Τακτοποιήσεις αυθαιρέτων: Ποιες λύσεις αναζητούνται

Ένα από τα μεγα­λύ­τερα ψέματα που δια­χρο­νικά ισχυ­ρί­ζο­νται οι κυβερ­νή­σεις είναι η χάραξη κόκ­κι­νης γραμμής για την νομι­μο­ποί­ηση αυθαι­ρέ­των και οι κατε­δα­φί­σεις.

Στα δέκα τελευ­ταία χρόνια του μνη­μο­νίου και της μεγάλης οικο­νο­μι­κής ανέ­χειας, επι­βί­ω­σαν αισίως 4 νόμοι και άλλες τόσες προει­δο­ποι­ή­σεις για γκρέ­μι­σμα αυθαι­ρέ­των.

Οι περισ­σό­τε­ρες όμως κυβερ­νη­τι­κές εξαγ­γε­λίες έπεσαν στο κενό. Ούτε οι μεγάλες παρα­βά­σεις συν­δέ­θη­καν με το λεγό­μενο περι­βαλ­λο­ντικό ισο­ζύ­γιο για να «πλη­ρω­θούν» τα ανε­ξό­φλητα γραμ­μά­τια από την επι­βά­ρυνση που έφερε η ασύδοτη εκτός σχεδίου δόμηση και οι αυθαι­ρε­σίες στο περι­βάλ­λον, ούτε η Τράπεζα Γης ενερ­γο­ποι­ή­θηκε που θα έδινε διέξοδο στην δια­χεί­ριση των δικαιω­μά­των μετα­φο­ράς συντε­λε­στή δόμησης ούτε βέβαια η Ηλε­κτρο­νική Ταυ­τό­τητα του Κτηρίου, που είχε προ­βλε­φθεί με νόμο από το 2010 με το σχετικό Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα να βρί­σκε­ται σε εκκρε­μό­τητα (αν και έχει εγκρι­θεί από το ΣτΕ) για να εφαρ­μο­στεί.

Αντι­θέ­τως, οι προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις συνέ­χι­σαν να «αρμέ­γουν» τα νοι­κο­κυ­ριά οδη­γώ­ντας νομο­τε­λειακά στα ταμεία του κράτους τους πολίτες αφού συνέ­δε­σαν τις μετα­βι­βά­σεις ακι­νή­των με το πιστο­ποι­η­τικό πολε­ο­δο­μι­κής «καθα­ρό­τη­τας» των κτι­σμά­των. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 1.923.000 βεβαιώ­σεις από μηχα­νι­κούς για να γίνουν μετα­βι­βά­σεις ακι­νή­των.

Την ίδια στιγμή τα ταμεία του κράτους ενι­σχύ­θη­καν με περίπου 2,4 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ανε­βά­ζο­ντας σε 1.455.068 τις δηλώ­σεις που έχουν υπαχθεί στις αντί­στοι­χες ρυθ­μί­σεις από το 2011 μέχρι σήμερα. Αυτό επι­βε­βαιώ­νει ότι ακόμη και σε πολύ δύσκο­λες οικο­νο­μικά περιό­δους για την χώρα, οι πολίτες δεν αρνή­θη­καν να δια­θέ­σουν τις οικο­νο­μίες τους για να τακτο­ποι­ή­σουν τις αυθαι­ρε­σίες τους.

Χάος πλην λιγο­στών περι­πτώ­σεων που επι­τά­χυνε η τρα­γω­δία στο Μάτι, εκτυ­λί­χθη­καν και με τις κατε­δα­φί­σεις. Οι μπουλ­ντό­ζες σημειακά επέ­λε­ξαν να γκρε­μί­σουν κτίρια στα Μεσό­γεια και το παρα­λιακό μέτωπο όμως πολύ γρήγορα ο μηχα­νι­σμός αδρά­νησε λόγω της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου.

Ποιο είναι επο­μέ­νως το συμπέ­ρα­σμα; Ότι όσο τα αυθαί­ρετα θα γεννούν έσοδα και η πολι­τεία θα κάνει τα στραβά μάτια στις αυθαι­ρε­σίες νομι­μο­ποιώ­ντας με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τις πολε­ο­δο­μι­κές παρεκ­κλί­σεις, οι πολίτες θα τρίβουν τα χέρια τους και θα ανα­ζη­τούν πόρους για να τις νομι­μο­ποι­ή­σουν.

