Τα ορόσημα του EastMed λίγο πριν την υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας

«O EastMed είναι ένα σχέ­διο ει­ρή­νης και συ­νερ­γα­σί­ας στη νο­τιο­α­να­το­λι­κή Με­σό­γειο, σε μια πε­ριο­χή δυ­στυ­χώς δια­χρο­νι­κά γνω­στή για μια σειρά εντά­σε­ων και συ­γκρού­σε­ων», τό­νι­σε ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Κω­στής Χα­τζη­δά­κης, δύο 24ωρα πριν την υπο­γρα­φή της Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συμ­φω­νί­ας με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας, της Κύ­πρου και του Ισ­ρα­ήλ για τον αγωγό φυ­σι­κού αε­ρί­ου, πα­ρου­σία του Πρω­θυ­πουρ­γού, κ. Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη, του Προ­έ­δρου της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας, κ. Νίκου Ανα­στα­σιά­δη και του Πρω­θυ­πουρ­γού του Ισ­ρα­ήλ, κ. Μπε­νια­μίν Νε­τα­νιά­χου.

«Είναι ένα σχέ­διο που φέρ­νει πιο κοντά την Ελ­λά­δα με την Κύπρο και το Ισ­ρα­ήλ. Ένα σχέ­διο που στη­ρί­ζε­ται από την ΕΕ και συμ­βάλ­λει στην ενερ­γεια­κή ασφά­λεια της ίδιας της Ευ­ρώ­πης. Είναι όμως και ένα σχέ­διο στο οποίο απο­τυ­πώ­νε­ται – κα­τ΄ε­ξαί­ρε­σιν ίσως- η συ­νέ­χεια της εξω­τε­ρι­κής και ενερ­γεια­κής πο­λι­τι­κής της χώρας», πρό­σθε­σε ο υπουρ­γός.

Πα­ράλ­λη­λα, ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κω­στής Χα­τζη­δά­κης, ύστε­ρα από συ­νεν­νό­η­ση με τον πρω­θυ­πουρ­γό κ. Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη, απηύ­θυ­νε πρό­σκλη­ση στους πρώην υπουρ­γούς Ενέρ­γειας, Γιώρ­γο Στα­θά­κη και Πάνο Σκουρ­λέ­τη από τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και Γιάν­νη Μα­νιά­τη από το Κί­νη­μα Αλ­λα­γής να πα­ρα­στούν στην τε­λε­τή υπο­γρα­φής της Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συμ­φω­νί­ας για τον EastMed, καθώς, όπως ανέ­φε­ρε ο ίδιος: «συ­νέ­βα­λαν κι εκεί­νοι από την πλευ­ρά να γίνει αυτό το σχέ­διο πράξη. Με σο­βα­ρό­τη­τα και εθνι­κή ενό­τη­τα μπο­ρού­με να χτί­σου­με μια ισχυ­ρή Ελ­λά­δα».

Πριν από την υπο­γρα­φή της δια­κυ­βερ­νη­τι­κής συμ­φω­νί­ας για τον EastMed, την ίδια μέρα, στο υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, Με­σο­γεί­ων 119, θα υπο­γρα­φεί το Προ­σύμ­φω­νο με­τα­ξύ της ΔΕΠΑ και της Energean Oil & Gas, πα­ρου­σία της πο­λι­τι­κής ηγε­σί­ας του Υπουρ­γεί­ου.

Όπως επι­ση­μαί­νει το ΥΠΕΝ, πρό­κει­ται για μια πολύ ση­μα­ντι­κή εξέ­λι­ξη διότι ανοί­γει ο δρό­μος για την υπο­γρα­φή της πρώ­της εμπο­ρι­κής συμ­φω­νί­ας που θα δε­σμεύ­ει πο­σό­τη­τες φυ­σι­κού αε­ρί­ου για την υλο­ποί­η­ση του αγω­γού EastMed.

Η ΔΕΠΑ θα μπο­ρεί να αγο­ρά­ζει πο­σό­τη­τες φυ­σι­κού αε­ρί­ου από την Energean Oil & Gas που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στο Ισ­ρα­ήλ. Αυτές οι πο­σό­τη­τες ανέρ­χο­νται πε­ρί­που στο 20% της αρ­χι­κής δυ­να­μι­κό­τη­τας του δι­κτύ­ου και δη­μιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για πε­ραι­τέ­ρω ανά­πτυ­ξη των ισ­ραη­λι­νών απο­θε­μά­των φυ­σι­κού αε­ρί­ου που βρί­σκο­νται ή θα εντο­πι­σθούν στην ΑΟΖ του Ισ­ρα­ήλ.

