Χειρότερη η οικονομική ανισότητα μεταξύ πλουσίων και φτωχών χωρών λόγω κλιματικής αλλαγής

Η κλι­μα­τική αλλαγή λόγω της ανόδου θερ­μο­κρα­σίας του πλανήτη έχει αυξήσει την οικο­νο­μική ανι­σό­τητα από τη δεκα­ε­τία του 1960 μέχρι σήμερα, από τη μία κάνο­ντας μερικές πλού­σιες χώρες ακόμη πλου­σιό­τε­ρες (π.χ. Νορ­βη­γία και Σουηδία) και από την άλλη, «φρε­νά­ρο­ντας» την ανά­πτυξη πολλών φτω­χό­τε­ρων χωρών (π.χ. Ινδία και Νιγηρία).

Αυτό είναι το συμπέ­ρα­σμα μιας νέας διε­θνούς επι­στη­μο­νι­κής μελέτης, με επι­κε­φα­λής τον κλι­μα­το­λόγο, Νόα Ντί­φεν­μποου, της Σχολής Γεω­ε­πι­στη­μών και Περι­βάλ­λο­ντος του Πανε­πι­στη­μίου Στάν­φορντ της Καλι­φόρ­νιας, που δημο­σιεύ­θηκε στο περιο­δικό της Εθνικής Ακα­δη­μίας Επι­στη­μών των ΗΠΑ (PNAS).

Η μελέτη εκτιμά ότι κατά τον τελευ­ταίο μισό αιώνα μετά τη δεκα­ε­τία του ’60 η κλι­μα­τική αλλαγή οδήγησε σε μείωση κατά 17% ως 30% του πλούτου ανά κεφαλή στις φτω­χό­τε­ρες χώρες, με απο­τέ­λε­σμα η «ψαλίδα» του ανά κεφαλή πλούτου ανάμεσα στις φτω­χό­τε­ρες και στις πλου­σιό­τε­ρες χώρες να έχει διευ­ρυν­θεί κατά περίπου 25% περισ­σό­τερο από ό,τι θα είχε συμβεί χωρίς τις επι­πτώ­σεις της ανόδου της θερ­μο­κρα­σίας.

«Τα ευρή­ματα μας δεί­χνουν ότι οι περισ­σό­τε­ρες από τις πιο φτωχές χώρες της Γης είναι σημα­ντικά φτω­χό­τε­ρες σήμερα από ό,τι θα ήταν χωρίς την παγκό­σμια υπερ­θέρ­μανση. Ταυ­τό­χρονα, η πλειο­νό­τητα των πλου­σίων χωρών είναι πλου­σιό­τε­ρες από ό,τι θα είχαν υπάρξει χωρίς την κλι­μα­τική αλλαγή», δήλωσε ο Ντί­φεν­μποου.

Παρόλο που, σύμφωνα με τους ερευ­νη­τές, η οικο­νο­μική ανι­σό­τητα μεταξύ των χωρών έχει μειωθεί κατά τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες, η μείωση θα ήταν ακόμη μεγα­λύ­τερη χωρίς την κλι­μα­τική αλλαγή. Η μελέτη δείχνει ότι ο ρυθμός ανά­πτυ­ξης (αύξησης του ΑΕΠ) στη διάρ­κεια των ετών με θερ­μο­κρα­σίες μεγα­λύ­τε­ρες του μέσου όρου έχει επι­τα­χυν­θεί στις πιο κρύες χώρες (που συμ­βαί­νει να είναι συνήθως και οι πιο πλού­σιες), αλλά έχει επι­βρα­δυν­θεί στις πιο θερμές (που είναι και οι φτω­χό­τε­ρες).

«Τα ιστο­ρικά δεδο­μένα δεί­χνουν ότι οι γεωρ­γι­κές καλ­λιέρ­γειες είναι πιο απο­δο­τι­κές, οι άνθρω­ποι πιο υγιείς και οι εργα­ζό­με­νοι πιο παρα­γω­γι­κοί, όταν οι θερ­μο­κρα­σίες δεν είναι ούτε πολύ υψηλές ούτε πολύ χαμηλές. Αυτό σημαί­νει ότι στις ψυχρές χώρες μια λίγο υψη­λό­τερη θερ­μο­κρα­σία μπορεί να βοη­θή­σει, ενώ το αντί­θετο ισχύει για τα μέρη που είναι ήδη πολύ ζεστά», ανέφερε ο επί­κου­ρος καθη­γη­τής του Στάν­φορντ, Μάρσαλ Μπερκ.

«Ιδίως οι τρο­πι­κές χώρες τείνουν να έχουν θερ­μο­κρα­σίες κατά πολύ πάνω από τις ιδα­νι­κές για οικο­νο­μική ανά­πτυξη. Δεν υπάρχει καμία αμφι­βο­λία ότι αυτό τις έχει βλάψει. Από την άλλη, μερικές από τις μεγα­λύ­τε­ρες οικο­νο­μίες βρί­σκο­νται κοντά στην τέλεια θερ­μο­κρα­σία για οικο­νο­μική ανά­πτυξη. Όμως μια μεγάλη άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας θα τις απο­μα­κρύ­νει ολοένα περισ­σό­τερο από την άριστη θερ­μο­κρα­σία», πρό­σθεσε.

Μολο­νότι οι επι­πτώ­σεις της θερ­μο­κρα­σίας φαί­νο­νται μικρές σε ετήσια βάση, μπορούν να επι­φέ­ρουν δρα­μα­τι­κές οικο­νο­μι­κές σωρευ­τι­κές απώ­λειες ή κέρδη σε βάθος δεκα­ε­τιών. «Όπως με ένα απο­τα­μιευ­τικό λογα­ρια­σμό, οι μικρές δια­φο­ρές στο επι­τό­κιο θα γεν­νή­σουν μεγάλες δια­φο­ρές στο υπό­λοιπο του λογα­ρια­σμού σε 30 ή 50 χρόνια», επε­σή­μανε ο Ντί­φεν­μποου.

Η μελέτη εκτιμά ότι οι πέντε οικο­νο­μίες που έχουν τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες μετά το 1961 λόγω της κλι­μα­τι­κής αλλαγής (με βάση τη μέση μετα­βολή του ΑΕΠ ανά κεφαλή) είναι το Σουδάν (-36%), η Ινδία (-31%), η Νιγηρία (-29%), η Ινδο­νη­σία (-27%) και η Βρα­ζι­λία (-25%). Οι πέντε χώρες που έχουν ωφε­λη­θεί περισ­σό­τερο από την άνοδο της θερ­μο­κρα­σίας εκτι­μά­ται ότι είναι η Νορ­βη­γία (+34%), ο Καναδάς (+32%), η Σουηδία (+25%), η Βρε­τα­νία (+9,5%) και η Γαλλία (+4,8%).

Το ερώτημα που γεννά η νέα έρευνα – και ζητά απά­ντηση – είναι κατά πόσο η κλι­μα­τική αλλαγή χει­ρο­τε­ρεύει την οικο­νο­μική ανι­σό­τητα και ανοίγει την «ψαλίδα» του πλούτου όχι μόνο μεταξύ των χωρών, αλλά και στο εσω­τε­ρικό της κάθε χώρας.

^{Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ}