Παντερμαλής για τα Γλυπτά του Παρθενώνα: Δεν υπήρξε φιρμάνι για τη μεταφορά τους

Η ημερίδα συν­διορ­γα­νώ­νε­ται από την Προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας, το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού, τη διεθνή ένωση για την επα­νέ­νωση των Γλυπτών του Παρ­θε­νώνα και το Μουσείο της Ακρό­πο­λης.

Στην έρευνα που διε­ξά­γει το Μουσείο Ακρό­πο­λης και αφορά τη χρονική περίοδο 1800-1831, δηλαδή, το τέλος της Τουρ­κο­κρα­τίας και τη μετα­τροπή της Ακρό­πο­λης σε αρχαιο­λο­γικό χώρο, ανα­φέρ­θηκε, μεταξύ άλλων, ο πρό­ε­δρος του Μου­σείου Ακρό­πο­λης, Δημή­τρης Παντερ­μα­λής. Αφού διη­γή­θηκε τρεις ιστο­ρίες βαν­δα­λι­σμού των Γλυπτών από τον Έλγιν, ο κ. Παντερ­μα­λής μίλησε και για την πρό­σφατη τοπο­θέ­τηση των δυο Τούρκων επι­στη­μό­νων, της καθη­γή­τριας Zeynep Aygen και του ιστο­ρι­κού Orhan Sakin, που ερευ­νούν τα οθω­μα­νικά αρχεία και οι οποίοι τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο παρου­σί­α­σαν στο Μουσείο Ακρό­πο­λης μέρος της έρευνάς τους, η οποία βρί­σκε­ται σε εξέλιξη.

Όπως υπεν­θύ­μισε ο κ. Παντερ­μα­λής, «στην ομιλία της η κ. Aygen είχε πει ότι οι αρχαίοι λίθοι ήταν σπου­δαίοι και για τους Τούρ­κους και γι’ αυτό σώθηκαν μνημεία. Ο μόνος αρμό­διος στην αυτο­κρα­το­ρία να επι­τρέ­ψει μετα­κί­νηση μνη­μείου ήταν ο ίδιος ο σουλ­τά­νος. Το έγγραφο που σώζεται και το οποίο ονο­μά­ζουν “φιρμάνι” δεν είναι φιρμάνι, δεν είναι διαταγή. Είναι μια διοι­κη­τική επι­στολή από τον καϊ­μα­κάμη της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης στις Αρχές της Αθήνας, δηλαδή, στον βοεβόδα και στον καδή της πόλης. Και είναι πάρα πολύ ενδια­φέ­ρον, όταν δια­βά­σει κανείς τα ντο­κου­μέ­ντα της άλλης πλευράς, της αγγλι­κής, ότι και εκεί φαί­νε­ται με μεγάλη σαφή­νεια ότι δεν πρό­κει­ται για άδεια η οποία επι­τρέ­πει την απο­γύ­μνωση του Παρ­θε­νώνα, αλλά για άδεια η οποία αφορά στο ψάξιμο και στην ανα­σκαφή των όγκων των χωμάτων γύρω από τον Παρ­θε­νώνα. Εκεί λέει, κανείς από τους γενι­τσά­ρους της Ακρό­πο­λης να μην εμπο­δί­σει να πάρουν αυτά που είχαν πέσει με τον βομ­βαρ­δι­σμό του Μορο­ζίνι. Η από­σπαση από το κτίριο δεν ανα­φέ­ρε­ται πουθενά», σημεί­ωσε ο κ. Παντερ­μα­λής.

