«Πάρτι» με τα εκατομμύρια που δίνονταν για τη σίτιση των προσφύγων

Κάποιοι «φού­σκω­ναν» τον αριθμό των ατόμων που υπο­τί­θε­ται ότι σιτι­ζό­ταν. Για παρά­δειγμα, ενώ από στοι­χεία της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ φαί­νε­ται ότι το πλήθος των προ­σφύ­γων που είχαν δεχθεί βοήθεια δεν ξεπερ­νούσε τους 60 και η γενική εκτί­μηση για τον αριθμό τους δεν ήταν πάνω από 120, η δια­κή­ρυξη σίτισης για τη δομή όπου φιλο­ξε­νού­νταν έκανε λόγο για 450 άτομα.

Στο προ­σκή­νιο επα­νέρ­χε­ται το σκάν­δαλο των προ­σφυ­γι­κών κον­δυ­λίων και πώς η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ δια­χει­ρί­στηκε εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Κυρίως, όμως, επα­νέρ­χε­ται η δυσώδης υπόθεση των χρη­μά­των που είχαν προ­ο­ρι­σμό την καλυ­τέ­ρευση των συν­θη­κών δια­βί­ωση προ­σφύ­γων και μετα­να­στών στα κέντρα φιλο­ξε­νίας, και για τα οποία υπεύ­θυνο ήταν το υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας.

Δηλαδή ο πρώην υπουρ­γός, Πάνος Καμ­μέ­νος.

Ο δημο­σιο­γρά­φος Χάρης Καρα­νί­κας σε νέο ρεπορ­τάζ του ανα­φέ­ρει ότι ανέλυσε εκα­το­ντά­δες δια­κη­ρύ­ξεις σίτισης σε κέντρα φιλο­ξε­νίας για τα οποία αρμόδιο είναι το υπουρ­γείο Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ).

Όπως ανα­φέ­ρει, από το 2017 και μετά, και για χρονικό διά­στημα του­λά­χι­στον ενάμιση χρόνου, συστη­μα­τικά δια­κη­ρύσ­σο­νταν μεγα­λύ­τε­ρες ποσό­τη­τες φαγητού κατά 50%-100% από τον αριθμό των προ­σφύ­γων στα πλαίσια απευ­θείας ανα­θέ­σεων σε εται­ρείες catering.

Σε μία περί­πτωση μάλιστα, ενώ από στοι­χεία της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ φαί­νε­ται ότι το πλήθος των προ­σφύ­γων που είχαν δεχθεί βοήθεια δεν ξεπερ­νούσε τους 60 και η γενική εκτί­μηση για τον αριθμό τους δεν ήταν πάνω από 120, η δια­κή­ρυξη σίτισης για τη δομή όπου φιλο­ξε­νού­νταν έκανε λόγο για 450 άτομα.

Αυτό σημαί­νει δηλαδή ότι κάποιοι «φού­σκω­ναν» τον αριθμό των ατόμων που υπο­τί­θε­ται ότι σιτι­ζό­ταν από το εν λόγω πρό­γραμμα.

Η απο­κά­λυψη του Protagon έρχεται σε συνέ­χεια της έρευνας που διε­ξή­γαγε η OLAF, η Ευρω­παϊκή Υπη­ρε­σία Κατα­πο­λέ­μη­σης της Απάτης, η οποία έβαλε στο στό­χα­στρο από πέρυσι τα κον­δύ­λια που δια­χει­ρί­ζο­νταν το υπουρ­γείο του κ. Καμ­μέ­νου.

Τότε, ανα­φέ­ρει ο κ. Καρα­νί­κας, ο εκπρό­σω­πος της ευρω­παϊ­κής υπη­ρε­σίας είπε ότι η έρευνα ξεκί­νησε έπειτα από πλη­ρο­φο­ρίες που υπέβαλε το 2017 η Γενική Διεύ­θυνση Μετα­νά­στευ­σης και Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της Κομι­σιόν και ότι δεν μπορεί να δια­τυ­πώ­σει «περαι­τέρω σχόλια σε αυτό το στάδιο της έρευνας». Επε­σή­μανε δε ότι «το γεγονός ότι η OLAF εξε­τά­ζει το θέμα δεν σημαί­νει ότι τα εμπλε­κό­μενα πρόσωπα  έχουν δια­πρά­ξει κάποια παρα­τυ­πία ή απάτη».

