Τουρισμός: Η ατμομηχανή της οικονομίας χρειάζεται… νέα καύσιμα

Ήδη από τις αρχές της σεζόν όσοι πα­ρα­κο­λου­θού­σαν την πο­ρεία της ζή­τη­σης από τις βα­σι­κές αγο­ρές του εξω­τε­ρι­κού μι­λού­σαν για κάμψη των κρα­τή­σε­ων για τους ελ­λη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, με αρ­νη­τι­κό αντί­κτυ­πο για τα του­ρι­στι­κά έσοδα. Δια­νύ­ο­ντας τα μέσα της κα­λο­και­ρι­νής πε­ριό­δου, οι εκτι­μή­σεις επα­λη­θεύ­ο­νται, ενώ τα τε­λευ­ταία στοι­χεία τόσο για την πο­ρεία των προ­κρα­τή­σε­ων στα κυ­ριό­τε­ρα αε­ρο­δρό­μια της χώρας όσο και για τις πλη­ρό­τη­τες στα ξε­νο­δο­χεία δί­νουν τη φε­τι­νή ει­κό­να του του­ρι­σμού.

Οι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες θέ­σεις στα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια, με βάση την ει­κό­να από τις αε­ρο­πο­ρι­κές έως τις 30 Ιου­νί­ου, είναι λι­γό­τε­ρες κατά 1,2 εκατ. (7%) σε σχέση με τις θέ­σεις που είχαν δρο­μο­λο­γη­θεί την αντί­στοι­χη χρο­νι­κή στιγ­μή για τη σεζόν του 2018 και κατά 4,9% (855.000) σε σχέση με τον αριθ­μό των θέ­σε­ων που εντέ­λει υλο­ποι­ή­θη­καν το 2018. Την κάμψη απο­τύ­πω­σε η με­λέ­τη του Ιν­στι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων (ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ), με τίτλο “Οι προ­ο­πτι­κές του ει­σερ­χό­με­νου του­ρι­σμού στην Ελ­λά­δα το 2019, βάσει της πο­ρεί­ας των οι­κο­νο­μιών των χωρών προ­έ­λευ­σης επι­σκε­πτών και των προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων”, δί­νο­ντας μια πρώτη “γεύση” για τον αριθ­μό των του­ρι­στών που ανα­μέ­νο­νται φέτος στην Ελ­λά­δα.

Αν και η τε­λι­κή με­τα­βο­λή των αε­ρο­πο­ρι­κών αφί­ξε­ων θα προσ­διο­ρι­στεί τόσο από τον βαθμό υλο­ποί­η­σης του προ­γράμ­μα­τος των εται­ρειών όσο και από την πλη­ρό­τη­τα των αε­ρο­πλά­νων, τα νού­με­ρα, όπως εξη­γούν στε­λέ­χη της του­ρι­στι­κής αγο­ράς, είναι εν­δει­κτι­κά των απω­λειών που κα­τα­γρά­φουν φέτος οι εγ­χώ­ριοι προ­ο­ρι­σμοί, ει­δι­κά τα Δω­δε­κά­νη­σα. Η επά­νο­δος της Τουρ­κί­ας, της Αι­γύ­πτου και της Τυ­νη­σί­ας, που κα­τα­γρά­φουν πολύ υψηλή  ζή­τη­ση, αλλά και η πτώση της τουρ­κι­κής λίρας έχουν ανε­βά­σει τον αντα­γω­νι­σμό στις χώρες της Με­σο­γεί­ου. Ήταν μια εξέ­λι­ξη που είχε γίνει φα­νε­ρή από τα τέλη του 2018, όταν φο­ρείς του του­ρι­στι­κού χώρου μι­λού­σαν για στα­θε­ρο­ποί­η­ση φέτος στα του­ρι­στι­κά νού­με­ρα.