Άλλωστε η σύνδεση των μετα­βι­βά­σεων των ακι­νή­των με την νομι­μό­τητα των κτιρίων και την ανάγκη χορή­γη­σης σχε­τι­κής βεβαί­ω­σης μηχα­νι­κού, αυτο­μά­τως δημιουρ­γεί δεσμεύ­σεις στην παρούσα αλλά και στις μελ­λο­ντι­κές κυβερ­νή­σεις αφού φαντά­ζει αδύνατο να υπάρξει καθο­λική ρύθμιση πολε­ο­δο­μι­κών παρα­βά­σεων. Κρί­νε­ται επο­μέ­νως ανα­γκαία μια συνέ­χεια…

Ανα­ζη­τούν λύσεις στο νόμο που εκπνέει

Στο πλαίσιο αυτό η νέα πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας καλεί­ται να απο­φα­σί­σει για την τύχη της υφι­στά­με­νης ρύθ­μι­σης αυθαι­ρέ­των που λήγει μετά από συνε­χείς παρα­τά­σεις, στις 8 Νοεμ­βρίου. Όλα δεί­χνουν παρά τον σχο­λια­σμό κυβερ­νη­τι­κών παρα­γό­ντων ότι δεν έχουν ληφθεί ορι­στι­κές απο­φά­σεις, ότι οδεύ­ουμε σε νέα παρά­ταση μέχρι η πολι­τεία να θέσει σε εφαρ­μογή τα εργα­λεία εκείνα, με τα οποία θα μπο­ρέ­σει να ενι­σχύ­σει τους μηχα­νι­σμούς άμυνας κατά των αυθαι­ρέ­των.

Στο πολυ­νο­μο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης υπήρξαν ευνοϊ­κό­τε­ρες ρυθ­μί­σεις και εκπτώ­σεις για τα αυθαί­ρετα που δεί­χνουν ότι η κυβέρ­νηση κλείνει το μάτι στους παρα­βά­τες. Αυξή­θηκε στο 30% από 20% η έκπτωση στο πρό­στιμο νομι­μο­ποί­η­σης αυθαι­ρέ­των για εφάπαξ πληρωμή και από 10% σε 20% εφόσον κατα­βλη­θεί το 30% (και το υπό­λοιπο με δόσεις) αμέσως μετά την πληρωμή του παρα­βό­λου.

Τις προη­γού­με­νες μέρες ο Συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κός Σύλ­λο­γος σε μια ασυ­νή­θι­στη κίνηση έσπευσε να προ­κα­τα­βάλ­λει το ΥΠΕΝ, εκδί­δο­ντας ανα­κοί­νωση περί τερ­μα­τι­σμού του υφι­στά­με­νου νόμου των αυθαι­ρέ­των μετά από συνά­ντηση με τον Γενικό Γραμ­μα­τέα Χωρο­τα­ξίας Ευθύμη Μπα­κο­γιάννη. Φαί­νε­ται ότι κάποιοι βιά­ζο­νται να κάνουν… ταμείο.

Όμως στο υπουρ­γείο επε­ξερ­γά­ζο­νται διάφορα σενάρια για την επόμενη μέρα. Ανάμεσα σε αυτά είναι και οι ειση­γή­σεις από το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο και τον Πρόεδρο κ. Γιώργο Στασινό να επι­τα­χύ­νουν τις δια­δι­κα­σίες για την λει­τουρ­γία της Ηλε­κτρο­νι­κής Ταυ­τό­τη­τας του Κτιρίου.

Με τον τρόπο αυτό προ­τεί­νε­ται η λει­τουρ­γία του νέου θεσμού να απο­τε­λέ­σει το επόμενο στάδιο για την πολε­ο­δο­μική τακτο­ποί­ηση. Η πρόταση του ΤΕΕ που έχει ανα­κη­ρυ­χθεί σε έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους ετέρους του κυβερ­νη­τι­κού έργου στον τομέα των επεν­δύ­σεων αλλά και του πολε­ο­δο­μι­κού και χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού είναι κατά την κατα­γραφή των στοι­χείων για ένα κτίριο να ζητεί­ται από τον μηχα­νικό να βεβαιώ­σει εάν υπάρ­χουν πολε­ο­δο­μι­κές αυθαι­ρε­σίες.