Από τον Σεπτέμ­βριο του 2018, οπότε έγιναν οι παρα­πάνω δηλώ­σεις, δεν υπάρ­χουν ενδεί­ξεις για την σύνταξη ολο­κλη­ρω­μέ­νου πορί­σμα­τος σε σχέση με την υπόθεση. Πηγή με γνώση των ευρω­παϊ­κών θεμάτων στο Μετα­να­στευ­τικό ανέφερε στο Protagon ότι με την έρευνα της OLAF υπάρχει κίν­δυ­νος κάποιες δαπάνες να χαρα­κτη­ρι­στούν «μη επι­λέ­ξι­μες», δηλαδή να μην γίνεται να καλυ­φθούν από ευρω­παϊκά κον­δύ­λια. Στην περί­πτωση αυτή ενδέ­χε­ται δεκάδες εκα­τομ­μύ­ρια για τη σίτιση των προ­σφύ­γων να βαρύ­νουν τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Μετά από την ανάλυση περισ­σό­τε­ρων από 420 δια­κη­ρύ­ξεις της περιό­δου 2016-2018 για απευ­θείας ανα­θέ­σεις με δια­πραγ­μά­τευση σε εται­ρείες catering έγινε σύγκριση με δια­θέ­σιμα στοι­χεία από κατα­με­τρή­σεις της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για το πλήθος φιλο­ξε­νου­μέ­νων στις δομές ανά την Ελλάδα.

Επι­πλέον, ελή­φθη­σαν υπόψη οι προ­σφυ­γι­κές ροές ανά μήνα από το 2016, επί υπουρ­γίας Πάνου Καμ­μέ­νου, οπότε νομο­θε­τή­θηκε η συν­δρομή του ΥΠΕΘΑ για τη σίτιση στα κέντρα φιλο­ξε­νίας, καθώς και οι χρο­νι­κές στιγμές κατά τις οποίες νομι­μο­ποιείτο η παρά­ταση των απευ­θείας ανα­θέ­σεων –κατά παρέκ­κλιση του ευρω­παϊ­κού Δικαίου- μέσω Πράξεων Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου για λόγους «κατε­πεί­γου­σας και απρό­βλε­πτης ανάγκης».

Μία τέτοια πράξη «πέρασε» την περίοδο που οι προ­σφυ­γι­κές ροές βρί­σκο­νταν στο χαμη­λό­τερο σημείο τους τα τελευ­ταία τρία χρόνια και ενώ η ανε­ξάρ­τητη αρχή για τις δημό­σιες συμ­βά­σεις είχε εξαρχής γνω­μο­δο­τή­σει αρνη­τικά για τη συγκε­κρι­μένη πρα­κτική των απευ­θείας ανα­θέ­σεων.

Τρο­πο­ποί­ηση

Σε αρκετές δια­κη­ρύ­ξεις ανα­φέ­ρε­ται ότι ο αριθμός των μερίδων μπορεί να τρο­πο­ποι­η­θεί ανάλογα με τις ανάγκες του εκά­στοτε κέντρου. Ωστόσο, οι τερά­στιες απο­κλί­σεις ανάμεσα στο αριθμό των φιλο­ξε­νου­μέ­νων και των μερίδων, σε συν­δυα­σμό με το ότι εντο­πί­ζο­νται συστη­μα­τικά από το 2017 και μετά, συνι­στούν ισχυρή ένδειξη ότι τα «καπέλα» στις ποσό­τη­τες φαγητού ήταν μία μέθοδος κακο­δια­χεί­ρι­σης ευρω­παϊ­κού χρή­μα­τος που πιθανώς απο­σκο­πούσε στο κέρδος των εμπλε­κο­μέ­νων. Εκτός όμως από τις απο­κλί­σεις, εντο­πί­στη­καν και διάφορα «ευτρά­πελα», όπως για παρά­δειγμα μία δια­κή­ρυξη που φαί­νε­ται ότι δημο­σιεύ­θηκε και συντά­χθηκε τέσ­σε­ρις ημέρες μετά την δια­δι­κα­σία απευ­θείας ανά­θε­σης, ενώ θα έπρεπε –λογικά- να είχε δημο­σιευ­θεί πριν. Ελά­χι­στες ροές, πολ­λα­πλά­σιες μερίδες Ιανουά­ριος 2017.

Οι προ­σφυ­γι­κές ροές στα νησιά σημειώ­νουν ιστο­ρικό χαμηλό. Ήδη από το φθι­νό­πωρο του 2016 έχουν πέσει κάτω από τις 2000 αφίξεις το μήνα και η κατά­σταση εμφα­νί­ζει μία στα­θε­ρο­ποί­ηση, του­λά­χι­στον σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2016 οπότε έφταναν και ξεπερ­νού­σαν τις 50.000 κατά μέσο όρο το μήνα.