Πιο κάτω οι πλη­ρό­τη­τες

Σε συ­νέ­χεια της μεί­ω­σης των προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων θέ­σε­ων από τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες, και οι πλη­ρό­τη­τες στα ξε­νο­δο­χεία της Αθή­νας έχουν προ­βλη­μα­τί­σει τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες. Στην πε­ρί­πτω­ση της πρω­τεύ­ου­σας, αν και η επι­σκε­ψι­μό­τη­τα είναι υψηλή, η έκρη­ξη των κα­τα­λυ­μά­των που δια­τί­θε­νται στις πλατ­φόρ­μες βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης έχει επη­ρε­ά­σει τους τζί­ρους των ξε­νο­δο­χεί­ων.

Σύμ­φω­να με τα μη­νιαία δελ­τία της Ένω­σης Ξε­νο­δό­χων Αθη­νών, Ατ­τι­κής & Αρ­γο­σα­ρω­νι­κού για τα στοι­χεία κί­νη­σης και από­δο­σης ξε­νο­δο­χεί­ων, το πρώτο εξά­μη­νο του 2019 κα­τα­γρά­φη­κε πτώση της τάξης του 3,8% στην πλη­ρό­τη­τα, 2,9% στο έσοδο ανά δια­θέ­σι­μο δω­μά­τιο (Rev Par) και ορια­κή θε­τι­κή αλ­λα­γή (1%) στη μέση τιμή δω­μα­τί­ου. Η πλη­ρό­τη­τα των ξε­νο­δο­χεί­ων το εξά­μη­νο έκλει­νε αρ­νη­τι­κά (και) ανά μήνα, σε πο­σο­στά έως και -8,6%. Η μεί­ω­ση στις πλη­ρό­τη­τες της Αθή­νας είχε φανεί, εξάλ­λου, από το πρώτο τρί­μη­νο, που είχε κλεί­σει με πτώση 6,8% στην πλη­ρό­τη­τα και 6,8% στο έσοδο ανά δια­θέ­σι­μο δω­μά­τιο. Πρό­σφα­τη έρευ­να του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δος είχε επί­σης δεί­ξει πως το 31% ξε­νο­δό­χων εκτι­μού­σε ότι η πλη­ρό­τη­τα των ξε­νο­δο­χεί­ων τους για το 2019 θα ήταν μειω­μέ­νη σε σχέση με το 2018. Η μέση μεί­ω­ση εκτι­μά­ται ότι θα κυ­μαν­θεί γύρω στο 20%. Αντί­στοι­χα, το 21% των ξε­νο­δό­χων έκα­ναν λόγο για πτώση στις τιμές τους.

Ανοί­γει η ψα­λί­δα

Ανά­μι­κτη είναι η ει­κό­να που πα­ρου­σιά­ζει η επι­βα­τι­κή κί­νη­ση στα βα­σι­κά αε­ρο­δρό­μια. Οι αε­ρο­πο­ρι­κές αφί­ξεις που κα­τε­γρά­φη­σαν τον Μάιο ήταν μειω­μέ­νες 4.000 σε σχέση με τον Μάιο του 2018. Το αε­ρο­δρό­μιο της Αθή­νας είχε άνοδο 9,7% / +53.000 επι­βά­τες, όμως τα πε­ρι­φε­ρεια­κά πτώση 3,1% / -57.000 επι­βά­τες.

Στο πε­ντά­μη­νο, η με­γα­λύ­τε­ρη μεί­ω­ση σε από­λυ­τες δια­φο­ρές κα­τα­γρά­φη­κε στο Ηρά­κλειο (-7,2% / -31.000) και η με­γα­λύ­τε­ρη πο­σο­στιαία μεί­ω­ση στη Σάμο κατά -19,7% / -4.000 επι­βά­τες. Αντί­θε­τα, στο αε­ρο­δρό­μιο της πρω­τεύ­ου­σας πα­ρου­σιά­στη­κε η με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση σε από­λυ­τες δια­φο­ρές (+9,7% / +53.000), ενώ στη Μύ­κο­νο κα­τα­γρά­φη­κε η με­γα­λύ­τε­ρη πο­σο­στιαία αύ­ξη­ση, κατά 16,3% / +22.000. Στα Δω­δε­κά­νη­σα κα­τα­γρά­φε­ται μεί­ω­ση 5,2%.

