Παρέμβαση του Βασ. Υψηλάντη κατά τη συζήτηση αναθεώρησης άρθρων του Συντάγματος

Ο Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου Βασίλης Α. Υψη­λά­ντης κατά τη συζή­τηση της ανα­θε­ώ­ρη­σης των άρθρων του Συντάγ­μα­τος, σχετικά με τις σχέσεις εκκλη­σίας και πολι­τείας και για τον τύπο του όρκου που δίδεται από τον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας, υπε­ρα­μύν­θηκε της θέσεως για δια­τή­ρηση του άρθρου 3. Ειδι­κό­τερα κατέ­θεσε τη συμβολή της εκκλη­σίας, στη δια­τή­ρηση της ορθό­δο­ξης πίστης και της γλώσσας στα Δωδε­κά­νησα, παρά τα πεντα­κό­σια χρόνια σκλα­βιάς, χάριν της εκκλη­σίας. Σε σχέση με τη λει­τουρ­γία του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου τόνισε ότι «Για την παρά­γραφο 2 του άρθρου 3 θα ήθελα να μιλήσω και ως Δωδε­κα­νή­σιος. Η οποια­δή­ποτε κατάρ­γηση ή περιο­ρι­στική του αναφορά θα επη­ρέ­αζε αρνη­τικά τα κεκτη­μένα του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου στις Επαρχίες-μητροπόλεις Δωδε­κα­νή­σου που υπά­γο­νται απευ­θείας διοι­κη­τικά σε αυτό, δια­τα­ράσ­σο­ντας ενδε­χο­μέ­νως ακόμα τον διε­θνικό του χαρα­κτήρα, τη θεμε­λιώδη νομι­μό­τητα αλλά και την πνευ­μα­τική -πολιτιστική του δια­σύν­δεση με την Ελλη­νική Δημο­κρα­τία.».

Κατά τη συζή­τηση της ενό­τη­τας των άρθρων αυτών, ο Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου κλήθηκε να προ­ε­δρεύ­σει σε προ­σω­ρινή αντι­κα­τά­σταση του Προ­έ­δρου της Επι­τρο­πής.

Το πλήρες κείμενο της παρέμ­βα­σης του Βασίλη Α. Υψη­λά­ντη έχει ως εξής:

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Βου­λευ­τές,

.Κάθε κράτος έχει ιστο­ρική συνέ­χεια και συνέ­πεια και αυτό πρέπει να θεσμο­θε­τεί­ται αξιακά και κανο­νι­στικά.

Η θεω­ρή­σεις για την επι­κρα­τούσα θρη­σκεία όχι μόνον αθώες ήταν αλλά και χρή­σι­μες στην ιστο­ρική δια­δρομή του κράτους μας και του έθνους μας. Και αυτό κατα­θέ­τει βου­λευ­τής προ­ερ­χό­με­νος από, την τελευ­ταία περιοχή που ενσω­μα­τώ­θηκε στον Εθνικό κορμό, τα Δωδε­κά­νησα και που οι πρό­γο­νοι του, μετά από 500 χρόνια σκλα­βιάς, χάριν στην εκκλη­σία, τη θρη­σκεία μας κατά­φε­ραν να δια­τη­ρή­σουν τη γλώσσα και την πίστη τους μέχρι την εθνική δικαί­ωση.

Μέσα από τις ισχύ­ου­σες Συνταγ­μα­τι­κές δια­τά­ξεις διαρ­ρυθ­μί­ζο­νται οι σχέσεις και των εκκλη­σια­στι­κών προ­σώ­πων μεταξύ τους σε παγιω­μένα και σταθερά κρί­σι­μες περι­στά­σεις για το Έθνος. Συνεπώς η οποια­δή­ποτε ανα­θε­ώ­ρηση μπορεί να δια­τα­ρά­ξει αυτή τη συνέ­χεια και τη σωστή της κατο­χύ­ρωση.

Ιδιαί­τερη μάλιστα αναφορά θέλω να κάνω για τη συνταγ­μα­τική μας τάξη στο Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο που συμ­βάλ­λε­ται συνερ­γα­τικά με την ελλη­νική έννομη τάξη και στην Εκκλη­σία της Ελλάδος που είναι αυτο­κέ­φαλη με όρους χρηστής διοί­κη­σης και νομι­μό­τη­τας σε έναν ευρύ­τερο θεμιτό έλεγχο.

Για την παρά­γραφο 2 του άρθρου 3 θα ήθελα να μιλήσω και ως Δωδε­κα­νή­σιος. Η οποια­δή­ποτε κατάρ­γηση ή περιο­ρι­στική του αναφορά θα επη­ρέ­αζε αρνη­τικά τα κεκτη­μένα του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου στις Επαρχίες-μητροπόλεις Δωδε­κα­νή­σου που υπά­γο­νται απευ­θείας διοι­κη­τικά σε αυτό, δια­τα­ράσ­σο­ντας ενδε­χο­μέ­νως ακόμα τον διε­θνικό του χαρα­κτήρα, τη θεμε­λιώδη νομι­μό­τητα αλλά και την πνευ­μα­τική -πολιτιστική του δια­σύν­δεση με την Ελλη­νική Δημο­κρα­τία.

