Ευρωεκλογές: Τι πιστεύουν οι πολίτες, ο χάρτης της αποχής

Σε κάθε εκλο­γική ανα­μέ­τρηση για την ανα­νέ­ωση του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου ψηφί­ζουν όλο και λιγό­τε­ροι ευρω­παίοι πολίτες. Κατά μέσον όρο ένας στους δύο Ευρω­παί­ους δεν πρό­κει­ται να προ­σέλ­θει στο παραβάν των εκλο­γι­κών κέντρων, ένα ποσοστό που στην Ανα­το­λική Ευρώπη λαμ­βά­νει ακόμη εντυ­πω­σια­κό­τε­ρες δια­στά­σεις, ενώ το ίδιο ‘κακό’ δεν απο­φεύ­γουν ούτε και τα ιδρυ­τικά μέλη της ΕΕ.

Το 1979, κατά τη διάρ­κεια των πρώτων Ευρω­ε­κλο­γών, η αποχή έφθανε το 38%. Το ποσοστό αυξα­νό­ταν σε κάθε νέα ανα­μέ­τρηση, για να φθάσει στο ύψος ρεκόρ του 57,4% κατά τις προη­γού­με­νες Ευρω­ε­κλο­γές του 2014.

Το παρά­δοξο είναι πως το ποσοστό αποχής στην ΕΕ αυξάνει όσο αυξά­νουν και οι αρμο­διό­τη­τες του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου, το οποίο από ένα περιο­ρι­σμέ­νων δυνα­το­τή­των παρέμ­βα­σης όργανο το 1979 έχει φθάσει να είναι σχεδόν ισάξιο νομο­θε­τικά με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή.

Σύμφωνα με το Ευρω­βα­ρό­με­τρο, τον Σεπτέμ­βριο του 2018 μόλις το 48% των Ευρω­παίων εκτι­μούσε πως η «ψήφος του μετρά στην ΡΡ», έναντι ποσο­στού 62% που θεωρεί πως η ψήφος του έχει βάρος για την πολι­τική στην ίδια του τη χώρα.

Το 1979, η προ­σέ­λευση στις κάλπες ήταν υπο­χρε­ω­τική σε τρεις από τις χώρες της τοτινής ΕΟΚ-Ιταλία, Βέλγιο, Λου­ξεμ­βούργο—οι οποίες αντι­προ­σώ­πευαν το 26% του ευρω­παϊ­κού εκλο­γι­κού σώματος.

Η ποσό­στωση τούτη μειώ­θηκε κατά 5 μονάδες έπειτα από την άρση της υπο­χρε­ω­τι­κής ψήφου στην Ιταλία στη δεκα­ε­τία του ’90, «γεγονός που ενδέ­χε­ται να συνέ­βαλε σημα­ντικά στην μείωση του γενικού ποσο­στού συμ­με­το­χής» στις ευρω­ε­κλο­γές, όπως εκτιμά το Ινστι­τούτο Ζακ Ντελόρ.

Ωστόσο, η υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα της ψήφου δεν απο­τε­λεί πάντοτε την εγγύηση πως οι εκλο­γείς θα προ­σέλ­θουν και στις κάλπες. Εάν η αποχή το 2104 ήταν εξαι­ρε­τικά ισχνή στο Βέλγιο και το Λου­ξεμ­βούργο (10 και 15% αντί­στοιχα), ιδιαί­τερα υψηλή κυμάν­θηκε στην Ελλάδα (40%) και στην Κύπρο (56%). Στη δε Σλο­βα­κία έφθασε το 87%.

Έκπληξη απο­τε­λεί η γενι­κό­τερα υψηλή αποχή που κυριαρ­χεί στις χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης, που εισήλ­θαν στην ΕΕ έπειτα από τις δια­δο­χι­κές της διευ­ρύν­σεις του 2004, 2007 και 2013.

Όπως εξηγεί ο Ροζεν­μπέργκ, στις χώρες αυτές «η ψήφος δεν έχει καθο­σιω­θεί» τόσο, όσο στις άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. «Για εμάς η ψήφος είναι συνώ­νυμο της δημο­κρα­τίας, ενώ αυτός ο δεσμός είναι λιγό­τερο εμφανής στις χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης, όπου εξα­κο­λου­θεί να είναι ζωντανή η μνήμη των μη πλου­ρα­λι­στι­κών εκλογών» της κομ­μου­νι­στι­κής εμπει­ρίας τους.

Επι­πλέον, στις χώρες αυτές «υπάρχει μία γενι­κευ­μένη αστά­θεια όσον αφορά το καθε­στώς των κομ­μά­των, που συχνά αλλά­ζουν ονο­μα­σία, συμ­μα­χίες κλπ. Κι αυτό δεν βοηθά στην ταύτιση του οπαδού με την ψήφο», προ­σθέ­τει.

Με εξαί­ρεση το Βέλγιο και το Λου­ξεμ­βούργο, η αποχή δεν αφήνει απρό­σβλητα και τα ιδρυ­τικά μέλη της ΕΕ. Στη Γαλλία και την Ολλαν­δία από το 40% του 1979 έφθασε το 60% το 2014, στην Ιταλία από το 14% έφθασε το 43% και στη Γερ­μα­νία από το 34% άγγιξε το 50%. Το ανη­συ­χη­τικό είναι πως η αδια­φο­ρία των ψηφο­φό­ρων να ασκή­σουν το δημο­κρα­τικό τους δικαί­ωμα επε­κτεί­νε­ται και στην περί­πτωση των εθνικών εκλογών.

Ωστόσο, η αποχή έχει στα­θε­ρο­ποι­η­θεί μετά το 2004 στη Γαλλία και τη Γερ­μα­νία. Σύμφωνα με τον Ροζεν­μπέργκ «έχει αγγίξει ένα όριο» και αυτό εξη­γεί­ται «από μία συγκε­κρι­μένη συνεί­δηση που έχει ανα­πτυ­χθεί στον κόσμο, ιδίως με την κρίση, πως η ΕΕ απο­τε­λεί τμήμα του προ­βλή­μα­τος και ίσως μέρος και της ίδιας της λύσης».

πηγή thetoc.gr