Πιο ελ­κυ­στι­κό του­ρι­στι­κό πα­κέ­το

Πέρα από την ανά­καμ­ψη των αντα­γω­νι­στών, οι υψη­λοί φόροι στον του­ρι­σμό στην Ελ­λά­δα, με αντί­κτυ­πο στην τιμή του του­ρι­στι­κού πα­κέ­του, και σε συν­δυα­σμό με την υστέ­ρη­ση σε δη­μό­σιες του­ρι­στι­κές υπο­δο­μές, θε­ω­ρού­νται από την αγορά πα­ρά­γο­ντες που έχουν επη­ρε­ά­σει τη ζή­τη­ση.

Στο τρα­πέ­ζι, πλέον, βρί­σκο­νται από το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού τόσο η επα­νε­ξέ­τα­ση του φόρου στη δια­νυ­κτέ­ρευ­ση, που ξε­κί­νη­σε να ισχύ­ει από το 2018, όσο και η μεί­ω­ση της φο­ρο­λό­γη­σης συ­νο­λι­κά του πα­κέ­του. Οι ξε­νο­δό­χοι έχουν ζη­τή­σει την κα­τάρ­γη­ση του τέ­λους δια­μο­νής, που επι­βα­ρύ­νει τους πε­λά­τες των κα­τα­λυ­μά­των, ή έστω εφαρ­μο­γή του μόνο κατά τη θε­ρι­νή πε­ρί­ο­δο και όχι καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους.

Ση­μειώ­νε­ται πως ο φόρος δια­μο­νής στα ελ­λη­νι­κά κα­τα­λύ­μα­τα θα ανέρ­χε­ται στα 4 ευρώ ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση ανά δω­μά­τιο στα ξε­νο­δο­χεία 5 αστέ­ρων, στα 3 ευρώ στα ξε­νο­δο­χεία 4 αστέ­ρων, στο 1,5 ευρώ στα ξε­νο­δο­χεία 3 αστέ­ρων και στα 0,50 ευρώ στα ξε­νο­δο­χεία 1 έως 2 αστέ­ρων, καθώς και στα ενοι­κια­ζό­με­να δω­μά­τια.

Τα στοι­χεία για τις προ­σεγ­γί­σεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων δεί­χνουν την αντι­στρο­φή του κλί­μα­τος, μετά την πτώση που κα­τέ­γρα­φε η αγορά της κρουα­ζιέ­ρας τις δύο προη­γού­με­νες σεζόν.

Φέτος ανα­μέ­νε­ται άνο­δος κοντά στο 8%. Επί­σης προ­βλέ­πε­ται πως ο αριθ­μός των επι­σκε­πτών θα ξε­πε­ρά­σει τα 5 εκα­τομ­μύ­ρια, από 4,78 εκατ. επι­βά­τες το 2018. Ήδη οι κο­ρυ­φαί­ες εται­ρεί­ες από την αγορά της κρουα­ζιέ­ρας έχουν διευ­ρύ­νει το πρό­γραμ­μά τους για την Ελ­λά­δα. Η MSC Cruises θα έχει πε­ρί­που 400 προ­σεγ­γί­σεις σε ελ­λη­νι­κά λι­μά­νια το 2019.

Το επό­με­νο κα­λο­καί­ρι, επί­σης, έπει­τα από μία πε­ντα­ε­τία απου­σί­ας, επι­στρέ­φει στη χώρα μας και η Disney Cruise Line, η οποία στο νέο πρό­γραμ­μα δρο­μο­λο­γί­ων της πε­ρι­λαμ­βά­νει και ελ­λη­νι­κά λι­μά­νια, σε πα­κέ­τα με 12 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και δύο ακόμα με 9 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, και απο­βι­βά­σεις στον Πει­ραιά, το Κα­τά­κο­λο, τη Σα­ντο­ρί­νη, τη Μύ­κο­νο και την Κρήτη.