Σε σχέση με την πρώτη γραμμή των νησιών του Βορειο­α­να­το­λι­κού Αιγαίου, όπου ο κίν­δυ­νος ενός ξαφ­νι­κού ανοίγ­μα­τος της στρό­φιγ­γας των ροών από τα τουρ­κικά παράλια θεω­ρείτο πιθανός, ακόμα πιο σταθερά εμφα­νί­ζο­νται τα πράγ­ματα στα κέντρα φιλο­ξε­νίας στην ενδο­χώρα.

Οι λόγοι «κατε­πεί­γου­σας και απρό­βλε­πτης ανάγκης» που κατά παρέκ­κλιση παρέ­καμ­πταν το ενω­σιακό δίκαιο για την δια­δι­κα­σία προ­κή­ρυ­ξης δια­γω­νι­σμών και έδιναν τη δυνα­τό­τητα απευ­θείας δια­πραγ­μά­τευ­σης για τη σίτιση των φιλο­ξε­νου­μέ­νων, φαι­νό­ταν την συγκε­κρι­μένη περίοδο ότι δεν ήταν ούτε κατε­πεί­γο­ντες ούτε απρό­βλε­πτοι.

Του­λά­χι­στον σε σχέση με το 2015, οπότε η Ελλάδα είχε δεχθεί συνο­λικά πάνω από 855.000 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες – δηλαδή περισ­σό­τε­ρους από 70.000 κατά μέσο όρο το μήνα. Στα στοι­χεία της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τον Ιανουά­ριο του 2017, τα οποία αντλή­θη­καν από την Ελλη­νική Αστυ­νο­μία, τους υπεύ­θυ­νους των κέντρων και άλλες πηγές, υπάρχει και μία κατα­γραφή για το κέντρο φιλο­ξε­νίας της Σίνδου: σε 59 φιλο­ξε­νού­με­νους έχει δια­νε­μη­θεί βοήθεια για το χειμώνα, ενώ η γενική εκτί­μηση για τον αριθμό τους ανέρ­χε­ται σε 120. Λίγες ημέρες πριν, στα μέσα Δεκεμ­βρίου του 2016, είχε αναρ­τη­θεί στη Διαύ­γεια η δια­κή­ρυξη για την απευ­θείας δια­πραγ­μά­τευση χωρίς προ­κή­ρυξη δια­γω­νι­σμού με αντι­κεί­μενο τη σίτιση των φιλο­ξε­νου­μέ­νων στο εν λόγω κέντρο. Για φαγητό 30 ημερών, τρεις μερίδες την ημέρα, διε­τί­θε­ντο σχεδόν 80.000 ευρώ και ως μέγι­στος αριθμός σιτι­ζο­μέ­νων ανα­φε­ρό­ταν «450 άτομα».

Τετρα­πλά­σια βοήθεια

Δηλαδή, του­λά­χι­στον 8 φορές πάνω από αυτούς στους οποίους είχε δια­νε­μη­θεί βοήθεια και σχεδόν τετρα­πλά­σια από την γενική εκτί­μηση της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ. Στα μέσα Ιανουα­ρίου, η επόμενη δια­κή­ρυξη έκανε λόγο για 300 άτομα. Σε μικρή από­σταση από τη Σίνδο, στο κέντρο του Ωραιο­κά­στρου, η δια­κή­ρυξη σίτισης ύψους 211.000 ευρώ που δημο­σιεύ­θηκε στα μέσα Δεκεμ­βρίου του 2016 ανέ­γραφε ως μέγιστο αριθμό απο­δε­κτών τα 1200 άτομα. Η Ύπατη Αρμο­στεία τον Ιανουά­ριο είχε κατα­γρά­ψει 129 στους οποίους έχει δια­νε­μη­θεί βοήθεια και 698 ως γενική εκτί­μηση. Στη δια­κή­ρυξη στα μέσα Ιανουα­ρίου ο αριθμός σιτι­ζο­μέ­νων έπεσε στους 1000. Κατά παρέκ­κλιση δια­δι­κα­σίες Από τις εκα­το­ντά­δες δια­κη­ρύ­ξεις που ανέλυσε το Protagon οι περισ­σό­τε­ρες περιε­λάμ­βα­ναν τη δια­τύ­πωση ότι οι δια­δι­κα­σίες δια­πραγ­μά­τευ­σης διε­νερ­γού­νται «κατά παρέκ­κλιση κάθε άλλης διά­τα­ξης της εθνικής νομο­θε­σίας, με την επι­φύ­λαξη εφαρ­μο­γής της νομο­θε­σίας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για τις δημό­σιες συμ­βά­σεις», επι­κα­λού­με­νες λόγους κατε­πεί­γου­σας και απρό­βλε­πτης ανάγκης.