Το άρθρο 3 παρ. 3 πράγ­ματι είναι κατά­λοιπο των ευαγ­γε­λι­κών της ανα­θε­ώ­ρη­σης του 1911 για τη μετά­φραση και ερμη­νεία ιερών κει­μέ­νων θέτο­ντας περισ­σό­τερο μία θεσμική ιστο­ρική εγγύηση υπέρ της Ορθό­δο­ξης

Εκκλη­σίας που διόλου δεν δια­τα­ράσ­σει στις μέρες μας την διευ­ρυ­μένη ελευ­θε­ρία της έκφρα­σης.

Η θρη­σκευ­τική ουδε­τε­ρό­τητα και θρη­σκευ­τική ελευ­θε­ρία του κράτους δια­φυ­λάτ­τε­ται και δια­σφα­λί­ζε­ται ευδιά­κριτα από το άρθρο 13 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος. Αλλά και από την Ευρω­παϊκή Σύμβαση Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που και τον Χάρτη Θεμε­λιω­δών Δικαιω­μά­των της Ε.Ε. με υπερ­νο­μο­θε­τική ισχύ μέσω του άρθρου 28 του Συντάγ­μα­τος ως πρω­το­γε­νές δίκαιο. Οποια­δή­ποτε προ­σθήκη είναι ανώφελη και θεσμικά επι­κίν­δυνη πολ­λα­πλά.

Η συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση δεν είναι πολι­τικό παι­χνίδι εντυ­πώ­σεων, πρέπει να εργα­στούμε με συνεί­δηση του Κανο­νι­στι­κού και του Εφαρ­μο­στι­κού χαρα­κτήρα του Συντάγ­μα­τος ως θεμε­λιώδη κανόνα δικαίου με άξονα τη κοι­νω­νική συνοχή και πρόοδο με ιστο­ρική επί­γνωση και ζωντανή γνώση των περι­στά­σεων του σήμερα και των προ­κλή­σεων του αύριο.

Να σας υπεν­θυ­μί­σουμε απλώς τη σχετική διάταξη και της Συν­θή­κης Λει­τουρ­γίας της Ε.Ε. το άρθρο 17: ” 1. Η Ένωση σέβεται και δεν θίγει το καθε­στώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι εκκλη­σίες και

οι θρη­σκευ­τι­κές ενώσεις ή κοι­νό­τη­τες στα κράτη μέλη.

2. Η Ένωση σέβεται επίσης το καθε­στώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι φιλο­σο­φι­κές και μη ομο­λο­για­κές οργα­νώ­σεις.

3. Ή Ένωση δια­τη­ρεί ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με τις εκκλη­σίες και τις οργα­νώ­σεις αυτές, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας την ιδιαί­τερη ταυ­τό­τητα και συμβολή τους.

Όταν λοιπόν η ίδια η Ευρω­παϊκή Έννομη τάξη θέτει αυτόν τον συνταγ­μα­τικό και θεσμικό σεβασμό στις θρη­σκευ­τι­κές συν­θή­κες των κρατών-μελών η Ελλάδα ποιό λει­τουρ­γικό πρό­βλημα έχει επί της αδια­πραγ­μά­τευ­της θρη­σκευ­τι­κής ώστε να προ­χω­ρή­σει σε μία επι­κίν­δυνη και περιττή Ανα­θε­ώ­ρηση;

Κλεί­νο­ντας σχετικά με τον όρκο επιθυμώ να επι­ση­μαίνω ότι υπό το ισχύον Σύνταγμα η ελευ­θε­ρία της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης επι­τρέ­πει και στους βου­λευ­τές (όπως ήδη αρκετοί το πράτ­τουν) και στον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας να αρνη­θούν θρη­σκευ­τικό όρκο. Ξεκι­νώ­ντας από το αξίωμα αυτό και με δεδο­μένο ότι το Σύνταγμα του 75, σε αντί­θεση με το Σύνταγμα του 1952, δεν ορίζει υπο­χρέ­ωση του ανώ­τα­του άρχοντα να πρε­σβεύει την θρη­σκεία της ανα­το­λι­κής ορθό­δο­ξης εκκλη­σίας, προ­βλέ­πει όμως μόνον το ένα χρι­στια­νικό ορθό­δοξο τύπο όρκου, επι­βε­βλη­μένη θεωρώ και για τον ΠτΔ τη δυνα­τό­τητα όρκου σύμφωνα με τις συνταγ­μα­τι­κές ελευ­θε­ρίες. Άλλωστε ο συνταγ­μα­τι­κός νομο­θέ­της του 75 (σε αντί­θεση με όλους τους προη­γού­με­νους πλην του Σ του

1927) προ­βλέ­πει τη δόση όρκου του αρχηγού του κράτους μόνον ενώπιον της Βουλής δίχως κατα­νά­γκη (όπως συνέ­βαινε σε προη­γού­μενα μας Συντάγ­ματα) την ύπαρξη θρη­σκευ­τι­κό­τη­τας στο τελε­τουρ­γικό της ορκο­δο­σίας.

Σας ευχα­ρι­στώ .