Πήραμε μέτρα μετά το Μάτι;

Η πυρ­κα­γιά στο Μάτι είχε, δυστυ­χώς, 100 νεκρούς αλλά και πολλούς, σωμα­τικά και ψυχικά, τραυ­μα­τι­σμέ­νους. Ακόμη, είχε τερά­στιες υλικές κατα­στρο­φές.

Ακο­λού­θησε η προ­σπά­θεια επι­με­ρι­σμού ή απο­φυ­γής ευθυνών, κάποιες κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις στους πυρό­πλη­κτους, η συμπα­ρά­σταση των υπο­λοί­πων συμπο­λι­τών μας, μηνύ­σεις και αγωγές, εκού­σιες ή ακού­σιες παραι­τή­σεις και η πρό­σφατη ποινική δίωξη της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών, για πλημ­με­λή­ματα, σε 20 “αρμόδια” πρόσωπα.

Από την ημέρα της τρα­γω­δίας μέχρι σήμερα είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας πολλά άρθρα, και τα συμπε­ρά­σματα αρκετών μελετών. Το Σεπτέμ­βριο του 2019 παρου­σιά­στηκε η μελέτη του κ. Κ. Συνο­λάκη, καθη­γητή Φυσικών Κατα­στρο­φών του Πολυ­τε­χνείου Κρήτης και των συνερ­γα­τών του, που επι­κε­ντρώ­θηκε, κυρίως, στη δια­πί­στωση ότι δεν υπήρξε κανένας συντο­νι­σμός για την έγκαιρη εκκέ­νωση της περιο­χής, που θα είχε ως απο­τέ­λε­σμα την αποφυγή των νεκρών.

Τον Ιανουά­ριο του 2019 παρα­δό­θηκε στο Ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο η Έκθεση της Ανε­ξάρ­τη­της Επι­τρο­πής υπό τον κ. Johann Georg Goldammer, Διευ­θυ­ντή του Παγκό­σμιου Κέντρου Παρα­κο­λού­θη­σης Πυρ­κα­γιών. Πρό­κει­ται για μια πολύ τεκ­μη­ριω­μένη μελέτη με εξαι­ρε­τι­κές, γενικές όμως, δια­πι­στώ­σεις, αλλά δεν ασχο­λεί­ται με τη συγκε­κρι­μένη πυρ­κα­γιά στο Μάτι.

Ξεχω­ρί­ζουν οι δια­πι­στώ­σεις ότι: α) υπάρχει έλλειψη κλί­μα­τος και πνεύ­μα­τος συνερ­γα­σίας ανάμεσα στους εμπλε­κό­με­νους φορείς και υπη­ρε­σίες (17 φορείς σε 6 δια­φο­ρε­τικά υπουρ­γεία) και ιδιαί­τερα μεταξύ Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος και Δασικής Υπη­ρε­σίας και β) υπάρχει έλλειψη αντί­λη­ψης του κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιάς στη ζώνη μείξης δασών και οικι­σμών.

Τον Μάρτιο του 2019 δημο­σιο­ποι­ή­θη­καν τα απο­τε­λέ­σματα νέας μελέτης, της Μονάδας Βιώ­σι­μης Κινη­τι­κό­τη­τας του ΕΜΠ, υπό τον καθη­γητή κ. Ευθύμιο Μπα­κο­γιάννη, πολεοδόμο-συγκοινωνιολόγο μηχα­νικό.

Το συμπέ­ρα­σμα της μελέτης αυτής είναι ότι “εννέα οικι­σμοί της Αττικής βρί­σκο­νται στο έλεος μιας πυρ­κα­γιάς”, εξαι­τίας των επι­κίν­δυ­νων φυτεύ­σεων, του ελλι­πούς οδικού δικτύου, με στενά πλάτη δρόμων (που δεν δίνουν πρό­σβαση στη θάλασσα) και αδιέ­ξοδα, ανύ­παρ­κτης ρυμο­το­μίας, απο­κλει­σμού των διόδων προς τη θάλασσα με μάντρες και περι­φρά­ξεις και  της ανυ­παρ­ξίας αντι­πυ­ρι­κών ζωνών σε συν­δυα­σμό με τις συν­θή­κες του ελλη­νι­κού καλο­και­ριού.

Αμέσως μετά την πυρ­κα­γιά της 23.7.2018 και συγκε­κρι­μένα στις 31 Ιουλίου του 2018, δημο­σιεύ­θη­καν τα 15 προ­κα­ταρ­κτικά συμπε­ρά­σματα της έρευνας του ΕΚΠΑ (καθη­γη­τής κ. Ευθύ­μιος Λέκκας), από τα οποία ξεχω­ρί­ζει το πρώτο συμπέ­ρα­σμα: “Το φαι­νό­μενο είναι μια χαρα­κτη­ρι­στική περί­πτωση πυρ­κα­γιάς σε ζώνη μίξης δασών- οικι­σμών, η οποία έδρασε ως ενεργή πυρ­κα­γιά κόμης. Οι ζώνες αυτές είναι από τις περιο­χές με την υψη­λό­τερη πιθα­νό­τητα ανθρώ­πι­νων απω­λειών παγκο­σμίως, καθώς και στον ελλη­νικό χώρο. Υπάρ­χουν δε πολυά­ριθ­μες περι­πτώ­σεις τέτοιων ζωνών στην Ελλάδα”.

Βέβαια, εκτός από τις μελέτες που έγιναν, μερικές των οποίων ανα­φέρ­θη­καν  πιο πάνω, δημο­σιεύ­θη­καν και αρκετά άρθρα, με πρα­κτι­κές αλλά ουσια­στι­κές δια­πι­στώ­σεις και προ­τά­σεις. Το κυρί­αρχο ερώτημα είναι: Με δεδο­μένο το παρα­πάνω συμπέ­ρα­σμα της έρευνας του ΕΚΠΑ, ποιες απο­φά­σεις λήφθη­καν στο μεσο­διά­στημα, ποιες ενέρ­γειες έγιναν και ποια μέτρα υιο­θε­τή­θη­καν; Συγκε­κρι­μένα:

1 Προσ­διο­ρί­στη­καν οι επι­κίν­δυ­νες περιο­χές και συγκε­κρι­μένα προσ­διο­ρί­στηκε ο κίν­δυ­νος πυρ­κα­γιάς στις ζώνες μείξης δασών-οικισμών; Και εφόσον προσ­διο­ρί­στηκε ο κίν­δυ­νος, ενη­με­ρώ­θη­καν οι κατά τόπους υπεύ­θυ­νοι για να λάβουν  τα πρα­κτικά μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση μιας έκτα­κτης ανάγκης; Δηλαδή γκρε­μί­στη­καν οι περι­φρά­ξεις, άνοιξαν δίοδοι, δόθηκαν οδηγίες για να καθα­ρι­στούν τα οικό­πεδα, τα ρείθρα και να απο­μα­κρυν­θεί η καύσιμη ύλη;

2 Κατα­στρώ­θη­καν τα σχέδια εκκέ­νω­σης και οι τρόποι ειδο­ποί­η­σης των κατοί­κων των υπό κίνδυνο περιο­χών; Ενη­με­ρώ­θη­καν αυτοί που θα τα υλο­ποι­ή­σουν;

3 Κατα­στρώ­θη­καν σχέδια απα­γό­ρευ­σης κυκλο­φο­ρίας στις επι­κίν­δυ­νες περιο­χές, όταν ο κίν­δυ­νος πυρ­κα­γιάς είναι πολύ μεγάλος;

4 Υπήρξε κάποια απόφαση για την ενί­σχυση της αντι­πυ­ρι­κής λει­τουρ­γίας δρόμων μεγάλου πλάτους, με την απο­μά­κρυνση υψηλών πεύκων και από τις δύο πλευρές του δρόμου και αντι­κα­τά­στα­σης τους με άλλα δένδρα; Η λεω­φό­ρος Μαρα­θώ­νος δεν λει­τούρ­γησε ως αντι­πυ­ρική ζώνη γιατί τα υψηλά πεύκα ουσια­στικά “μετέ­φε­ραν” τη πυρ­κα­γιά από τη  μια πλευρά στην άλλη.

5 Το δίκτυο των πυρο­σβε­στι­κών κρουνών στις επι­κίν­δυ­νες περιο­χές επε­κτά­θηκε έστω και για 10 μέτρα από κάποια Δημο­τική Επι­χεί­ρηση Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ) ή θεω­ρεί­ται επαρκές; Οι υπάρ­χο­ντες κρουνοί λει­τουρ­γούν; Έγινε συντή­ρηση, υπάρχει νερό και αν γίνει διακοπή του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος υπάρχει γεν­νή­τρια για να λει­τουρ­γή­σουν; Πάντως μια μικρή έρευνα στο Δήμο Διο­νύ­σου δείχνει, όπως φαί­νε­ται και στις φωτο­γρα­φίες, ότι αρκετοί κρουνοί είναι πολύ πιθανό να μη λει­τουρ­γούν. Διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι η τοπο­θέ­τηση και συντή­ρηση των πυρο­σβε­στι­κών κρουνών (υδρο­στο­μίων) γίνεται από τις ΔΕΥΑ σε συνεν­νό­ηση και συνερ­γα­σία με την τοπική Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία.

6 Υπήρξε κάποια πρω­το­βου­λία της κυβέρ­νη­σης για την παροχή κινή­τρων προς την κατεύ­θυνση  της ασφά­λι­σης των κατοι­κιών έναντι σεισμού, πλημ­μύ­ρας και πυρ­κα­γιάς; Η αφαί­ρεση της δαπάνης αυτής από το φόρο των φυσικών προ­σώ­πων ουσια­στικά δεν θα επι­βα­ρύ­νει το κράτος γιατί με την ασφά­λιση οι ζημιές θα καλύ­πτο­νται από τις ασφα­λι­στι­κές εται­ρίες και όχι από την Πολι­τεία, όπως γίνεται μέχρι σήμερα. Επι­πλέον, με την ασφά­λιση ίσως δια­σφα­λί­ζο­νται και οι ζωές ανθρώ­πων, αφού δεν θα δια­κιν­δυ­νεύ­ουν τη ζωή τους για τη διάσωση της περιου­σίας τους, η οποία θα είναι ασφα­λι­σμένη.

Η αντι­πυ­ρική περί­ο­δος ορί­ζε­ται το διά­στημα από την 1η Μαΐου μέχρι την 31η Οκτω­βρίου. Το πιο πιθανό είναι να μην έχει γίνει τίποτε από τα παρα­πάνω ή να έχουν γίνει πολύ λίγα, σε πρα­κτικό επίπεδο. Και εφέτος η χρονιά είναι πολύ δύσκολη για δύο λόγους.

Ο ένας λόγος είναι η πολυομ­βρία, που ευνοεί την μεγάλη ανά­πτυξη της βλά­στη­σης η οποία κατα­λή­γει σε καύσιμη ύλη και ο δεύ­τε­ρος λόγος είναι οι αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές. Καθώς οι εκλογές θα γίνουν τον Μάιο και η ανάληψη των καθη­κό­ντων από τους νέους άρχο­ντες θα γίνει την 1η Σεπτεμ­βρίου, υπάρχει μεγάλος κίν­δυ­νος αδρά­νειας, ιδιαί­τερα στην περί­πτωση που ο σημε­ρι­νός δήμαρ­χος δεν επα­νε­κλε­γεί και ο νέος ανα­λά­βει στο μέσον της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου.

πηγή capital.gr

της Αλε­ξάν­δρας Γκίτση