Φορολογούμενους και πολύτεκνους «φαντάσματα» αναζητεί το κράτος

Με στόχο τη μείωση της γρα­φειο­κρα­τίας, αλλά και με επι­δί­ωξη να εντο­πι­στούν όλοι όσοι ζουν… λαθραία εις βάρος του Δημο­σίου, η ελλη­νική πολι­τεία ξεκινά την ηλε­κτρο­νική ταυ­το­ποί­ηση των πολιτών στην επι­κρά­τεια. Πριν από λίγες ημέρες, ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης υπέ­γραψε απόφαση βάσει της οποίας το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών θα παρα­δώ­σει το Μητρώο Πολιτών στη Γενική Γραμ­μα­τεία Πλη­ρο­φο­ρια­κών Συστη­μά­των Δημο­σίου Τομέα (ΓΓΠΣΔΤ) προ­κει­μέ­νου να ξεκι­νή­σει το έργο της ταυ­το­ποί­η­σης. Το έργο αυτό είναι απλό: όλα τα στοι­χεία του φορο­λο­γι­κού μητρώου (ΑΦΜ) που δια­τη­ρεί η ΓΓΠΣΔΤ να αντι­στοι­χι­σθούν μονα­δικά με τα στοι­χεία του Μητρώου Πολιτών, που θεω­ρεί­ται η πλέον αξιό­πι­στη βάση δεδο­μέ­νων που δια­τη­ρεί το κράτος. Η αντι­στοί­χιση αυτή θα επι­τρέ­ψει αφενός να γνω­ρί­ζει η πολι­τεία την ταυ­τό­τητα του κάθε πολίτη στις υπη­ρε­σίες ηλε­κτρο­νι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης, αφε­τέ­ρου να εντο­πί­σει τυχόν πλαστά στοι­χεία στα φορο­λο­γικά (και όχι μόνο) στοι­χεία.

Ειδικά για το τελευ­ταίο εκτι­μά­ται ότι, με βάση τις δηλώ­σεις φόρου εισο­δή­μα­τος, ο πλη­θυ­σμός της χώρας είναι μεγα­λύ­τε­ρος από εκείνον της ΕΛΣΤΑΤ. Πολλοί δηλώ­νουν πολύ­τε­κνοι με στόχο τη λήψη του αντί­στοι­χου πολυ­τε­κνι­κού επι­δό­μα­τος, καθώς στο παρελ­θόν δεν υπήρχε κανένας έλεγχος για τον αριθμό των δηλω­μέ­νων τέκνων.

Ετσι, σύμφωνα με στελέχη της ΓΓΠΣΔΤ, με βάση τις φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις ο πλη­θυ­σμός της χώρας δεν απο­κλεί­ε­ται να ξεπερνά ακόμη και τα 15 εκα­τομ­μύ­ρια. Η προ­σπά­θεια αυτή δεν είναι και­νούρ­για. Εχει ανα­λη­φθεί από το 2003 μέσω νόμου (ν. 3200/2003, παρ. 4, αρ. 25), όπου ορί­ζε­ται ότι «πιστο­ποι­η­τικά ή άλλα έγγραφα με τα οποία απο­δει­κνύ­ο­νται πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά, στοι­χεία ή έννομες σχέσεις και που απαι­τού­νται για την ικα­νο­ποί­ηση αιτή­μα­τος των πολιτών, αντι­κα­θί­στα­νται με κατα­φα­τική ή αρνη­τική δήλωση που ανα­ζη­τεί­ται και γίνεται μεταξύ των αρμό­διων υπη­ρε­σιών». Ετσι, προ­κει­μέ­νου να μειωθεί η γρα­φειο­κρα­τία και να εξυ­πη­ρε­τη­θεί καλύ­τερα ο πολίτης, οι δημό­σιες υπη­ρε­σίες επι­βάλ­λε­ται: πρώτον, να ανταλ­λάσ­σουν μεταξύ τους πλη­ρο­φο­ρίες και δεύ­τε­ρον, να μετα­δί­δουν μέρος της πλη­ρο­φο­ρίας και όχι το σύνολό της, που παρα­μέ­νει στον παρα­γωγό της.

Η διάταξη αυτή, που απο­τε­λεί τον ορισμό του κέντρου δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τας του Δημο­σίου και μειώνει τη φυσική μετα­κί­νηση πιστο­ποι­η­τι­κών από τον ίδιο τον πολίτη, έμεινε επί πολλά χρόνια κενό γράμμα –όπως πολλές άλλες δια­τά­ξεις νόμων–, αφού δεν υπήρξε το παρά­γωγο δίκαιο, αλλά και η βούληση να γίνει πράξη. Το ίδιο επι­χει­ρή­θηκε και με την εισα­γωγή των μνη­μο­νίων το 2010, αλλά το μόνο που επι­τεύ­χθηκε ήταν η δημιουρ­γία μιας διυ­πουρ­γι­κής ομάδας εργα­σίας για το θέμα αυτό, το έργο της οποίας στη συνέ­χεια χάθηκε.