«Αυτή η συμ­φω­νία απο­τε­λεί απά­ντη­ση σε όσους θε­ω­ρούν το σχέ­διο του EastMed αι­σιό­δο­ξο, καθώς δί­νε­ται η προ­ο­πτι­κή της εμπο­ρι­κής υπό­στα­σης και οι­κο­νο­μι­κής βιω­σι­μό­τη­τας στον αγωγό», το­νί­ζει το ΥΠΕΝ

H ση­μα­σία του EastMed

Ο αγω­γός EastMed, ο οποί­ος σχε­διά­ζε­ται να λει­τουρ­γεί συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά με άλλα έργα της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής, απο­τε­λεί σή­με­ρα το πιο ώριμο έργο για την επί­τευ­ξη του στό­χου της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης για τη δη­μιουρ­γία ενός ενερ­γεια­κού δια­δρό­μου που θα συν­δέ­ει τις νέες πηγές φυ­σι­κού αε­ρί­ου της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου και τις αγο­ρές της Ευ­ρώ­πης, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της ΝΑ Ευ­ρώ­πης.

Τα κοι­τά­σμα­τα της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου, με εξαί­ρε­ση αυτά της Αι­γύ­πτου, εκτι­μά­ται ότι επαρ­κούν για την κά­λυ­ψη της εσω­τε­ρι­κής ζή­τη­σης του Ισ­ρα­ήλ, της Κύ­πρου και της Ιορ­δα­νί­ας προ­σκεί­με­νων αγο­ρών επι­τρέ­πο­ντας την εξα­γω­γή πε­ρί­που 25 Bcm/έτος.

Το έργο EastMed ανα­γνω­ρί­ζε­ται, από το 2013, ως Έργο Κοι­νού Εν­δια­φέ­ρο­ντος (PCI), βάσει του κα­νο­νι­σμού της ΕΕ 347/2013 και στον πλέον πρό­σφα­το κα­τά­λο­γο που δη­μο­σιεύ­θη­κε από την Ε. Επι­τρο­πή στις 31 Οκτω­βρί­ου 2019 συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στην ίδια ομάδα έργων με τον υπο­θα­λάσ­σιο αγωγό Poseidon.

Η ανα­γνώ­ρι­ση των Αγω­γών EastMed και Πο­σει­δών ως Έργων Κοι­νού Εν­δια­φέ­ρο­ντος είναι εξαι­ρε­τι­κής ση­μα­σί­ας, καθώς πα­ρέ­χει πρό­σβα­ση σε συν-χρη­μα­το­δο­τι­κά προ­γράμ­μα­τα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης για τη διε­ξα­γω­γή με­λε­τών, αλλά και μελ­λο­ντι­κά για έργα κα­τα­σκευ­ής.

Κατά την πε­ρί­ο­δο 2015-2018 η ΥΑΦΑ ΠΟ­ΣΕΙ­ΔΩΝ Α.Ε. που ανή­κει κατά 50% στη ΔΕΠΑ και κατά 50% στην Edison, με την υπο­στή­ρι­ξη επι­χο­ρή­γη­σης 2 εκατ. Euro από την ΕΕ, ολο­κλή­ρω­σε τις τε­χνι­κές, οι­κο­νο­μι­κές, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές με­λέ­τες (pre-FEED phase), επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι το Έργο του Αγω­γού EastMed είναι τε­χνι­κά εφι­κτό, οι­κο­νο­μι­κά βιώ­σι­μο, αντα­γω­νι­στι­κό, και συ­μπλη­ρω­μα­τι­κό με εναλ­λα­κτι­κές εξα­γω­γι­κές προ­τά­σεις στην πε­ριο­χή.

Τον Ιού­νιο του 2018, το Έργο του Αγω­γού EastMed έλαβε πρό­σθε­τη συγ­χρη­μα­το­δό­τη­ση από το πρό­γραμ­μα CEF (Connect Europe Facility) της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης συ­νο­λι­κού ποσού 34,5 εκ. Η σχε­τι­κή συμ­φω­νία επι­χο­ρή­γη­σης με­τα­ξύ της ΥΑΦΑ-ΠΟ­ΣΕΙ­ΔΩΝ Α.Ε και της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής κα­λύ­πτει δρα­στη­ριό­τη­τες που σχε­τί­ζο­νται με την ολο­κλή­ρω­ση της φάσης FEED (τε­χνι­κές, οι­κο­νο­μι­κές, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές με­λέ­τες καθώς και την Λε­πτο­με­ρή Υπο­θα­λάσ­σια Έρευ­να (DMS) και την ωρί­μαν­ση του έργου σε επί­πε­δο λήψης Τε­λι­κής Επεν­δυ­τι­κής Από­φα­σης (FID).

