Η κλιματική αλλαγή τσακίζει την ελληνική οικονομία- Δυσθεώρητο το κόστος

Εφιαλ­τικά είναι τα σενάρια για το κόστος της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στην Ελλάδα. Πέρα από το γεγονός ότι οι απώ­λειες ανθρώ­πι­νων ζωών και οι φυσικές κατα­στρο­φές από ακραία καιρικά φαι­νό­μενα θα είναι πιο συχνές, ειδικές μελέτες που έγιναν κατά καιρούς περι­γρά­φουν και τις οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες.

Η νέα τρα­γω­δία στη Χαλ­κι­δική, με 7 νεκρούς και ανυ­πο­λό­γι­στες κατα­στρο­φές, ήρθε να υπεν­θυ­μί­σει τη συζή­τηση που πρέπει να γίνει για τις επι­πτώ­σεις και για το τι πρέπει να γίνει.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι εδώ και μια δεκα­ε­τία η Τράπεζα της Ελλάδας, έχει προει­δο­ποι­ή­σει και για το οικο­νο­μικό κόστος της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Σε ομιλία του τον περα­σμένο Οκτώ­βριο ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας είχε εκτι­μή­σει ότι η κλι­μα­τική αλλαγή έχει δυσμε­νείς έως εξαι­ρε­τικά δυσμε­νείς επι­πτώ­σεις σε όλους τους τομείς της εθνικής οικο­νο­μίας.

Όπως ανέφερε: «εάν κοστο­λο­γή­σουμε το σενάριο της μη-δράσης για την κλι­μα­τική αλλαγή, το ελλη­νικό ΑΕΠ μπορεί, ceteris paribus, να μειώ­νε­ται, σε ετήσια βάση, κατά 2% μέχρι το 2050 και ακόμη περισ­σό­τερο μέχρι το 2100, ενώ το συνο­λικό κόστος για την ελλη­νική οικο­νο­μία, σωρευ­τικά μέχρι το 2100, είναι δυνατόν να φθάσει τα 701 δισ. ευρώ.

Δηλαδή τα επόμενα 80 χρόνια η Ελλάδα θα χάνει περί τα 9 δις ευρώ το χρόνο, πέραν των ανθρώ­πι­νων απω­λειών.

Σε έρευνα της ΤτΕ το 2011 είχε ανα­φερ­θεί ότι «το Σενάριο Προσαρµογής κοστί­ζει στην ελλη­νική οικονοµία (σωρευ­τική µείωση του ΑΕΠ κατά τη χρονική περίοδο µέχρι το 2100) 123 δισεκ. ευρώ (στα­θε­ρές τιµές του 2008) λιγό­τερο από ό,τι το Σενάριο Μη ∆ράσης.

Το αποτέλεσµα αυτό υπο­λο­γί­ζε­ται µε προ­ε­ξο­φλη­τικό επι­τό­κιο ίσο µε το µηδέν και ανα­φο­ρικά µε το µέγεθος του ΑΕΠ έτους βάσης. Η διαφορά είναι πάλι θετική υπέρ του Σενα­ρίου Προσαρµογής και ανέρ­χε­ται στα €24 δισεκ. σωρευ­τικά, αν χρησιµοποιηθεί ετήσιο προ­ε­ξο­φλη­τικό επι­τό­κιο ίσο µε 2%. Παρά την αβε­βαιό­τητα σχετικά µε τα µέτρα προσαρµογής και τις συνέ­πειές τους ως κόστος για την ελλη­νική οικονοµία, το αποτέλεσµα της ανά­λυ­σης κόστους-οφέλους µε βάση το πρότυπο γενικής ισορ­ρο­πίας πρέπει να θεω­ρη­θεί ασφαλές.

Μικρό­τερο κόστος

Με άλλα λόγια, είναι δυνατόν να σχε­δια­στεί κατάλ­ληλο πρόγραµµα προσαρµογής, του οποίου το κόστος να είναι µικρότερο από το κόστος που απο­φεύ­γε­ται επειδή η προσαρµογή µετριάζει τις οικονοµικές επι­πτώ­σεις της κλιµατικής αλλαγής. Στην ανάλυση αυτή δεν ελήφθη υπόψη το όφελος που προ­κύ­πτει από το γεγονός ότι η προσαρµογή ως πολι­τική προ­λη­πτι­κού χαρα­κτήρα έχει το χαρα­κτήρα ασφά­λι­σης έναντι των ακραίων συνε­πειών για την οικονοµία λόγω της κλιµατικής αλλαγής».