Η πλατ­φόρμα της Ταυ­τό­τη­τας του Κτιρίου θα προ­βλέ­πει ότι σε περί­πτωση αυθαι­ρε­σίας θα έχει την δυνα­τό­τητα της τακτο­ποί­η­σης με αντί­στοιχη παρα­πο­μπή σε σύστημα υπο­δο­χής δηλώ­σεων του ΤΕΕ. Από το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο προ­τεί­νε­ται να δοθεί προ­θε­σμία για να νομι­μο­ποι­η­θούν οι μεγάλες παρα­βά­σεις που αφορούν την κατη­γο­ρία 5 (παρα­βά­σεις πάνω από το 40% των επι­τρε­πό­με­νων όρων δόμησης και κάλυψης) και να υπάρξει μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία στις άλλες κατη­γο­ρίες.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η «ταυ­τό­τητα κτιρίου», που περι­λαμ­βά­νει τον φάκελο με όλα τα στοι­χεία κάθε οικο­δο­μής έχει προ­βλε­φθεί και στον τελευ­ταίο νόμο των αυθαι­ρέ­των (4495/2017). Απο­τε­λεί την απο­τύ­πωση της υφι­στά­με­νης κατά­στα­σης του κτιρίου και των αδειών του, καθώς και την­πα­ρα­κο­λού­θηση και τον έλεγχο των μετα­βο­λών του, κατά τη διάρ­κεια του χρόνου ζωής του.

Η εκπό­νησή της από μηχα­νικό πρέπει να ολο­κλη­ρω­θεί σε πέντε χρόνια για τις κατοι­κίες, σε τρία για κτίρια του δημο­σίου, ξενο­δο­χεία, πρα­τή­ρια καυ­σί­μων, βιο­μη­χα­νίες και χώρους ψυχα­γω­γίας, ενώ προ­βλέ­πε­ται προ­θε­σμία οκτώ ετών για τις υπό­λοι­πες κατη­γο­ρίες.

Στο ΤΕΕ υπο­στη­ρί­ζουν την άποψη ότι πρέπει από την μια να μπουν όρια στους νόμους των αυθαι­ρέ­των και από την άλλη ότι θα πρέπει να δοθεί μια διέ­ξο­δος σε χιλιά­δες αυθαι­ρε­σίες που υπάρ­χουν και δεν έχουν δηλωθεί, ώστε να μην επη­ρε­α­στεί μελ­λο­ντικά η αγορά ακι­νή­των. Αυτή μπορεί να έρθει μέσα από την ενερ­γο­ποί­ηση της Ηλε­κτρο­νι­κής Ταυ­τό­τη­τας Κτιρίων.

Τα αυθαί­ρετα δεν είναι το μόνο αγκάθι στην πολε­ο­δο­μική αναρχία που χαρα­κτη­ρί­ζει την ελλη­νική γη. Το στοί­χημα της νέας κυβέρ­νη­σης είναι να επι­τα­χύ­νει τον πολε­ο­δο­μικό σχε­δια­σμό, να επι­λύ­σει δια­χρο­νι­κές παθο­γέ­νειες με την έλλειψη χρήσεων γης και να ενερ­γο­ποι­ή­σει μηχα­νι­σμούς όπως η μετα­φορά Συντε­λε­στή Δόμησης και η Τράπεζα Γης που θα απο­τε­λέ­σουν εργα­λεία και για την αντι­με­τώ­πιση της αυθαί­ρε­της δόμησης. Πρό­σφατα ο υφυ­πουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος κ. Δημή­τρης Οικο­νό­μου υπο­στή­ριξε ότι στην τετρα­ε­τία στόχος της κυβέρ­νη­σης να καλύψει άνω από το 50% της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας με χρήσεις γης, όταν σήμερα μόνο το 20% έχει πολε­ο­δο­μικά σχέδια.

Πηγή: newmoney.gr