Η Mεσαιωνική Πόλη έχει πάψει να αποτελεί τη Μέκκα της τοπικής τουριστικής αγοράς

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Λουκέτο που μερικές φορές το αφήνουν ξεκλεί­δωτο θέτουν ο ένας μετά τον άλλο οι κατα­στη­μα­τάρ­χες στη Μεσαιω­νική Πόλη και φεύγουν χωρίς να κοι­τά­ξουν πίσω. Η σεζόν φέτος δεν τους «πήγε». Όμως δεν ήταν μόνο το φετινό καλο­καίρι. Ούτε και το περυ­σινό δού­λε­ψαν, ούτε και γενικά οι προη­γού­με­νες του­ρι­στι­κές περί­ο­δοι τους απέ­δω­σαν τα προσ­δο­κώ­μενα έσοδα. Με τα δεδο­μένα που ισχύουν σήμερα δεν θα ήταν υπερ­βολή να σημειω­θεί ότι ένα εμπο­ρικό κατά­στημα στην «Παλιά Αγορά» είναι χαμένος χρόνος και σίγουρα χαμένο χρήμα.

Η «Σωκρά­τους» είναι ο δρόμος με τη μεγα­λύ­τερη κίνηση επι­σκε­πτών. Τα στοι­χεία δεί­χνουν πως του­λά­χι­στον το 70% των του­ρι­στών που έρχο­νται στο νησί, θα περι­δια­βούν του­λά­χι­στον μία φορά τα σοκάκια της Παλιάς Πόλης. Αυτό σημαί­νει πως όλοι τους θα περά­σουν από την οδό Σωκρά­τους, δηλαδή του­λά­χι­στον 2.000.000 εν δυνάμει πελάτες θα διέλ­θουν μπροστά από τις βιτρί­νες. Στον αριθμό αυτό δεν περι­λαμ­βά­νο­νται οι επι­σκέ­πτες της κρουα­ζιέ­ρας, που κι αυτοί υπερ­βαί­νουν σε αριθμό ατόμων τους 700.000. Κι όμως, σήμερα, Πέμπτη 17 Οκτω­βρίου, ήδη στα ρολά τριών κατα­στη­μά­των έχουν επι­κολ­λη­θεί ενοι­κια­στή­ρια, ενώ κατά δήλωση των ιδιο­κτη­τών τους, στον ίδιο δρόμο, του­λά­χι­στον άλλα τέσσερα κατα­στή­ματα θα κλεί­σουν ορι­στικά στο τέλος του μήνα. Ο αριθμός αυτός θα γίνει ακόμα μεγα­λύ­τε­ρος στη διάρ­κεια του Νοέμβρη, όταν τυπικά θα έχει τελειώ­σει η σεζόν και όλοι θα πρέπει να πλη­ρώ­σουν τα ενοίκια, τους προ­μη­θευ­τές και θα «κάνουν ταμείο» για να δουν τι μένει για το χειμώνα.

Εμποροι

στο μαγ­γα­νο­πή­γαδο

Είναι πραγ­μα­τι­κό­τητα. Οι έμποροι, του­λά­χι­στον εκείνοι που κατα­φέρ­νουν και επι­βιώ­νουν στη Μεσαιω­νική Πόλη, δου­λεύ­ουν σαν σκλάβοι. Ατε­λεί­ω­τες ώρες εργα­σίας, από το πρωί μέχρι το βράδυ, Κυρια­κές, αργίες, ακόμα και όταν ασθε­νή­σουν βρί­σκο­νται στα πόστα τους κι όχι στο κρεβάτι.

Όταν κάποια στιγμή έρθει ο Δεκέμ­βρης, διότι τότε τελειώ­νει η εργασία για τους επο­χι­κούς εμπό­ρους και κάνουν απο­λο­γι­σμό, βλέπουν ότι οι οικο­νο­μι­κές τους απο­λα­βές είναι λιγό­τε­ρες από εκείνες που θα είχαν αν ήταν απλοί πωλητές σε κάποια άλλη εμπο­ρική επι­χεί­ρηση. Απε­να­ντίας, σε όλο το διά­στημα της του­ρι­στι­κής περιό­δου θυσί­α­σαν τα πάντα με πρώτα τα παιδιά τους. Τα άφησαν στο σπίτι να μεγα­λώ­νουν μόνα τους ή στην καλύ­τερη περί­πτωση με τη γιαγιά και τον παππού. Οι καλο­και­ρι­νές στιγμές και οι οικο­γε­νεια­κές φωτο­γρα­φίες, σε κάποια παραλία, με μαγιό, κοκτέιλ και τη γλυκιά μέθη της συνεύ­ρε­σης αγα­πη­μέ­νων προ­σώ­πων είναι γι’ αυτούς εικόνες άγνω­στες.