Δηλαδή, αν η Ελλάδα δεν κάνει τίποτε θα έχει οικο­νο­μική απώλεια 701 δις ευρώ ενώ η προ­σαρ­μογή θα κοστί­σει 123 δις μέχρι το 2100.

Σύμφωνα με τους ειδι­κούς: «Αμεσα οφέλη μπορούν να επι­τευ­χθούν με μέτρα χαμηλού κόστους, όπως η μόνωση των κτιρίων, που περιο­ρί­ζουν την τρω­τό­τητα και την έκθεση στη σημε­ρινή μετα­βλη­τό­τητα του κλί­μα­τος. Χρειά­ζε­ται να ληφθούν συγκε­κρι­μένα μέτρα προ­σαρ­μο­γής στο­χευ­μένα σε ευά­λω­τες στην κλι­μα­τική αλλαγή ομάδες, όπως τα κοι­νω­νικά στρώ­ματα χαμηλού εισο­δή­μα­τος, που δεν έχουν τους απα­ραί­τη­τους πόρους για να αντι­με­τω­πί­σουν τα προ­βλή­ματα που δημιουρ­γού­νται από τις αλλαγές, ούτε να χρη­μα­το­δο­τή­σουν μέτρα μείωσης των εκπο­μπών και μέτρα προ­σαρ­μο­γής.

Σημα­ντι­κές θετικές επι­δρά­σεις στην απα­σχό­ληση έχει η ανά­πτυξη των «πρά­σι­νων υπο­δο­μών» (π.χ. μικρά αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα) που συμ­βάλ­λουν στην προ­σαρ­μογή, μειώ­νο­ντας τον κίνδυνο φυσικών κατα­στρο­φών. Αντι­στοί­χως, επεμ­βά­σεις μετρια­σμού του φαι­νο­μέ­νου θερ­μι­κής νησίδας στις πόλεις, προ­στα­σία και ανά­πτυξη των δασών και των δασικών οικο­συ­στη­μά­των. «Ετσι, η προ­σαρ­μογή μπορεί να πετύχει διπλό όφελος: προ­στα­σία από την κλι­μα­τική αλλαγή (οικο­νο­μικό και περι­βαλ­λο­ντικό όφελος) και ενδυ­νά­μωση της οικο­νο­μίας (ανα­πτυ­ξιακό όφελος)», τονίζει η ίδια.

Θα χρεια­στούν νέες στρα­τη­γι­κές ανά­πτυ­ξης. Για παρά­δειγμα, η κλι­μα­τική αλλαγή θα επι­φέ­ρει σημα­ντικά αρνη­τικά απο­τε­λέ­σματα στον του­ρι­σμό, εάν συνε­χι­στεί το ίδιο μοντέλο».

Άλλες επι­πτώ­σεις

Στο βόρειο ημι­σφαί­ριο σε τριάντα χρόνια, πολλές πόλεις θα μοιά­ζουν με τους τόπους που βρί­σκο­νται νοτίως και πιο κοντά στον Ιση­με­ρινό και σε από­σταση 1.000 χιλιο­μέ­τρων, προ­βλέ­πει η μελέτη. Οι συν­θή­κες αυτές θα δια­μορ­φω­θούν αν τα σχέδια για την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής που ισχύουν σήμερα υλο­ποι­η­θούν.

Η θερ­μο­κρα­σία των πόλεων της Ευρώπης θα αυξηθεί κατά μέσον όρο κατά 2,5 βαθμούς Κελσίου καθ΄όλη την διάρ­κεια του έτους, αλλά τα καλο­καί­ρια και οι χει­μώ­νες μπορεί να είναι κατά 3,5 έως 4,7 βαθμούς Κελσίου θερ­μό­τε­ροι αντι­στοί­χως.

Σε παγκό­σμιο επίπεδο, οι θερ­μο­κρα­σίες είναι πιθανόν να αυξη­θούν κατά 2,4 βαθμούς Κελσίου κατά μέσον όρο. Σύμφωνα με το σενάριο της μελέτης, το 2050 το κλίμα του Λον­δί­νου θα μοιάζει με το σημε­ρινό κλίμα της Βαρ­κε­λώ­νης, στη Μαδρίτη οι συν­θή­κες θα είναι αντί­στοι­χες του σημε­ρι­νού Μαρακές, το Σιάτλ θα μοιάζει με το σημε­ρινό Σαν Φραν­σί­σκο και το Τόκιο με την Τσαν­γκσά της κεντρι­κής Κίνας.

Μία άλλη έρευνα, αυτή του Εθνικού Κέντρου Breakthrough για την Απο­κα­τά­σταση του Κλί­μα­τος στη Μελ­βούρνη, παρου­σιά­ζει ένα πραγ­μα­τικά απο­κα­λυ­πτικό σενάριο για την κλι­μα­τική αλλαγή.

Συγκε­κρι­μένα, δια­βλέ­πει καθόλου αμε­λη­τέες πιθα­νό­τη­τες να «καταρ­ρεύ­σει» η ανθρώ­πινη κοι­νω­νία έως το 2050, αν δεν ληφθούν σοβαρές δράσεις μέσα στην επόμενη δεκα­ε­τία για να στα­μα­τή­σει η άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας.

Σε άρθρο της η Huffington Post φιλο­ξε­νούσε τις απόψεις του γνωστού καθη­γητή Χρήστου Ζερεφού o οποίος έλεγε ότι από το σύνολο της ακτο­γραμ­μής της Ελλάδας, περίπου 16.300 χλµ. περίπου τα 1.000 χλµ. απο­τε­λούν περιο­χές υψηλής ευπά­θειας στην κλιµατική αλλαγή. Η ευπά­θεια έγκει­ται στον κίνδυνο ανόδου της µέσης στάθµης της θάλασ­σας στη χώρα µας, η οποία εκτιµάται ότι θα κυµανθεί µέχρι το 2100 µεταξύ 0,2 και 2 µέτρων. Από το σύνολο της ακτογραµµής της Ελλάδος, περίπου το 20% απο­τε­λεί ακτές µε µέτρια έως υψηλή ευπά­θεια στις αναµενόµενες, βάσει των εκτιµήσεων, εξε­λί­ξεις. «Ο κίν­δυ­νος, ιδιαί­τερα για ορι­σμέ­νες περιο­χές, είναι πολύ αυξη­μέ­νος, αλλά είναι αδύ­να­τον να απα­ριθ­μη­θούν. Αυτές που θα πληγούν περισ­σό­τερο είναι αυτές στα μεγάλα Δέλτα των ποταμών, όπως του Νέστου και του Αξιού, το Μεσο­λόγγι κ.α.» υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Ζερεφός- συμπλη­ρώ­νο­ντας ότι πριν το 1950 η άνοδος της στάθμης της θάλασ­σας από φυσικά αίτια ήταν της τάξης του 1 – 1,5 χιλιο­στού τον χρόνο περίπου, δηλ 15 εκα­το­στά τον αιώνα. «Αυτό έχει πολύ σοβαρές συνέ­πειες, όχι μόνο στα παρά­κτια οικο­συ­στή­ματα και τις αγρο­τι­κές καλ­λιέρ­γειες, αλλά και στην απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση των του­ρι­στι­κών περιο­χών της χώρας (αμμου­διές κλπ) οι οποίες θα κιν­δυ­νεύ­σουν κατά ανάλογο τρόπο που κιν­δυ­νεύ­ουν σήμερα διά­ση­μες αμμου­διές π.χ. στη Χαβάη».

