Η θρυλική κυρά της Ρω «ανασταίνεται» και συγκινεί στο θέατρο «Θησείον»

Εδώ υπάρχει μια μεγάλη αλήθεια. Είναι αυτή που συνιστά την εθνι­κό­τητα των πραγ­μά­των («εθνικό το αληθές» έγραψε ο Διο­νύ­σιος Σολωμός). Που δεν αλλοιώ­νε­ται και δεν αμφι­σβη­τεί­ται. Εδώ είναι ένας έρημος τόπος κι ένας ακόμα πιο έρημος άνθρω­πος. Έρημος, αλλά όχι μόνος. Μια γυναίκα που ορθώνει το ισχνό μπόι της τόσο ψηλά στον ουρανό, που γίνεται και θρύλος και πρότυπο για έναν λαό. Η κυρά της Ρω, η Δέσποινα Αχλα­διώτη, είναι η κυρά της Ελλάδας. Κι από χθες, που μας λέει την ιστορία της και ανε­βο­κα­τε­βά­ζει τη σημαία της στη σκηνή του θεάτρου «Θησείον», μαλα­κώ­νει και ζεσταί­νει την πονε­μένη ψυχή μας.

Είναι η δεύτερη σεζόν, που η ιστορία της ακρι­τι­κής Ελλάδας και η ζωή αυτής της εμβλη­μα­τι­κής γυναί­κας ξετυ­λί­γο­νται εκεί στου Ψυρρή μέσα από την αρι­στουρ­γη­μα­τική ερμη­νεία της Φωτει­νής Μπα­ξε­βάνη στο δυνατό κείμενο του Γιάννη Σκα­ρα­γκά και την ακριβή σκη­νο­θε­σία της Κατε­ρί­νας Μπερ­δέκα. Κι ίσως να ΄χει ανάγκη ο τόπος να παί­ζε­ται για πολλά ακόμη χρόνια. Για να θυμού­νται οι παλιοί και να μαθαί­νουν οι νέοι…

Στη συγκι­νη­τική νουβέλα του Σκα­ρα­γκά, σε μια παρα­λη­ρη­μα­τική εξο­μο­λό­γηση, η Δέσποινα, που της έλαχε να ζήσει τους δυο μεγά­λους πολέ­μους, δια­τρέ­χει την πορεία του ακρι­τι­κού Καστελ­λό­ρι­ζου παράλ­ληλα με τη δική της ιστορία. Τα ήθη και τα έθιμα τού κάποτε πολυ­πλη­θούς νησιού. Τους γάμους με τα προικιά της νύφης, που έπρεπε να μαζευ­τούν, ακόμη κι αν χρεια­ζό­ταν να συν­δρά­μουν όλοι. Τις γιορτές, τις χαρές, τα γλέντια. Κι ύστερα, τον πόνο. Τα ξεπρο­βο­δί­σματα. Τα μοι­ρο­λό­για. Όλα μαζί κι όλα το ίδιο τα ζούσαν οι Καστελ­λο­ρι­ζιοί. Ώσπου ήρθε η σειρά της Δέσποι­νας ν΄ αγα­πή­σει. Αλλά ήταν ο λάθος άνθρω­πος. Διωγ­μένο απ΄ αδέλφια και τυφλή μάνα, το ζεύγος πέρασε απέ­να­ντι. Στη Ρω. Στο σύνορο. Στην πινέζα τού χάρτη. Δεν είχε δια­φο­ρε­τι­κές χαρές να ζήσει εκεί η Δέσποινα. Έζησε από την αρχή ίσαμε το τέλος τη συνύ­παρξη με τον αγα­πη­μένο της άνδρα, στον αγα­πη­μένο της τόπο, που δεν εγκα­τέ­λειψε ούτε κι όταν όλοι οι κάτοι­κοι του νησιού φυγα­δεύ­τη­καν για να γλι­τώ­σουν τον βομ­βαρ­δι­σμό των ‘Αγγλων. Έχασε τον άνδρα της νωρίς και συνέ­χισε τη ζωή της στη Ρω, αυτή τη φορά με την τυφλή μάνα της. Που όσο σκληρή κι αν στάθηκε μαζί της, της έμαθε πως «δεν χρειά­ζο­νται μάτια για να ονει­ρεύ­ε­σαι»… Και με δύναμη και πίστη αντι­με­τώ­πισε τον πόλεμο. Κι έκρυψε τους ιερο­λο­χί­τες από τους εχθρούς τους. «Ξέρεις τι είναι να κρύβεις άνθρωπο από άνθρωπο; Σα να προ­σπα­θείς να κρύψεις τη σκιά από το φως»… Κι άκουσε τα βομ­βαρ­δι­στικά να περνούν πάνω απ΄ το κεφάλι της κι είδε τα ζώα της ν΄ απο­δε­κα­τί­ζο­νται, αλλά εκείνη είχε τη δική της έγνοια. Την έπαρση της σημαίας. Γιατί βρι­σκό­ταν στην πινέζα του ελλη­νι­κού χάρτη κι αυτή θαρ­ρούσε πως ήταν η ιερή απο­στολή της. Κανένας δεν της το ζήτησε. Δική της ανάγκη ήταν. Ήρωας δεν γεν­νιέ­σαι…

Δάκρυσα στην παρά­σταση. Κι από εθνική περη­φά­νια, κι από οργή, κι από πείσμα, κι από πίκρα. Μπορεί κι επειδή στη στε­ντό­ρεια φωνή της Μπα­ξε­βάνη και στο όμορφο υπο­κρι­τικό της εκτό­πι­σμα ν΄ ανα­γνώ­ρισα μιαν Ελλάδα που παλεύει ν΄ ανα­σά­νει… Μπράβο.

πηγή amna.gr