Τον Σε­πτέμ­βριο 2019, η INEA (θε­σμι­κό όρ­γα­νο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης υπεύ­θυ­νο για το προ­α­να­φε­ρό­με­νο πρό­γραμ­μα συν-χρη­μα­το­δό­τη­σης), εκτα­μί­ευ­σε προ­πλη­ρω­μή ποσού 13,8 εκ. Euro προς άμεση υπο­στή­ρι­ξη του Έργου. H επι­χο­ρή­γη­ση του συ­νο­λι­κού ποσού, έως 34,5 εκ. Euro, υπό­κει­ται σε αξιο­λό­γη­ση της Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πής (INEA και άλλες συ­ναρ­μό­διες διευ­θύν­σεις) κα­τό­πιν της ολο­κλή­ρω­σης των συν-χρη­μα­το­δο­τού­με­νων δρα­στη­ριο­τή­των.

Προ­κει­μέ­νου η ΥΑΦΑ ΠΟ­ΣΕΙ­ΔΩΝ Α.Ε. να προ­χω­ρή­σει στην επό­με­νη φάση ανά­πτυ­ξης του έργου, οι Μέ­το­χοι της Εται­ρεί­ας έχουν προσ­διο­ρί­σει την ανά­γκη να εφαρ­μο­στεί μία τα­χεία προ­σέγ­γι­ση απο­σκο­πώ­ντας στην πλή­ρω­ση των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων που απαι­τού­νται για την λήψη της Τε­λι­κής Επεν­δυ­τι­κής Από­φα­σης (FID) εντός 2 – 3 ετών.

Το συ­νο­λι­κό κό­στος αυτών των ενερ­γειών εκτι­μά­ται ότι θα ανέλ­θει στα πε­ρί­που 70 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Εφό­σον η τε­λι­κή επεν­δυ­τι­κή από­φα­ση λη­φθεί το 2022 και ξε­κι­νή­σει αμέ­σως η κα­τα­σκευή του το έργο εκτι­μά­ται ότι θα τεθεί σε λει­τουρ­γία έως το 2025.

Το Δε­κέμ­βριο του 2018 ολο­κλη­ρώ­θη­καν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με­τα­ξύ της Κύ­πρου, της Ελ­λά­δας, του Ισ­ρα­ήλ και της Ιτα­λί­ας για τη σύ­να­ψη Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συμ­φω­νί­ας (IGA) για την υπο­στή­ρι­ξη της υλο­ποί­η­σης του έργου. Το κεί­με­νο έλαβε τη σχε­τι­κή έγκρι­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής τον Φε­βρουά­ριο του 2019.

To θέμα του East Med συ­ζη­τή­θη­κε όλους τους τε­λευ­ταί­ους μήνες με­τα­ξύ των υπουρ­γών Ενέρ­γειας, της Ελ­λά­δας, κ. Κωστή Χα­τζη­δά­κη, του Ισ­ρα­ήλ, κ. Yuval Steinitz και της Κύ­πρου, κ. Γιώρ­γου Λακ­κο­τρύ­πη.

Ιδιαί­τε­ρα το ζή­τη­μα συ­ζη­τή­θη­κε στα τέλη Ιου­λί­ου του 2019, στο Κάιρο, στο πλαί­σιο του East Med Gas Forum, στις 7 Αυ­γού­στου στη τρι­με­ρή συ­νά­ντη­ση Ελ­λά­δας – Κύ­πρου – Ισ­ρα­ήλ, πα­ρου­σία των ΗΠΑ στην Αθήνα, αλλά και στη δι­με­ρή συ­νά­ντη­ση με­τα­ξύ των κ. Κωστή Χα­τζη­δά­κη και κ. Yuval Steinitz στις 10 Δε­κεμ­βρί­ου 2019 στη Μα­δρί­τη.

Ση­μειώ­νε­ται ότι λίγες ημέ­ρες πριν αυτήν τη συ­νά­ντη­ση είχαν προη­γη­θεί οι δη­λώ­σεις Ερ­ντο­γάν με τις οποί­ες αμ­φι­σβη­τού­σε το δι­καί­ω­μα των χωρών να προ­χω­ρή­σουν στην κα­τα­σκευή του αγω­γού.

Στη συ­νέ­χεια υπήρ­ξαν συ­νεν­νο­ή­σεις με­τα­ξύ του κ. Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη, του κ. Μπε­νια­μίν Νε­τα­νιά­χου και του κ. Νίκου Ανα­στα­σιά­δη και τε­λι­κώς απο­φα­σί­σθη­κε η υπο­γρα­φή της συμ­φω­νί­ας στις 2 Ια­νουα­ρί­ου του 2020 στην Αθήνα.

ΤΕ­ΧΝΙ­ΚΑ ΧΑ­ΡΑ­ΚΤΗ­ΡΙ­ΣΤΙ­ΚΑ ΕΡΓΟΥ

Μήκος: 1.872 χλμ., εκ των οποί­ων 1.335 χλμ. πε­ρί­που υπο­θα­λάσ­σιο τμήμα και 537 χλμ. πε­ρί­που χερ­σαίο.

Αρ­χι­κή Δυ­να­μι­κό­τη­τα: 10 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια κυ­βι­κά μέτρα (ΔΚΜ) φ.α. ετη­σί­ως.

Επέ­κτα­ση Δυ­να­μι­κό­τη­τας: έως 20 ΔΚΜ φ.α. ετη­σί­ως.

Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός (για την αρ­χι­κή δυ­να­μι­κό­τη­τα): 5,2 δισ. ΕΥΡΩ.

Ο αγω­γός Eastern Mediterranean Pipeline («EastMed») απο­σκο­πεί στην απευ­θεί­ας δια­σύν­δε­ση των κοι­τα­σμά­των της Νο­τιο­α­να­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου με το Ευ­ρω­παϊ­κό Σύ­στη­μα Φυ­σι­κού Αε­ρί­ου, μέσω της Ελ­λά­δας.

Εκτεί­νε­ται σε μήκος πε­ρί­που 1.900 χι­λιο­μέ­τρων, με σχε­δια­ζό­με­νη δυ­να­μι­κό­τη­τα 10 ΔΚΜ φ.α. ετη­σί­ως, ξε­κι­νώ­ντας από τα κοι­τά­σμα­τα φυ­σι­κού αε­ρί­ου στη Νο­τιο­α­να­το­λι­κή Με­σό­γειο μέχρι το ση­μείο δια­σύν­δε­σης με τον αγωγό ΠΟ­ΣΕΙ­ΔΩΝ.

Το έργο απο­τε­λεί­ται από τα πα­ρα­κά­τω επι­μέ­ρους τμή­μα­τα:

• 165χλμ, πε­ρί­που υπο­θα­λάσ­σιου αγω­γού από την Λε­κά­νη της Λε­βα­ντί­νης μέχρι την Κύπρο.

• 732χλμ πε­ρί­που υπο­θα­λάσ­σιου αγω­γού από την Κύπρο έως την Κρήτη.

• 421χλμ. πε­ρί­που Υπο­θα­λάσ­σιου αγω­γού από την Κρήτη μέχρι την Πε­λο­πόν­νη­σο.

• 292 χλμ πε­ρί­που για τη διά­σχι­ση της Πε­λο­πόν­νη­σο μέχρι τα πα­ρά­λια του Πα­τραϊ­κού κόλ­που

• 17 χλμ. πε­ρί­που υπο­θα­λάσ­σιου αγω­γού για τη διά­σχι­ση του Πα­τραϊ­κού κόλ­που.

• 245 χλμ για τη διά­σχι­ση της Δυ­τι­κής Ελ­λά­δας μέχρι το Φλω­ρο­βού­νι Θε­σπρω­τί­ας.

Στο Φλω­ρο­βού­νι προ­βλέ­πε­ται η δια­σύν­δε­σή του με τον υπο­θα­λάσ­σιο αγω­γού φ.α. Ελ­λά­δας – Ιτα­λί­ας ΠΟ­ΣΕΙ­ΔΩΝ, μή­κους 210 χλμ πε­ρί­που. Το κό­στος κα­τα­σκευ­ής του υπο­θα­λάσ­σιου αγω­γού ΠΟ­ΣΕΙ­ΔΩΝ ανέρ­χε­ται σε 0.9 δισ. ΕΥΡΩ.

Από το κα­λο­καί­ρι του 2014, την ανά­πτυ­ξη του αγω­γού EastMed έχει ανα­λά­βει και διεκ­πε­ραιώ­νει η ελ­λη­νι­κή εται­ρεία «Υπο­θα­λάσ­σιος Αγω­γός Φυ­σι­κού Αε­ρί­ου Ελ­λά­δος – Ιτα­λί­ας ΠΟ­ΣΕΙ­ΔΩΝ Α.Ε.», στην οποία συμ­με­τέ­χουν ισοµερώς η ΔΕΠΑ και η Ιτα­λι­κή EDISON.

Το κό­στος του αγω­γού Eastmed μέχρι την Ιτα­λία έχει υπο­λο­γι­σθεί σε πε­ρί­που 6 δισ. $.

Ωστό­σο, με τη συ­νε­χή τε­χνο­λο­γι­κή εξέ­λι­ξη, η δυ­να­μι­κό­τη­τα του αγω­γού εν­δέ­χε­ται να αυ­ξη­θεί πε­ραι­τέ­ρω, με­τα­φέ­ρο­ντας με οι­κο­νο­μί­ες κλί­μα­κας πο­σό­τη­τες πέραν των 10 ΔΚΜ ετη­σί­ως του αρ­χι­κού σχε­δια­σμού του, γε­γο­νός το οποίο θα αλ­λά­ξει άρδην την οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­μι­κή του έργου.

^{Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ}