γίνει και σ’ εμάς.

πηγή kathimerini.gr