Το συνεδριακό «στοίχημα» του ελληνικού τουρισμού-Ποιες πολιτικές απαιτούνται

Ο συγκε­κρι­μέ­νος κλάδος απο­δει­κνύ­ε­ται πως λει­τουρ­γεί πρα­κτικά ως «πολυ­ερ­γα­λείο» ανά­πτυ­ξης καθώς η συμβολή του δεν απο­τυ­πώ­νε­ται μόνο σε οικο­νο­μικά μεγέθη αλλά και στο ευρύ­τερο κοι­νω­νικό του απο­τύ­πωμα. Κι αυτό καθώς τα οφέλη από τη η διορ­γά­νωση συνα­ντή­σεων, ταξι­διών κινή­τρων, συνε­δρίων και εκθέ­σεων (Meetings, Incentives, Conferences, Exhibitions -MICE) απο­τυ­πώ­νο­νται στο εισό­δημα, την απα­σχό­ληση, τα δημόσια έσοδα και την προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων. Το κοι­νω­νικό του απο­τύ­πωμα, την ίδια στιγμή, επε­κτεί­νε­ται, μεταξύ άλλων, στην ανταλ­λαγή και­νο­τό­μων δράσεων, τη μετα­φορά γνώσης στην τοπική κοι­νω­νία, την ανταλ­λαγή τεχνο­γνω­σίας, τη δημιουρ­γία επι­χει­ρη­μα­τι­κών ευκαι­ριών για όσους μετέ­χουν στις διορ­γα­νώ­σεις ενώ οδηγεί στη συναρ­μογή διεθνών δικτύων δια­σύν­δε­σης επι­στη­μό­νων, επαγ­γελ­μα­τιών και επι­χει­ρη­μα­τιών.

Την τελευ­ταία 15ετία κατα­γρά­φε­ται εκρη­κτική ανά­πτυξη του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού καθώς ο αριθμός συνε­δρίων που διορ­γα­νώ­θη­καν σε όλο τον κόσμο υπερ­δι­πλα­σιά­στηκε.

Παρά τις μεγάλες δυνα­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού στην Ελλάδα, η χώρα μας εμφα­νί­ζε­ται να υστερεί σημα­ντικά έναντι των αντα­γω­νι­στών της στον ευρύ­τερο χώρο του ευρω­παϊ­κού και μεσο­γεια­κού του­ρι­σμού. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται μόλις στη 15η θέση της ευρω­παϊ­κής κατά­τα­ξης διορ­γά­νω­σης συνε­δρίων καθώς το 2017 φιλο­ξέ­νησε συνο­λικά 131 συνέ­δρια και απέ­σπασε μερίδιο αγοράς 2,5%.

Στην κορυφή της ευρω­παϊ­κής κατά­τα­ξης φιγου­ρά­ρουν οι βασικές οικο­νο­μίες της Ε.Ε-28, γεγονός που επι­βε­βαιώ­νει τη στενή σύνδεση του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού με το ειδικό βάρος των οικο­νο­μι­κών αλλά και τη διεθνή εικόνα και φήμη των χωρών που αντα­γω­νί­ζο­νται.

Έτσι, στην πρώτη θέση της ευρω­παϊ­κής κατά­τα­ξης του 2017 βρέθηκε η Γερ­μα­νία η οποία διορ­γά­νωσε 530 συνέ­δρια και απέ­σπασε μερίδιο 10,34% της ευρω­παϊ­κής συνε­δρια­κής αγοράς. Ακο­λού­θη­σαν οι τέσ­σε­ρις άλλες ισχυ­ρό­τε­ρες οικο­νο­μίες της Ε.Ε (Ηνωμένο Βασί­λειο, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) έχοντας διορ­γα­νώ­σει η κάθε μια περισ­σό­τερα από 400 συνέ­δρια απο­σπώ­ντας η καθεμιά μερίδιο άνω του 8% της ευρω­παϊ­κής αγοράς συνε­δρίων.

Στην αγορά της Μεσο­γείου η ψαλίδα μεταξύ των τριών προ­πο­ρευό­με­νων χωρών και των υπο­λοί­πων (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) εμφα­νί­ζε­ται να είναι χαώδης. Κι αυτό καθώς κάθε μια από τις τρεις προ­πο­ρευό­με­νες (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) διορ­γα­νώ­νει κάθε χρόνο σχεδόν τετρα­πλά­σια συνέ­δρια σε σύγκριση με την Ελλάδα.

Πιο συγκε­κρι­μένα, το 2017 η Γαλλία διορ­γά­νωση 434 συνέ­δρια (μερίδιο αγοράς 8,46%), η Ιταλία 413 συνέ­δρια (8,06% μερίδιο αγοράς) και Ισπανία 410 συνέ­δρια απο­σπώ­ντας μερίδιο αγοράς 8%.

Πέραν των τριών βασικών «παικτών» στην αγορά της Μεσο­γείου, η Ελλάδα δέχεται ισχυρό αντα­γω­νι­σμό από ραγδαία ανερ­χό­με­νες δυνά­μεις όπως η Πορ­το­γα­λία και η Τουρκία. Η Πορ­το­γα­λία, μάλιστα, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έκθεση της ΤτΕ ΕΛΛ , κατέ­γραψε εκρη­κτική ανά­πτυξη του συνε­δρια­κού της του­ρι­σμού τη διετία 2015-2016 και το 2017 βρέθηκε στην ένατη θέση της ευρω­παϊ­κής κατά­τα­ξης έχοντας διορ­γα­νώ­σει 190 συνέ­δρια απο­σπώ­ντας μερίδιο αγοράς 3,71%.

