Tα «κλειδιά» της κάλπης και τα σενάρια της Δευτέρας

Με το βλέμμα στα αυριανά απο­τε­λέ­σματα της τριπλής κάλπης, αλλά και το νέο πολι­τικό τοπίο που αυτά θα δια­μορ­φώ­σουν βρί­σκο­νται τα κομ­μα­τικά επι­τε­λεία, και κυρίως το Μέγαρο Μαξίμου και η Πει­ραιώς, καθώς για τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Ν.Δ. η έκβαση των ευρω­ε­κλο­γών θα καθο­ρί­σει το κλίμα εντός του οποίου θα δοθεί η «μητέρα των μαχών», δηλαδή οι εθνικές εκλογές που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν, το αργό­τερο, τον Οκτώ­βριο.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός και ο πρό­ε­δρος της Ν.Δ. έδωσαν σκληρή προ­ε­κλο­γική μάχη και πλέον στρέ­φουν την προσοχή τους στα «κλειδιά» της ανα­μέ­τρη­σης της Κυρια­κής: Πρώτον, στο βασικό δίλημμα που έθεσαν στο σώμα των ψηφο­φό­ρων, που επί της ουσίας ήταν το «συνέ­χεια» από πλευράς Τσίπρα και «πολι­τική αλλαγή» από τον κ. Μητσο­τάκη.

Ο κ. Τσίπρας ουσια­στικά διεκ­δι­κεί στην ευρω­κάλπη ένα απο­τέ­λε­σμα που δεν θα απει­λή­σει τη στα­θε­ρό­τητα της κυβέρ­νη­σης, αλλά κυρίως θα δημιουρ­γεί ελπίδες ανα­τρο­πής στις επερ­χό­με­νες εθνικές εκλογές. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι παρά τις δημό­σιες ανα­φο­ρές του πρω­θυ­πουρ­γού για «νίκη» στην αυριανή ανα­μέ­τρηση, σε κατ’ ιδίαν συνο­μι­λίες τους κυβερ­νη­τικά στελέχη εκτι­μούν πως ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι δεύτερο κόμμα, και θέτουν ως στόχο η διαφορά από τη Ν.Δ. να είναι «καθαρά» κάτω από 5%. Από την πλευρά του, ο κ. Μητσο­τά­κης έχει ως στόχο οι ευρω­ε­κλο­γές να απο­τε­λέ­σουν πρό­κριμα νίκης της Ν.Δ. ενόψει εθνικών εκλογών.

Η «απήχηση» των διλημ­μά­των που έθεσαν οι δύο μονο­μά­χοι θα κρίνει, παράλ­ληλα, εάν τελικώς στις ευρω­ε­κλο­γές θα ανα­βιώ­σει ο δικομ­μα­τι­σμός, ή εάν θα επι­κρα­τή­σει η «χαλαρή ψήφος» που παρα­δο­σιακά διέ­κρινε τις ευρω­ε­κλο­γές στην Ελλάδα. Πάντως, οι δημο­σκο­πή­σεις των τελευ­ταίων εβδο­μά­δων προ­οιω­νί­ζο­νται ότι τα μικρό­τερα κόμματα θα δεχθούν ισχυρή πίεση στις αυρια­νές κάλπες.

Δεύτερο σημείο-κλειδί για το απο­τέ­λε­σμα είναι το εύρος της συμ­με­το­χής, που ενι­σχύει τα μεγα­λύ­τερα κόμματα, και κυρίως το πρώτο. Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις των κομ­μα­τι­κών επι­τε­λείων, η συμ­με­τοχή στην αυριανή ανα­μέ­τρηση θα είναι μεγάλη. Αρχικά επειδή έχουν περάσει σχεδόν τέσσερα χρόνια από την τελευ­ταία εκλο­γική ανα­μέ­τρηση, αλλά και επειδή η ταυ­τό­χρονη διε­ξα­γωγή των περι­φε­ρεια­κών και δημο­τι­κών εκλογών θα στείλει περισ­σό­τε­ρους ψηφο­φό­ρους στις κάλπες.