Σύμφωνα με το protagon, αυτοί οι λόγοι από το 2016 έως και το 2018 -με τον Πάνο Καμμένο να συνε­χί­ζει να είναι υπουρ­γός Άμυνας- φαί­νε­ται ότι χρη­σι­μο­ποιού­νται συστη­μα­τικά. Βάσει των κατα­με­τρή­σεων των ροών, η προ­σφυ­γική κρίση βρι­σκό­ταν σε έξαρση από το 2015 έως και τον Μάρτιο του 2016, οπότε τέθηκε σε εφαρ­μογή η συμ­φω­νία ΕΕ Τουρ­κίας για τους πρό­σφυ­γες. Αυτή η κατά παρέκ­κλιση εφαρ­μογή της δια­δι­κα­σίας δια­πραγ­μά­τευ­σης (δηλαδή των απευ­θείας ανα­θέ­σεων) χωρίς τη δημο­σί­ευση προ­κή­ρυ­ξης δια­γω­νι­σμού για τη σίτιση –ανάμεσα σε άλλα θέματα φιλοξενίας- των προ­σφύ­γων και των μετα­να­στών παρα­τά­θηκε με σχετικό νομο­θέ­τημα πρώτη φορά τον Μάιο του 2015, με ισχύ έως τα τέλη του ίδιου έτους. Λίγες μέρες πριν από την ψήφιση του Νόμου, η Ενιαία Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Συμ­βά­σεων -η οποία γνω­μο­δο­τεί επί των δια­τά­ξεων σχεδίων νόμων που αφορούν στις δημό­σιες συμ­βά­σεις πριν από την κατά­θεσή τους στη Βουλή- εξέδωσε ομόφωνα αρνη­τική γνώμη.

Το σκε­πτικό ήταν κατά βάση ότι πρό­κει­ται για διαρ­κείς ανάγκες, την κάλυψη των οποίων η δημόσια διοί­κηση οφείλει να σχε­διά­ζει και να προ­γραμ­μα­τί­ζει εγκαί­ρως, μέσω ανοι­κτής δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας και όχι με τρόπο απο­σπα­σμα­τικό. Επίσης, στο σκε­πτικό ανα­φε­ρό­ταν ότι το σχέδιο τροπολογίας-προσθήκης περι­λαμ­βά­νει ρύθμιση που έρχεται σε αντί­θεση με τις  σχε­τι­κές δια­τά­ξεις του εθνικού και ενω­σια­κού δικαίου περί ανά­θε­σης δημο­σίων συμ­βά­σεων και ότι πάσχει από αορι­στία. Η αρνη­τική γνω­μο­δό­τηση της αρμό­διας ανε­ξάρ­τη­της αρχής δεν ελήφθη υπόψη, όπως απέ­δει­ξαν οι εξε­λί­ξεις.

Τον Μάιο του 2015 που τέθηκε σε ισχύ η απόφαση παρά­τα­σης για τις απευ­θείας ανα­θέ­σεις οι αφίξεις έφταναν τις 20.000 με αυξη­τι­κές τάσεις. Τέσ­σε­ρις μήνες μετά, τον Σεπτέμ­βριο, οι πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες που εισήλ­θαν στην Ελλάδα από τα νησιά ξεπέ­ρα­σαν τους 160.000. Τον Δεκέμ­βριο του 2015 κατα­με­τρή­θη­καν περί τους 100.000 νεοει­σερ­χό­με­νους πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες. Τότε, για δεύτερη φορά μέσα σε διά­στημα επτά μηνών, με Πράξη Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου (ΠΝΠ) παρα­τά­θηκε το καθε­στώς δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προ­κή­ρυξη δια­γω­νι­σμού έως τις 31 Δεκεμ­βρίου 2016. Το ΥΠΕΘΑ και οι αντι­δρά­σεις της Αρχής Δύο μήνες μετά την δεύτερη παρά­ταση καθο­ρί­ζε­ται νομο­θε­τικά η συν­δρομή του υπουρ­γείου Εθνικής Άμυνας στη δια­χεί­ριση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης και η δυνα­τό­τητά του να προ­βαί­νει σε όλες τις ανα­γκαίες ενέρ­γειες για θέματα που άπτο­νται -ανάμεσα σε άλλα- και στη σίτιση των φιλο­ξε­νού­με­νων στα κέντρα κατά παρέκ­κλιση κάθε άλλης διά­τα­ξης της εθνικής νομο­θε­σίας.