Η γει­το­νική Τουρκία, παράλ­ληλα, ενί­σχυσε σημα­ντικά τη θέση της στην ευρω­παϊκή κατά­ταξη αξιο­ποιώ­ντας δύο βασικά «εργα­λεία»: την πύκνωση των διεθνών αερο­πο­ρι­κών της συν­δέ­σεων αλλά και τη λει­τουρ­γία συνε­δρια­κού κέντρου μεγάλης χωρη­τι­κό­τη­τας στη Κων­στα­ντι­νού­πολη από το 2019. Το δεύτερο, ιδιαί­τερα, καθιστά ακόμα πιο οφθαλ­μο­φανή την έλλειψη ενός μεγάλου συνε­δρια­κού κέντρου στην Αθήνα. Σχέδιο το οποίο παρα­μέ­νει στον «πάγο» την τελευ­ταία 15ετία, παρότι αρχικά προ­βλε­πό­ταν η δημιουρ­γία του ενόψει των Ολυ­μπια­κών Αγώνων της Αθήνας…

Η διορ­γά­νωση των Ολυ­μπια­κών Αγώνων του 2004 απο­δεί­χθηκε «μαγνή­της» για τη διορ­γά­νωση συνε­δρίων στην Ελλάδα (ιδιαί­τερα την Αθήνα) στα χρόνια πριν και μετά τους Ολυ­μπια­κούς.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως το 2007 η Ελλάδα κατά­φερε να διορ­γα­νώ­σει 155 διεθνή συνέ­δρια αυξά­νο­ντας το μερίδιό της στην ευρω­παϊκή αγορά συνε­δρίων σε 3,3%.

Η σημα­ντική άνοδος που κατέ­γραψε ο συνε­δρια­κός του­ρι­σμός στην Ελλάδα την περίοδο 2000-2007 απο­τυ­πώ­νε­ται στο γεγονός πως το 2000 η χώρα είχε φιλο­ξε­νή­σει μόλις 58 διεθνή συνέ­δρια και το μερίδιο αγοράς της ήταν 2,2%.

Η εκρη­κτική ανά­πτυ­ξης του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού παγκο­σμίως τα τελευ­ταία χρόνια αλλά και η ενί­σχυση του αντα­γω­νι­σμού απο­τυ­πώ­νε­ται στο εξής γεγονός: η Ελλάδα χρειά­στηκε το 2017 να διορ­γα­νώ­σει σχεδόν τρι­πλά­σια (131) συνέ­δρια από το 2000 (58) για να δια­τη­ρή­σει σχεδόν το ίδιο μερίδιο αγοράς (2,3% το 2017 έναντι 2,2% το 2000).

Ακο­λού­θησε εποχή «ισχνών αγε­λά­δων» για τον παγκό­σμιο συνε­δριακό του­ρι­σμό ως απο­τέ­λε­σμα της οικο­νο­μι­κής κρίσης του 2008. Ο συνε­δρια­κός του­ρι­σμός στην Ελλάδα άρχισε να ξανα­ση­κώ­νει κεφάλι το 2014 και κατέ­γραψε ανοδική πορεία την τριετία 2014-2016. Άνοδος η οποία απο­δί­δε­ται σε μεγάλο βαθμό στην ανα­διάρ­θρωση του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου στην Ελλάδα, την ανα­βάθ­μιση των ξενο­δο­χείων και συνε­δρια­κών εγκα­τα­στά­σεων αλλά και την πύκνωση των διεθνών αερο­πο­ρι­κών συν­δέ­σεων της χώρας.

Το 2017 κατα­γρά­φηκε νέα υπο­χώ­ρηση, απο­τέ­λε­σμα της μείωσης των διορ­γα­νώ­σεων συνε­δρίων συνο­λικά στην Ευρώπη ύστερα από τα τρο­μο­κρα­τικά χτυ­πή­ματα σε ευρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες κατά την περίοδο 2015-2016.

Στην έκθεση της ΤτΕ ΕΛΛ επι­ση­μαί­νε­ται με έμφαση το γεγονός πως οι επι­σκέ­πτες συνε­δρια­κού του­ρι­σμού δαπα­νούν πολ­λα­πλά­σια από τους τυπι­κούς του­ρί­στες.

Το 2017 η μέση ημε­ρή­σια δαπάνη των ξένων επι­σκε­πτών που ήρθαν στην Ελλάδα για να πάρουν μέρος σε κάποιο συνέ­δριο ήταν 5,5 φορές μεγα­λύ­τερη από τους ταξι­διώ­τες που ήρθαν για αναψυχή. Ταυ­τό­χρονα, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι των επι­σκε­πτών συνε­δρια­κού του­ρι­σμού ήταν 2,5 φορές υψη­λό­τερη από την αντί­στοιχη των ξένων που ήρθαν για λόγους ανα­ψυ­χής.

Τη συγκε­κρι­μένη χρονιά η Ελλάδα υπο­δέ­χθηκε 50.082 συνέ­δρους οι οποίοι ξόδεψαν 73,5 εκατ. Ευρώ και διέ­μει­ναν κατά μέσο όρο 3,7 μέρες στη χώρα μας.

Καθο­ρι­στική, την ίδια στιγμή, φαί­νε­ται πως μπορεί να είναι η συμβολή του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού στην προ­σπά­θεια σοβαρής επι­μή­κυν­σης της του­ρι­στι­κής περιό­δου. Κι αυτό καθώς η άνοιξη και το φθι­νό­πωρο εμφα­νί­ζο­νται να είναι οι περίοδο κατά τις οποίες διορ­γα­νώ­νο­νται τα περισ­σό­τερα συνέ­δρια. Κρίσιμη παρά­με­τρος για μια χώρα όπως η Ελλάδα η οποία κατα­γρά­φει άνω του 50% των συνο­λι­κών της δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων στο τρίμηνο Ιουνίου-Αυγούστου.