Απο­τε­λεί δια­πί­στωση, με την οποία συμ­φω­νεί ολό­κληρη η αγορά, πως φέτος οι μόνοι έμποροι που κατά­φε­ραν ν’ αφήσουν ένα κομπό­δεμα για το χειμώνα είναι όσοι δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε ιδιό­κτητα κατα­στή­ματα και δεν έχουν εργα­ζο­μέ­νους. Η έννοια του επι­χει­ρείν για το εμπόριο στη Μεσαιω­νική Πόλη έχει εξα­φα­νι­στεί. Είναι γελα­σμέ­νοι εκείνοι που πιστεύ­ουν ότι θα χρη­μα­το­δο­τή­σουν και θα εξο­πλί­σουν ένα εμπο­ρικό κατά­στημα, θα προ­σλά­βουν δύο ή έστω μια πωλή­τρια και στο τέλος της σεζόν θα έχουν θετικό πρόσημο στον απο­λο­γι­σμό τους.

Το εμπόριο στην Παλιά Πόλη της Ρόδου σήμερα στη­ρί­ζε­ται εξ’ ολο­κλή­ρου στη φιλο­τι­μία των μελών των οικο­γε­νειών των εμπόρων. Δεν είναι λίγοι οι συντα­ξιού­χοι γονείς που αντί να απο­λαύ­σουν το υπό­λοιπο της ζωής τους, παρα­μέ­νουν σκληρά εργα­ζό­με­νοι (και βαθιά αγχω­μέ­νοι) στις δου­λειές των παιδιών τους.

Φταίνε οι του­ρί­στες;

Σίγουρα, φέτος περισ­σό­τερο από κάθε άλλη χρονιά φάνηκε πως ένα μεγάλο ποσοστό των επι­σκε­πτών της Μεσαιω­νι­κής Πόλης είχαν αδυ­να­μία να κάνουν δαπάνες για προ­σω­πι­κές αγορές. Αμέ­τρη­τες οικο­γέ­νειες στα­μά­τη­σαν σε εμπο­ρικά κατα­στή­ματα, εντό­πι­σαν κάτι που μπορεί να τους αρέσει, όμως δεν προ­χω­ρού­σαν στην αγορά του έστω κι αν αυτό κόστιζε μόλις 10 ευρώ.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι ειδικά φέτος αρκετοί έμποροι έριξαν τις τιμές τους για να μπο­ρέ­σουν να κάνουν εισπρά­ξεις και να καλύ­ψουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους

Για το λόγο αυτό σε πάρα πολλές εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις η σχέση τιμών – προ­ϊ­ό­ντων ήταν εξαι­ρε­τικά καλή και έγερνε προς την πλευρά του πελάτη. Ακόμα κι έτσι, μεγάλος αριθμός επι­σκε­πτών σκε­φτό­ταν δυο φορές προτού απο­φα­σί­σει να κάνει έστω και μια μικρή αγορά.

Θα ήταν παρά­λειψη να μη σημειω­θεί η αρνη­τική ψυχο­λο­γία που είχαν οι περισ­σό­τε­ροι επι­σκέ­πτες του μνη­μείου. Οσοι πέρασαν από τις κεντρι­κές πλα­τείες και δέχθη­καν το «στενό μαρ­κά­ρι­σμα» συγκε­κρι­μέ­νων κραχτών, όπως κι εκείνοι που πλή­ρω­σαν τις μπύρες για χρυσό, στο υπό­λοιπο των δια­κο­πών τους είναι σίγουρο ότι δε δαπά­νη­σαν ένα παρα­πα­νί­σιο ευρώ.