Αρνη­τική γνω­μο­δό­τηση

Ο συγκε­κρι­μέ­νος νόμος ψηφί­στηκε στις 21 Φεβρουα­ρίου 2016 και μόλις τρεις ημέρες μετά πηγές της Ενιαίας Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Συμ­βά­σεων, η οποία είχε γνω­μο­δο­τή­σει αρνη­τικά από την αρχή, έκαναν λόγο ότι μόνο δύο στα δέκα νομο­θε­τή­ματα και κανο­νι­στι­κές πράξεις που αφορούν σε δημό­σιες συμ­βά­σεις περνούν από έλεγχο. Ο ίδιος ο πρό­ε­δρος της Αρχής Δημή­τρης Ράικος, με αφορμή την τρο­πο­λο­γία για τη συν­δρομή του ΥΠΕΘΑ, είχε εκδώσει ανα­κοί­νωση στην οποία ανέφερε ότι «εκφρά­ζει την έντονη αντί­θεσή του απέ­να­ντι στην πρα­κτική της κατά­θε­σης τρο­πο­λο­γιών που ορίζουν παρεκ­κλί­σεις από τις ανοι­κτές και δια­φα­νείς δια­δι­κα­σίες που προ­βλέ­πει το ενω­σιακό και εθνικό δίκαιο δημο­σίων συμ­βά­σεων για “λόγους κατε­πεί­γου­σας και απρό­βλε­πτης ανάγκης”, επι­τρέ­πο­ντας τη δια­δι­κα­σία της δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση προ­κή­ρυ­ξης». Η ανα­κοί­νωση του προ­έ­δρου της Αρχής προ­κά­λεσε λίγες ημέρες μετά επί­καιρη ερώτηση βου­λευ­τών της Νέας Δημο­κρα­τίας για τις απευ­θείας ανα­θέ­σεις, η οποία δεν απα­ντή­θηκε ποτέ. Ο πρό­ε­δρος της Ενιαίας Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Συμ­βά­σεων Δημή­τρης Ράικος: παραι­τή­θηκε εκφρά­ζο­ντας την έντονη αντί­θεσή του  στην πρα­κτική της κατά­θε­σης τρο­πο­λο­γιών που ορίζουν παρεκ­κλί­σεις από τις ανοι­κτές και δια­φα­νείς δια­δι­κα­σίες που προ­βλέ­πει το ενω­σιακό και εθνικό δίκαιο δημο­σίων συμ­βά­σεων.

Ταυ­τό­χρονα, με την έναρξη εφαρ­μο­γής της συμ­φω­νίας ΕΕ-Τουρκίας για την επι­στροφή αυτών που εισέρ­χο­νται παρά­τυπα σε ευρω­παϊκό έδαφος, οι προ­σφυ­γι­κές ροές προς την χώρα μας μειώ­νο­νται κατα­κό­ρυφα. Οι αριθμοί των συνο­λι­κών αφίξεων στα νησιά έπεσαν στο μισό τον Μάρτιο του 2016 σε σχέση με τον προη­γού­μενο μήνα, ενώ η καθο­δική πορεία συνε­χί­στηκε καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους. Κατά το πρώτο χρονικό διά­στημα που ανέλαβε το ΥΠΕΘΑ τη σίτιση σε δομές φιλο­ξε­νίας, δεν εμφα­νί­ζο­νταν μεγάλες απο­κλί­σεις ανάμεσα στον αριθμό των κατα­με­τρη­μέ­νων προ­σφύ­γων και των δια­κη­ρυσ­σο­μέ­νων ποσο­τή­των.