Λιγό­τε­ρες βροχές

Σύμφωνα με τους υπο­λο­γι­σμούς για τα προσεχή 50 χρόνια, οι μειώ­σεις που υπο­λο­γί­ζο­νται στις βρο­χο­πτώ­σεις στα δυτικά είναι της τάξης του 15-20%, μέσα στα επόμενα 50-70 χρόνια. «Σήμερα περίπου 2 μήνες τον χρόνο ο καιρός είναι επι­κίν­δυ­νος για πυρ­κα­γιές. Αυτή η περί­ο­δος επι­κιν­δυ­νό­τη­τας ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί. Κατά τις εκτι­μή­σεις της ΤτΕ μπορεί να επι­μη­κυν­θεί κατά 1 μήνα. Οι δασικές πυρ­κα­γιές, ως γνωστόν,έχουν πάρα πολλά κακά, διότι σε ορι­σμέ­νες περιο­χές, ιδιαί­τερα σε αυτές που είναι στους πρό­πο­δες ορεινών όγκων, έχουν σαν απο­τέ­λε­σμα να ακο­λου­θού­νται από ερημοποίηση- κυρίως επειδή αρχί­ζουν και τρώνε τα βλα­στά­ρια τα ζώα. Αλλά και για πολλούς άλλους λόγους. Αν δει κανείς τη συνέρ­γεια κάποιων ακραίων βρο­χο­πτώ­σεων και την εναλ­λαγή τους με ξηρασία σε ένα υπό­βα­θρό όπου οι μικρο­σει­σμοί που, ακόμα και αν δεν τους κατα­λα­βαί­νουμε, δημιουρ­γούν ένα συνεχές τρε­μού­λια­σμα του εδάφους, με απο­τέ­λε­σμα απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση, οδη­γού­μα­στε σε ακόμη μεγα­λύ­τερο κίνδυνο ερη­μο­ποί­η­σης» συμπλη­ρώ­νει ο κ. Ζερεφός.

Σύμφωνα με τη μελέτη του WWF Ελλάς για το 2020-2050, οι κάτοι­κοι πόλεων όπως η Θεσ­σα­λο­νίκη, η Πάτρα, η Λαμία και η Λάρισα θα υπό­κει­νται μέχρι και σε 20 περισ­σό­τε­ρες ημέρες καύσωνα. Παράλ­ληλα, σε Λαμία, Λάρισα, Βόλο, Θεσ­σα­λο­νίκη και Αθήνα, η συνο­λική βρο­χό­πτωση θα μειωθεί, αλλά ανα­μέ­νε­ται να αυξη­θούν κατά 10-20% οι ακραίες βρο­χο­πτώ­σεις. Με άλλα λόγια φαί­νε­ται πως αυξά­νε­ται ο κίν­δυ­νος τόσο για αντι­πλημ­μυ­ρικά επει­σό­δια όσο και για εξά­πλωση πυρ­κα­γιών στα περια­στικά δάση.

Σημα­ντικά θα επη­ρε­α­στούν και οι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί της χώρας μας. Από 5 ως και 15 περισ­σό­τε­ρες θα είναι οι μέρες με καύσωνα στους υπό εξέταση του­ρι­στι­κούς νομούς, ενώ θα αυξη­θούν περαι­τέρω και οι νύχτες όπου η θερ­μο­κρα­σία δεν θα πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου, κυρίως στις νησιω­τι­κές περιο­χές, όπως η Ρόδος και τα Χανιά. Οι δέκα μεγα­λύ­τε­ροι αγρο­τι­κοί νομοί της χώρας θα δεχθούν επίσης μεγάλη πίεση από την κλι­μα­τική αλλαγή, με απο­τέ­λε­σμα να αυξη­θούν οι μέρες καύσωνα, οι συνε­χό­με­νες ημέρες χωρίς βροχή, να μειω­θούν οι χει­με­ρι­νές βρο­χο­πτώ­σεις και συνεπώς να αυξηθεί κατά πολύ ο κίν­δυ­νος πυρ­κα­γιάς.

Για παρά­δειγμα, στην Εύβοια ανα­μέ­νο­νται περισ­σό­τε­ρες από 25 επι­πλέον ξηρές ημέρες σε σχέση με σήμερα, οι Σέρρες και η Λάρισα θα ζήσουν 20 περισ­σό­τε­ρες μέρες καύσωνα, ενώ στο Ηρά­κλειο και την Πέλλα οι βρο­χο­πτώ­σεις το χειμώνα θα μειω­θούν κατά 15%. Παρου­σιά­ζε­ται επίσης αυξη­μέ­νος κίνδυνο για ερη­μο­ποί­ηση νέων εκτά­σεων και μείωση στη δια­θε­σι­μό­τητα νερού.

. Πηγή tovima.gr