Εξάλλου, φέτος η Μεσαιω­νική Πόλη έχασε πολλούς επι­σκέ­πτες που δεν κατά­φε­ραν να βρουν θέση στάθ­μευ­σης για τα αυτο­κί­νητά τους, όπως και για άλλη μια χρονιά δεν κινή­θηκε από τους του­ρί­στες της κρουα­ζιέ­ρας. Οσο πιο μεγάλο ήταν το καράβι που προ­σέγ­γιζε το λιμάνι του νησιού, τόσο λιγό­τε­ρες ήταν οι εισπρά­ξεις της αγοράς. Είναι πια ξεκά­θαρο πως τα μεγα­θή­ρια σκάφη είναι κινού­μενα εμπο­ρικά κέντρα.

Είναι όμως άξιο ανα­φο­ράς πως υπήρξαν περι­πτώ­σεις υπε­ρω­κε­ά­νιων σκαφών που προ­σέγ­γι­σαν το νησί και οι πελάτες τους άφησαν μεγάλες εισπρά­ξεις σε όλα τα κατα­στή­ματα της αγοράς. Αυτές οι περι­πτώ­σεις, σε όλο το καλο­καίρι, ήταν ολι­γό­τε­ρες από τα δάκτυλα του ενός χεριού, ήταν όμως αρκετές για να δείξουν ότι τα κατα­στή­ματα μπορούν να δου­λέ­ψουν καλά, αρκεί να συντρέ­χουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Τα ενοίκια παρα­μέ­νουν δυσθε­ώ­ρητα

Θα είχε ενδια­φέ­ρον να γίνει μια έρευνα που θα δείξει το ποσοστό των κατα­στη­μά­των που αλλά­ζουν χέρια κάθε χρόνο. Είναι σίγουρο πως θα προ­έ­κυ­πτε ένα εξαι­ρε­τικά σαφές στοι­χείο: Υπάρχει μια κοι­νω­νία εμπόρων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο μνημείο επί δεκα­ε­τίες και παρα­μέ­νουν στα­θε­ροί στις θέσεις τους, οι δε νεοει­σερ­χό­με­νοι αντέ­χουν μία, δύο ή τρεις σεζόν και κατόπιν κλεί­νουν γεμάτοι χρέη.

Οι παλιοί της αγοράς έχουν εμπό­ρευμα και ρευ­στο­ποιούν εν είδει λίπους (περισ­σό­τερο τα τελευ­ταία χρόνια) κι έτσι παρα­μέ­νουν ζωντα­νοί (ως πότε είναι άγνωστο, με τις παρού­σες συν­θή­κες). Ολοι οι υπό­λοι­ποι και­νού­ριοι πιστεύ­ουν ότι εύκολα θα μπο­ρέ­σουν να πλη­ρώ­σουν τα ενοίκια που φτάνουν σε δυσθε­ώ­ρητα ύψη. Ερχεται όμως η πραγ­μα­τι­κό­τητα να τους δια­ψεύ­σει. Ετσι, κατα­στρέ­φο­νται. Δυστυ­χώς και φέτος υπήρξαν αρκετά παρα­δείγ­ματα, ορι­σμένα μάλιστα με ζημία εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων ευρώ, από πρόσωπα που πίστε­ψαν πως η Μεσαιω­νική Πόλη απο­τε­λεί κέντρο για μεγάλες εμπο­ρι­κές δου­λειές.

Αυτή είναι σήμερα η εμπο­ρική πραγ­μα­τι­κό­τητα στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου. Βέβαια, δεν είναι λίγοι εκείνοι που θ’ ανα­τρέ­ξουν στη μόνιμη επωδό: «εκεί μέσα έχουν συνη­θί­σει να κλαί­γο­νται» και η αίσθηση αυτή δυστυ­χώς είναι ο πιο ανα­σταλ­τι­κός παρά­γο­ντας για τη λήψη σοβαρών μέτρων για τα όσα αφορούν στο μνημείο, στην κίνηση και στη στάθ­μευση εντός και εκτός αυτού.

Η χει­με­ρινή περί­ο­δος βρί­σκε­ται προ των πυλών και τώρα είναι μια πρώτης τάξεως ευκαι­ρία για την νέα δημο­τική αρχή να σχε­διά­σει σοβαρά μέτρα ώστε με την υλο­ποί­ησή τους του χρόνου να μπο­ρέ­σουν να λει­τουρ­γή­σουν ευερ­γε­τικά γι’ αυτό το κομμάτι της τοπικής οικο­νο­μίας.