Επίσης, καθο­ρι­στική για το αυριανό απο­τέ­λε­σμα θα είναι η στάση των νέων ψηφο­φό­ρων, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των περίπου 500.000 που θα ασκή­σουν για πρώτη φορά το εκλο­γικό τους δικαί­ωμα. Το 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μεγάλη απήχηση στο συγκε­κρι­μένο ακρο­α­τή­ριο, αλλά η συγκε­κρι­μένη τάση, ως φαί­νε­ται, δεν ισχύει πλέον.

Η συμ­φω­νία των Πρεσπών

Τέλος, σε σημα­ντική παρά­με­τρο για την τελική έκβαση του απο­τε­λέ­σμα­τος μπορεί να απο­δει­χθεί η ψήφος στη Βόρεια Ελλάδα. Με δεδο­μένο ότι εκεί ψηφί­ζουν περί τα 2 εκατ. ψηφο­φό­ροι, είναι κρίσιμο εάν και σε ποιο βαθμό ο ΣΥΡΙΖΑ «επού­λωσε» τις πληγές που δημιούρ­γησε στην εκλο­γική του βάση η συμ­φω­νία των Πρεσπών. Εξίσου κρίσιμο είναι, εάν το πακέτο των παροχών στο οποίο προ­χώ­ρησε ο κ. Τσίπρας, με βασι­κό­τερο μέτρο το επίδομα στους συντα­ξιού­χους, θα «εξαρ­γυ­ρω­θεί» στην κάλπη από το κυβερ­νών κόμμα.

Με δεδο­μένο ότι η Ν.Δ. φθάνει στις κάλπες με δημο­σκο­πικό προ­βά­δι­σμα έναντι του ΣΥΡΙΖΑ, στο παρα­σκή­νιο έχουν επα­νέλ­θει τα σενάρια για πιθανές πολι­τι­κές κινή­σεις του πρω­θυ­πουρ­γού. Ο κ. Τσίπρας ακόμη και μεσού­σης της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου δέχθηκε ειση­γή­σεις –ειδικά εάν η διαφορά από τη Ν.Δ. είναι μικρή– να προ­χω­ρή­σει στην προ­κή­ρυξη εθνικών εκλογών τον Ιούνιο. Πάντως, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο πρω­θυ­πουρ­γός επι­μέ­νει στην εξά­ντληση της τετρα­ε­τίας για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή εκτιμά πως το κλίμα στην οικο­νο­μία θα βελ­τιω­θεί περαι­τέρω τους επό­με­νους μήνες λόγω των εσόδων από τον του­ρι­σμό. Και, δεύ­τε­ρον, διότι μέχρι τον Οκτώ­βριο θα έχει ανοικτό «παρά­θυρο» για νέα φιλο­λαϊκά μέτρα, όπως η κατάρ­γηση της μείωσης του αφο­ρο­λο­γή­του, αλλά και για πρό­σθε­τες παροχές.

Το δεύτερο σενάριο προ­βλέ­πει ότι ο κ. Τσίπρας θα προ­χω­ρή­σει σε ανα­σχη­μα­τι­σμό της κυβέρ­νη­σης, προ­κει­μέ­νου να σημα­το­δο­τή­σει ότι έλαβε το «μήνυμα» της κάλπης. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σε ανάλογη κίνηση είχε προ­χω­ρή­σει ο τότε πρω­θυ­πουρ­γός Αντώνης Σαμαράς μετά την επι­κρά­τηση, με 3,5%, του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρω­ε­κλο­γές του 2014. Πάντως, οι αλλαγές στο κυβερ­νη­τικό σχήμα στην παρούσα φάση θα είναι δύσκολο σταυ­ρό­λεξο για τον κ. Τσίπρα. Πρώτον, διότι δεν θα είναι εύκολο να δια­τα­ρά­ξει τις ισορ­ρο­πίες στο κυβερ­νη­τικό σχήμα, όταν το αργό­τερο τον Οκτώ­βριο θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν εθνικές εκλογές. Και, δεύ­τε­ρον, επειδή στην Κοι­νο­βου­λευ­τική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και μεταξύ των στε­λε­χών της λεγό­με­νης Προ­ο­δευ­τι­κής Συμ­μα­χίας, δεν υπάρ­χουν σημα­ντι­κές εφε­δρείες, η αξιο­ποί­ηση των οποίων θα μπο­ρούσε να μετα­βά­λει ουσια­στικά το πολι­τικό κλίμα.