Για παρά­δειγμα, στα Διαβατά Θεσ­σα­λο­νί­κης είχαν κατα­γρα­φεί από την Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ 2280 φιλο­ξε­νού­με­νοι στα τέλη Μαρτίου του 2016, ενώ ο αριθμός των ατόμων που ανα­φε­ρό­ταν στην δια­κή­ρυξη για τη σίτισή τους τον ίδιο μήνα ήταν 2400. Δεδο­μέ­νου ότι οι προ­σφυ­γι­κές ροές προς τα νησιά τον Μάρτιο του 2016 ανήλθαν σε 26.000, οι περιο­ρι­σμέ­νες επι­πλέον ποσό­τη­τες σε δομή της ενδο­χώ­ρας, η οποία δεν δέχεται το πρώτο κύμα των αφίξεων, ακού­γο­νται λογικές. Επίσης, στην Βέροια, οι φιλο­ξε­νού­με­νοι μετρή­θη­καν τον Μάρτιο του 2016 σε 377 και η δια­κή­ρυξη του Απρι­λίου κάνει λόγο για 400, στην Νέα Καρβάλη Καβάλας ήταν 755 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες και δημο­σιεύ­ο­νται δύο δια­κη­ρύ­ξεις για σύνολο 800 ατόμων, στην Ανδρα­βίδα ήταν τον Μάρτιο 328 και τον Απρίλιο δια­κη­ρύ­χθη­καν ποσό­τη­τες φαγητού για 400. Στα τέλη Απρι­λίου 2016 ο πρό­ε­δρος της Ενιαίας Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Συμ­βά­σεων Δημή­τρης Ράικος υπέβαλε με επι­στολή την παραί­τησή του, χωρίς να ανα­φέ­ρε­ται σε συγκε­κρι­μέ­νους λόγους. Ωστόσο, επε­σή­μανε ότι εντολή του και παρα­κα­τα­θήκη προς τα στελέχη της Αρχής, «είναι η απο­τε­λε­σμα­τική και κυρίως η ανε­ξάρ­τητη και αμε­ρό­λη­πτη εκτέ­λεση των καθη­κό­ντων τους, μακριά από κομ­μα­τι­κές ή άλλες επιρ­ροές και εξαρ­τή­σεις, που δυστυ­χώς ταλαι­πω­ρούν ακόμη και σήμερα τον λαό και το έθνος μας, και συνι­στούν σοβαρή απειλή για την ορθή και απρό­σκο­πτη εκτέ­λεση των καθη­κό­ντων κάθε δημό­σιου λει­τουρ­γού, πολλώ δε μάλλον του επι­φορ­τι­σμέ­νου με τον έλεγχο της νομι­μό­τη­τας του τομέα των δημο­σίων συμ­βά­σεων, όπου τα συγκρουό­μενα οικο­νο­μικά και πολι­τικά συμ­φέ­ρο­ντα είναι ιδιαί­τερα έντονα». Λίγους μήνες μετά ανα­δεί­χθηκε στον πρώτο Έλληνα που επελέγη από τη γενική συνέ­λευση του ΟΗΕ για τη θέση του δικαστή στο Δευ­τε­ρο­βάθ­μιο Δικα­στή­ριο του διε­θνούς οργα­νι­σμού.

Η παραί­τηση

Με ανα­κοί­νωσή του το ΠΑΣΟΚ σημεί­ωνε τότε ότι η παραί­τηση του κ. Ράικου ήρθε μετά τη «σκαν­δα­λώδη» νομο­θε­τική ρύθμιση της Κυβέρ­νη­σης να συνά­πτει δημό­σιες συμ­βά­σεις με φαστ τρακ δια­δι­κα­σίες κατά παρέκ­κλιση του προ­βλε­πό­με­νου από τη νομο­θε­σία ελέγχου τον οποίο έπρεπε να ασκεί η Αρχή. Μετά η Νέα Δημο­κρα­τία, με επι­στολή του Κυριά­κου Μητσο­τάκη προς τον τότε Πρόεδρο της Βουλής Νίκο Βούτση, απέδιδε στον ΣΥΡΙΖΑ τρι­πλά­σιο αριθμό Πράξεων Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου σε ετήσια βάση σε σύγκριση με τα χρόνια δια­κυ­βέρ­νη­σής της, ενώ όσο ο  ΣΥΡΙΖΑ ήταν αντι­πο­λί­τευση κατη­γο­ρούσε την ΝΔ ότι εξέδιδε ΠΝΠ.

Το «απευ­θείας» διαιω­νί­ζε­ται Από τον Μάιο του 2016 και μετά οι ροές μειώ­νο­νται σε 1500-3500 αφίξεις το μήνα, δηλαδή συνο­λικά μέσα σε οκτώ μήνες έφτασαν στη χώρα λιγό­τε­ροι πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες απ’ όσοι τον Φεβρουά­ριο του ίδιου έτους. Η κατά­σταση θεω­ρεί­ται δια­χει­ρί­σιμη – οι αφίξεις έχουν πέσει κάτω από 2000 το μήνα στο γύρισμα του 2017, οπότε και εντο­πί­στη­καν οι μεγάλες απο­κλί­σεις των δια­κη­ρύ­ξεων σε Σίνδο και Ωραιό­κα­στρο σε σχέση με τον αριθμό των κατα­γραμ­μέ­νων φιλο­ξε­νού­με­νων από την Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ.