Η τρίτη προ­σπά­θεια γίνεται τώρα μέσω του ν. 4623/2019 που ψηφί­στηκε τον περα­σμένο Αύγου­στο. Το άρθρο 48 του νόμου ορίζει τη ΓΓΠΣΔΤ υπεύ­θυνη «για την ηλε­κτρο­νική ταυ­το­ποί­ηση και επι­βε­βαί­ωση ταυ­τό­τη­τας (αυθε­ντι­κο­ποί­ηση) πολιτών», ενώ παράλ­ληλα καθί­στα­ται ο μονα­δι­κός αρμό­διος φορέας «για τη δια­λει­τουρ­γι­κό­τητα των επι­μέ­ρους μητρώων των φορέων του δημο­σίου τομέα και του ευρύ­τε­ρου δημο­σίου τομέα». Ο νόμος ορίζει επίσης ότι «με απόφαση του υπουρ­γού Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης καθο­ρί­ζο­νται το χρο­νο­διά­γραμμα, οι λεπτο­μέ­ρειες συνο­λι­κής ή μερικής ενσω­μά­τω­σης των αντί­στοι­χων πλη­ρο­φο­ριών κάθε φορέα, η υπο­χρέ­ωση επι­και­ρο­ποί­η­σης των ψηφια­κών πλη­ρο­φο­ριών και των ηλε­κτρο­νι­κών υπη­ρε­σιών και οι λεπτο­μέ­ρειες που αφορούν τη μονα­δική ηλε­κτρο­νική ταυ­το­ποί­ηση». Στο πλαίσιο των προ­α­να­φε­ρό­με­νων δια­τά­ξεων, την περα­σμένη εβδο­μάδα υπο­γρά­φηκε η πρώτη απόφαση που ορίζει τη μετα­φορά του Μητρώου Πολιτών στη ΓΓΠΣΔΤ. Θα ακο­λου­θή­σουν και άλλες αντί­στοι­χες απο­φά­σεις που αφορούν τα μητρώα ασφα­λι­στι­κών ταμείων, αλλο­δα­πών, αστυ­νο­μι­κών ταυ­το­τή­των, εκλο­γι­κών κατα­λό­γων κ.ο.κ. Στόχος μας, λέει ο κ. Ανα­γνω­στό­που­λος, είναι έως το τέλος του 2020 να έχει ταυ­το­ποι­η­θεί ο μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός πολιτών, σε ποσοστό πάνω από 90%. Για το υπό­λοιπο, προ­σθέ­τει, θα πρέπει να ανα­ζη­τη­θούν άλλοι τρόποι ταυ­το­ποί­η­σης, που δεν συνι­στούν αρμο­διό­τητα της ΓΓΠΣΔΤ. «Εκεί μπορεί να υπάρ­ξουν πολλές απο­κα­λύ­ψεις», παρα­δέ­χε­ται ο ίδιος.

Eπιστροφή φόρου επί 12 χρόνια με 120 πλαστές δηλώ­σεις

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα ήταν η διαφυγή στο εξω­τε­ρικό επι­τη­δείου, ο οποίος επί 12 χρόνια λάμβανε επι­στροφή φόρου για περίπου 120 πλαστές φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις. Καθώς η επι­στροφή φόρου γινόταν αυτό­ματα, χωρίς έλεγχο των δικαιο­λο­γη­τι­κών λόγω χαμηλού ορίου (λιγό­τερο από 1.500 ευρώ), ο επι­τή­δειος λάμβανε κάθε χρόνο επι­στροφή φόρου πάνω από 200.000 ευρώ. Οταν ο κλοιός γύρω από τον επι­τή­δειο άρχισε να κλείνει, ο ίδιος εξα­φα­νί­σθηκε μαζί με τις παρά­νο­μες επι­στρο­φές, χωρίς να βρεθεί ποτέ.

Και δεν είναι μόνον αυτό. Στο παρελ­θόν, ακόμη και η ίδια η ΓΓΠΣ είχε πράξει το λάθος να εκδώσει κλει­δα­ρίθ­μους με την προ­σκό­μιση απο­κλει­στικά της αστυ­νο­μι­κής ταυ­τό­τη­τας. Πάνω από 750.000 κλει­δά­ριθ­μοι εκδό­θη­καν με μόνο παρα­στα­τικό το ΑΔΤ. Επειδή όμως πολλοί προ­σκό­μι­σαν πλαστές ταυ­τό­τη­τες, εκτι­μά­ται πως υπάρ­χουν πολλοί «εικο­νι­κοί» φορο­λο­γού­με­νοι.

Υπάρ­χουν άπειρα παρα­δείγ­ματα επι­τη­δείων που λαθρο­βιούν με δημό­σιους πόρους ή δια­φεύ­γουν από ακόμη μεγα­λύ­τερα εγκλή­ματα λόγω προ­σκό­μι­σης πλαστών στοι­χείων. Η βασική προ­σπά­θεια ωστόσο, όπως ανα­φέ­ρει ο ΓΓΠΣΔΣ Δημο­σθέ­νης Ανα­γνω­στό­που­λος, εστιά­ζε­ται στην καλύ­τερη οργά­νωση του ελλη­νι­κού κράτους και στον περιο­ρι­σμό της γρα­φειο­κρα­τίας.