Η Ελ­λά­δα κα­τέ­χει με­ρί­διο 10% στις προ­σεγ­γί­σεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων στην πε­ριο­χή της Με­σο­γεί­ου.

Σύμ­φω­να με την Ένωση Λι­μέ­νων Ελ­λά­δος, πέρσι κα­τα­γρά­φη­καν στο σύ­νο­λο των προ­ο­ρι­σμών

κρουα­ζιέ­ρας 3.410 αφί­ξεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων (ένα­ντι 3.415 το 2017), ενώ η πρώτη δε­κά­δα των

προ­ο­ρι­σμών δια­τη­ρεί­ται η ίδια τα τε­λευ­ταία οκτώ χρό­νια (παρά τις μι­κρές ανα­κα­τα­τά­ξεις). Ση­μειώ­νε­ται πως το 2017 οι απώ­λειες στον κλάδο άγ­γι­ζαν το 20%.

Τι γί­νε­ται με τα έσοδα

Επί του πα­ρό­ντος, η πο­ρεία των του­ρι­στι­κών εσό­δων δεν δεί­χνει να έχει επη­ρε­α­στεί από την κάμψη των αφί­ξε­ων. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος, τον Μάιο κα­τα­γρά­φη­κε μεί­ω­ση στις αφί­ξεις των ξένων επι­σκε­πτών κατά 2,6%, εντού­τοις οι ει­σπρά­ξεις από τα­ξι­διω­τι­κές υπη­ρε­σί­ες αυ­ξή­θη­καν κατά 9,3%, φτά­νο­ντας τα 1,6 δισ. ευρώ, ένα­ντι 1,46 δισ. ευρώ τον Μάιο του 2018.

Στο πε­ντά­μη­νο, αντί­στοι­χα, τα έσοδα αυ­ξή­θη­καν κατά 14,4% και δια­μορ­φώ­θη­καν σε 2,9 δισ. ευρώ, από 2,5 δισ. ευρώ το αντί­στοι­χο πε­ντά­μη­νο του 2018. Οι αφί­ξεις πα­ρου­σί­α­σαν μικρή πτώση κατά 0,9%.

Οι προσ­δο­κί­ες, πά­ντως, πα­ρα­μέ­νουν χα­μη­λό­τε­ρες σε σύ­γκρι­ση με πέρσι. Φο­ρείς του χώρου εξη­γούν πως έπει­τα από μία πε­ντα­ε­τία συ­νε­χούς ανό­δου είναι ανα­με­νό­με­νη η “κό­πω­ση” στις ει­σπρά­ξεις, κάτι που έχει εξάλ­λου φανεί τις τε­λευ­ταί­ες δύο σεζόν από τη με­γά­λη ψα­λί­δα σε σχέση με τον αριθ­μό των επι­σκε­πτών και τη μεί­ω­ση της μέσης δα­πά­νης ανά τα­ξί­δι. Έτσι, η συ­νε­χής άνο­δος της ζή­τη­σης για την Τουρ­κία, τα με­ρί­δια που θα απο­σπά­σουν οι γει­το­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί της Με­σο­γεί­ου και η υψηλή φο­ρο­λό­γη­ση του του­ρι­στι­κού πα­κέ­του σε δια­μο­νή και εστί­α­ση στην Ελ­λά­δα είναι πα­ρά­με­τροι που επη­ρε­ά­ζουν τις ει­σπρά­ξεις και τις τιμές των πα­κέ­των.

Ση­μειώ­νε­ται πως πέρσι στην Ελ­λά­δα ήρθαν πε­ρί­που 30 εκατ. επι­σκέ­πτες από το εξω­τε­ρι­κό, με τα έσοδα, σύμ­φω­να με την ΤτΕ, να φτά­νουν τα 15,6 δισ. ευρώ, χωρίς να υπο­λο­γί­ζε­ται η κρουα­ζιέ­ρα.

πηγή capital.gr

Της Βα­σι­λι­κής Κουρ­λι­μπί­νη