Όμως τα συγκε­κρι­μένα κέντρα δεν ήταν τα μόνα. Παρό­μοιες απο­κλί­σεις εντο­πί­στη­καν και σε άλλες δομές: στην Αλεξύλ, στο Δερβένι Θεσ­σα­λο­νί­κης, όπου τον Ιανουά­ριο του 2017 βρί­σκο­νταν σύμφωνα με την Ύπατη Αρμο­στεία 356 φιλο­ξε­νού­με­νοι ενώ η δια­κή­ρυξη αφο­ρούσε 550, στην Μαλα­κάσα όπου μετρή­θη­καν 470 και η δια­κή­ρυξη στα μέσα Δεκεμ­βρίου 2016 έκανε λόγο για 850. Επι­πλέον, στην Κω κατα­γρά­φη­καν 880 και δια­κη­ρύ­χθηκε φαγητό για 1300, στην Μυτι­λήνη ήταν περίπου 2500 και η δια­κή­ρυξη ήταν για 3200.

Σημειώ­νε­ται ότι το ημε­ρή­σιο φαγητό κάθε φιλο­ξε­νού­με­νου προ­ϋ­πο­λο­γί­ζε­ται στα 5,87 ευρώ, ήτοι 1000 άτομα παρα­πάνω την ημέρα κοστί­ζουν 5870 ευρώ την ημέρα ή σχεδόν 175.000 το μήνα. Και ενώ οι ροές έχουν μειωθεί κατα­κό­ρυφα, στις αρχές Μαρτίου του 2017, πάντα επί υπουρ­γίας Καμ­μέ­νου στο ΥΕΘΑ,  παρα­τεί­νε­ται με ρύθμιση έως και το τέλος του έτους το καθε­στώς των απευ­θείας ανα­θέ­σεων. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται ότι, όταν εγκρί­θηκε η παρά­ταση, οι προ­σφυ­γι­κές ροές βρί­σκο­νταν στο χαμη­λό­τερο σημείο της τριε­τίας: από 855.000 που είχαν εισέλ­θει από τα νησιά το 2015, έπεσαν στις 173.000 το 2016 και στις 30.000 το 2017. Ωστόσο, στις 22 Δεκεμ­βρίου του 2017 δόθηκε και νέα παρά­ταση στη μη προ­κή­ρυξη δια­γω­νι­σμών για «κατε­πεί­γου­σες και απρό­βλε­πτες ανάγκες». Τα ευρή­ματα για το 2018 Μαζί με την παρα­πάνω παρά­ταση, ήρθε και μία ακόμα, αυτή των μεγάλων απο­κλί­σεων ανάμεσα στον αριθμό των φιλο­ξε­νου­μέ­νων και των διακηρυσσoμένων ποσο­τή­των φαγητού.

Το γινόταν στις δομές

Από την έρευνα του Protagon δια­πι­στώ­θη­καν ανάμεσα σε άλλα τα εξής: Στο Βαθύ της Σάμου, από κατα­μέ­τρηση του Ιανουα­ρίου του 2018, προ­κύ­πτει ότι στη δομή βρί­σκο­νταν σχεδόν 1700 φιλο­ξε­νού­με­νοι, ενώ τον Μάρτιο ο αριθμός τους πέφτει στους 1390, την περίοδο Απριλίου-Μαΐου ξεπερ­νάει κατά λίγο τους 1900, τον Ιούνιο φτάνει στους 2130 και τον Ιούλιο του 2600. Στο ίδιο χρονικό διά­στημα οι δια­κη­ρυσ­σό­με­νες ποσό­τη­τες φαγητού ξεκι­νούν από 2800-2900 σιτι­ζο­μέ­νους,  και φτάνουν τους 3000 τον Ιούνιο και τους 3500 τον Ιούλιο, σαφής δηλαδή διό­γκωση του αριθμού μερίδων.

Στη δομή του πρώην εργο­στα­σίου της ΒΙΑΛ στη Χίο η κατα­μέ­τρηση της Ύπατης Αρμο­στείας τον Ιανουά­ριο του 2018 δείχνει 1400 φιλο­ξε­νού­με­νους, ενώ στα μέσα Μαρτίου σχεδόν 1270. Αντί­στοιχα στις δια­κη­ρύ­ξεις ανα­φέ­ρο­νται 2200 άτομα τον Ιανουά­ριο και άλλα τόσα τον Μάρτιο, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των φιλο­ξε­νου­μέ­νων εμφα­νί­ζε­ται μειω­μέ­νος. Στις δομές της Λέρου κατα­γρά­φο­νται από την Υπατη Αρμο­στεία σχεδόν 600 φιλο­ξε­νού­με­νοι τον Ιανουά­ριο, 460 τον Μάρτιο, 540 τον Απρίλιο, ενώ στις δια­κη­ρύ­ξεις 1000 τον Ιανουά­ριο, 1000 τον Μάρτιο, 800 τον Απρίλιο. Στην Κω, η κατα­μέ­τρηση της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ δείχνει 580 τον Ιανουά­ριο και 770 τον Μάρτιο. Αντί­στοιχα, δια­κή­ρυξη του Ιανουα­ρίου αφορά 1000 σιτι­ζο­μέ­νους και του Μαρτίου επίσης 1000. Στη Λέσβο, στο στρα­τό­πεδο Παρα­δέλλη, (το κέντρο της Μόριας), στις 15 Μαρτίου κατα­γρά­φο­νται 5465 από την Ύπατη Αρμο­στεία ενώ η δια­κή­ρυξη που αφορά τη σίτιση από τις 14 Μαρτίου ανα­φέ­ρει 6500 άτομα.

 

Νέα κατα­μέ­τρηση

Στις 22 Μαΐου νέα κατα­μέ­τρηση σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΟΗΕ δείχνει 6000 στην Μόρια και άλλους 1161 στο κέντρο του Καρά Τεπέ. Η δια­κή­ρυξη για τη σίτιση των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών που δημο­σιεύ­ε­ται ακριβώς την ίδια ημέρα ανα­φέ­ρει 8300 άτομα. Ξανά στις 20 Ιουνίου η Ύπατη Αρμο­στεία κατα­γρά­φει 6000 στη Μόρια και 1188 στο Καρά Τεπέ, ενώ δύο δια­κη­ρύ­ξεις σίτισης που δημο­σιεύ­ο­νται λίγες ημέρες πριν και μετά την εν λόγω κατα­μέ­τρηση ανα­φέ­ρο­νται σε 8000 άτομα.

Ανα­θέ­σεις με ταχύ­τητα φωτός Πέρα από τις απο­κλί­σεις, η έρευνα του Protagon εντό­πισε και διά­φο­ρες παρα­λεί­ψεις, ανα­κρί­βειες και «ευτρά­πελα» σε έγγραφα του ΥΠΕΘΑ που ανα­φέ­ρο­νται στις υπη­ρε­σίες σίτισης. Για παρά­δειγμα, στη Διαύ­γεια έχουν αναρ­τη­θεί δια­κη­ρύ­ξεις, συγκε­κρι­μένα για το Κέντρο Ανοι­χτής Δομής Φιλο­ξε­νίας στην Αλε­ξάν­δρεια Ημαθίας, όπου ανα­φέ­ρε­ται επα­νει­λημ­μένα μόνο το ποσό της δαπάνης για τη σίτιση και δεν ανα­φέ­ρε­ται ούτε ο αριθμός των σιτι­ζο­μέ­νων ούτε η χρονική διάρ­κεια για την οποία γίνο­νται οι απευ­θείας ανα­θέ­σεις. Επίσης, στις αναρ­τη­μέ­νες στη Διαύ­γεια δια­κη­ρύ­ξεις, τα έγγραφα που αφορούν το κέντρο της Σάμου επί μήνες δεν εμφα­νί­ζουν ούτε ποσά ούτε αριθμό φιλο­ξε­νου­μέ­νων – τα στοι­χεία αρχί­ζουν να μπαί­νουν από τον Νοέμ­βριο του 2016 και μετά, ενώ η συν­δρομή του ΥΠΕΘΑ στη δια­δι­κα­σία σίτισης στις δομές νομο­θε­τή­θηκε από τα τέλη Φεβρουα­ρίου του 2016.

Σε μερικές περι­πτώ­σεις οι δια­κη­ρύ­ξεις συντάσ­σο­νται και δημο­σιεύ­ο­νται την ίδια ημέρα κατά την οποία πραγ­μα­το­ποιεί­ται και η ανάθεση, δημιουρ­γώ­ντας εύλογα ερω­τη­μα­τικά για την δια­δι­κα­σία που ακο­λου­θεί­ται. Ενδει­κτικά, την 1η Σεπτεμ­βρίου 2017 συντά­χθηκε δια­κή­ρυξη σίτισης για το κέντρο ΒΙΑΛ στη Χίο, στην οποία ανα­κοι­νώ­θηκε ότι η δια­πραγ­μά­τευση θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το βράδυ της ίδιας ημέρας για ένα έργο σίτισης που θα ξεκι­νούσε το πρωί της ίδιας ημέρας.

πηγή in.gr