Την περίοδο της λεη­λα­σίας της Ακρό­πο­λης «είχαν εκδοθεί άδειες, αλλά ήταν για ταξίδια ώστε να μην πλη­ρώ­σουν φόρους, να έχουν ασφά­λεια και κατά­λυμα και ο Έλγιν και ο Φίλιπ Χαντ που ήταν ο εκπρό­σω­πός του, αλλά όχι άδεια να αφαι­ρε­θούν λίθοι και γλυπτά από το ίδιο το μνημείο», συμπλή­ρωσε ο πρό­ε­δρος του Μου­σείου Ακρό­πο­λης, ανα­φε­ρό­με­νος στην τοπο­θέ­τηση της κ. Zeynep Aygen. «Γνω­ρί­ζουμε ότι για να μετα­κι­νη­θούν τέσσερα θραύ­σματα μιας σαρ­κο­φά­γου, χρειά­στη­καν τέσσερα φιρ­μά­νια και σε κάθε φιρμάνι έπρεπε να λέγεται με ακρί­βεια τι είναι αυτό που θες να πάρεις, όχι απλώς κάποιοι λίθοι. Άρα υπάρ­χουν πάρα πολλά ασθενή σημεία τα οποία η τουρ­κική πλευρά ερευνά και είμαστε ευτυ­χείς που μπο­ρούμε να έχουμε μια ιστο­ρικά απο­δε­δειγ­μένη εικόνα για το πώς λει­τουρ­γού­σαν οι υπη­ρε­σίες εκείνη την εποχή, τι ήταν απα­ραί­τητο να γίνει. Τότε είναι κατα­νοητά και τα δυτικά κείμενα, όπου αυτή η επι­στολή ανα­φέ­ρε­ται ως φιρμάνι χωρίς να είναι», κατέ­ληξε ο κ. Παντερ­μα­λής.

«Τα γλυπτά του Παρ­θε­νώνα απο­τε­λούν μια ιδιαί­τερη περί­πτωση αρπαγής και μετα­φο­ράς ξένων καλ­λι­τε­χνη­μά­των γιατί αφαι­ρέ­θη­καν από μνημεία μονα­δι­κής καλ­λι­τε­χνι­κής αξίας, που σώζο­νται ως σήμερα και τα οποία απο­τε­λούν σύμβολο του ευρω­παϊ­κού πολι­τι­σμού»,, δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο Χρι­στό­φο­ρος Αργυ­ρό­που­λος, δικη­γό­ρος και πρό­ε­δρος του Ιδρύ­μα­τος «Μελίνα Μερ­κούρη» και της Ελλη­νι­κής Συμ­βου­λευ­τι­κής Επι­τρο­πής για την Επα­νέ­νωση των Γλυπτών του Παρ­θε­νώνα.

«Η σημε­ρινή πρω­το­βου­λία προ­ερ­χό­μενη από την Προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας και προ­σω­πικά από έναν Πρόεδρο που είναι ο πιο ενδε­δειγ­μέ­νος για να υπο­στη­ρί­ξει με τα πιο σοβαρά, επι­στη­μο­νικά, ιστο­ρικά, νομικά, αλλά και ηθικά επι­χει­ρή­ματα τα δίκαια του Παρ­θε­νώνα και της χώρας μας, δηλώ­νουν την άσβεστη επι­θυ­μία της Ελλάδας και του λαού μας να συνε­χι­στεί η εθνική αυτή προ­σπά­θεια και να στεί­λουμε όλοι μαζί και όλο πιο δυνατό το μήνυμα ότι τα Γλυπτά του Παρ­θε­νώνα έχουν πατρίδα. Έχουν ταυ­τό­τητα, μνήμη και φωνή και ότι αυτή η φωνή γίνεται όλο και πιο ισχυρή», επι­σή­μανε, μεταξύ άλλων, η Μαριάννα Βαρ­δι­νο­γιάννη, πρέ­σβειρα Καλής Θελή­σεως της UNESCO.

Ακο­λού­θη­σαν η παρου­σί­αση και οι ανα­λύ­σεις των τρε­χου­σών εξε­λί­ξεων από επι­στή­μο­νες διε­θνούς κύρους, καθώς και οι ομιλίες των εκπρο­σώ­πων των Εθνικών Επι­τρο­πών για την επα­νέ­νωση των Γλυπτών του Παρ­θε­νώνα.

Τα συμπε­ρά­σματα της Ημε­ρί­δας θα ανα­κοι­νω­θούν στο τέλος της εκδή­λω­σης από τη γενική γραμ­μα­τέα του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού, Δρ. Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη.

Πηγή πλη­ρο­φο­ριών: ΑΠΕ – ΜΠΕ